Pragmatics for developing a terminological glossary: UNESCO’s Internet Governance Glossary

5 9Terminologija | 2017 | 24 Pragmatics for developing glosariusz terminologiczny: UNESCO Glosariusz zarządzania Internetem BLANCA STELLA GIRALDO PEREZ Infoterm (Międzynarodowe Centrum Informacji Terminologicznej) SŁOWA KLUCZOWE: glosariusz terminologiczny, komunikacja specjalistyczna, przepaść cyfrowa, metodologia Glosariusza zarządzania Internetem (IGG), zasady i metody terminologiczne, treść 1. PODSTAWY OPRACOWANIA GLOSARIUSZA ZARZĄDZANIA INTERNETEM Szybki rozwój technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT), rozwój społeczeństw wiedzy oraz polityczny cel ograniczania wszelkiego rodzaju przepaści cyfrowych to kwestie znajdujące się wysoko na agendzie decydentów w przemyśle, administracji publicznej i środowisku akademickim. Aby poprawić wydajność i skuteczność komunikacji specjalistycznej oraz dzielenia się wiedzą, konieczne jest udoskonalenie istniejących metod i koncepcji w celu opracowania nowych metod oraz zastosowania narzędzi. Istnieje kilka propozycji opracowania narzędzi wiedzy, które przyczyniają się do tworzenia odpowiednich treści, które można ponownie wykorzystywać, dostosowywać do innych celów i wzbogacać, wspierając jednocześnie interoperacyjność i zrównoważony rozwój. Prawidłowo opracowane glosariusze są podstawowymi narzędziami zwiększającymi wydajność i skuteczność komunikacji specjalistycznej oraz dzielenia się wiedzą. Aby zrozumieć relację między glosariuszem a jego znaczeniem dla wykluczenia cyfrowego, należy wiedzieć, czym jest wykluczenie cyfrowe i jakie kwestie obejmuje. W znaczeniu ogólnym „wykluczenie cyfrowe” odnosi się do różnic między grupami demograficznymi i regionami, które mają dostęp do nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT). Andy Carvin (2000) stwierdził: „Wykluczenie cyfrowe jest jednym z najważniejszych problemów praw obywatelskich, z jakimi boryka się sufficient to reduce the digital divide, which as Carvin highlighted, is nasza współczesna gospodarka informacyjna”. Niemniej jednak dostęp do Internetu, informacji i technologii ICT okazał się dotyczyć nie tylko treści, umiejętności korzystania z informacji, pedagogiki i społeczności. Obecnie wykracza ono nawet poza te wymiary. „Wykluczenie cyfrowe jest częścią szerszego podziału przyczyniającego się do społecznego i ekonomicznego wykluczenia ludzi. Wielokrotne 6 0 Blanca Stella Giraldo Perez Pragmatics for developing a terminological glossary: UNESCO’s Internet Governance Aspekty glosariusza: ekonomiczne, geograficzne, językowe, płciowe itp.” (Patru 2008). Jako kwestia społeczna przepaść cyfrowa przejawia się w kilku różnych formach, które różni interesariusze oraz organizacje publiczne i prywatne próbują przezwyciężyć. Jednakże „Zamknięcie przepaści cyfrowej nie wystarczy, aby zamknąć przepaść wiedzy, ponieważ dostęp do użytecznej, kulturowo istotnej wiedzy to coś więcej niż kwestia dostępu do technologii.” (ibidem) „Organizacje międzyrządowe, takie jak UNESCO, oraz organizacje globalne, takie jak Internetowa Korporacja ds. Nadawania Nazw i Numerów (ICANN), a także organizacje regionalne, organizacje pozarządowe (NGO) i inne podkreślają niezastąpioną rolę języków w budowaniu inkluzywnych społeczeństw wiedzy. Każdy język stanowi wyjątkowe świadectwo kulturowego geniuszu swojej cywilizacji i przyczynia się do dziedzictwa światowego – nie wspominając o jego kluczowej roli w budowaniu dialogu międzykulturowego, pojednania i pokoju.” (UNESCO 2017) Przesłanie UNESCO w tym miejscu brzmi: „W zglobalizowanym świecie, w którym społeczeństwa są ze sobą powiązane, dialog międzykulturowy ma żywotne znaczenie, jeśli chcemy żyć razem, uznając zarazem naszą różnorodność. W niepewnym świecie przyszłość narodów zależy nie tylko od ich kapitału ekonomicznego czy zasobów naturalnych, lecz także od ich zbiorowej zdolności do rozumienia zmian w środowisku i przewidywania ich — poprzez edukację, badania naukowe oraz dzielenie się wiedzą.” (Baza wiedzy Wikiprogress, b.d.) Dlatego opracowywanie strategii przyczyniających się do zmniejszenia przepaści cyfrowej, a także definiowanie zasad wpływających na społeczeństwo informacyjne, zawsze należały do głównych tematów programów i działań UNESCO. Raporty statystyczne zwykle wskazują na wzrost liczby użytkowników Internetu i penetracji rynku technologicznego. Internet World Stats dostarcza użytecznych informacji statystycznych o użytkownikach Internetu na świecie. Global Digital Snapshot przedstawia kluczowe wskaźniki statystyczne dotyczące światowych użytkowników Internetu, technologii mobilnych i mediów. Większość tych danych wskazuje na tendencje wzrostowe i przewiduje niezwykle szybkie zmiany w nadchodzących latach. Przyspieszone zmiany nie zachodzą równomiernie we wszystkich sektorach, choć powinny. Spośród danych przedstawionych w badaniu Jednostki ds. Perspektyw Naukowych (STOA) dotyczącym „równości językowej w epoce cyfrowej”, odnoszących się do poziomu wsparcia tłumaczenia maszynowego (MT) według języka, tylko nieliczne języki korzystają z oprogramowania i zasobów dobrej jakości w określonych obszarach zastosowań, podczas gdy pozostałe języki nie mają oprogramowania ani zasobów wspierających MT. Nawet większość języków używanych w Unii Europejskiej nie ma równych 6 1Terminologija | 2017 | 24 możliwości w zakresie informacji, komunikacji i dzielenia się wiedzą, które są wymagane w naszym zglobalizowanym świecie. „Chociaż wielojęzyczność jest jednym z największych atutów Europy, stanowi również jedno z najpoważniejszych wyzwań dla stworzenia prawdziwie zintegrowanej UE. W UE używa się około 80 języków, a bariery językowe wywierają głęboki wpływ nie tylko na kształtowanie wspólnej tożsamości europejskiej, lecz także na badania, opublikowane przez STOA w marcu 2017 r., przedstawiają pojawienie worker mobility and cross-border e-commerce, trade and public services. This się nowych osiągnięć technologicznych opartych na zwiększonej mocy obliczeniowej i dostępie do dużych zbiorów danych, dzięki którym technologie języka ludzkiego (HLT) stają się rzeczywistym rozwiązaniem problemu pokonywania barier językowych. Jednak dotychczasowy postęp techniczny dokonał się głównie w odniesieniu do jednego języka — angielskiego.” (Pataki, Dawood 2017) Nie tylko tłumaczenie maszynowe, lecz także wszystkie obszary obejmujące informację i komunikację podlegają szybkiemu rozwojowi Internetu i technologii informacyjno-komunikacyjnych, które przynoszą nowe możliwości dostępu do informacji i wiedzy, ich zachowywania, tworzenia oraz udostępniania. Dzielenie się zakłada dostępność dla ludzi oraz możliwość wywierania globalnego wpływu. W konsekwencji informacje i wiedza powinny być w równym stopniu dostępne zarówno dla społeczności dysponujących wysoko rozwiniętymi językami specjalistycznymi, jak i dla tych, których języki specjalistyczne i terminologie są słabiej rozwinięte. „We wczesnym okresie rozwoju Internet często oceniano z perspektywy technologicznej. Jednak w ciągu ostatniej dekady pojawiły się inne kwestie, często określane jako „miękkie”, koncentrujące się na takich zagadnieniach jak prawa człowieka, demokracja, prywatność, równość społeczna, włączenie społeczne, tworzenie treści lokalnych, współzależność oraz inne kulturowe, edukacyjne, gospodarcze i polityczne aspekty korzystania z Internetu. Dyskusje takie toczą się od czasu utworzenia Forum Zarządzania Internetem (IGF), które powstało w wyniku dwóch Światowych Szczytów Społeczeństwa Informacyjnego (WSIS w Genewie w 2003 r. i w Tunisie w 2005 r.) oraz procesu przeglądu WSIS+10 i jego rezultatów. W tym kontekście „język” jest coraz częściej uznawany za kwestię istotną, ponieważ współczesne wykorzystanie języka jest w znacznym stopniu wspierane przez technologie informacyjno-komunikacyjne i Internet. Dlatego brak odpowiedniej terminologii pośrednio wpływa na podziały cyfrowe i podziały wiedzy. Obecnie społeczność międzynarodowa dysponuje kilkoma mechanizmami wielostronnego udziału zainteresowanych stron służącymi dialogowi i wdrażaniu rozwiązań dotyczących kwestii zarządzania Internetem. Wydarzenia WSIS i IGF należą do najważniejszych z nich. Aby uczestniczyć w międzynarodowych procesach wielostronnego udziału zainteresowanych stron, państwa i ich przedstawiciele krajowi muszą również dysponować narzędziami językowymi ułatwiającymi zrozumienie, współpracę i koordynację. Jednymi z tych ostatnich są szybko rozwijające się mechanizmy partnerstwa wielostronnego związane z zarządzaniem Internetem.” (Infoterm, UNESCO, ICANN 2017: 12) 6 2 Blanca Stella Giraldo Perez Pragmatyka na rzecz opracowywania terminologicznego glossary: UNESCO’s Internet Governance Glosariusz Ogólnie rzecz biorąc, gdy opracowuje się narzędzia językowe dla różnych społeczności, wiodącą rolę odgrywają technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT), a rozwój aspektów technologicznych ma priorytet. Jednak w odniesieniu do narzędzi językowych na pierwszym planie znajdują się opracowywanie treści i zasoby. Przykładami zasobów językowych są: korpusy pisane i mówione, leksykony komputerowe, bazy danych terminologicznych, gromadzenie i przetwarzanie danych mowy itp. Podstawowe narzędzia programowe są również ważne dla pozyskiwania, przygotowywania, gromadzenia, zarządzania, dostosowywania i wykorzystywania tych zasobów językowych oraz innych rodzajów treści. Jednakże, ponieważ wykorzystywanie języka jest dziś w znacznym stopniu wspierane przez technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT) i Internet, brak odpowiedniej terminologii pośrednio, lecz nieuchronnie, prowadzi do ogy planning, institutional capacity building and effective coordination powstawania podziałów cyfrowych i podziałów opartych na wiedzy, które mogą przejawiać się na różne sposoby. Istnieje zatem potrzeba ciągłych mechanizmów terminologicznych na poziomie regionalnym i krajowym. (Zob.: Infoterm, UNESCO, ICANN 2017) Stąd rozwój terminologii, które przyczyniają się do wymiany informacji i wiedzy oraz do aktywnego uczestnictwa w dyskusjach wyspecjalizowanych społeczności, stanowi nie tylko wielką szansę dla użytkowników języków słabiej rozwiniętych, lecz także dla rozwoju uporządkowanych treści z myślą o interoperacyjności i trwałości. Istnieje kilka produktów zawierających terminy reprezentujące takie koncepcje, jak tezaurusy, słowniki, bazy danych i glosariusze. Glosariusz jest rodzajem zasobu terminologicznego, którego wartość zależy od celu i sposobu jego opracowania. W szerokim ujęciu: „Glosariusz, znany również jako słownik lub clavis, jest alfabetyczną listą terminów z określonej dziedziny wiedzy wraz z definicjami tych terminów. Glosariusz podstawowy jest prostym glosariuszem lub słownikiem definicyjnym, który umożliwia definiowanie innych pojęć, zwłaszcza osobom rozpoczynającym naukę języka lub danej dziedziny. Zawiera niewielki zasób słownictwa roboczego oraz definicje ważnych lub często spotykanych pojęć, zwykle obejmując idiomy lub metafory przydatne w danej kulturze.” (Wikipedia) Istnieją różne rodzaje glosariuszy: jednojęzyczne, dwujęzyczne (zwykle lista słów z odpowiednikami i objaśnieniami w innym języku) oraz wielojęzyczne. Niektóre z nich mogą zawierać obrazy lub symbole reprezentujące pojęcia. Istnieją również glosariusze w formie słownika, zawierające definicje pojęć. 6 3Terminologija | 2017 | 24 Takie glosariusze są cennymi zasobami pozwalającymi zrozumieć terminologię danej dziedziny lub konkretnego przedmiotu. Jeśli są uporządkowane według wiedzy dotyczącej takiej dziedziny/przedmiotu, mogą być bardziej użyteczne dla użytkowników w przyswajaniu pojęć. Ich Bedeutung wird in den neuen spezialisierten Bereichen, deren rasche Entwicklung praktische Lösungen erfordert, die später entsprechend den Bedürfnissen ihrer Nutzer weitergegeben, aktualisiert, repliziert oder verbessert werden können, immer deutlicher. „[…] eine Sprache, deren Terminologie für einen bestimmten Bereich oder für viele Bereiche hinterherhinkt, riskiert im Laufe der Zeit die Fähigkeit zu verlieren, in verschiedenen thematischen Bereichen dieser Sprache zu kommunizieren.“ Eine Sprachgemeinschaft, deren Sprache keine wissenschaftlichen und technischen Terminologien entwickelt hat, ist unweigerlich gezwungen, für die Kommunikation in thematischen Bereichen eine andere, weiterentwickelte Fremdsprache zu verwenden.“ (UNESCO 2017) Nach der Darstellung einiger mit der digitalen Kluft und der Rolle eines Glossars verbundener Fragen beabsichtigt dieser Artikel, die Hauptaspekte der Methodik für die Entwicklung des Internet-Governance-Glossars (IGG) zusammenzufassen, und zielt darauf ab, das Bewusstsein für die verschiedenen Möglichkeiten bei der Planung und Entwicklung dieser Art von Sprachressource sowie für deren potenzielle Nutzung zur „kontinuierlichen Terminologieplanung, zum Aufbau institutioneller Kapazitäten und zu wirksamen Koordinierungsmechanismen auf regionaler und Länderebene“ zu schärfen. Zudem soll die IGG-Erfahrung weitergegeben werden, die von anderen Gemeinschaften, denen nicht die Möglichkeiten von Gemeinschaften mit hochentwickelten Fachsprachen offenstehen, ausgeweitet oder repliziert werden kann. Gleichzeitig kann sie vielen Gemeinschaften als Beispiel dienen, die aufgrund des Fehlens einer Terminologie in neuen Bereichen oder bereichsübergreifend nicht an Multi-Stakeholder-Prozessen teilnehmen. „Unter diesem Aspekt haben arabischsprachige Länder und Gemeinschaften derzeit nur begrenzte Möglichkeiten, sich aufgrund der unzureichenden Nutzung unterstützender Sprachwerkzeuge vollständig an einem konstruktiven Dialog und gemeinsamen Handeln in Multi-Stakeholder-Prozessen zu beteiligen. Daher sind Lösungen erforderlich, um die technische Terminologie in der arabischen Sprache zu stärken und den Dialog über die Nutzung des Arabischen im Internet auf wirksame, effiziente und koordinierte Weise zu erleichtern. Partnerzy zaangażowani w projekt IGG powszechnie zgadzają się, że Internet powinien służyć wszystkim ludziom na całym świecie.” (Infoterm, UNESCO, ICANN 2017: 12) Wreszcie niniejszy artykuł stanowi okazję do dotarcia do szerszego grona odbiorców i pokazania działań, które podejmują takie główne organizacje jak UNESCO i ICANN, we współpracy z Infoterm, aby realizować swoje misje społeczne. 6 4 Blanca Stella Giraldo Perez Pragmatyka opracowywania terminologicznego glossary: UNESCO’s Internet Governance Glosariusz 2. ZARYS METODOLOGII The Internet Governance Glossary Methodology describes “a framework ustanowienia arabskiego glosariusza terminów związanych z zarządzaniem Internetem w celu wspierania udziału społeczności arabskojęzycznych w wielostronnych procesach zarządzania Internetem i kształtowania polityki na różnych platformach, w tym podczas Światowego Szczytu Społeczeństwa Informacyjnego (WSIS) i Forum Zarządzania Internetem (IGF).” (Infoterm, UNESCO, ICANN 2017: 7) Od samego początku projekt IGG był rozwijany z myślą o zapewnieniu krajom i społecznościom arabskojęzycznym glosariusza dotyczącego zarządzania Internetem (IG), a także ogólnej metodologii tworzenia lub harmonizacji terminologii opartej na normach międzynarodowych. Jednak prawdziwym wyzwaniem było sprostanie wyrażonym oczekiwaniom, że „[…] kraje arabskojęzyczne będą korzystać z glosariusza terminów związanych z zarządzaniem Internetem, opracowanego w sposób oparty na współpracy, dokładny i wielostronny; • Aby pomóc w formułowaniu wspólnych programów działań, uczestniczyć w procesach decyzyjnych, skuteczniej się komunikować i zachęcać do zaangażowania w wielostronne mechanizmy zarządzania Internetem (IG); • Aby uczestniczyć we wszelkiego rodzaju procesach wielostronnych; • Aby budować potencjał instytucjonalny organizacji regionalnych i krajowych zajmujących się kwestiami językowymi oraz mechanizmy koordynacji między nimi, z myślą o przyczynianiu się do promowania języka arabskiego w Internecie i zapewniania do niego dostępu.” (Infoterm, UNESCO, ICANN 2017: 13) W odniesieniu do samego glosariusza przewidziano pięć głównych faz w celu osiągnięcia oczekiwanych rezultatów: • PrzeglądkluczowychdokumentówwceluzidentyfikowaniapodstawowychpojęćwdziedziniezarządzaniaInternetem (IG). • PreparationofadraftglossaryofIGtermsinEnglish. • Konsultacjepubliczne. • LokalizacjaglosariuszaterminówzwiązanychzzarządzaniemInternetem(IG)najęzykarabskiipóźniejszyproceswalidacji. • Dystrybucja. Parallelly, in relation to the methodology, it was necessary to outline wstępne rozważania w ramach czterech szerokich kategorii: • Prace terminologiczne z punktu widzenia metodologii: uwzględnienie dziedziny przedmiotowej, grupy docelowej i celu IGG; • Rodzaje projektowania i planowania przebiegu prac: dostosowanie głównych faz (zgodnie z ISO 15188:2001), zasady głównych Międzynarodowych 6 5Terminologija | 2017 | 24 Norm ISO/TC 37 „Język i terminologia” oraz przykłady dobrych praktyk; • Dokumenty, z którymi należy się zapoznać w celu przygotowania IGG, oprócz dokumentów eksperckich i dokumentów dotyczących polityki dostarczonych przez UNESCO: istniejące glosariusze, dodatkowe źródła, określenie kryteriów oceny dokumentów; • Kandydaci na terminy i ich konteksty w dokumentach: uwzględnienie rodzaju informacji dostarczanych przez źródła kandydatów na terminy. Zidentyfikowano trzy przypadki: brak kontekstu definiującego, przypadki niewystarczającego kontekstu oraz terminy używane niespójnie w różnych tekstach. Podejście do zarządzania Internetem jako do odrębnego przedmiotu pomogło zidentyfikować wymiary i reprezentatywne kluczowe pojęcia w następującej perspektywie: „Kwestia tego, jak zarządza się Internetem, ma kluczowe znaczenie. Sposób, w jaki zarządzamy tym cennym, globalnym zasobem, bezpośrednio wpływa na nasze możliwości gospodarcze i społeczne w odległej przyszłości. Wyzwanie Zarządzanie Internetem odnosi się do procesów wpływających na sposób zarządzania Internetem. Gdy decydenci i eksperci techniczni pracują nad podłączeniem pozostałych dwóch trzecich państw świata, SPOSÓB, w jaki zarządza się Internetem, prawdopodobnie wpłynie na to, jak z niego korzystamy i jak on ewoluuje. […] Potrzeba stworzenia jasnych i prostych sposobów, aby każdy — niezależnie od pochodzenia — mógł zrozumieć, jak działa Internet, i uczestniczyć w zarządzaniu nim, ma kluczowe znaczenie. […] W świecie polityki określa się to mianem „podejścia wielopodmiotowego” . Zasadniczo oznacza to, że każdy, komu zależy na przyszłości Internetu, musi mieć wpływ na sposób, w jaki jest on zarządzany.” (Internet Society) Krótko mówiąc, można stwierdzić, że dynamiczna dziedzina, taka jak IG, przechodzi szybki rozwój techniczny i koncepcyjny. Z politycznego punktu widzenia jest to dziedzina niezwykle wrażliwa, obejmująca wiele kontrowersyjnych terminów implikujących strategiczne znaczenie dla przemysłu, społeczeństwa i polityki/administracji publicznej. Ponadto kulturowy wymiar Internetu ma ogromny wpływ na zachowanie dziedzictwa kulturowego. Ponieważ IG ma zasadnicze znaczenie dla każdego kraju i każdego obywatela, IGG przyczynia się do wyjaśnienia kluczowych terminów i ułatwia wszystkim zainteresowanym stronom lepsze zrozumienie. Metodologia opracowywania IGG, przy jednoczesnym przestrzeganiu międzynarodowych standardów, musiała zostać dostosowana, aby uwzględnić wspomniane wyżej cechy. Na podstawie aktualnego stanu literatury w tej dziedzinie zostało to sfor- 6 6 Blanca Stella Giraldo Perez Pragmatyka opracowywania terminologicznego glossary: UNESCO’s Internet Governance Glosariusz podzielony na siedem wymiarów: ogólne zarządzanie Internetem; infrastruktura i standaryzacja; wymiar ekonomiczny; wymiar prawny; wymiar rozwoju i społeczno-kulturowy; interesariusze oraz organizacje, fora, sieci, grupy, konferencje, regulacje i instrumenty prawne. Sformułowania opracowano w możliwie neutralny sposób z punktu widzenia grup interesu. Jednocześnie hasła IGG sformułowano w możliwie przyjazny dla użytkownika sposób, z myślą o dobrze wykształconych czytelnikach. Innymi słowy, należało należycie uwzględnić potrzeby przeciętnych użytkowników. Zarządzanie Internetem przyjęło podejście wielostronne, którego elastyczność pozwala „osobom i organizacjom z różnych sfer uczestniczyć obok siebie w celu wymiany pomysłów lub wypracowania konsensusu w zakresie polityki.” (Internet Society 2016) Z punktu widzenia ekspertów podejście to ma na celu oparcie się na szeregu narzędzi lub praktyk, a nie na jednym rozwiązaniu. W związku z tym kluczowe kwestie interesariuszy musiały zostać starannie uwzględnione, ponieważ nie są one takie same dla każdego interesariusza. Kolejnym wymogiem, którego należało przestrzegać, było uwzględnienie potrzeby tłumaczenia. Doprowadziło to do utworzenia indeksu alfabetycznego jako praktycznego szybkiego narzędzia do wyszukiwania terminów IGG. Na podstawie międzynarodowych standardów i najlepszych praktyk opracowano ogólną metodologię dotyczącą następujących aspektów: • Ocenaiwybórźródeł. • UstrukturyzowaniecałegoobszaruZarządzaniaInternetemwwymiary. • Systematycznepodejściedotycząceprojektowania o struktury glosariusza (makrostruktura), o poszczególnych haseł glosariusza (mikrostruktura), § informacji związanych z terminem, § informacji związanych z opisem, § informacji dodatkowych. • OgólnyukładpublikacjiIGG. Ze względów pragmatycznych wybrano połączenie podejścia opisowego i normatywnego, zgodnego z teorią terminologii i pracą terminologiczną. Podejście to uwzględniało podejścia leksykograficzne stosowane w terminologii, które koncentrują się na terminologii występującej w komunikacji specjalistycznej danej dziedziny. W praktyce rzeczywistej pracy terminologicznej, w zależności od celu, każdy and the resources (in terms of human resources and technology) available, projekt wymaga dostosowanego przebiegu prac. Dobre praktyki pokazują, w jaki sposób badacze odpowiednio dostosowali zasady głównych Norm Międzynarodowych ISO/TC 37 „Język i terminologia”. 6 7Terminologia | 2017 | 24 Poniższy diagram przedstawia model przebiegu prac IGG opracowany na potrzeby jego etapów rozwoju. Rysunek 1: Model procesu roboczego IGG „[Podczas] formułowania opisów dołożono szczególnych starań, aby zapewnić odsyłacze do wpisów powiązanych konceptualnie.” „To oraz harmonizacja stylu, układu itp. wszystkich wpisów wymagały skrupulatnego dostosowania sformułowań.” (Infoterm, UNESCO, ICANN 2017: 24) W rzeczywistości po kroku 26 przeprowadzono końcowy proces uzgadniania wszystkich modyfikacji Glosariusza oraz finalizowania opisu metodologii. 7 4 Blanca Stella Giraldo Perez Pragmatyka opracowywania terminologicznego glossary: UNESCO’s Internet Governance Glosariusza Zasób taki jak IGG „można postrzegać jako inicjatywę mającą na celu zaspokojenie potrzeby ciągłego planowania terminologicznego, budowania potencjału instytucjonalnego oraz skutecznych mechanizmów koordynacji na poziomie regionalnym i krajowym”. (UNESCO 2017) IGG lub podobne rodzaje zasobów terminologicznych mogą w znacznym stopniu przynosić korzyści zaangażowaniu i uczestnictwu w procesach komunikacyjnych krajów i społeczności o mniej rozwiniętym języku specjalistycznym i terminologiach. W związku z tym należy powiedzieć, że wymóg dotyczący jakości treści i kuratorstwa treści staje się krytycznym wymogiem w ramach rozwoju Internetu rzeczy (IoT). W każdym razie, jeśli należy zagwarantować wysoką jakość treści, trzeba stosować najlepsze praktyki procesów terminologicznych oparte na odpowiednich normach. SOURCES Home » What We Do » Issues » Internet Governance. – InternetSociety.[Online] [Cited: August 30, 2016.] http://www.internetsociety.org/what-we-do/internet-issues/internet-governance. We are social & Hootsuite. 2017. We are social Special Reports Digital in 2017: Global Overview. – We are social. [Online] January 24, 2017. [Cited: May 20, 2017.] https://wearesocial.com/special-reports/ digital-in-2017-global-overview. REFERENCES Carvin A. 2000: Mind the Gap: The Digital Divide as the Civil Rights Issue of the New Millennium. – Multimedia&InternetSchools.January–February 2000, The weekly e-Newsletter from MMIS.com. Infoterm, UNESCO, ICANN 2017: Home Internet Governance Glossary (IGG). – InternetGovernanceGlossary(IGG)Methodology (E. Baher, C. Galinski, B. Giraldo, & I. Kasinskaite-Buddeberg, Eds.) [Online] April 4, 2017. [Cited: May 3, 2017.] http://en.unesco.org/sites/default/files/internet_governance_glossary_methodology.pdf or https://en.unesco.org/internet-governance-glossary. Internet Society 2016: Home » Internet Governance - Why the Multistakeholder Approach Works. – InternetGovernance-WhytheMultistakeholderApproachWorks.[Online] April 26, 2016. [Cited: June 30, 2016.] Briefing Papers. https://www.internetsociety.org/doc/internet-governance-why-multistakeholderapproach-works. Pataki Z. G., Dawood A. 2017: European Parliamentary Research Service Blog Language Equality In The Digital Age. – EuropeanParliamentaryResearchServiceBlog.[Online] May 10, 2017. [Cited: May 18, 2017.] https://epthinktank.eu/2017/05/10/language-equality-in-the-digital-age/. Patru M. 2008: IN Slide share Attainingqualityeducationforall:AUNESCOperspective. [Online] October 31, 2008. [Cited: September 5, 2015.] Slide 11-12. https://www.slideshare.net/eden_online/attainingquality-education-for-all-a-unesco-perspective-presentation?qid=69b4a61a-3066-4867-8069-0514ef0a125 0&v=&b=&from_search=1. UNESCO 2017: Home Internet Governance Glossary (IGG). – InternetGovernanceGlossary(IGG).[Online] March 27, 2017. [Cited: April 4, 2017.] http://en.unesco.org/internet-governance-glossary. Wikiprogress knowledge base. – WikiprogressOrganisationsUNESCO.[Online] [Cited: March 14, 2017.] http://wikiprogress.org/data/organization/unesco. Wikipedia – Glossary. [Online] [Cited: February 21, 2017.] https://en.wikipedia.org/wiki/Glossary. World Stats 2017: Internet World Stats usage and population statistics. – InternetWorldStats.[Online] June 30, 2017. [Cited: June 30, 2017.] http://www.internetworldstats.com/stats.htm. 7 5Terminologija | 2017 | 24 TERMINŲ ŽODYNO RENGIMO PRAGMATIKA: UNESCO INTERNETO VALDYMO ŽODYNAS Spartiinformaciniųirkomunikaciniųtechnologijųplėtra,didėjantisžiniųvisuomenėsirpolitinissiekismažintiįvairiųrūšiųskaitmeninęatskirtįyraprioritetiniaiklausimai,kuriuoskeliapramonės,viešojoadministravimoirakademinėspolitikosformuotojai.Kadbūtųgalimapagerintispecializuotoskomunikacijosirdalijimosižiniomis efektyvumąbeinaudingumą,galireikėtitobulintiesamusmetodusirkurtinaujųmetodųbeipriemoniųtaikymokoncepcijas.Yranevienasžiniųtvarkybospriemonių plėtojimopasiūlymas,prisidėjęspriekūrimotinkamoturinio,kurįbūtųgalimanaudotipakartotinai,taikytikitaistikslaisirpapildyti,tuopatmetugerinantsąveikumąbei tvarumą.Geraiparengtižodynaiyrapagrindiniaiįrankiaispecializuotoskomunikacijos irdalijimosižiniomisefektyvumuiirnaudingumuigerinti. Straipsnyjeaptariamikaikuriepraktiniaiterminųžodynųrengimo,remiantis UNESCOinternetovaldymožodyno(IGG)sudarymopatirtimiirmetodika,aspektai. IGGmetodikaapimapraktinįnustatytųterminologijosprincipųirmetodų,ypačpateiktųISOTK37standartuose,pritaikymąirnaudojimą.Jągalimataikytiskirtingiemstikslamsįvairiosesrityse,taippatskirtingomsįvairiųišsilavinimolygmenų tikslinėmsgrupėms. IGGmetodikaparodo,kadterminologiniodarboprincipaiirmetodaigalibūtipritaikytispecialiųtiksliniųnaudotojųporeikiams.IGGmetodikanepakeičiasisteminės terminologijos,betgalibūtipanaudotakaiplabaidinamiškaibesiplėtojančiossrities, tokios kaip interneto valdymas, terminologinio darbo geroji praktika. Žodynopasvetainėje(http://en.unesco.org/internet-governance-glossary/about-igg) rašoma,kadtokįištekliųkaipIGGgalimalaikytiiniciatyvapatenkintitęstinioterminologijosplanavimo,instituciniųgebėjimųgerinimoirveiksmingųregioniniobeinacionaliniolygmenskoordinavimomechanizmųporeikį.Tokieištekliaigalidaugprisidėti priešaliųirbendruomenių,kuriųspecialiosioskalbosirterminijosnėrapakankamai išplėtotos,įsitraukimoirdalyvavimogerinimo. Otrzymano 2017-09-05 Blanca Stella Giraldo Perez Międzynarodowe Centrum Informacji Terminologicznej (Infoterm) c/o CO SPACE, Gumpendorfer Strasse 65/1, 1060 Wiedeń, Austria E-mail [email protected]