scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Terminai internetinėje žiniasklaidoje (žvalgomasis tyrimas)

Asta Mitkevičienė

Abstract

Straipsnyje siekiama nustatyti, kurių sričių terminai dažniausiai patenka į kasdienę internetinę žiniasklaidą ir ar tie populiarieji terminai ryškiau pakinta (aptariamas terminų varijavimas, determinologizacija). Žvalgomojo tyrimo objektas – dvižodžiai terminai viešai prieinamame DELFI.lt tekstyne, kuris sudarytas iš to paties pavadinimo naujienų portale 2014–2016 m. publikuotų tekstų. Taikoma metodika, nors ir turi trūkumų, bet leidžia (kiek tai įmanoma) analizuoti terminus be išankstinio nusistatymo – iš anksto nenumatant nei srities, nei konkrečių terminų.

Full text

108 Asta Mitkevičienė Terminai en la prensa en línea (žvalgomasis tyrimas) doi.org/10.35321/term27-05 Términos en la prensa online (žvalgomasis tyrimas) ASTA MITKEVIČIENĖ Lietuvių kalbos institutas ANOTACIÓN el El artículo pretende determinar, de qué ámbitos términos más frecuentemente caen a la cotidiana mediosita online y si esos términos populares más briskamente cambian (aptariamas terminos varijándose, determinologización). El objeto del estudio de vigilancia dvižodžiai termininai públicamente accesible DELFI.lt tekstyne, que compuesto de el mismo nombre naujienų portale 20142016 m. publiku tekstotų. Aplicada metodica, aunque y tiene deficiencias, pero permite (canto esto posible) analizar términos sin a priori nusposición de antemano sin prever ni sritas, ni concretos terminos. ESMINIAI VOZŽI: término compuesto, variante, sinónimo, determinologización, internet media, textynas, constantusis junginys ABSTRACT Los Estados miembros deberán: El article intenta a determinar the domains from which terms usually get into the daily online media and whether the most popular terms undergo any more prominent changes (terminological variation, determinologization are discussed). El estudio piloto se centra en términos de dos palabras encontrados available DELFI.lt corpus, which is composed of the texts published in the en el portal de noticias públicamente bajo el mismo título en el período entre 2014 y 2016. Though the methodology applied has certain weaknesses, it enables much as possible) to analyse terms without any prejudices, i.e., by not anticius (as pating the domain or specific terms. KEYWORDS: complex term, variant, synonym, determinologization, online media, corpus, multi-word expression Gerai conocido, que parte terminų se utiliza no sólo en la comunicación científica, pero cae y en la generalizada vartoseną. Notasbimai incrementa el número de términos en diaria comunicación se relaciona con la información de la edad, conocimientos sociomene, technologine revoliucija (žr. Meyer et kt. 1998: 645; Kageura 2002: 15; Geeraerts 2015: XVIIXIX y kt.). 109Terminología | 2020 | 27 Uno de las vías importantes, por los cuales termininai alcanza nespecialistas audiencia, medios. Zinimedia tanto trae a la común vartosená, tanto ayuda expopularir una parte a ella actuales ámbitos terminos. Y cuando los términos ampliamente difundidos y conocidos no solo a los especialistas, surge la posibilidad determinologizaciones (Gaivenis 2014: 242). En este artículo y se intenta determinar, cuyos términos de áreas más a menudo caen a la cotidiana mediosía online y si esos términos populares más briskamente cambian (aptariamas terminos varijándose, determinologización). Objeto de investigación dvižodžiai terminai, pavartoti naujienų portale DELFI.lt. Dvióodžiai terminini elegir por varias razones. Visų pirma, esto es frecuentís1 (o al menos uno frecuentiusių dependiendo de la réta) terminos tipos, segundora su extensija esti estreuresnė, a intensija amplnė que la misma sistema más alto nivel jerárquico monoyodžių terminų, por lo que son más fácilmente reconocientes. Este es primer estudio de terminos vartosenos medios de comunicación, en el que nolimitándose a una área terminos y careciendo de anticipo prevista lista de terminos. Tyrimas jvalgomasis. Kazimieras Župerka es analizavós lingüotyros terminos vartosená publicistikoje. Según vartoseną él distinguió dos functioncines semantines sus grupos. A la primera pertenecen aquellos que se utilizan como términos (tiek preciso significado, tanto apytiksle o incluso nonikslia), a la segunda determinologizuar (unos utilizados sistemine perkeltine significado, otros individualia perkeltine significado, como estiliaus instrumento) (Župerka 2000). Esta clasificación paranki abrama y otros ámbitos términos de vartosenai no su habitual entornoque (moksliniame y administraciniame stiliuje) aptarti. Cognityvinė psicología y filosofía acentúan que nubrėžti la aiškią liniją entre los conocimientos generales y los conocimientos especiales es difícil, las ciencias del lenguaje dude por la estricta desconexión general y especial de la lengua (Cabré Castellví 2003: 171). Correspondientemente no objeto un especialista puede algún palabra á considerar término circunstan, a y ditorijoje laikyti bendrosios kalbos žodžiais (Kageura 2012: 12). Taigi ir terminus ustojamus de specialistas nespecialistas austraipsnyje no se tomaba más brečiau considerstyti sobre terminiškumą y sus grados. TyrIMO ŠALTINIAI Ir METODIKA Terminų žiniasklaidoje investigaciónimui, esperintis el más acelerado resultado, aprovechada públicamente accesible internet DELFI.lt textynu (http://tekstynas.mwe.lt/), el cual constituye 70 millones de palabras. Esto internetinas publicistikas textynas, en 1 Žr. Umbrasas 2013: 113, 117; Bielinskienė y kt. 2015: 65 y kt. 110 Asta Mitkevičienė Terminai en la prensa en línea (žvalgomasis tyrimas) que entró DELFI.lt en la página web 20142016 m. publicar textosi, asignar 12 rubrikas: DELFI Veidai, Proyectos, DELFI Mokslas, DELFI Auto, Sportas, DELFI Vivenimas, DELFI Žmonės, DELFI Pilietis, Verslas, DELFI FIT, Žinios y no identificada (para más sobre el texto DELKK LŽ 2019: 1415). Así unos textos pertenecen a las rubricas temáticas, son de estilo informacino o analítico, otros destinados a entretenios, más sueltos expresivos de estilo2. Los comentarios de los lectores al texto no llegaron. Están disponibles públicamente de este texto los n-gramos obtenidos y sus frecunių conjuntos (http://resursai.mwe.lt/atsisiusti). Este estudio lo utilizaotasi bigramų sąrašu. Suplementos fuente mencionado textyno pagrindu sudaryta Lituvian language pastoviųjų žodžių junginių duomenų bazė (PJB), a la cual incluida sobre 12 mil de dvižodžių bei trižodžių pastoviųjų junginių, sudarytų con 97 suelen en junginius dichos įeinančiais daiktavardžiais. Si ella en ella зафиксированный rūpimas term, pasitikslinto lemos o forma frecuencia, variantes. Tirimas se llevó a cabo en varias etapas. Visų pirmiausia peržiūrėtas bigramų lista y en ella establecer dvižodžiai terminiai (tiksliau terminų formas, porque esa lista no muuto). Debido particularmente a la abundante materia se decíeste imti sólo aquellos dvižodžius terminos, cuyos al menos una forma frecuencia es mayor que las selectieji termininai suspartirse por sritis. Galinamente analizarse elegidas terminos compuestos konkordansai tekstyne. Del total se seleccionó 461 dvižodžių terminų forma es 317 diferentes terminų. incluso seis centros comerciales del compuesto forma kaitybinės fueron usados tras más de 500 veces (PJB indica la frecuencia de esta lema 7118). Terminología significativa de la metodología es que seleccionar dvižodžiai términos en medios de comunicación pavartoti no sólo como savarankiški terminiai, sino y como ilgesnių 500 (tam reikėjo peržiūrėti daugiau nei 7000 dažniausių bigramų3). Tada terminų dalis, plg. artimoje aplinkoje y violurtas artimoje que, si dvižodė kolokacija es un término, aquí él y se considera dvižodžiu término, a pesar de que ese término en parte concordanso eilučiųeina en un término. Esto que dvióodis término sea parte término, nema2 K. Župerka distingue tres publicistinio estilaus postilius: informacinį, analitinį y ekpresyvųjį (Župerka 2001: 87), Audronė Bitinienė teturis: informacinį, analitinį, ekspresyvųjį y dialoginį (Bitinienė 2007). 3 La más frecuente bigrama, la cual se puede considerar término JAV dólares (kone 10 miles de pavortojimo casos), sin embargo ella a seleccionadas dvižodžių terminų lista faltó, porque dėmuo primero es no savarankiškas palabra, y acronima. Esto contractuinis asunto esama investigaciones (pvz., Boizou et kt. 2015), donde acrónimo compuinyje asemejase unavojjiam aplinkoje, pridėtinės vertės ir pridėtinės vertės mokestis. Vis dėlto nuspręsta, dėmeniu. 111Terminologija | 2020 | 27 conoce su terminiškumo y vartosena frecuencia. Tokį elección también aporten los nombres verificíos: cuando el término se usa en nombres compuestos, permanece término (Vilniaus gyvosios gamtos apsaugos inspekcija). Al material de estudio debido a su selección peculiaridad no llegaron esos terminos padžiai. Además, algunas vartojimo atvejai, kai terminų dėmenis nutolino tarp jų įsiterpę kiti žoseleccionadas formas dvižodės en separados versuteces de concordansa simplemente por casualidad formalmente coincidieron con tiriamais terminis, también existe netermininas perkeltinės vartosenos ejemplos de (žr. más adelante). Debido a lo terminos usosenes frecuentes textoyne los datos tegal ser considerados sólo aproximadoslís. TERMINų ATPAŽINIMAS Bien se sabe que los términos compuestos no tienen formas exclusivas, que las permitan fácilmente separarse de las palabras compuestas (ar ilgesnių sintaksinių konstrukcijų), aunque algunas formas y son más típicas, ej., conjunciones atribuutinijas con daiktavardžio kilmininku, con prefacios -inis būdvardžiu, con įžiuotinu būdvardžiu y kt.4 Automáticamente determinar, cual compuesto es kolokacija, o cual terminas, es casi imposible (kutrimė et kt. 2017: 15). Si dvižodė kolokacija es daiktavardinis compuinys, se puede guedir que esto a menudo será término (o al menos parte término). Por ejemplo, PJB peržiūrėjus 50 frecuniausių atributinių dvižodžių junginių, más de 60 percentų podría considerarse de una u otra esfera terminos. Anašus número de términos obtenido y entre 50 frecuniosos de esa base dvióodžių compuños, sin tener en cuenta a sus dėmenos semantinio relación. Con el fin de decidir más objetivamente si la colocación es un término, en primer lugar, se intentó buscar de tal unidad de lengua en bases de términos, diccionarios; se ha tenido en cuenta el hecho que términos pueden tener variantas y sinónimos. Sin abejo, en terminografía caen no todos, ni siquiera y popularísimos termininos, y no todas áreas tienen terminografinių recursos, además, en aqueses išteklios a veces atsiduria y otras lingu unitai, por ejemplo, verificiai nombrinimai. Būtų idealu, si los términos conjuntos valorasen un especialista del correspondiente asunto (dalyko specialisto indėlis enfatízase en diversos medios automáticos de reconocimiento de términos en los estudios), pero en este caso de esas áreas hay no una y ellas bastante diversas. Otra cuestión difícil términos de límite. Este problema surgió intentando establecer no sólo términos, sino y otros límites de compuestos constoviosos 4 Más sobre dvižodžių terminų strukturinius modelius vé. Gaivenis 2014 [1975]: 64-70; Akelaitis 2008: 68; Drukteinis 2011: 239241; Bielinskienė y kt. 62; Mockienė 2015: 109111 y kt. 112 Asta Mitkevičienė Terminai en la prensa en línea (žvalgomasis tyrimas) (žr. Bielinskienė y kt. 2017: 86). Si compuinys tėra parte ilgesnio término, él puede realizar función del término como su sinónimo contextual. Por ejemplo, términos afrikinino de las cerdas y clásico de las cerdas (įtraukti į TB, IATE) contextual sinónimo cerdas de las cerdas, plg. ejemplos de textyno: Draudikai, anot A. Baravyko, kiaulių marą comparó con guerra y afirmaron que en tiempo de guerra ellos de guerra nebedraus, lo que significa que ellos eficazmente renunciarán prohibir de africino y clásico kiaulių marų. [Verslas] Lituania la pasada semana зафиксированный porculių maras atneš milžiniškų daños. [Verslas] Junginys kiaulių maras no es savarankiškas término, por él denomina una de las dos enfermedades o apibendrintai y ambas. Según formą este dvižodis compuinys y menėti trižodžiai terminai remena tipiškus parininį y especies terminus5. TERMInAI PAGAL SrITIS Con el fin de evitar lo más posible la subjectividad, los términos por sarea se han clasificado basado en el tezauru multiakalbiu multiadalykiu de la Unión Europea EuroVoc y Lituania republikos terminų banko (TB). Atraviesa atencion que los términos TB a una u otra área se asignan según su fuente, por lo tanto el término ta misma o muy actima significado ocurre kaip skirtingų sričių terminas, pavyzdžiui, termino valstybė narė sritys – viešasis saugumas, gynyba, teisė, ekonomika, finansai, socialinė apsauga, presentados ocupación y condiciones laborales, salud. Debido a eso las áreas del término TB y EuroVoc a veces se diferencian fuertemente, cuando ehi: término tautinė mažuma sritis TB cultura, y Eurovoc derecho. En tales casos se resuelve según contexto. Dado que la clasificación de ámbitos en abejúyo recursos tiene tanto comunrybių, tanto diferybių, en este artículo se intentó armonizar ellas ambas, aunque primeruma dichoas TB clasificación, que más refleja lietuviškas realidades. Además, orientaotasi sólo en sambias s áreas, así para obtener genresnija de áreas imagená. Un grupo de profesiones y funciones por separado ella en el material de investigación muy caiga en la vista y es abundante (si los términos de este grupo los asignáramos a la esfera de la seguridad social, empleo y condiciones de trabajo, éste la primero en número de términos). 5 VLEe artículo Gyvūnų maras su autor Vytautas Štuigys afirma que [ž]conocenas estas maru llamadas enfermedades: galvijų maras, smulkiųjų atrajotojų maras, afrikinis arklių maras (afrikinė liga), afrikinis kiaulių maras y clasikinis kiaulių maras, šunų maras, paukščių maras (gripas), lašišų maras, lydekų maras, vėžių maras. Clásikinis peste de cerdos y afrikinis peste de cerdos son contagiones virales de cerdos (žr. TB). 113Terminología | 2020 | 27 Dėl medžiagos gausos itin sudėtinga išnagrinėti kiekvieną konkordanso filauté, por lo que puede ser que el término no en todas pavioot el mismo significado y por eso pertenece no a un solo ámbito. Sin embargo, guiándose kad populiariausių žiniasklaidos terminų bent jau bendriausia sritis turi būti nesunkiai nustatoma. Kai terminas skirtingomis reikšmėmis priklauso kelioms (dažniausiai presunción, dviem) áreas, él estudian atribuido a varios grupos de términos de áreas. Normalmente una de los significativos y ámbitos manifiestamente domina. Por ejemplo, tercer país (forma más popular de terceros países) más a menudo se usa como de relaciones internacionales, no como término jurídico: Comparado con el año pasado, volúmenes de importación de terceros países subieron 5,4 por ciento. [Verslas] Tiriamieji en los medios de comunicación utilizados dvižodžiai términos pertenecen a muy diversas áreas (žr. 1 fig. y 1 tabelę). Esto, sin duda, lema extralingvistinas causas medios aktualijos, textos tematica. 1 fig. Más frecuentes (una de formas de formas pavartota más de 500 veces) dvižodžiai termininai y sus formas6 DELFI.lt tekstyne por sritis 6 Bigramos en la colección mencionan frecuencias no siempre coincide con el resultado texyno paiseškos, pero ese desvipi no es grande y no se considera significativo. Los datos cuantitativos en el diagrama tomados de la fuente primaria de investigación bigramos conjunto. Kituas artículos poskyriuos de los términos discutidos (lemų) la frecuencia fue verificada tekstyne y, si hay, PJB. 114 Asta Mitkevičienė Terminai en la prensa en línea (žvalgomasis tyrimas) Tabla 1. Más frecuentes (una de formas pavartota más de 500 veces) dvižodžiai terminai DELFI.lt tekstyne por sritis SRITIS PAVyzDŽIAI TErMInų SKAIIUS cultura física y deporte de selección 19 competiciones de selección, atletismo, reitin-44 go puntos, deporte de la rama 19 policía 30 oficial, miembro del Sejm 19 sitio web de comunicaciones profesiones y deberes representante a la prensa, jefe de empresa, eléctricas, agencia de noticias, spaucho-26 conferencia, video decisión judicial 24 pataisa, campaña electoral, políticas de defensa, grabación derecho tribunal de apelación, igualdad de oportunidades, gobierno 19 protección de la coalición social, empleo, empleo, vivienda tasa de interés, servicios públicos, educación pública, educación de seguridad, 13 18 19 nivel de desempleo, economía del trabajo, euro, pública, educación pública, educación pública y asistencia técnica 6 7 7 7 7 7 7 115Terminología | 2020 | 27 SRITIS PAVyzDŽIAI TErMInų SKAIčIUS cultura cultura patrimonio 4 estandarzació cubinis metras 3 y metrologija estadística domés ūkis 1 Como ya se dijo en la parte introductoria, estudiimui fueron seleccionadas frecuniausios términos de esperėtina otrooks desarrollėstimo de áreas según términos número y forma textyne. Teniendo lemuoto lista de términos con frecuencias, frecuencia. TErMInAI Y (TIKrInIAI) SUDTInIAI PAVADInIMAI Dalį terminų se kelios sritys trečioji šalis, viešoji erdvė 7 puede considerar frecunais nemokslinėje komunikacijoje, porque ellos al medios de comunicación entran como sociedadene o separadamente su grupo más importantes parte de tikrinių denominaciones. Por ejemplo, término forma de automóviles mo Lituania de automóviles parte de la Dirección de caminos. Otra segunda por frecuencia de la misma forma de término automóviles caminantes (frecuencia mayor de 180) también suelen entrar en el nombre compuesto (Saugaus eismo automobilių keliais kelių tekstyne pavartota per 700 kartų, tačiau dažniausiai kaip pavadiniįstatymas). Se puede comparar viceministro de automóviles caminos pavartoto sólo varias veces. Sin embargo debido al conjunto de carreteras terminismo mayores dudas no surge, el término es incluido y a TB. Similares ejemplos se pueden dar y con algunos otros terminos (también vé. otro capítulo). Otro tipo de ejemplo término acciones rinka (cažnis 2382 PJB). Las formas más frecuentes de su vicitario en mercados de acciones (774) y sinkretística de mercados de acciones (526). Tanto ambas estas formas, como el mismo compuñado suelen utilizarse en generalizables de una determinada región o país nombres de mercados (p.ej.: Asiíos mercados de acciones, JAV mercados de acciones y kt.), plg. : El jueves en los mercados de acciones Balticas fue sentido el antplúdis de grandes transacciones. [Verslas] Suactiváronse comercio en los mercados de acciones de los países bálticos determinaron noticias de las empresas. [Verslas] nesnis (lemos frecuencia tekstyne 1697) ni sinónimo branduolinė elektrinė (dažnis 58)8. Be 116 Asta Mitkevičienė Terminai en la prensa en línea (žvalgomasis tyrimas) SInOnIMAI, PErIFrAzS, VARIAnTAI Por revisar selectivos términos usados en los medios de comunicación, observada sinónimos, perifrazias y varių7. Entrep frecuniausių bigramos entró sinónimos de la esfera de comunicación. Una de los pares sinónimos informe a prensa y informe medios (cažnis 4437 y 1340, ambas terminos frecuentias formas uniscaitos vicitario), el primer término se puede encontrar y EuroVoc y base de términos IATE, en la cual se evalúa como muy confiable. La mayoría no tan popular popularus terto, mino pranešimas žiniasklaidai konkordanso eilučių priklauso rubrikai „Autambién se distingue y Mokslas, por lo que aquí se puede vislumbrar y subjektyvius adresantų polinkius, a los cuales puede tener influencia y fuentes de publicaciones. En la más reciente de relaciones con públicoomene terminos diccionario (rVŽ 2018) incluir ambos términos, y prioridad se otorga al informe a prensa. Otra pareja de sinónimos, cuyos miembros ambos se usan a menudo en los medios opinión de la sociedad (lemos frecuencia 1217, más frecuente forma de opinión de la sociedad) y opinión pública (lemos frecuencia 742, incluyendo neįvardžiuotinį variantą, más frecuente forma de opinión pública). Miname de las relaciones con la sociedad terminos dicodyne sinónimos eiliškumas visuomenės nuomonė, viešoji nuomonė corresponde a estas terminos paplitimą žiniasklaidoje. Didesnių vartosenos diferencias desapercibida, excepto lo que con unosų la opinión pública de las denominaciones de las instituciones más a menudo se utiliza un sinónimo, con otros otro. Eso puede explicar en parte por qué el estudio de opinión pública tekstyne es más frecuente que el estudio de opinión pública (cažnis 265 y 146 PJB). Energetikos srities terminas atominė elektrinė žiniasklaidoje daug dažbeejo, el primer término tiene ilgesnę vartosenos tradición, sin embargo, lo importante, él entra en nombres compuestos, ej. :Ignalinos atomica elektrina, Astravo atomica elektrina (oficialus nombre Baltarusijas atomica elektrina, vé. VLEe), y esto ayuda a esparcir ampiojoje varto7 aquí adhomasi estreurosios terminos varios conceptos (skirtingi pavidalai del mismo término). Sobre constoviosos conjuntos, entre ellos y terminim enantes, gramatónico variantiškumą DELFI.lt tekstyne rašo Agnė Bielinskienė con bendraautorėmis (2019). En ese artículo el concepto de varianto amplnė, por ejemplo, variantes se consideran tales compuiniai como fundada solución nepagrįstas solución, crecerti kaina precios de crecimiento. 8 VLEe branduolinė elektrinė, atominė elektrinė. TB fuentes en sinónimos eiliškumas no es uniforme, por ejemplo, República de Lituania branduolinės (atominės) elektrinės įstatyme, diccionarios del ámbito de defensa prioridad proporcionada al término branduolinė elektrinė, šiluminės y branduolinės technikos terminų žodyne, física terminų žodyne atominė elektrinė, aún otras (pvz., automatos žodyne) se presentan como nesinoniminos términos. 123Terminología | 2020 | 27 Las compañías de desarrollo de medicamentos mutuamente corttyniauen, la cual primero ofrecerá nueva clase de medicamentos, regulándoos el nivel de colesterol en sangreotakoje. Se espera que al menos algunas empresas finišo liniją kirs precisamente estos años. [Mexlas] Ya está escrito que el término deporte tarjeta roja textyne pasitaikė transterminologizuata significado. aquí aún se puede añadir, que unos pocos ejemplos vartosenos muestran y este compuesto determinologizació (išankstinė nuostata era, que tales casos será más): Tūkstančiai čekų actual presidente del país Milos zemanui simbolicamente mostrė raudoną kartelę. [Zinios] Otro ejemplo con respecto determinologización el dolor de cabeza. Aunque él a la material de este estudio formalmente entró como uno frecuentes de dvižodžių terminų, sin embargo termininė vartosena konkordanse resnė que perkeltinė (rūpestis) constituye alrededor de 40 percentos de todos los casos zafikratados, plg. : En ese momento la calificación de endeudamiento de Ucrania ya levantó no menencá dolor de cabeza. [Verslas] Reacciones de carácter general subida de temperatura, dolor de cabeza, bėrimas se manifiesta raramente. [Vida] giskaito formas. Tal frecuencia de Apie 40 proc. šio junginio pavartojimų pagrindine reikšme13 yra dauforma podría ser considerado y término vartosenos medios de comunicación peculiaridad, sin embargo y en el científico estilo, como indica paieška Google Scholar, no evitaba múltiplesiskaitos (plg. una de publicaciones titraštę: Galvos dolormai: diagnostica y tratamiento. Metodística herramienta (2017)). Perkeltína terminos vartosená generalmente se puede considerar estiliaus, y no sisteminiu asunto de la lengua. O y en bendrinés lenguas lituanas diccionario (BŽ) finišo linija, la tierra dreberación entró sólo literaline significado. Sin embargo dolor de cabeza rūpestis (plg. dolor de corazón sielvartas, širdgėla LKŽe) podría ser considerado separado significado del compuesto. IŠVADOS aunque realizado un estudio tėra jvalgomasis, es posible začiuoptar ciertos terminos vartosenos medios de comunicación polinkius. Más frecuentes medios de comunicación dvižodžiai termininai sujetiniu respecto diversosús pertenecen más que veintešimt ámbitos. Tales resultados obtener restringidos solo por las más grandes áreas. 13 Motivadas formas pluriscitas (abdomo y dolores de cabeza) a este número no acatan. 124 Asta Mitkevičienė Terminai en la prensa en línea (žvalgomasis tyrimas) Dalies términos popularidad en medios aumenta le actualús verificiai nombres compuestos. net ir žiniasklaidos populiariesiems terminams būdingas formalusis varijavimas bei sinonimija. Tai pareina ir iš atitinkamos dalykinės srities terminijos, kurioje sąvoka įvardijama nevienopai, taip pat įtakos turi ir stilistiniai factores. neatidumu raiškai se puede aclarti nemotivuoto varijavimiento. no se puede alegar que consecuus el uso de algunos términos en forma diferente a la proporcionada terminografía, son terminos vartosenes medios de comunicación cuojas en medios de comunicación ellos tales pudieron entrar directamente de los especialistas discurso (įskaitant sakytinį). Entrepido en medios populares de dvižodžių terminų зафиксирована determinologizacijos casos, lo que significa que ellos son bien conocidos audiencia de medios online. Aplicada metodología, aunque y tiene deficiencias, pero permite (canto esto posible) analizar términos sin a priori nusposición de antemano sin prever ni área, ni concretos terminos. ŠALTINIAI DELFI.lt tekstynas. Prieiga internete: http://tekstynas.mwe.lt/. Lietuvių kalbos pastovieji žodžių junginiai. Resursai atsisiuntimui: 2-gramos ir jų dažniai. Prieiga internete: http://resursai.mwe.lt/atsisiusti. PJB – Lietuvių kalbos pastovieji žodžių junginiai. Duomenų bazė. Prieiga internete: http://resursai.mwe.lt/ paieska. LITERATŪRA Akelaitis Gintautas 2008: Sudėtinių administracinių terminų struktūriniai modeliai. – Specialybės kalba: terminija ir studijos: mokslinių straipsnių rinkinys, Vilnius: Mykolo romerio universiteto Leidybos centras, 5–12. Bagijan 2014: Багиян Александр. Детерминологизация как результат размытости границ между специальной и общеупотребительной лексикой. – Филологические науки. Вопросы теории и практики 7(2), 28–33. Prieiga internete: https://www.gramota.net/materials/2/2014/7-2/6.html. Bielinskienė Agnė, Boizou Loïc, Grigonytė Gintarė, Kovalevskaitė Jolanta, rimkutė Erika, Utka Andrius 2015: Lietuvių kalbos terminų automatinis atpažinimas ir apibrėžimas: monografija, Kaunas: Vytauto Didžiojo universitetas. Prieiga internete: https://www.vdu.lt/cris/bitstream/20.500.12259/92/3/ISBn9786094671487.pdf. Bielinskienė Agnė, Kovalevskaitė Jolanta, rimkutė Erika, Vilkaitė Laura 2017: Kolokacijų ir frazeologizmų atpažinimo kriterijai. – Kalbų studijos 31, 83–101. Prieiga internete: http://mwe.lt/wp-content/ uploads/2018/01/atpazinimo_kriterijai.pdf. Bielinskienė Agnė, Kovalevskaitė Jolanta, rimkutė Erika, Vilkaitė Laura 2019: Lietuvių kalbos pastoviųjų junginių gramatinis variantiškumas. – Kalbų studijos 34, 91–110. DOI: https://doi.org/10.5755/j01. sal.0.34.21214. Bitinienė Audronė 2007: Publicistinis stilius, Vilnius: Vilniaus pedagoginio universiteto leidykla. Boizou Loïc, Kovalevskaitė Jolanta, rimkutė Erika 2015: Lietuvių kalbos dvižodžių junginių morfologinių ir sintaksinių ypatybių sąsajos. – Darbai ir dienos 64, 115-131. Prieiga internete: https://www.vdu.lt/cris/ bitstream/20.500.12259/27753/1/ISSn2335-8769_2015_n_64.PG_115-131.pdf. 125Terminologija | 2020 | 27 BŽ: Bendrinės lietuvių kalbos žodynas, e. leidinys, vyr. red. D. Liutkevičienė, Vilnius: Lietuvių kalbos institutas. Prieiga internete: http://bkz.lki.lt/ [žiūrėta 2020 m. liepą]. Cabré Castellví M. Teresa 2003: Theories of Terminology. Their Description, Prescription and Explanation. – Terminology 9(2), 163–199. DOI: 10.1075/term.9.2.03cab. Drukteinis Albinas 2011: Sintaksiniai sudėtinių jūreivystės terminų modeliai. – Res humanitariae X, 234– 255. Prieiga internete: https://etalpykla.lituanistikadb.lt/fedora/objects/LT-LDB-0001:J.04~2011~ 1367184182583/datastreams/DS.002.0.01.ArTIC/content. Dury Pascaline 2008: The rise of carbon neutral and compensation carbone: A diachronic investigation into the migration of vocabulary from the language of ecology to newspaper language and vice versa. – Te r - minology 14:2, 230–248. DOI: 10.1075/term.14.2.06dur. EuroVoc. Prieiga internete: https://op.europa.eu/lt/web/eu-vocabularies [žiūrėta 2020 m. birželio mėn.]. Gaivenis Kazimieras 2014: Rinktiniai raštai, sud. J. Gaivenytė-Butler, Vilnius: Lietuvių kalbos institutas. Geeraerts Dirk 2015: Foreword. – Handbook of Terminology 1, Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, XVII–XX. Halskov Jakob 2005: Probing the Properties of Determinologization: The DiaSketch. – LAMBDA 29: 39–63. Humbert-Droz Julie, Picton Aurélie, Condamines Anne 2019: How to build a corpus for a tool-based approach to determinologisation in the field of particle physics. – Research in Corpus Linguistics 7, 1–17. DOI: 10.32714/ricl.07.01. IATE: Interaktyvioji terminologija Europai. Prieiga internete: https://iate.europa.eu/home [žiūrėta 2020 m. liepos mėn.]. Kageura Kyo 2002: The Dynamics of Terminology: A descriptive theory of term formation and terminological growth, Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company. Kageura Kyo 2012: The Quantitative Analysis of the Dynamics and Structure of Terminologies, Amsterdam / Philadelphia: John Benjamins Publishing Company. Klimavičius Jonas, Smilgevičius Algirdas 2002: Jėgainė ir elektrinė ne tas pat. – Lietuvos rytas, 2002 m. rugsėjo 3 d., 6. KP1: Kalbos patarimai 1: Gramatinės formos ir jų vartojimas, sud. r. Miliūnaitė, teksto aut. r. Miliūnaitė, A. Paulauskienė, vyr. red. A. Pupkis, Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas, 2002. Lietuvos profesijų klasifikatorius. Prieiga internete: http://www.profesijuklasifikatorius.lt/ [žiūrėta 2020 m. birželio mėn.]. LKKŽ 2019: Lietuvių kalbos kolokacijų žodynas, sud. A. Bielinskienė, L. Boizou, I. Bumbulienė, J. Kovalevskaitė, T. Krilavičius, J. Mandravickaitė, E. rimkutė, L. Vilkaitė-Lozdienė, Kaunas: Vytauto Didžiojo universitetas. Prieiga internete: http://mwe.lt/wp-content/uploads/2019/02/Lietuviu_kalbos_kolokaciju_zodynas.pdf. LKŽe – Lietuvių kalbos žodynas (I–XX, 1941–2002), e. variantas, vyr. red. G. naktinienė, Vilnius: Lietuvių kalbos institutas, 2005. Prieiga internete: www.lkz.lt. Meyer Ingrid, Mackintosh Kristen, Varantola Krista 1998: From Virtual Sex to Virtual Dictionaries: On the Analysis and Description of a De-terminologizes Word. – EURALEXʼ98 Proceedings 2, 645–654. Prieiga internete: https://euralex.org/wp-content/themes/euralex/proceedings/Euralex%201998%20Part%202/ Ingrid%20MEyEr,%20Kristen%20MACKInTOSH%20&%20Krista%20VArAnTOLA%20From%20Virtual%20Sex%20to%20Virtual%20Dictionaries%20On%20t.pdf. Meyer Ingrid, Mackintosh Kristen 2000: When terms move into our everyday lives: an overview of de-terminologization. – Terminology 6(1), 111–138. Mikelionienė Jurgita, Berkmanienė Aušra 2018: Determinologisation of Lithuanian and English Technical Terms: The Case of Apparatus. – Readings in Numanities [Numanities - Arts and Humanities in Progress 3], ed. O. Andreica, A. Olteanu. Cham: Springer, 235–246. DOI: 10.1007/978-3-319-66914-4_15. Mitkevičienė Asta 2015: Kai kurie terminų sinonimijos aspektai. – Terminologija 22, 39–60. Mockienė Liudmila 2016: Contrastive analysis of models of formation of two-word terms in legal acts of a constitutional nature in English and Lithuanian. – Kalba ir kontekstai 7(1), 105–113. Prieiga internete: https://etalpykla.lituanistikadb.lt/fedora/objects/LT-LDB-0001:J.04~2016~1488988036342/datastreams/ DS.002.1.01.ArTIC/content. nová Jana 2018: Terms Embraced by the General Public: How to Cope with Determinologization in the Dictionary? – Proceedings of the XVIII EURALEX International Congress: Lexicography in Global Contexts, ed. J. čibej, V. Gorjanc, I. Kosem, S. Krek, Ljubljana: Ljubljana University Press, 387–398. Prieiga 126 Asta Mitkevičienė Terminai en la prensa en línea (žvalgomasis tyrimas) internete: https://euralex.org/publications/ terms-em braced-by-the-general-public-how-to-cope-withdeterminologization-in-the-dictionary/. renouf Antoinette 2017: Some corpus-based observations on determinologisation. Neologica 11: La néologie en terminologie, 2148. rimkutė Erika, Kovalevskaitė Jolanta, Bielinskienė Agnė, Boizou Loïc, Krilavičius Tomas, Mandravickaitė Justina, Bumbulienė Ieva, Vilkaitė Laura 2017: Lituvias lengua terminos y colocaciones establecimiento automático. 2a internacional conferencia científica terminológica Mocsliniai, administrativos y educacinie niveles de terminología: tezės, 1516. Acceso en internet: httpold.lki.lt/LKI_LT/images://TEz%C4%96S_ Moksliniai_administraciniai_ir_edukaciniai_terminologijos_lygmenys_2017.pdf. rVŽ 2018: Aiškinamasis ryšių su visuomene terminų žodynas, Vilnius: Lietuvos komunikacijos asociacija. Acceso en Internet: https://www.ltka.eu/zodynas/. Superanskaja y kt. 2003: Cúperanskaya Aleksandra, Подольская Наталия, Васильева Наталия. General терминология. Вопросы теории, отв. ред. Т. Канделаки, Москва: Едиториал УРСС. TB: Banco de la República de Lituania terminos. Priega en internet: http://terminai.vlkk.lt [vista 2020 m. liepos mėn.]. Umbrasas Alvydas 2013: Banco terminos de la República de Lituania: 10 años po leyes de admisiones. Terminología 20, 96122. Vaskelaitė ramunė 2016: Įvardžiuotinių formų nevartojimas terminijoje y su planteado desafíois normai. Bendrinė habla 89, 158. Acceso en Internet: httpjournals.lki.lt/bendrinekalba/article://view172/181. Vaskelaitė ramunė 2019: Įvardžiuotinės formos makroekonomikos terminijoje: de consumoėsningumai y svyravimų priežastys. Terminología 26, 103139. DOI: 10.35321/term26-06. ¿Qué es lo que quieres decir con eso? Vladarskienė rasuolė 2016: Svetimžodžio brendas significaciones, vediniai y correspondimenys. Terminologija 23, VLEe: 161–174. Visuotinė lietuvių enciklopedija (variante electrónico), Vilnius: Mokslo y enciklopedijų leidybos centras. accesible en Internet: https:www.vle.lt/ [www.vle.lt] VŽ diccionynas: Verslo conocimientos diccionynas. acceso en Internet: http://zodynas.vz.lt [visualizado 2020 m. mayo mes.]. Župerka Kazimieras 2000: Kalbotyros terminai publicistikoje. Trabajos ir días 24, 175182. Priega en internet: http://donelaitis.vdu.lt/publikaciones/zuperka.pdf. Župerka Kazimieras 2001: Stilistika, Šiauliai: Šiaulių universitetas. TERMS IN ONLINE MEDIA (PILOT STUDY) Summary Media is one of the major ways through which terms reach a non-professional audience. El article intenta a determinar the domains from which terms usually get into the daily online media and whether the most popular terms undergo any more prominent changes (terminological variation, determinologization are discussed). The research focuses on two-word terms. The study on the terms used in the media is based on the corpus of the news portal DELFI.lt (http://tekstynas.mwe.lt/). The research was carried out in several stages. First of all, the list of bigrams gathered from the corpus (http://resursai.mwe. lt/atsisiusti) was reviewed and two-word terms (to be more precise, the forms of terms, because the list is not lemmatized) where at least one form demonstrates the frequency higher than 500 were identified. In this way, 461 two-word term forms were selected, resulting in 317 different terms. The selected terms were then divided by domain. Finally, the concordances of the chosen composite terms in the corpus were analyzed. Though such methodology has certain weaknesses, it enabled us (as much as possible) to analyse terms without any prejudices, i.e., by not anticipating the field or specific terms. 127Terminologija | 2020 | 27 Though it is only a pilot study, we can nevertheless grasp certain trends of term usage in the media: 1) The most common two-word terms used in the media are varied subject-wise they belong to over twenty domains. Such findings were received by limiting with the largest domains only. 2) The popularity of a part of the terms in the media is increased by composite proper names relevant to it. 3) Even popular media terms demonstrate formal variation and synonymy. It also pertains to the terminology coming from the respective domain in which a concept is named in multiple ways; stylistic factors play a role as well. Unmotivated variation may be explained by inadequate attention to expression. 4) No podemos decir que the consistent use of certain terms in a different form than provided in terminography is a characteristic feature defining the usage of terms in the media they could have come into the media in such a form straight from professional discourse (including spoken). 5) Cases of determinologization were identified among the two-word terms which are popular in the media, which means that the audience of the online media is well familiar with them. Recibió 2020-08-28 Asta Mitkevičienė Lietuvių kalbos institutas P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius E. poštas asta.mitke[email protected]