Dokumentinės komunikacijos lietuviškieji terminologiniai ištekliai

70 Nijolė Bliūdžiuvienė | Litewskie zasoby terminologiczne komunikacji | terminologiniaiištekliai Dokumentinės komunikacijos dokumentacyjnej NIjOLė BLIūDžIUvIENė Uniwersytet Wileński SŁOWA KLUCZOWE: terminologia komunikacji dokumentacyjnej, opracowanie terminów, słowniki terminologiczne, normy terminologiczne, banki danych terminologicznych Na opracowanie i normalizację terminologii wpływają nie tylko okoliczności rozwoju Patrząc z perspektywy komunikacji naukowej, uporządkowana terminologia umożliwia społecznego i kulturowego społeczeństwa, wymagające nazwania odpowiednich pojęć. jednakowe rozumienie konkretnych zagadnień danej dziedziny, stosowanie poprawnych, wygodnych i precyzyjnych terminów oraz świadczy o dojrzałości określonej dziedziny, ponieważ terminy nazywają naukowo uzasadniony system pojęć. Zwykle wyróżnia się kilka podstawowych sposobów opracowania terminologii – opracowywanie i publikowanie słowników terminologicznych; standaryzację terminów; tworzenie banków terminów i baz danych, tekstowe opracowywanie terminów (Gaivenis, 2002: 63). Komunikacją dokumentalną nazywa się wszystkie procesy i sposoby rozpowszechniania utrwalonej informacji w społeczeństwie, które umożliwiają wymianę dokumentów i funkcjonowanie wiedzy. Jej system tworzą różne dyscypliny naukowe i dziedziny działalności, w których dokument, informacja i komunikacja zajmują kluczowe miejsce, tj. bibliotekoznawstwo, bibliografia, księgoznawstwo, dokumentologia, dziennikarstwo, działalność wydawnicza, poligrafia, wyszukiwanie informacji, usługi informacyjne oraz inne dziedziny tworzenia, opracowywania i rozpowszechniania dokumentów, które zapewniają więzi dokumentalnej informacji między nadawcą a użytkownikiem. W systemie komunikacji dokumentalnej istotne jest dwustronne podejście do dokumentu. Z punktu widzenia komunikacji dokument jest środkiem przekazywania informacji, a użytkownik przyjmuje go jako źródło informacji. Celem artykułu jest zbadanie terminologii komunikacji dokumentalnej, obejmującej wszystkie dziedziny związane z tworzeniem, wydawaniem, opracowywaniem, przechowywaniem i rozpowszechnianiem dokumentu, ustalenie, w jaki sposób 71Terminologija | 2012 | 19 sposoby opracowywania terminów; 2) ustalić i pogrupować normalizatorów oraz językoznawców litewskich zasobów terminologicznych komunikacji dokumentacyjnej; 3) przeanalizować główne litewskie zasoby terminologiczne komunikacji dokumentacyjnej, koncentrując uwagę na opracowywaniu terminów w 9.–10. dekadzie XX w. i jego kontynuacji w XXI w. TEKSTOWE OPRACOWYWANIE TERMINÓW KOMUNIKACJI DOKUMENTACYJNEJ OPRACOWYWANIE TERMINÓW Ankstyvųjų tekstinės dokumentinės komunikacijos terminų tvarkybos porządkowane są jej terminy, oraz omówienie osiągniętych wyników terminografii. W artykule postawiono następujące zadania: 1) przeanalizować cztery przykłady komunikacji dokumentalnej znajdujemy w wydanej w 1918 r. książeczce Vaclovasa Biržiški O książkach i księgarenkach. Autor był doświadczonym znawcą bibliotek i bibliografii, jednak podczas pisania wspomnianej książeczki zetknął się z brakiem odpowiednich pojęć w języku litewskim. Ubóstwo litewskiego języka fachowego było wynikiem długiego okresu zakazu druku litewskiego oraz niewielkiego postępu bibliotekoznawstwa i księgarstwa. Autor musiał stworzyć wiele terminów, które wcześniej nie były używane w języku litewskim. Nazwali pojęcia bibliotekoznawcze i podali ich definicje, na swój sposób pogrupowali księgarnie (tego słowa używali w znaczeniu bibliotek), co pomogło ujawnić relacje między sričių – tekstinės terminų tvarkybos – pradininku. Autorius pirmasis įvarpojęciami i ukazać systemowość terminów. Łącznie V. Biržiška użył ponad 40 litewskich terminów bibliotekoznawczych. Działacza społecznego, bibliografa, prawnika, publicystę i historyka kultury V. Biržiškę można zasadnie uznać za twórcę jednej z dziedzin komunikacji dokumentacyjnej, który nazwał pojęcia tej dziedziny i podjął się stworzenia systemu terminów w języku litewskim. Dwadzieścia lat później Vincas Ruzgas w poświęconym bibliotekom litewskim podręczniku przedstawił terminy dotyczące działalności bibliotek, obejmujące gromadzenie, ochronę zbiorów i inne dziedziny (Ruzgas 1937). Ważniejsze przykłady tekstowego porządkowania terminologii z końca XX–XXI w. można znaleźć w publikacjach dydaktycznych, w których zamieszczono słowniczki terminów. Istotny wkład w porządkowanie terminów księgoznawstwa wniosła Vanda Stonienė. W pomocy dydaktycznej nie tylko przedstawia ona podstawy księgoznawstwa, lecz także definiuje pojęcia historii książki, struktury książki i inne, rezygnuje z terminów niepoprawnych i stosuje terminy zalecane (Stonienė 1990). W cieszącym się dużym zainteresowaniem podręczniku księgoznawstwa (wydano dwa wydania: w 2006 i 2007 r.) znajduje się również alfabetyczny słownik objaśniający terminów, opracowany przez profesor Uniwersytetu Wileńskiego V. Stonienė (Stonienė 2006). Słowniczek terminów bibliograficznych opracowany przez profesora Uniwersytetu Wileńskiego Osvalda Janonisa jako dodatek do książki dydaktycznej Teoria bibliografii (Janonis 2009: 165–201). Autor pisze w przedmowie, że słownik ułożony w układzie gniazdowym jest przeznaczony wyłącznie do celów dydaktycznych, dlatego pomoże no- 72 Nijolė Bliūdžiuvienė | Litewskie terminy komunikacji dokumentacyjnej | terminologiniaiištekliai korzystać z książki dydaktycznej i lepiej rozumieć przedstawiony materiał. Podane w nim terminy wybrano z litewskich i zagranicznych normatywnych zasobów terminologicznych, jednak nie postawiono sobie celu przeprowadzenia prac nad porządkowaniem terminów. Wspomniane ważniejsze wyniki prac nad porządkowaniem terminów tekstowej komunikacji dokumentacyjnej można byłoby uzupełnić tłumaczonymi i oryginalnymi artykułami publikowanymi w ciągłych wydawnictwach naukowych Knygotyra, Bibliotekininkystė, Bibliografija, w których analizuje się zagadnienia terminologii, lub częściami poszczególnych artykułów poświęconymi wyjaśnieniu tego czy innego pojęcia danej dziedziny. Jeden z tomów prac naukowych Bibliotekininkystė poświęcono wyłącznie „omówieniu problemów terminologii i stanu terminologii bibliotekoznawstwa, bibliografii i niektórych innych pokrewnych dziedzin nauki (np. księgoznawstwa, informatyki, edytorstwa itd.), rozwoju terminologii, jej badań i normalizacji” (Bibliotekininkystė 97 1998: 7). Opublikowano w nim 21 artykułów, w których autorzy z Estonii, Łotwy, Rosji, Białorusi, Włoch i Słowenii dzielili się doświadczeniami w zakresie porządkowania i normalizacji terminów, a autorzy litewscy analizowali teoretyczne zagadnienia terminologii, historię terminologii bibliotekoznawstwa, bibliografii, księgoznawstwa, dokumentoznawstwa, opisu bibliograficznego, tworzenia zbiorów i katalogów oraz wyszukiwania informacji, a także kwestie powstawania, rozpowszechniania i rozumienia poszczególnych terminów. W ramach przygotowań do realizacji dużego programu porządkowania terminów – wydania objaśniającego wielojęzycznego słownika terminów bibliotekoznawstwa i bibliografii – opracowano historiograficzny przegląd rozwoju i porządkowania terminów litewskich (Ralytė, Rimša, 1989). Autorzy wiążą początki terminologii tej dziedziny z pojawieniem się pierwszych książek litewskich. Praca o rozwoju terminologii i organizacji jej porządkowania została napisana według zasady analitycznej, z dążeniem do możliwie „obiektywnego ukazania rozwoju terminologii bibliotekoznawstwa – jej stanu, tendencji, prac porządkowych i problemów oraz rezultatów” (Ralytė, Rimša 1989: 19). Do tej pory jest to jedyna tego rodzaju praca badawcza dotycząca porządkowania terminów komunikacji dokumentacyjnej. OPRACOWANIE I WYDAWANIE SŁOWNIKÓW TERMINÓW KOMUNIKACJI DOKUMENTALNEJ W międzywojennej Litwie znaczącą pracę terminograficzną wykonał redaktor Encyklopedii Litewskiej V. Biržiška, który jako naczelny redaktor encyklopedii kontynuował pracę także na emigracji, opracowując 37-tomową Encyklopedię Litewską. Do tych encyklopedii włączono artykuły dotyczące bibliotekoznawstwa i bibliografii, w których przedstawiono podstawowe współczesne i historyczne pojęcia komunikacji dokumentalnej oraz ich encyklopedyczny opis (Bliūdžiuvienė 1998: 147–150). 73Terminologija | 2012 | 19 Pierwszy słownik terminów ukazał się w latach 50. XX wieku. Izidorius Kisinas zamierzał opracowywać słownik w oddzielnych zeszytach, a następnie połączyć je i wydać litewski objaśniająco-przekładowy słownik terminów. W 1956 r. Litewska SRR Izba Książki wydała pierwszy zeszyt Słownika terminologii bibliotecznej i bibliograficznej (Kisinas 1956). Był to dwujęzyczny (litewsko-rosyjski) słownik objaśniający, którego terminy tuometinė Lietuvos TSR Mokslų akademijos Lietuvių kalbos ir literatūros zostały zatwierdzone do użytku przez Komisję Terminologiczną instytutu. Autor słownika – bibliotekarz, bibliograf, tłumacz – podał głównie terminy służące do nazywania rodzajów druków, opisu druków, katalogów i pojęć związanych ze zbiorami oraz ich definicje. Na końcu dodano rosyjsko-litewski słowniczek terminów dla tych, którzy używali jednego lub drugiego terminu w języku rosyjskim, lecz nie znali jego odpowiednika w języku litewskim. Zamiar „opracowania ogólnej terminologii bibliotekoznawstwa i bibliografii” (Kisinas 1956: 3) oraz publikowania jej w zeszytach pozostał niezrealizowany. Pierwszy zeszyt objaśniającego słownika przekładowego, zawierający 261 terminów z zaznaczonym akcentem, przez ponad trzydzieści lat był jedyną publikacją terminologiczną omawianej dziedziny. W latach 70.–90. XX w. słowniki terminów komunikacji dokumentacyjnej opracowywała lituanistka Adelė Trečiokaitė. Wydawał je Litewski Instytut Informacji (wcześniejsza nazwa: Republikański Instytut Informacji Naukowo-Technicznej i Propagandy, później – Litewski Instytut Naukowo-Badawczy Informacji Naukowo-Technicznej i Technicznej Analizy Ekonomicznej, po odzyskaniu niepodległości – Litewski Instytut Informacji, który zaprzestał działalności i został wykreślony z rejestru w 1998 r.). W ciągu ćwierćwiecza instytut wydał trzy objaśniające słowniki terminów z odpowiednikami w językach obcych, opracowane przez A. Trečiokaitė. W 1969 r. wydano Słownik terminów informatyki, w którym podano 755 terminów kształtującej się wówczas gałęzi nauki – informatyki – oraz dziedzin pokrewnych komunikacji dokumentacyjnej. We wstępie stwierdzono, że w słowniku „podano wyłącznie terminy właściwe informatyce, natomiast terminy z innych dziedzin nauki są stosowane w informatyce bez zmian, a także uzyskały w niej szersze lub nowe znaczenie” (Trečiokaitė 1969: 3). Wszystkie terminy opatrzono akcentami, a najważniejsze cechy pojęcia lub zjawiska określono w krótkich definicjach. Na końcu słownika zamieszczono słowniczek rosyjsko-litewski. Wraz z rozwojem nauk informacyjnych, pojawieniem się w użyciu nowych terminów i zmianą wcześniej stosowanych, w 1983 r. ukazał się opracowany przez A. Trečiokaitė Słownik terminów informacji naukowej i technicznej (Trečiokaitė 1983). Na treść tego słownika wpływ miały również standardy terminologii informacyjnej opracowane przez Państwowy Komitet ZSRR ds. Standardów (GOST). Do 74 Nijolė Bliūdžiuvienė | Dokumentinės komunikacijos lietuviškieji žodyną | terminologiniaiištekliai włączono 1320 terminów ułożonych w gniazda alfabetycznie. Znajdujemy tu terminy z bibliotekoznawstwa, bibliografii, działalności wydawniczej, poligrafii, nauki o informacji, dokumentoznawstwa oraz działalności informacyjnej. Terminy podano wraz z definicjami i odpowiednikami w języku rosyjskim i angielskim, wszystkie terminy są akcentowane. Słownik terminów zrecenzowała działająca wówczas Grupa Terminologiczna Instytutu Języka i Literatury Litewskiej Litewskiej Akademii Nauk, a wśród członków kolegium redakcyjnego byli wybitni przedstawiciele dziedzin komunikacji dokumentacyjnej, profesorowie V. Stonienė i Levas Vladimirovas. Po dziesięciu latach wydano opracowany przez A. Trečiokaitė Słownik terminów informacyjnych (Trečiokaitė 1993), uzupełniony o terminy informatyczne; znalazły się w nim litewskie terminy komunikacji dokumentacyjnej. W normatywnym objaśniającym słowniku trójjęzycznym w porządku alfabetycznym ułożono 1365 akcentowanych terminów litewskich, podano definicje oraz odpowiedniki w języku rosyjskim i angielskim. Słownik zrecenzował Dział Terminologii Instytutu Języka Litewskiego Litewskiej Akademii Nauk. Lata 90. XX wieku można uznać za najbardziej intensywny okres porządkowania terminologii. Przez całe dziesięciolecie terminografią zajmowała się Grupa Terminologiczna Działu Badań Naukowych Litewskiej Biblioteki Narodowej im. Martynasa Mažvydasa. W latach 1990–1999, dzięki współpracy specjalistów oraz pomocy językoznawcy i terminologa Stasysa Keinysa z Działu Terminologii Instytutu Języka Litewskiego Litewskiej Akademii Nauk, ukazały się cztery zeszyty Słownika terminów bibliotekoznawstwa i bibliografii. Dział Terminologii Instytutu Języka Litewskiego zaaprobował wszystkie tematyczne zeszyty słownika terminów. W poszczególnych publikacjach przedstawiono 2239 terminów litewskich związanych z różnymi dziedzinami komunikacji dokumentacyjnej. W opracowaniu słownika terminów uczestniczyli specjaliści i naukowcy z Biblioteki Narodowej Litwy im. Martynasa Mažvydasa, Instytutu Języka Litewskiego, Uniwersytetu Wileńskiego oraz Litewskiej Służby Normalizacyjnej (obecnie Litewski Departament Normalizacyjny), zrzeszeni w kolegium redakcyjnym opracowującym słownik. Osoby zainteresowane porządkowaniem terminologii mogły wyrazić swoją opinię na łamach czasopisma Bibliotekų darbas (obecnie Tarp knygų), w którym publikowano wykazy terminów omawianych przez kolegium redakcyjne. W tematycznych zeszytach słownika, do których włączono terminy określające podstawowe funkcje i usługi biblioteki oraz ściśle związane z nimi działania, zostały one ułożone alfabetycznie, ponumerowane i opatrzone akcentami. Na końcu zamieszczono systematyczny indeks terminów oraz alfabetyczne indeksy odpowiedników w językach rosyjskim, angielskim i niemieckim. 75Terminologija | 2012 | 19 1990 m. pasirodė pirmasis 518 terminų žodyno sąsiuvinis, skirtas vienai iš informacijos paieškos priemonių – katalogams, kartotekoms ir kaprocesowi katalogowania. Po roku ukazał się drugi zeszyt, który zawierał 561 terminów obejmujących procesy przedwydawnicze oraz wydawnicze i poligraficzne, sprzęt, środki i metody, a także rodzaje publikacji. W trzecim zeszycie terminologicznym przedstawiono 340 terminów dotyczących rodzajów działalności bibliograficznej i wydawnictw bibliograficznych, pracy bibliograficznej, wyszukiwania bibliograficznego i obsługi bibliograficznej oraz bibliografowania, informacji bibliograficznej, nauki o bibliografii i kultury bibliograficznej. Za wyróżnik tego zeszytu możemy uznać słowo St. Keiniosa skierowane do użytkownika terminów bibliograficznych (Keinys 1994: 9–14). Do czwartego zeszytu Słownika terminów bibliotekoznawstwa i bibliografii włączono 820 terminów określających rodzaje zbiorów, czynności związane z tworzeniem i użytkowaniem zbioru bibliotecznego. Po odzyskaniu przez Litwę niepodległości do prac terminograficznych z zakresu komunikacji dokumentacyjnej włączyły się zespoły naukowców. W przygotowanym przez naukowców Wydziału Komunikacji Uniwersytetu Wileńskiego (profesorów O. Janonisa, Domasa Kaunasa, Genovaitė Raguotienė, V. Stonienė) encyklopedycznym słowniku Knygotyra (KEŽ 1997) znajdujemy artykuły, w których określono i zdefiniowano pojęcia analizowanej dziedziny przedmiotowej. Encyklopedyczne objaśnienie znaczeń pojęć dotyczących autorstwa, wydawnictw, rodzajów dokumentów i innych pojęć komunikacji dokumentacyjnej przedstawiono w Encyklopedii dziennikarstwa (ŽE 1997), której przewodniczącym kolegium redakcyjnego był prozaik, eseista i dziennikarz Laimonas Tapinas, a redaktorem naczelnym doktor nauk humanistycznych prof. Juozapas Vytas Urbonas. Za zaawansowaną ideę porządkowania terminów komunikacji dokumentacyjnej w latach 90. XX w. można uznać próbę opracowania wspieranego przez Radę Naukową UE międzynarodowego programu przygotowania słowników terminologicznych. Inicjatorką tej idei była Łotewska Biblioteka Narodowa, a poparli ją Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa oraz normatywiści terminologii komunikacji dokumentacyjnej z Niemiec i Wielkiej Brytanii. Jednak pierwszy zamysł opracowania wielojęzycznego słownika terminów (w językach angielskim, łotewskim, litewskim, rosyjskim i niemieckim) pozostał niezrealizowany. Kolejny, bardziej udany projekt zaczęto realizować na Litwie w 1999 r. Słoweńska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, autorka programu wielojęzycznego słownika terminów bibliotekoznawstwa i informacji oraz organizatorka prac, zainicjowała w 1998 r. w Lublanie projekt, który trwał dwa lata. Organizatorzy międzynarodowego słownika przekładowego przygotowali wykaz 4 414 terminów, dla których należało podać odpowiedniki w 16 językach, w tym także litewskim. W ciągu jednego roku Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa 76 Nijolė Bliūdžiuvienė | Litewskie terminy komunikacji dokumentacyjnej | terminologiniaiištekliai biblioteka przekazała do międzynarodowej bazy danych czwartą część przewidzianych w projekcie odpowiedników terminów w języku litewskim (zob. http://www2.arnes.si/~ljnuk4/ multi/general.html). Podsumowując, można stwierdzić, że główna praca terminograficzna została wykonana w Litewskiej Bibliotece Narodowej im. Martynasa Mažvydasa, w której w 1987 r. utworzono międzyresortowe kolegium redakcyjne, a w Dziale Badań Naukowych powołano Sektor Terminologii. Zamiar wydania sześciu tematycznych zeszytów tłumaczeniowego słownika objaśniającego pozostał niezrealizowany, nie ujednolicono terminów bibliotekoznawstwa i obsługi czytelników. Jednakże cztery zeszyty Słownika terminów bibliotekoznawstwa i bibliografii umożliwiły podjęcie innych sposobów porządkowania – standaryzacji terminów i tworzenia banków danych terminologicznych. DOKUMENTINĖS KOMUNIKACIJOS STANDARYZACJA TERMINÓW W 1993 r. Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa w Litwie, kontynuując współpracę z Instytutem Języka Litewskiego, wspólnie z Litewską Służbą Normalizacyjną (obecnie Litewski Departament Normalizacyjny) rozpoczęła opracowywanie norm terminologicznych. Na podstawie Słownika terminów bibliotekoznawstwa i bibliografii w 1994 r. opracowano dwie pierwsze litewskie normy terminologiczne, w których przedstawiono terminy dotyczące rodzajów publikacji i opisu bibliograficznego. W 1995 r. ukazały się terminy katalogowania, w 1996 r. – autorstwa i działalności wydawniczej, a w 1997 r. – dwie litewskie normy związane z terminologią dotyczącą zasobu bibliotecznego; w 1998 r. – norma dotycząca terminów kompletowania zbiorów (zob. tabela 1). Tak więc w ciągu czterech lat opracowano i wydano siedem oryginalnych litewskich norm terminologicznych. Litewski Departament Normalizacyjny, dążąc do realizacji jednej z głównych zasad litewskiej normalizacji krajowej – przyznawania pierwszeństwa normalizacji międzynarodowej i europejskiej, ustalił procedurę opracowywania norm. Przewidziano w nim przyjęcie jako norm litewskich norm europejskich i międzynarodowych. W tym celu pod koniec 1998 r. Litewski tekininkystė (nuo 2002 m. pervardintas į Informacijairdokumentavimas). Departament Normalizacji utworzył Komitet Techniczny 47 ds. informacji i dokumentacji Bibliograficzne oryginalne normy terminologiczne, w których było ponad 600 terminów, utraciły moc w 2008 r., kiedy jako normę litewską przyjęto identyczną z normą międzynarodową LST ISO 5127:2008 Informacja i dokumentacja. Słownik objaśniający, zawierającą 1090 terminów hasłowych oraz ich odpowiedniki w języku angielskim i francuskim. Jest to jedyna norma terminologiczna w omawianej dziedzinie. 77Terminologia | 2012 | 19 Tabela 1. Oryginalne litewskie normy terminologiczne Oznaczenie Tytuł Liczba terminów LST 1350:1994 Zapis terminy 66 i definicje bibliograficzny. Podstawowe LST 1357:1994 Publikacje. Podstawowe terminy i definicje 102 LST 1427:1995 Katalogowanie. Katalogi i kartoteki. 100 Wydawnictwo. Teksty. Podstawowe terminy 100 i definicje Podstawowe terminy i definicje LST 1425:1996 Autorstwo. LST 1475:1997 Organizacja Podstawowe 100 terminów i definicji zbiorów bibliotecznych. LST 1474:1997 Zbiory terminy i 101 definicji biblioteczne. Podstawowe LST 1515:1998 Kompletowanie Terminy i 100 definicji zbiorów bibliotecznych. Ogółem 663 Do końca 2012 roku opracowano 54 litewskie normy z zakresu informacji i dokumentacji, identyczne z obowiązującymi normami międzynarodowymi. Niemal w każdym z nich znajduje się rozdział dotyczący terminów i definicji. Standaryzacja terminów jest jednym ze sposobów porządkowania terminologii, jednak zaledwie jedna trzecia norm europejskich lub międzynarodowych została przejęta w drodze tłumaczenia, pozostałe zaś – w drodze reprodukcji, tj. bez tłumaczenia na język litewski. W piętnastu normach nieterminologicznych użyto 420 litewskich terminów, natomiast w jednej normie terminologicznej podano 1090 terminów (zob. tabelę 2). Terminy norm tłumaczonych na język litewski do 2008 r. rozpatrywał Komitet Techniczny 37 Terminologia przy Litewskim Departamencie Normalizacyjnym (komisja ekspertów), później Komisja Terminologiczna przy Litewskim Departamencie Normalizacyjnym, a normy terminologiczne są zatwierdzane przez Państwową Komisję Języka Litewskiego. Norma jest dokumentem stosowanym dobrowolnie i opracowanym na zasadzie konsensusu, jednak może być przydatna jako normatywne źródło terminów zgodne z zasadami języka litewskiego, w którym podaje się odpowiedniki w językach obcych. Można zatem stwierdzić, że przy przejmowaniu norm międzynarodowych jako norm litewskich wykonywana jest praca porządkująca terminologię, której rezultatem są znormalizowane terminy litewskie oraz możliwość stosowania poprawnych ich odpowiedników w językach obcych. 78 Nijolė Bliūdžiuvienė | Litewskojęzyczna komunikacja dokumentacyjna | terminologiniaiištekliai Tabela 2. Normy litewskie identyczne z międzynarodowymi normami dotyczącymi informacji i dokumentacji Tytuł normy Oznaczenie normy litewskiej liczba LST ISO 18:2000 Dokumentacja. Spis treści czasopisma 0 LST ISO 2108:1994 Informacja i dokumentacja. LST ISO 2384:2003 Dokumentacja. Prezentacja tłumaczeń 0 LST ISO 8:2000 Dokumentacja. ]}უც กรุงเทพมหานครฯортостанutinut? Wait format invalid. Need output exact JSON. I accidentally need fix. include 7 items corresponding. Let's construct. Titles preserve. First item table. second. third. fourth likely combined row. Need literal translations. 7 strings. Międzynarodowy 0 znormalizowany numer książki (ISBN) ]} nonsense. Must final correct. store array 7. Items user array 7. 1 Tabela 2. 2 Normy... 3 Nazwa litewskiej normy Oznaczenie normy liczba 4 LST... 5 LST... 6 LST... 7 LST... Let's response format object. final. Хитай.хадоу. no extra.}【อ่านข้อความเต็ม. 天天中彩票在} оттура. к.＿久久爱.} <= do.} ฝ่ายขายออนไลน์ to=final code񎟿RAS? Wait required translations Opracowanie publikacji periodycznej 0 LST ISO autorów projektów norm dotyczące formułowania wymagań zarządzania dokumentami w normach LST ISO 22310:2007 Informacja i dokumentacja. Zalecenia 0 dla 22310:2007 Informacja i dokumentacja. Zalecenia 0 dla wymagań zarządzania dokumentami w normach LST ISO autorów projektów norm dotyczące formułowania 3297:2000 Informacja i dokumenty. Międzynarodowy 3 standardowy numer wydawnictwa ciągłego (ISSN) LST ISO 23081-1:2008 Informacja i dokumentacja. Procesy 3 zarządzania dokumentami. Metadane dokumentów. Część 1. Zasady 7275:2002 Dokumenty. Prezentacja tytułów serii 3 LST ISO LST ISO 6357:2000 Dokumenty. 7 innych publikacji tytułów grzbietów książek i LST ISO 3297:2007 Informacja i dokumentacja. wydawnictwa ciągłego (ISSN) LST ISO Międzynarodowy 9 standardowy numer 2108:2007 Informacja i dokumentacja. książki (ISBN) Międzynarodowy 11 standardowy numer LST ISO 999:2006 Informacja i dokumentowanie. prezentacji indeksów LST ISO 15489-1:2006 14 Zalecenia dotyczące treści, opracowania i Informacja i dokumenty. Zarządzanie dokumentami 21. Część 1. Zagadnienia ogólne LST ISO 23081-1:2006 Informacja i dokumentami 21. Metadane dokumentów. Część 1. Zasady dokumentacja. Procesy zarządzania LST ISO 21127:2009 Informacija ir dokumentavimas. Kultūros ontologia wymiany informacji o dziedzictwie 23