Tarptautinė mokslinė konferencija „Aktuāli valodas prakses jautājumi“
Full text
Te minologia | 2008 | 15 255
Con e ência Cien í ica In e nacional
Ak uāli alodas p akses jau ājumi
SOLVITA LABANAUSKIEN
Ins i u o das línguas Lie u ių
2008-ieji me ai La ijoje p oclams i Le onikos me ais, des inados La ibos
República p oclamamen o 90-mečio sukakčiai e a uais ašymoksliškai mo i uados
cen ená io a menciona . O obje i o do p og ama Le onica c ia no os da sua
la ios idiomas, Le ônia his ó ia e cul u a eo ias. Um dos e en os do P og ama
Le onika oi uma in e nacional cien í ica con e ência e ci cu ojo mesa discussia
Ak uāli alodas p akses jau ājumi (Ak ualūs alodas p ak ikos klausimai), oco ida
2008 m. ou ub o 24 d. Rygoje, academias cien í icas La ijoje.
In oducindo pala a o a ę akademė Valen īna Skujiņa e habili uado
dou o de ciências Ojā as Bušas, le an ou a p incipal ques ão des e
p oje o Qual pe igosinginha la ias?
Na p imei a secção o am lidas mensagens, nas quais pa odiada expe iência de
línguas con ac ines. Ju is Baldunčikas, dou o em ilologia da escola supe io de
Ven spils, no ela ó io Valodas kul ū a un dominējošās kon ak alodas spiediens:
angļu alodas ie ekmes desmi izpausmes eidi (Kalbos kul ū a un y aujančios
kon ak inės kalbos spaudimas: dešim anglų kalbos į akos eiškimosi būdų) alou
sob e anglismos ussos e a es u u a des e enómeno žal ių la as.
Ieska s angļu alodas p aksē (Požiū is in o anglų kalbos p ak iką) assim soambeu
Mode niųjų kalbų akul e o G e inamosios kalbo y os i e imų sky iaus
p o eso ės Maijos B ēdės anglų kalbos a osenos naujo ių apž alga. Accen ua
epo, hiphopo kalbinės aiškos a ian es, ambém in nīcas (lie . ašalinės)
e minos apa ição as chamadas pala as longas, aos quais esc e e p ecisa mui o
in aalo.
Uni e sidade de Helsinki k ies inė lek o ė, Uni e sidade da Le ônia asocijuo oji
p o eso ė Laimu ė Balodė p anešime No somu alodas p akses pie edzes (Iš suomių
kalbos p ak ikos pa i ies) ap a ė suomių kalbos p ak iką. Segundo cien is as,
Suomijoje s ip i šnekamosios idioma adição: no país ala-se slengu, popula a u
256
ab e in a linguagem. Es a língua es a al des e país é não só suomias, mas ambém
š edas, po isso os inlandeses se gos am de chama š edakalbiais suomiais. Assim
pa odoma ole ância e espei o a ou a língua. Ve dade, al d ikalbys ė cons i ui e
não poucos inconogumų. Rep esen ado de Rússia Pa elas Kolubko as no ela ó io
Pa alodas kul ū as s ā okli K ie ijā (Apie alodas kul ū as padė į Rusijoje)
o neceu in o mações sob e usų kalbos įp očius.
A ep esen an e do Ins i u o Li uânico de Língua doc o an ês Sol i os
Labanauskienės discu a ema Ak uālais alodas p aksē Lie u ā (Apie lie u iams
ak ualius kalbos p ak ikos klausimus). Pab ėž es não só exis amas p oblemas de
língua (anglizmos in lac, mobiliųjų meninučių e ele ônicos liços esc i a e e c.),
mas e p e encionais medidas, das quais omasi Vals ybinė lie u ių kalbos
komisija, Lie u ių kalbos ins i u as e ou as ins i uições. Temá p a ęsė dak a ė
Regina K ašy ė Docen ė Šiaulių uni e si e o sob e a expe iência des a
uni e sidade (Šauļu uni e si ā es pie edze).
A p imei a pa e da con e ência oi concluída po Vi os Kalniņos-Kalna ājos com a
ap esen ação Ak uāli isināmi p oblēmjau ājumi: lielie sākumbu i EU iesību ak
eks os (Ak ualūs sp endžiami p obleminiai klausimai didžiosios aidės:
ex os de legislação da UE).
Ak ualūs la ių kalbos p ak ikos klausimai (Ak uālais la iešu alodas p aksē) o am
discu idos em segundo oje secção da con e ência. La ių e minologė dak a ė I e a
Pū elė skai ė p anešimą Valodas p akses ē ējuma ap aujas ezul ā i (Resul ados
da Pesquisa de a aliação da P á ica de Con e sa). Na apelação pa icipa am la ians
linguis as, jo nalis as, p o esso es, es udan es e ou os g upos de usuá ios da
língua o nece am espos as a ques ões impo an es des e empo, p z. : Com base
na p á ica a ual da língua, a aliem o ní el de cul u a da língua, 54,5 po cen o dos
en e is ados a aliam sa is a o iamen e, mais de 40 po cen o insa is a o iamen e;
Koks, em sua opinião, é o mais impo an e solęs inas ques ão cul u a da língua ou O
que de e aze lingüis as, seg i alboje yks ančius p ocesos, но не быть
дидактишкими; mais di ulga o que os lingüis as azem; acele a a c iação de e mos
da língua la ia daquelas á eas que apidamen e se desen ol em, e k .1
1 m. u enio 2008 Li u ians kalbos ins i u e oi su gada uma apelação sob e a a ual si uação da língua e mais
impo an es sp ęs inų ques ões cul u ais da língua. Na apelação pa icipa am lingüis as, es udan es
li uanis ai. Os mais impo an es, em sua opinião, esols ini ques ões de linguagem ku i lie u iškus e minus e
man e in e nacionais pala as; esol e p oblemismų angl; ele a a língua p es ij; enuncia a g andes e os
linguís icos; no maliza a elação de p o issionais de linguagem e consumido es de linguagem; kalbininkams
cuida in is jo em língua ugdymu, acen ua ando espei oą Li u ians lingbai e k .
Sol i a Labanauskienė | Ta p au inėmokslinėkon e encija...
Te minologia | 2008 | 15 257
Docen ė Dzin a Šulcė da Academia de Pedagogica de Liepojos alou ema Valodas
p ak ikes pē ījumi Liepājas Uni e si ā ē (Kalbos p ak ikos y inėjimai Liepojos
uni e si e e). Com base em pesquisas de es udan es, especial a enção p ecisa se
dedicada à a e do p onunciamen o, po isso de e se c iadas condições aos
es udan es mais equen emen e ala em público.
Sob e os p incipais modos de aças de e mos con ou a acadêmia de ciências da Le ônia
hono ės dak a ė Ilzė Ilziņa. P elimina iamen e ISO pad ão in luência uz la iešu alodas
p akse: in o mā ikas e minoloģijas izs ādes pie edze (ISO pad ões in luência la ių
kalbos p ak ikai: in o ma ikos e minologijos a kybos pa i is) oi minimi qua o
modos de e minos de azenda esamų o mų a osena e naujų o mų kū imas;
azimen o de e mos usando o mas ab e iadas; azimen o de e mos de aco do
logís ico ex ensê imá; c iação de e mos u ilizando skolinius. Segundo as ela o as, os
no os e mos es abelecidos de e iam imedia amen e se pos os em uma base de dados
e c iadas condições pa a que eles ossem al e ados, caso os consumido es suge issem
melho a ian e.
Dok o an ê Ani a Ščucka (Ryga) lei ê ela ó io No Te minologia un alodas kul u g upas
sēžu pie edzes: ieska s ēs u ē (Iš Te minologijas i kul u g upas posėdžių pa i ies:
is o inis ž ilgsnis), no qual oi minimi p incipais a e as: compilação da ka o eca
e minologia; seguima de pe iodinių leidinių, ski ų kalbai; p es ação de consul as o almen e
e po esc i o; ealização de dias de p á ica de linguagem e semanas de linguagem;
o ganização de sessões de p á ica da linguagem pa a esol e ques ões con es adas.
Konsul ācijās biežāk uzdo ie jau ājumi (Dažniausi konsul acijų me u užduodami klausimai)
Vals ybinės kalbos agen ū os konsul an ės Di ės Liepos ema. A aiu-se a a enção pa a
dois ac uais p oblemas da língua exis ação da esc i a da língua la ian e ik inių
daik a a džių ašybą no u u o. Con ado as, passeiiko e in igências, po exemplo, pedidos
de um ou ou o polí ico de linguagem emo e pa zi á io pala asel eiksim (sakykim) e pan.
À a qui e es, sociedade a i á ias Maijas Sinkos e o izado pe gun a Quo adis, la iešu
aloda? (Ku eini, la ių kalba?) oi espondido, que a si uação da língua é c í ica, e o a ual
pe íodo pode se chamado de sumišimu. es ilo de linguagem sumaišą linguagem ęsė
p o eso ė Maija Bal iņa Valodas p ak ika Sob e a cul u a k uscelēs (Kalbos p ak ika
kul ū ų k yžkelėse). Ag is Timuška, Di ec o a do Cen o de Língua Es adoybina
(p anešimen o Vals s alodas cen s la iešu alodas p aksei (Vals ybinės kalbos cen as
la ių kalbos p ak ikai)), lamen es a a, que abalhos de ges ão da língua não a ibuiama
undos, e opiausia p oblema des e pe íodo é nomes de á ios nomes esc i os g andesos
le as.
258
Pelo inal da agência da Uni e sidade da Le ônia Ins i u u o da língua le ônica
da Uni e sidade da Le ônia, o ganizada pela con e ência in e nacional Ak ualūs
kalbos p ak ikos klausiai, os pa icipan es ap esen a am a esolução, na qual
sublinham os seguin es assun os essenciais da p á ica lingüís ica: La ių
kalbos ekspe ų komisijos da bo ak y ação; disseminação de in o mações
sob e ques ões a uais da língua; p opagação da cul u a da língua em escolas,
uni e sidades, ou as ins i uições; elações de línguas ins i uições com
publiomene, ambém com la ões, mo anciais em ou os países, a i mação e k .
P oblemas de p á icas da língua la ias nes e imos e das línguas
li uanas. Temos o uns dos ou os a ap ende .
Recebido 2008-12-12
Ins i u o das línguas Lie u ių
P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius
E-mail: [email p o ec ed]
Sol i a Labanauskienė | Ta p au inėmokslinėkon e encija...