18-asis Europos specialiosios kalbos simpoziumas „Special Language and Innovation in Multilingual World“

194 A. Auksoriūtė | 18. Europejskie sympozjum języka specjalistycznego | Special Language and Innovation in Multilingual World 18. Europejskie sympozjum języka specjalistycznego Special Language and Innovation in Multilingual World ALBINA AUKSoRIŪTĖ Instytut Języka Litewskiego W dniach 22–26 sierpnia 2011 r. po raz pierwszy w Rosji, na Państwowym Uniwersytecie w Permie, odbyło się 18. Europejskie sympozjum języka specjalistycznego Special Language and Innovation in Multilingual World (Język specjalistyczny i innowacja w wielojęzycznym świecie), podczas którego analizowano wiele różnych tematów: nowe technologie komunikacji zawodowej, wielojęzyczność i język specjalistyczny, problemy przekładu, kognitywne aspekty języka specjalistycznego, kompetencje zawodowe i język specjalistyczny, innowacje w nauczaniu języka specjalistycznego, terminologia i terminografia, cechy lingwistyczne dyskursu specjalistycznego itp. Europejskie sympozjum języka specjalistycznego organizowane jest co dwa lata. Podczas sympozjum wygłoszono ponad osiemdziesiąt referatów, podzielonych na sześć sekcji: 1) Terminology and Terminography (Terminologia i terminografia); 2) Linguistic Features of Special Discourse (Lingwistyczne cechy dyskursu specjalistycznego); 3) Innovation Technologies in Professional Communication (Innowacyjne technologie komunikacji zawodowej); 4) Kognitywne aspekty języków specjalistycznych (Kognityviniai specialiosios kalbos aspektai); 5) Innowacje w nauczaniu języka specjalistycznego (Specialiosios kalbos mokymo naujovės); 6) Tłumaczenie a język specjalistyczny (Vertimas ir specialioji kalba). Zorganizowano dwa kolokwia: Language policy and LSP planning (Polityka językowa i planowanie języka specjalistycznego) oraz The Many Faces of Analysis in CognitiveCommunicative Terminology (Liczne aspekty badań nad terminologią kognitywną i komunikacyjną). Cztery referaty wygłosili zaproszeni prelegenci: Johanas Mykingas (Uniwersytet Studiów Literackich i Estetycznych w Bergen), Borisas Proskurninas (Permski Uniwersytet Państwowy), Gerhardas Budinas (Uniwersytet Wiedeński) i Sergiuszas Grinev-Griniewiczius (Uniwersytet w Białymstoku). J. Mykingas w referacie Parameters of Special Language Planning (Parametry planowania języka specjalistycznego) analizował pięć parametrów terminologii i 195Terminologia | 2011 | 18 języka specjalistycznego, opierając się na tezie, że język zawsze może podlegać regulacji. Według niego dotychczas nie uznawano idei, że język można kształtować, jednak w ostatnich latach szczególnie zainteresowano się kwestiami planowania językowego w dziedzinie terminologii i języka specjalistycznego. Zainteresowanie to było w głównej mierze wywołane wyzwaniami teoretycznymi związanymi z wyzwaniami społecznymi, zwłaszcza umacnianiem się języka angielskiego jako “lingua franca” w badaniach naukowych i wykładach uniwersyteckich. B. Proskurnin spojrzał na język specjalistyczny nieco inaczej — analizował poetycki język Charlesa Dickensa jako język specjalistyczny. G. Budin wygłosił referat Designing and Implementing Strategies of Global, Multilingual “Disaster Communication” (Tworzenie i wdrażanie strategii globalnej, wielojęzycznej „komunikacji w sytuacjach katastrof”), w którym przedstawił wyniki programu badań nad komunikacją podczas katastrof naturalnych i spowodowanych przez człowieka, rozpoczętego w 2001 r. i obejmującego dwa projekty Unii Europejskiej oraz kilka projektów krajowych – utworzenie wielojęzycznej bazy danych terminologicznych, słownika w ośmiu językach oraz wielojęzycznego równoległego korpusu tekstów w dziedzinie zarządzania ryzykiem. W referacie czwartego zaproszonego mówcy, S. Grineva-Griniewicza, Terminological Aspects of Language Policy (Terminologiczne aspekty polityki językowej), szczegółowo przedstawiono historię i rozwój polityki językowej, omówiono system pojęć, stosowane terminy i inne terminologiczne aspekty polityki językowej, a także porównano podejście do rozumienia polityki językowej w Europie Zachodniej i Wschodniej. Według prelegenta planowanie polityki językowej, zwłaszcza planowanie długoterminowe, musi opierać się na wszechstronnej analizie stanu terminologii i zbadaniu jej kierunków oraz tendencji, prognozie rozwoju języka oraz określeniu kierunków i sposobów kształtowania leksyki specjalistycznej. Międzynarodowy Instytut Badań Terminologicznych (International Institute for Terminology Research (IITF)) od 2001 r. wspólnie z Europejskim Sympozjum Języka Specjalistycznego organizuje kolokwia. Głównym celem takich kolokwiów jest stworzenie możliwości dyskusji na temat aktualnych problemów teorii terminologii i jej zastosowania. Z dwóch kolokwiów zorganizowanych w 2011 r. pierwsze (Language policy and LSP planning) poświęcone było polityce językowej i planowaniu języka specjalistycznego (temat ten został poruszony także w wystąpieniu wspomnianego już zaproszonego prelegenta z Norwegii, profesora J. Mykinga). Głównym koordynatorem i organizatorem wydarzenia był Heribert Picht. Organizatorzy zaprosili na to kolokwium znanych specjalistów, aby przedstawili i omówili wspomniany temat. Oprócz głównych prelegentów, którzy wygłaszali 45-minu- 196 A. Auksoriūtė | 18. Europejskie sympozjum języka specjalistycznego | Special Language and Innovation in Multilingual World tów, zaproszono także respondentów, których celem było albo uzupełnienie i doprecyzowanie informacji zawartych w głównych wystąpieniach, albo przedstawienie innego punktu widzenia w danej kwestii. Respondenci zapoznali się wcześniej z głównymi wystąpieniami i zabierali głos przez 15 minut. W pierwszej części kolokwium, poświęconej polityce językowej, wygłoszono trzy referaty. Pierwszy referat When cognitive sciences meet real life: Decoding the semiotic cocktail of food labels from a fairness perspective (Spotkanie nauk kognitywnych z życiem codziennym: dekodowanie semiotycznego koktajlu etykiet żywności z perspektywy bezstronności) wygłosili Viktor Smith i Henrik Selsøe‘as Sørensen (Copenhagen Business School), a ich respondentami byli Niina Nissilä z Uniwersytetu w Vaasa (Finlandia) oraz Serguey Shelov z Instytutu Języka Rosyjskiego im. Winogradowa (Rosja). Albina Auksoriūtė (Instytut Języka Litewskiego) przedstawiła politykę językową na Litwie, wygłosiła referat Language policy in Lithuania – state-of-art and social conditions and theoretical foundation (Polityka językowa na Litwie – stan obecny, warunki społeczne i podstawy teoretyczne). Respondentem referatu był S. Grinev-Griniewiczius, który krótko przedstawił specyfikę polityki językowej na Łotwie. Trzeci referat Nordic language policy – a long tradition which is still very much alive (Polityka językowa krajów nordyckich – długa i wciąż żywa tradycja) wygłosił Christer Laurén (Uniwersytet w Vaasa), który dość szczegółowo omówił politykę językową krajów skandynawskich. Druga część kolokwium była poświęcona planowaniu języka specjalistycznego; na ten temat wygłoszono trzy główne referaty. H. Picht mówił o równoległym używaniu języków, możliwościach, specyfice i wadach takiego użycia. Jego referatu Parallel language use – a solution for minor languages? (Czy równoległe używanie języków jest właściwym rozwiązaniem dla języków mniejszościowych?) respondentkami były Merja Koskela i Nina Pilke (Uniwersytet w Vaasa). Dyrektor Infotermu Christian Galinski wygłosił referat The work of today‘s TC/37 in the light of ‘semantic interoperability’. Standartisation as an issue of corpus planning (Praca dzisiejszego TK 37 w warunkach interoperacyjności semantycznej. Standaryzacja jako problem planowania korpusowego), którego respondentkami były Birthe Toft (Uniwersytet Południowej Danii) i Vera Tabanakova (Tiumeński Uniwersytet Państwowy). Kolokwium zakończył Klaus-Dirk Schmitz (Uniwersytet Nauk Stosowanych w Kolonii), który mówił o specyfice lokalizacji. Prelegentami referatu Localisation – an issue of terminology planning. Theoretical foundation and practical 197Terminologija | 2011 | 18 implications (Lokalizacja – problem planowania terminologii. Podstawa teoretyczna i zastosowanie praktyczne) byli Sue Ellena Wright (Uniwersytet Stanowy Kentu) oraz S. Grinev-Griniewiczius. Na drugim kolokwium (The Many Faces of Analysis in Cognitive-Communicative Terminology) analizowano zagadnienia terminologii kognitywnej. Jego koordynatorką i organizatorką była Larissa Manerko z Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego im. Łomonosowa. Terminologia kognitywna jest jedną z najszybciej rozwijających się gałęzi językoznawstwa kognitywnego w Rosji, dlatego referaty wygłaszali wyłącznie naukowcy z Rosji. Celem tego kolokwium było ukazanie różnorodności podejść metodologii kognitywnej opartych na naturze terminów, ich semantyce i rozumieniu pojęć, systemach terminologicznych oraz relacjach między ich częściami, a także możliwości wyodrębnienia systemów kognitywnych kształtujących dyskurs specjalistyczny. W pierwszej części wygłoszono pięć referatów moskiewskich naukowców, w których analizowano procesy semantyki i nominacji na podstawie analizy różnych metod, omówiono pojęcie naukowe jako część systemu semiotycznego oraz ukazano różnice między terminami a ich synonimami w określonym kontekście. Druga część kolokwium poświęcona jest modelowaniu ludzkich zdolności językowych wyrażonych w systemach terminologicznych. W jej ramach wygłoszono cztery referaty moskiewskich naukowców. Na 18. Europejskim Sympozjum Języka Specjalistycznego oraz na dwóch kolokwiach wygłoszono około stu referatów, w których naukowcy z różnych krajów analizowali wiele różnorodnych zagadnień języka specjalistycznego, ukazali różnice w poglądach, omówili współczesne problemy, dyskutowali i poszukiwali sposobów ich rozwiązania. Permski Uniwersytet Państwowy wydał tezy 18. Europejskiego Sympozjum Języka Specjalistycznego, a ponadto przygotowuje zbiór artykułów opracowany na podstawie referatów wygłoszonych podczas sympozjum i kolokwiów. Otrzymano 2011-12-20 Albina Auksoriūtė Instytut Języka Litewskiego ul. P. Vileišio 5, LT-10308 Wilno E-mail [email protected]