Markas Paura. Sąvokos „kompiuterių virusas“ semantinis laukas: daktaro disertacija

211Terminologia | 2015 | 22 Markas Paura TERMINY WIRUS KOMPUTEROWY POLE SEMANTYCZNE. ROZPRAWA DOKTORSKA Wilno: Uniwersytet Wileński, 2014, 246 s. ROBERTAS S TUNŽINAS Instytut Języka Litewskiego 12 grudnia 2014 r. na Uniwersytecie Wileńskim Markas Paura obronił (konsultant pojęcia wirus komputerowy. W rozprawie M. Paura dąży do utworzenia naukowy prof. dr Nijolė Maskaliūnienė). rozprawę doktorską Semantyczne pole litewskiego mikrosystemu terminu wirus komputerowy i bada 177 terminów pola wirusa komputerowego. Rozprawa składa się ze wstępu, trzech części głównych, wniosków i zaleceń, wykazów źródeł (26 pozycji) i literatury (95 pozycji), 22 załączników oraz 8 dendrogramów. W załącznikach (ponad 260 tabel) przedstawiono terminy trzeciego poziomu związane z terminami analizowanymi w głównych częściach pracy oraz ich odpowiedniki w różnych językach. We wstępie wskazano, że praca ta jest nowa i aktualna. Autor, po przeanalizowaniu internetowego katalogu zagrożeń komputerowych „Threat explorer”, stworzonego przez producenta programów antywirusowych „Symantec Corporation”, zauważył, że wiele angielskich nazw rodzajów wirusów komputerowych nie ma litewskich odpowiedników. Ponadto stwierdził, że „w litewskich publikacjach drukowanych i internetowych 212 Robertas Stunžinas | w publikacjach pojęcie wirusa komputerowego jest niedostatecznie zróżnicowane, a terminy je przekazujące są często utożsamiane z innymi pojęciami zaliczanymi do dziedziny bezpieczeństwa komputerowego i oznaczającymi je terminami <...>“ (s. 6). Praca jest aktualna, ponieważ dotychczas litewska terminologia wirusologii komputerowej była badana fragmentarycznie i koncentrowano się głównie na poprawności formy terminów, a nie na dokładności określania treści oznaczanych przez nie pojęć. W pierwszej części wykładowej przedstawiono koncepcję podstawowych pojęć terminologicznych stosowanych do analizy badanego obiektu. W drugiej części opisano pojęcie wirusa komputerowego, jego cechy oraz relację z innymi pojęciami stosowanymi w wirusologii komputerowej, np.: robak, koń trojański, makrowirus. W trzeciej części analizowane są mikrosystemy terminologiczne związane z pojęciem wirusa w językach angielskim, francuskim i litewskim oraz są one opisywane. W razie potrzeby doprecyzowuje się istniejące definicje terminów litewskich lub proponuje nowe. Hiponimy terminu wirus komputerowy dzieli się według oznaczanych pojęć i w pierwszej kolejności omawia się terminy oznaczające pojęcia nadrzędne, a następnie – pojęcia rodzajowe. W 22 załącznikach do dysertacji przedstawiono litewskie i obcojęzyczne terminy związane z terminami analizowanymi w części wykładowej, ich synonimy i warianty. 8 dendrogramach pokazano, jak można byłoby przedstawić poszczególne części mikrosystemu terminu wirus komputerowy według określonych cech dystynktywnych. We wnioskach M. Paura stwierdza, że ustalone relacje semantyczne i paradygmatyczne pomagają opracować schemat klasyfikacyjny terminu wirus, w którym wyraźnie widoczne są relacje między terminami dziedziny wirusologii komputerowej. Ponadto zastosowana w rozprawie nowa metoda analizy danych terminologicznych dotyczących pojęć (analiza odgórna) ujawniła możliwość badania systemów pojęciowych. Autor ustalił również, że większość terminów tej dziedziny powstała w drodze zapożyczeń wewnętrznych z takich dziedzin, jak medycyna, biologia, prawo, wojskowość, psychologia itp. Ponadto stwierdza, że terminy semantycznego pola wirusa znacznie się różnią i występuje wiele synonimów. W zaleceniach autor proponuje uwzględnić fakt, że podstawowe pojęcie mikrosystemu — wirus — ma nie-litewskie pochodzenie, dlatego do tworzenia terminów tej dziedziny należałoby wykorzystywać nie tylko zasoby języka rodzimego. Zwraca uwagę, że nie należy pomijać treści pojęć, proponuje doprecyzować istniejące systemy pojęciowe i zaleca bardziej szczegółowy podział litewskiej terminologii informatycznej. 213Terminologija | 2015 | 22 Dysertacja M. Paurosa Pole semantyczne pojęcia wirus komputerowy jest dobrze przemyślaną i starannie opracowaną aktualną pracą naukową. Jest to znaczący wkład w litewską terminologię, interesujące i pożyteczne dzieło dla specjalistów w dziedzinie informatyki, tłumaczy i społeczeństwa. Otrzymano 2015-09-02 Robertas Stunžinas Instytut Języka Litewskiego ul. P. Vileišio 5, LT-10308 Wilno e-mail: [email protected]