Kūrybiškumo sampratų klasifikacija ir kūrybiškumo sąvokos apibrėžtis

Gediminas Be esne ičius 76 Kū ybiškumo samp a ų i kū ybiškumo są okos apib ėž is klasi ikacija doi.o g/10.35321/ e m29-05 Kū ybiškumo samp a ų klasi ikacija Kū ybiškumo samp a ų klasi ikacija Kū ybiškumo samp a ų klasi ikacija Kū ybiškumo samp a ų klasi ikacija Kū ybiškumo samp a ų klasi ikacija Kū ybiškumo samp a ų klasi ikacija Kū ybiškumo samp a ų klasi ikacija Kū ybiškumo samp a ų klasi ikacija i kū ybiškumo są okos apib ėž is GEDIMINAS BERESNEVIČIUS Vilniaus uni e si e o Komunikacijos akul e as ORCID id: h ps://o cid.o g/0000-0001-5357-0697 ANOTATION Il es impo an de no e que les É a s memb es ne son pas enus d'applique les disposi ions de l'acco d de coopé a ion en ma iè e de d oi s de l'homme. S aipsnyje classées dans la li é a u e scien i ique le plus sou en appau an es concep es c ébiškumas concep s. Excluées cinq de leu s espèces: c ébiškume comme in e ne c éa eu pa icula i é, comme p ocessus c éa i , comme ésul a c éa i , comme composan dansys e comme di e siapusée p og ès s imulan ac eu snys. Chaque espèce de samp a es a pa quelques po ūšių. Samp a ų analyse indique que la seule seman ine e logine sens co ec es es c éa i i é comme in é ieu c éa eu pa icula i é comp éhension, e a o ina c éa i i é comme c ébines capaci és po ūšio comp éhension. Accep able e c éa i i és comme p ocessus, p odui ou en i onnemen no ion de pa icula i é. Su la base e ec uée de la li é a u e scien i ique analyse o mulée elle dé ini ion de c éa i i é: c ébiškumas kū ėjo gebėjimas ku i quelque chose quybiquemen nou elle, p ocessus c éa i , c ée o p odui e en i onnemen nou eau ums. ESMINIAI VOODŽIAI: c éa ibiškumas, c éa ibiškumo samp a ų klasi ikacija, dé ini ion du concep de c éa ibiškumo. ABSTRACT Il es à no e que The a icle classi ies he concep ions o concep o c ea i i y ha a e mos o en ound in scien i ic li e a u e. Fi e ypes o hem a e desc ibed: c ea i i y as an in e nal singula i y o he c ea o , c ea i i y as a c ea i e p ocess, c ea i i y as a p oduc , c ea i i y as a o ma ion o di e en componen s, and c ea i i y as a d i ing ac o o mul i-sided p og ess. Each ype o he concep ion has se e al sub ypes. L'analyse o he concep ions mon e que he only seman ically and logically co ec concep ion is ha o c ea i i y as an in e nal singula i y o he c ea o , and he de ini ion o c ea i i y as a sub ype o c ea i e abili ies should be used. The concep ion o c ea i i y as a p ocess, p oduc , o an en i onmen al ea u e is also accep able. Based on he analysis o scien i ic li e a u e, he ollowing de ini ion o c ea i i y was o muled: c ea i i y is he c ea o s abili y o c ea e some hing quali a i ely new; he no el y o he c ea i e p ocess, he p oduc o en i onmen c ea ed. KEYWORDS: c ea i i y, classi ica ion o he concep ions o c ea i i y, de ini ion o c ea i i y. 77Te minologie | 2022 | 29 ĮVADINS NOTABOS Kū ybiškumo1 są oka is da kelia nemažai klausimų. Psichologai i ki i che cheu s ne su a ia, commen dé ini ce e no ion. Dans la li é a u e scien i ique nous encon ons a ec sou en une au e ois la gause de dé ini ions de c éa i i é con adic oi es. Même dans les dic ionnai es e les encyclopédies son p ésen ées di é en es dé ini ions de c éa i i é2. Cela ne pose pas seulemen le héo ique dissonance, mais e complique les eche ches empi iques de c éa i i é. Tad e me e concep c éa ibiškumas dé ini ion es nepap as ai ac uali psychologie, edukologijoje, sociologijoje e au es sciencesos. On comp endama, di é en s domaines spécialis es c ébiškumą pe çoi di é emmen e dé ini ce e no ion de leu maniè e la plus app op iée e donne à ce e me sa i ą con enu. Nous pensons que ou e concep ion de c éa i i é de ai ê e co ec e, e non allaidinga (comme sou en se passe dans la li é a u e scien i ique), indépendammen du con ex e ou domaine de eche ches. Sa i us, des e mes conc e s peu en nous é abli e psychologues, e sociologues, e au es domaines scien i iques. Le plus impo an , que la c éa i i é concep de l'essence e minologie se ai pe çue co ec emen . D'une plus g ande cla é pou ai ou ni c éa i i é concep s classi ica ion. Cependan les scien i iques donne c éa ibiali é g oupa imai ne panayiken men ionnée con inia es. Pa exemple, la scission de c éa i i é en mažą c e didelį C (Sawye 2012) es da an age œu e, e non c éa i i é classi ica ion. Kū ybiškumo scissionnemen en he ojinį, is o inį (Če ne ičiū ė, S azdas 2014) ou au eokį kū ybiškumą ne comp end ou discu able concep de concep samp a ų champuko, e les signes, selon lesquels g oupée, son ès dou eu ini. Kū ybiškumo samp a ų ba y a e g and héo ique unde in ume suppose l'objec i de ce e é ude c ée scien i ique analyse g įs ą exis an s k ea i nos i samp a ų klasi ikaciju, leisiançan de suc ulule adéqua e e a o iną k ea i i iškumo de ini į. L'obje de eche che c éa i i é concep oka. En ue de l'objec i délimi é, soule e des âches: 1) ésume e classi ie les plus impo an s concep s de c éa i i é publiés dans la li é a u e scien i ique; 2) analyse les concep s de c éa i i é e é alue leu jus esse ainsi que a o inum; 1 A iclesnyje pa le ons su c ébiškumą, bien que dans le langage Li uanien exis e e concep de c ébingumo. Tokį choixim dé e mine concep okes analyse, mon an que la c éa i i é concep de champs signi ica i s es plus la ge que le c ébingumo champs signi ica i s (plus long su ce oi . Be esne ičius 2022). Dans les ci a ions laissons au eu s o iginalię ces mo s a oseną. 2 dic ionnai es publiés en Li uanie p ésen e la dé ini ion c éa ibiali é discuia Au elija Ganusauskai ė, Agnė Blažienė e Joli a V einha d (2020). Gediminas Be esne ičius 78 Kū ybiškumo samp a ų klasi ikacija i kū ybiškumo są okos apib ėž is 3) su la base e ec uée analyse de la li é a u e scien i ique dé ini la c éa i i é concep . Mé hode d'é ude li é a u e scien i ique compa a i e e ésend inan e quali a i e analyse. L'enquê e a é é e ec uée de 2007 jusqu'en 2022 ans. on é é examinées des concep s de c éa i i é, p ésen és dans des publica ions de scien i iques é ange s e Li uaniens, don les i es con iennen le mo c éa ibiškumas ou c éa i i é dans ou con enu links ou le mo c ea i i y, si c'es publica ion anglais pa le3. Absoluu i majo i é des i es publica ions son de la psychologie e de l'éducology s i es. D'au es domaines sociologie, économie, philosophie a aux, où men ionne la c éa i i é, son ès peu nomb eux. Dans l'é ude son examinées non seulemen les dé ini ions de c éa i i é p ésen ées dans les ex es scien i iques, mais e des concep s, i. i. commen ex e au eu (s) comp end a c éa ibiškumą: comme c éai l'in é ieu pa icula i é, comme p ocessus, comme p odui ou comme quelque au e. La no ion de concep nous en endons el énoncé ou d'un con ex e qui su gi pensée, qui nusca la no ion signi ica i e champ (con enu). Dans ce a ail ne son examinés que les essen iels signes du concep de c éa i i é, qui cons i uen p ésen ées classi ica ion base. On considè e co ec emen elle dé ini ion (samp a ą) qui sa is ai aux exigences sui an es: 1) apib ėžčiai galioja jos suda ymo aisyklės; 2) apib ėž is nepažeidžia esminių logikos p incipų; 3) le concep dé inissan la no ion (no e cas c ébiškumą) dédican es uni eikšmis4 (son signi ica ion es ixée e ne dépend pas du con ex e); 4) samp a a es scien i iqueka, i. i. adap ée aux modèles héo iques c éa i i és e aux eche ches empi iques déc i e. 1. KURYBIShKUMO COMPRAATÉ Classi ica ion Comme on sai , le dé ini ionn compose ois pa ies: dé inéziamoji iz aška, dé inéziančioji iz aška e jungiančioji iz aška ( eiškiama mo s son , appelle, signi ie). La dé inėž is es de délimi an e de délimi an e pa ies égale (Plečkai is 2001). Les concep s son géné alemen dé inis enan des ègles de dé ini ion. Malheu eusemen , ne son pas ous les énoncés, dé inissan c éa iškumą, considé y ini dé ini ionsis pou di e ses 3 Plačiau apie y imą, comp enan Li uanien mokslininkų publikacijas 19792019 m., z . Be esne ičius 2020. 4 Dans ce a icle baséamasi logikos una eikšmiškumo aisykle. 79Te minologija | 2022 | 29 dé ini ions appliquées ègles de iola ions ou aki aizdžių logicznych e eu s. App éėžim (loginiu eiksmu) dé e mine l'obje Tokius eiginius adin ume ne inkamomis apib ėž imis. é udiable spéci ique e u ilisées lingubines exp essions signi ica ion. Kuo dé inieian ie exp essions es siau esnė, le dé ini ion es pla esnė, e in e semen . Si, a gem, l'exp ession dé inie es limi ée à un seul mo , ce obje appa iend a ès la ge classe d'obje s ou même plusieu s classes. Indiquan l'obje pa icula i és, signes, p op ié és, concep é p écisons e simul anémen plus é oi emen dé ini . Apib ėž į a ec minimala dé inéjian ieja ép eu e glaus uma dėlei appelle ons concep os samp a a. Samp a a elemen a iause dé ini ion, plus impo an a ibu de l'obje dé ini , cons ui us éliminus ne eikšmingus obje déc i an les mo s e laissan esminį kons uk ą X = A, où A es un ou plusieu s esminiai concep à X déc i an mo s. Pa exemple, Ala Pe uly ė éc i : Kū ybiškumas l'un des essen iels sains psychologiquemen ela i emen pe sonnali é aožų (Pe uly ė 1995: 3.) A me é esminį eiginį p écisinančius mo s nous ob enons c éa ibiškumo samp a ą: <...> kū ybiškumas c'es aožas. Lo s il es g ande di e si é des dé ini ions, le seul chemin à une plus g ande cla é es leu classi ica ion e analyse. La classi ica ion base les obje s eg oupemen selon les essen iels leu s ai s. Kū ybiškumo samp a as g oupuosions en espèces e po ūšius. Chaque concep a ès beaucoup de conc è es dé ini ions. Pa exemple, ci ée en A. Pe uly ės (1995) dé ini ion de c éa i i é, le ai de pe sonnali é es un in é ieu c éa eu pa iculie . Ypa umų son ès beaucoup e b uožas l'un d'en e eux, ad in e ne c éa eu pa icula i é es c éa i i é concep es espèce, e b uožas sa po ūšis. Pa la sui e b iè emen je e ons un coup d'œil le plus sou en dans les a aux scien i iques su enan samp a es espèces. T ès a es dé ini ions n'enag ine ons pas en aison de la limi ée po ée de l'a icle. 1.1. Kū ybiškumas comme une in é ieu e pa icula i é c éa eu Kū ybiškumo comme c éa eu de la pa icula i é in é ieu e concep e es le plus épandue dans la li é a u e scien i ique. À ce e espèce de concep s de c éa i i é a ibuables dé ini ys, c ébiškumą nusakančios comme humain c ébinį gebėjimą, pe sonnali é quybę, b uožą, galią ku i, quybę ou k ali ikaciju. Quelques de ce e no ion so en d'exemples: [Kū ybiškumas] peu ê e dé ini comme la capaci é c ée des a aux, qui son nou eaux e adap és (Luba Gediminas Be esne ičius 80 Kū ybiškumo samp a ų klasi ikacija 2009: 339); Tan dans les médias populai es que dans les documen s poli iques i kū ybiškumo są okos apib ėž is c ébiškumas signi ie di icilemen a ionalisée, mais pozi y ią galią <...> (T ilupai y ė 2015: 26); Kū ybiškumas l'une des quali ica ions géné ales, a ibuée au domaine cogni y inės o mels habilėjimams humains (Laužackas 1998). Nemaža pa ie Li uaniens au eu s dans la li é a u e scien i ique c ébiškumą iden i ie a ec humain aožų i gebėjimų ou complexe de quali és de pe sonne. Tel es le concep que nous ou ons dans Leono Jo aišos Encyclopediniame edukologijos dic ionnai e: Kū ybingumas <...> le complexe des quali és de pe sonnali é, pe me an un a ail p oduc i d'a eind e des ésul a s d'ac i i és o iginai es, socialemen signi ica i s, quali a i emen nou eaux (Jo aiša 2007: 127). Ellis Pauls To anceas es no é que les che cheu s c éa i iskomme on lié à impo biausių capaci és é oilune (To ance 1965: 665). Les publica ions scien i iques Li uaniennes pa iennen des cas, où c éa ibiškumas dé ini comme humain polinkis ku i. A. Pe uly ė p é end que c éa iškumas ces indi ido polinkis dans nou eau, o iginalų ou no a o išką couns compona imą, modelia imą ou mąs ymą (Pe uly ė 2001: 8). Kū ybiškumo comme polinkio dé ini ions peu ê e ou é e dans les a aux des au eu s é ange s. Kū ybiškumas es dé ini comme la p opension à c ée ou à econnaî e des idées, des al e na i es ou des possibili és <...> (F anken 1993: 396). Apibend inée pou ons a i me que c éa ibiškume comme habile é, p op ié é, aožas, galia, quali é, sa ybių complexe e polinkis son c éa ibiškumo comme c éa eu de pa iculie i é in e ne no ions ūšies po ūšiai. 1.2. Kū ybiškumas comme p ocessus Encyclopediai es, des che cheu s des pays Occiden aux dans des li es e beaucoup d'a icles a i me que c éa i škume es des géné a ions, solu ions de p oblèmes, p odui s ab iqués (p oduka imas), echnologies c éa ion ou au e p ocessus. Le plus cou an es de dé ini la c éa i i é comme un p ocessus, au cou s duquel es c éée quelque chose de nou eau e u ile, a i men John C. Hou zas e Pa icola Ca h yn (Hou zas, Pa icola 1999: 1). Ils leu son d'acco d Michaelas D. Mum o d: Pou le de nie décennies, il semble que nous ayons a ein le consensus géné al que la c éa i i é signi ie de nou eaux, u iles p odui s p oduc ion (Mum o d 2003: 110). La li é a u e scien i ique a ichée non a es dé ini ions, dans lesquelles c éa ibiškumas nsakom comme ac i i é ou compo emen humain. Ces no ions aussi bien pou ons a ibue à p ocessus de no ions de so es. Junona Almonai ienėayan pondé é les opinions de di e s che cheu s conclu à ce que kū ybingumas c 81Te minologie | 2022 | 29 eikiau ne idinė žmogaus sa ybė, a ba po encija, be am ik as elgesys“ (Almonai ienė 2000: 83). Dans les a aux des psychologues de di ec ion humanis e nous pou ons kū ybiškumas – ai žmogaus sa i aiška, asmenybės ak ualiza imas, kū y- bos po encialo iš aiška, kū ybinių po eikių ealiza imas. Iš a dy i daly- kai – aip pa p ocesai. Pa yzdžiui, Ma kas A. Runco’as (2007) ci uoja ou e des a i ma ions que Albe ą Bandu aą, selon lequel, kū ybiškumas es une des plus hau es o mes d'exp ession humaine (Runco 2007: 385). À la c éa i i é comme p ocessus de ai a ibue e samp a é, selon laquelle ce e no ion se pe çoi comme c éa i is ou di e gen hinking. J. P. Guil o d c éa iškumą a iden i ié a ec un di e gen ine pense <...>, décla e Dai a G akauskai ė-Ka kockienė (2002: 10). Kū ybiškumo p épa iemen au aisonnemen c éa i e ou ons e de l'un des célèb es dans le monde che cheu s de c éa i i é E. P. To anceo dans les a aux. Le che cheu c oi , c éa i é léchissemen c'es p ocessus, au cou s duquel: 1) se che cheoma neapb ėž umų, p oblèmes, in o ma ions sp agų, queis ų e neįp as ų dalykų; 2) o mulen des hypo hèses, posen des ques ions; 3) son é aluées e é i iées des hypo hèses e conjec u es soule ées; 4) si nécessai e, les décisions e- é iées; 5) publien les ésul a s (To ance 1988). Exis e dé ini ions, c éa ibiškumą appa lignan p obléma solu ionnemen , qui (kaip e é léchissemen ) es smegenyse yx an p ocessus. Voici Dean Kei has Simon onas éc i : Kū ybiškumas géné alemen dé ini comme des solu ions éussis de p oblèmes, exigean ce ains ape çus, (Simon on 2009: 116). Nomb eux son les c ébiškumas dé inis comme un éškinys ou phénomène. Rū a Gi dzijauskienė a i me: Les a aux des che cheu s Šiuolaikinių c ébiškumas son examinés comme un complexe e mul iiama is phénomškinys (Gi dzijauskienė 2014: 80). Ono Lukaszo Swia ek, kū ybiškumas es un phénomène mul iiab iaunis e complexe, comp enan beaucoupybę p ocessus e p a iques (Swia ek 2014: 73). Les mo s Reiškinys e phénomas ai ons comme synonymes, pa ce que phénomas ex ao dinai e eiškinys, é énemen ou ai . Dans ce a icle phénomène concep é nous sussou nons comp enan que ses samp a de son ès beaucoup. Ainsi, c éa i i é comme p ocessus concep s a ibue ions els ses po ūšius: c éa ibiškumas comme c ée , abyba ou p oduca imas, ac i i és, compo emen , sa i aiška ou sa iak ualiza imas, c ébinis ou di e gen inis mąs ymas, ésolu ion p oblemos5, eiškinys ou phénomas. 5 La solu ion du p oblème ici en endons comme men alinį eiksmą. Me e le ésul a de la pensée plu ô qu'appele solu ionnel. Gediminas Be esne ičius 82 Kū ybiškumo samp a ų klasi ikacija i kū ybiškumo są okos apib ėž is Kū ybiškumas comme ésul a 1.3. Dans la li é a u e académique pa ien des samp a de, dans lesquelles c ébiškumas appuie su le ésul a de c ébinès ac i i és. Robe D azin, Robe K. Kazanjian e Ma y Anna Glynn éc i en : Dans ces s udios c éa i ški é es p esque oujou s comp ise comme un p odui impo an au sys ème social e les a iables indépendan es son considé ées comme des ac eu s que l'on peu gé e pou amélio e ces p odui s (D azin, Kazanjian, 2009 Glynn: 268). Il exis e un g oupe de che cheu s, c éa i isme dé inissan s comme é alua ion. Selon Came on Fo do e Ma ibe hès Kuenzi, c ébiškome ces subjec i us, dépendan du domaine conc e de la nou eau é e aleu du ésul a d'une ce aine ac ion (Fo d, Kuenzi 2009: 66). Bien que l'é alua ion (kaï e p oblèmes ésolu ion) puisse ê e comp is d ejopai, ici nous le ai ons comme p odui d'un p ocessus (myslemen ) opinioné, laquelle exp imen ou signasho les é alua eu s. Ainsi, c éa i i é comme p odui c éa i samp a és espèces classés els po ūšia: c éa ibiškumas comme p odui ou ésul a d'ac i i é, é alua ion, ainsi que p oblemos ezolinys ou idėja e in e acéikos ésul a . 1.4. Kū ybiškumas comme composan da inys Des publica ions scien i iques ou en c ea i i é dé ini ys, dans lesquelles il y a quelques di é en es espèces concep s. Pa exemple, kū ybiškumas peu ê e déc i comme un ésul a e comme un p ocessus (Shalley, Zhou 2009: 4). Aux complexes (sude aien de plusieu s pa ies) dé ini ions de c éa i i é a ibuables e les di s composan s modèles de c éa i i é. L'un des p emie s e bien le plus no able d'en e eux Melo Rhodeso 4P modelis (Rhodes 1961). Dans ce modèle, c éa i skume se compose de 4 composan s: pe sonnali é (angl. pe son), p ocessus (angl. p ocess), p odui (angl. p oduc ) e en i onnemen de in luence (angl. p ess). Dans son a icle M. Rhodesas (1961) ces élémen s déc i s non comme élémen s de c éa i i é ou composi es pa ies de celui-ci, mais comme des s e ies de eche ches, qui unei ou au emen lien a ec c éa i iskumu. Cependan l'au eu ou un modèle l'appela un modèle de c éa i i é. Exac emen ainsi ce modèleį comp i la plupa des che cheu s, ad scien i ique li é a u e épli o men is, que c ébiškumas es cons i ué de plusieu s di é en es pa ies. Plus a d appa u des héo iques c éa i i és schemés, con enan plus de 4 kū ybiškumo élémen s. L'un des che cheu s les plus ci és modèles de c éa i i é Te esos M. Amabile (1983) schema, dans laquelle son ep ésen és c éa i s p ocessus s apai e les les eikian s c éa eu gebėjimai, žinios, mo y acija. Plus a d ce e schemà 83Te minologija | 2022 | 29 au o ée a modi ié e complé é l'in luence en i onnemen ale c éa eu mo i a ion (Amabile 1996). T. Amabile (1983, 1996) son schemà appelai Kū ybiškumo modeliu. Sa i ą творбильности modelį a c éé Mihalyis Csikszen mihalyiis (2009). Son modèle con ien 3 pa ies p incipales: c éa eu , é alua eu s e s i is de c éa ion. Kū ėjas dans ce modèle es comp is comme indi idu, ayan des capaci és nécessai es e une p épa a ion app op iée à la c éa ion. Les in e p in oi es son ou e socié é pa ie, e la c éa ion s i is en ez dans sa con empmeu cul u e. Sukū ęs p odui ą c éa eu le p ésen e é alue aux expe s de la ma iè e conce née. Si les expe s p odui é aluen a o ablemen , le p odui (jau comme kū inys) ombe dans la c éa ion domaine. Pa exemple, un a icle scien i ique es publié dans une e ue, si il l'a accep ée edac ia e posi i emen é alué les c i iques. Kū ybiškumo modèles dans la li é a u e psychologique es assez beaucoup. Un de l'au e ils di è en de leu s composan es e en e eux des ela ions ep ésen ées. Menė ieji M. Rhodeso, T. Amabile, M. Csikszen mihalyiio modèles les plus connus e le plus sou en discu és dans la li é a u e scien i ique. Pa ois c ébiškume es déc i e comme une in e ac ion en e les in e nes pe sonnali é e en i onnemen ac eu s ou des pa ies d'un modèle héo ique succons ui . Kū ybiškumas c'es l'in e ac ion en e gabumes, p ocessus e en i onnemen , naudingus p oduk us“, – eigia Jona hanas A. Plucke is i Sasha A. Ba ab (Plucke , Ba ab 2005: 201). Kū ybiškumas e sykiais pa adinamas są eikos g âce à laquelle indi idu ou g oupe c ée apčiuopiams nou eaux e dans le con ex e social ésul a . Aa da dan M. Csikszen mihalyiio (2009) modèle, Emma Policas o e Howa d Ga dne is éc i en : Kū ybiškumas es pe çu non comme un p odui du esp i de l'indi idu, mais plus comme une in e ac ion dynaminée en e le c éa i indi idu, la sphè e, où il ou elle a aille, e les juges du ou (champ) dans laquelle é aluen la quali é du a ail, les ésul a s (Policas o, Ga dne 2009: 214). Kū ybiškumo comme synp aikos samp a ą eik ų a ibue à p ocessus samp a os ūšies, e są eikos ezul a ą à kū ybiškumo comme ezul a o ūšies. On peu cons a e que c éa i i é che cheu s on déjà long emps pa le su c éa ibiškumą comme su complexe, sussis an de plusieu s di é en s composan s d'ensemble. À ce e espèce de concep s a ibue ions e componen s modèles de c éa i i é. 1.5. Kū ybiškumas comme des inne In e nè e, populai ojene li é a u e, e pa ois e économique, sociologique, poli ique na u e a icles son des samp a ų, dans lesquelles c éa ibiškumas es p ésen é comme économie, science, echnique e au ekié p og ès Gediminas Be esne ičius 84 Kū ybiškumo samp a ų klasi ikacija ac eu s s imulan . Kū ybiškumas […]...> es main enan une dé e minan e sou ce i kū ybiškumo są okos apib ėž is d'a an age concu en iel, a i me Richa d Flo ida (Flo ida 2002 5). Apa ai ce e no ion selon le sens app oximes, isudingų c éa ibiali é dé ini ions, qui appelle da an age spa nuo s ph ases ou poe iškas mé apho e. Pa exemple: Kū ybiškumas cul u é oliuciju a an is lokomo y as (Csikszen mihalyi 2009: 320); Kū ybiškumas e c éa i i é son le p incipal mo eu du p og ès scien i ique, ca seulemen c ébiška scien i ique pensée e possédés c éébebebebebebebè ies génè en di e s in en ions e inno a ions (Ba e ičiū ė 2014: 19). 2. KŪRYBIŠKUMO SAMPRAT ANALIZ Dans ce chapi e изanalyzusons p écédemmen donnés samp a es espèces e po ūšius aspec de jus ice, i. i. âinsons dé e mine , don c ébiškumo concep s son jus es ou injus icis, a o inos ou pas. 2.1. Kū ybiškumas comme pa icula i é in é ieu e S'appuyan linguine des mo s de li uanien langue daybos logika, ap a džių a ec les p é ixes -ingas, -a e -ischkas, -a ediniai indiquen , quelle pa icula i é a l'obje : c ea i i é déc i l'abondance de ce e pa icula i é, e c ea i škumas pa icula i és esmę (DLKG 1997). Les deux concep s son ès p o imos selon ces mo s sensnée e a oseną: nous pou ons di e que c ébiškumas e k ea i nos déc i la pa icula i é d'un obje , mon e, quel es ce obje , pa quoi il se ca ac é ise e e c. si on pa le de l'homme c éa eu , ce men ionné pa icula i é, sans dou e, es la capaci é de c ée . Exac emen les capaci és humaines e son els des mécanismes psychiques, qui pe me en de e ec ue in ellec uelle ou physique onc ion, dans ce cas ku i. Tad la no ion, que c éa i iskume es la capaci é de c ée , complè emen co ec e. Tokia no ion ne comp ome pas la logique du langage e es app op iée déc i an des ésul a s de eche ches psychologes, c éa i i é de ugdymą, e e en i onnemen e au es a ec c éa i i é liés suje s. Comme nous a ons men ionné, à ce e espèce de concep ages de c éa i i é a ibuables non seulemen des capaci és, mais e c éa i i é comme pe sonnali és quali és, quali és complexe, ai o, puissance, quali é e polinkio concep s. Des dé ini ions, dans lesquelles c éa ibiškumas au nomminé comme une pe sonne quali é, en essence son jus es, ca la capaci é aussi bien quali é. Sa i é es plus cons an dansing psychique que gebėjimai, qui dépenden du la inimo(si), i. i. gebėjimas en o cée app en issage e éduca i s emps. Les é udes mon en que 91Te minologija | 2022 | 29 La li é a u e scien i ique p ésen an des dé ini ions de c éa i i ése men ionne a emen , bien que pa ois du con ex e il soi possible de comp end e que c ébiškumas es un ce ain in e ne non seulemen c éa eu , mais e p op e œu e ou c éa ion en an que p ocessus pa icula i é. Selon séman ique le mo c ébiškumas sensnée ainsi e de ions comp end e ce e no ion c'es obje ou yksmo déc û ina ion. A ibuons a en ion que c ébiškumas ne idėja, pas obje , pas p ocessus, e idėjos, obje , p ocessus ca ac é is ique ou pa icula i é. Ainsi, nous pou ons di e que c éa i skume es c éančio c éa eu išsiugdomas capaci é de c ée quali yquemen nou eaux menams ou ma é ius obje s, p ocessus e c éa eu p odui des ac i i és e en i onnemen quali yškas nou eau é. Donnée dé ini ion nep e end es à la é i é ul ime e peu ê e amélio ée. IŠVADOS 1. Re iewé la li é a u e scien i ique, dans laquelle éc i -on su c ébiškumą, ou ou é ce e no ion de no ion suklasi ika ons en cinq p incipales espèces: 1) c ébiškumas en an que pa icula i é in e ne c éa eu , 2) c ébiškumas en an que p ocessus c éa i , 3) c ébiškumas en an que ésul a c éa i , 4) c ébiškumas en an que componen dansys, 5) c ébiškumas en an que ac e de p og ès. Chaque espèce de samp a as a pa quelques po ūšių. Di os, à ce e classi ica ion ne e omban pas de c éa i i é samp a os cons i uen ès peuymies ce e no ion samp a es pa ie. 2.Alignée classés c éa ibiali é samp a és analyse, a ons é abli, que jus e e a o ina es c éa ibiali é comme capėjimo ku i samp a a. 3. Su la base e ec uée d'analyses des concep s de c éa i i é e é endues c éa i i é concepp a à l'obje ainsi que aux pa icula i és du p ocessus, c éa i škumu pou ons dé ini comme c éa eu išsiugdomą capi ude quali a i emen nou elle des obje s menams ou ma é ius, p ocessus e ac i i és du c éa eu ainsi que de l'en i onnemen . LITERATŪRA Almonai ienė Junona 2000: Šiuolaikinis požiū is į kū ybingumą i į e inimo p oblemos. – Psichologija 21, 117–121. Amabile Te esa M. 1983: The Social Psychology o C ea i i y, New Yo k: Sp inge -Ve lag. Amabile Te esa. M. 1996: C ea i i y in Con ex : Upda e o The Social Psychology o C ea i i y, Boulde , CO: Wes iew P ess. Ba e ičiū ė Jo ilė 2014: Pag indiniai kū ybiškumo i kū ybingumo aspek ai šiuolaikiniuose humani a iniuose bei socialiniuose moksluose. – Filoso ija. Sociologija 25(1), 19–28. Be esne ičius Gediminas 2020: Kū ybiškumas: lie u ių mokslinių publikacijų 1979–2019 m. s a is ika. P ieiga in e ne e: h ps://www.academia.edu/43463246/K%C5%AB ybi%C5%A1kumas_lie u i%C5%B3_ mokslini%C5%B3_publikacij%C5%B3_1979_2019_m_s a is ika. Gediminas Be esne ičius 92 Kū ybiškumo samp a ų klasi ikacija i kū ybiškumo są okos apib ėž is Be esne ičius Gediminas 2022: Kū ybiškumo i kū ybingumo są okų Lie u os au o ių mokslinėse publikacijose a osena bei p asmių analizė. – Psichologija 66, 8–20. Bu na d Pamela 2012: Musical C ea i i ies in P ac ice, Ox o d: Ox o d Uni e si y P ess. Csikszen mihalyi Mihaly 2009: Implica ions o a Sys ems Pe spec i e o he S udy o C ea i i y. – Handbook o C ea i i y (12 h p in ing), ed. R. J. S e nbe g, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess, 313–335. Če ne ičiū ė Jū a ė, S azdas Rolandas 2014: Kū ybingumo samp a ų aida: nuo genijaus į kū ybines sis emas. – San alka: Filoso ija, Komunikacija 22(2), 113–125. DLKG – Daba inės lie u ių kalbos g ama ika, ečias pa aisy as leidimas, ed. V. Amb azas, Vilnius: Mokslo i enciklopedijų leidybos ins i u as, 1997. D azin Robe , Kazanjian Robe K., Glynn Ma y Ann 2009: C ea i i y and sensemaking among p o essionals. – Handbook o O ganiza ional C ea i i y, eds. J. Zhou, C. E. Shalley, N.Y.: Psychology P ess, 263–281. Flo ida Richa d 2002: The Rise o he C ea i e Class, New Yo k: Basic Books. Fo d Came on, Kuenzi Ma ibe h 2009: “O ganizingˮ C ea i i y Resea ch Th ough His o ical Analysis o Founda ional Adminis a i e Science Tex s. – Handbook o O ganiza ional C ea i i y, eds. J. Zhou, C. E. Shalley, N.Y.: Psychology P ess, 65–92. F anken Robe E. 1993: Human Mo i a ion, 3 d ed., Bos on: Cengage Lea ning. Ganusauskai ė Au elija, Blažienė Agnė, V einha d Joli a 2020: Kū ybingumo i ki ų su kū yba susijusių žodžių apib ėžčių disku so analizė lie u ių kalbos žodynuose. – Visuomenės saugumas i iešoji a ka 24, 70–87. Gi dzijauskienė Rū a 2014: Kū ybiškumui ugdy i palanki aplinka Lie u os mokyklose. – Til ai 4, 79–91. G akauskai ė-Ka kockienė Dai a 2002: Kū ybos psichologija, Vilnius: Logo ipas. Hou z John C., Pa icola Ca h yn 1999: Image y. – Encyclopedia o C ea i i y 2, eds. M. A. Runco, S. R. P i zke , San Diego: Academic P ess, 1–11. Jo aiša Leonas 2007: Enciklopedinis edukologijos žodynas, Vilnius: Gim asis žodis. Laužackas Riman as 1998: Sis emo eo inės p o esinio ugdymo kai os dimensijos: hab. da bas, Kaunas. Luba Todd I. 2009: C ea i i y Ac oss Cul u es. – Handbook o C ea i i y (12 h p in ing), ed. R. J. S e nbe g, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess, 339–350. Mum o d Michael D. 2003: Whe e ha e we been, whe e a e we going? Taking s ock in c ea i i y esea ch. – C ea i i y Resea ch Jou nal 15, 107–120. Pe uly ė Ala 1995: Kū ybiškumo ugdymo ak ualijos, Vilnius: Leidybos cen as. Pe uly ė Ala 2001: Kū ybiškumo ugdymas mokan , Vilnius: P es ika. Plečkai is Romanas 2001: Apib ėžimas. P ieiga in e ne e: h ps://www. le.l /S aipsnis/apib ezimas-74875. Plucke Jona han A., Ba ab Sasha A. 2005: The Impo ance o Con ex s in Theo ies o Gi edness. – Concep ions o Gi edness (Second edi ion), eds. R. J. S e nbe g, J. E. Da idson, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess, 201–216. Policas o Emma, Ga dne Howa d 2009: F om Case S udies o Robus Gene aliza ions: An App oach o he S udy o C ea i i y. – Handbook o C ea i i y (12 h p in ing), ed. In R. J. S e nbe g, Camb idge: Camb idge Uni e si y P ess, 213–225. Rhodes Mel 1961: An analysis o c ea i i y. – Phi Del a Kappan 42(7), 305–310. Runco Ma k A. 2007: C ea i i y. Theo ies and Themes: Resea ch, De elopmen , and P ac ice, Ams e dam: Else ie Academic P ess. Sawye R. Kei h 2012: Explaining C ea i i y: The Science o Human Inno a ion, 2nd edi ion, Ox o d: Ox o d Uni e si y P ess. Shalley Ch is ina E., Zhou Jing 2009: O ganiza ional C ea i i y Resea ch. – Handbook o O ganiza ional C ea i i y, eds. J. Zhou, C. E. Shalley, N.Y.: Psychology P ess, 3–31. Simon on Dean Kei h 2009: C ea i i y om a His o iome ic Pe spec i e. – Handbook o C ea i i y (12 h p in ing), ed. R. J. S e nbe g, Camb idge: Camb idge Uni e si y P es, 116–133. Swia ek Lukasz 2014: Rewa ding and P omo ing C ea i i y: New App oaches, Old Reali ies. – Academic qua e 9, 73–86. To ance Ellis Paul 1965: Scien i ic Views o C ea i i y and Fac o s A ec ing I s G ow h. – Daedalus 94(3), 663–681. To ance Ellis Paul 1988: The na u e o c ea i i y as mani es in i s es ing. – Na u e o c ea i i y, ed. R. J. S e nbe g, New Yo k: Camb idge Uni e si y P ess, 43–75. T ilupai y ė Skaid a 2015: Kū ybiškumo galia? Neolibe alis inės kul ū os poli ikos k i ika, Vilnius: DEMOS k i inės min ies ins i u as. 93Te minologija | 2022 | 29 CLASSIFICATION OF THE CONCEPTIONS OF CREATIVITY AND THE DEFINITION OF CREATIVITY Summa y Scien i ic li e a u e p o ides many di e en de ini ions o he concep o c ea i i y. This aises heo e ical p oblems and complica es empi ical esea ch. The only me hod o educe he cu en misunde s anding ela ed o he concep o c ea i i y in psychol- ogy is he classi ica ion o he concep s o c ea i i y and i s scien i ic analysis. This would allow o de e mine he co ec and usable concep o c ea i i y. In his a icle, we conside such a de ini ion (concep ion) o be co ec ha mee s he ollowing e- qui emen s: (1) he ules o i s compila ion apply o he de ini ion; (2) he de ini ion does no iola e he undamen al p inciples o logic; (3) he e m de ining he concep- ion is unambiguous; (4) he concep ion is scien i ic, i. e., sui able o desc ibe heo e i- cal models o c ea i i y and empi ical esea ch. In his a icle, concep ions o c ea i i y a e g ouped in o ypes and sub ypes. Fi e ypes o he concep ion o c ea i i y a e dis inguished: c ea i i y as an in e nal singula i y o he c ea o , c ea i i y as a c ea i e p ocess, c ea i i y as a p oduc , c ea i i y as a o ma ion o di e en componen s, and c ea i i y as a d i ing ac o o mul i-sided p og ess. We iden i ied ha he ype o he concep ion o c ea i i y as in e nal singula i y o he c ea o has he ollowing sub ypes: c ea i i y as an abili y, cha ac e is ic ea- u e, powe , quali y, a complex o ea u es, and p edisposi ion. C ea i i y as a c ea- i e p ocess has he ollowing sub ypes: c ea i i y as c ea ion, p oduc ion, ac i i y, beha iou , sel -exp ession o sel -ac ualisa ion, c ea i e o di e gen hinking, and a p oblem-sol ing (as a men al ac ) phenomenon. The ype o c ea i i y as a p oduc has he ollowing sub ypes: c ea i i y as a p oduc o esul o ac i i y, an e alua ion, a solu ion o a p oblem o an idea, and he esul o he in e ac ion o di e en ac o s. Concep ions pe cei ing c ea i i y as a heo e ical s uc u e o a o ma ion ha consis s o se e al componen s (pa s) a e based on Mel Rhodes (1961), Te esa Amabile (1983, 1996), Mihaly Csikszen mihalyi (2009), and o he componen ial models o c ea i i y. The i h ype o he concep o c ea i i y desc ibes i as a ac o ha p omo es econo- my, science, echnology, cul u e, and o he kinds o p og ess. A e he analysis o he classi ica ion o he concep ions o c ea i i y, we de e - mined ha he concep ion o c ea i i y as he abili y o c ea e ha belongs o concep- ion o c ea o ’s inne cha ac e is ic is co ec and usable. Based on he analysis o he concep ions o c ea i i y, we can de ine c ea i i y as he c ea o ’s abili y o c ea e quali a i ely new imagina y o ma e ial objec s, as well as he quali a i e no el y o he p ocess, he p oduc o en i onmen c ea ed. Reçu 2022-08-10 Gediminas Be esne ičius Vilniaus uni e si e o Komunikacijos akul e as Saulė ekio al. 9, I palamai, LT-10222 Vilnius E. paš as gediminas.be esne icius@k . u.l