Juozui Karaciejui sukako 60 metų
Full text
S. Amb AzAS. Juozui
Ka aciejui sukako 60 anos 343
SAULIUS AMBRAZAS
Ins i u o das línguas Lie u ių
Juozui Ka acieJui suKaKo 60 anos
Docen as d . Juozas Ka aciejus 2008 m. celeb ou 60 anos jubiliejų. Ele nasceu
1948 m. 12 de janei o d. (pelo documen os 28 de ou ub o) cimaninuos, Lazdjų
ajão. Es a ocasião mesmo e b e am a sig ęžę pa a ás, não em um luga
desen ol e emos seu p o undamen e į ėž as neišdildomas sinais ou pa a o
u u o apon adas punk y inių linijų. his o icamen e linguo y a
pa icula men e signi ica i o é 1987 m. Vilniaus uni e si e e apgin a ilologia
ciências candida o (daba dk a o) disse ação, cuja a ian e inal de aco do ano me o equisi os esc i o usų kalba: История со
циаль ных терминов литовского языка (на материале письменных па мят
ni co XVIXVIII . ), o che e cien í ico algi das sabaliauskas. é bas an e g ande de duas
pa es (o e 200 mašin aščio pagpapios) eikalha. Nele isnag inizada língua li uânica elhos
e mos sociais o igem, e mais impo an e a pa i de á ias on es sulasio a seus a osena
em elhais esc i os li uãos. É uma pena que es e abalho em mui os aspec os mui o
necessá io não seja publicado um li o sepa ado1. Pasi odê apenas alguns cu os usados po
á ias publicações isblašky ų e disse ação no o al de a igos não co esponden es a es e
ema: sob e os e mos liáudis, šeimà, 125 (1979), 20, 19, 130 (Ques ões de línguas li uanas), sob e
as p imei as in e p e ações de o igem (Ženė i mė, 1986), 33 (Ques ões de línguas li uanas),
sob e as pala as ženė i mė, 1991), 33 (Ques ões de línguas li uanas, 1991), 91 (Ques ões de
línguas li uanas, 1991), 81 (Ques ões de línguas li uanas, 1991), 81 (Ques ões de línguas li uanas,
1991), 102 (Ques ões de línguas li uanas, 1991), 125 (Ques ões de línguas li uanas, 1991). 1 Galima
guos is nebens pelo que al po ia is iu mui os so ie mečiu esc i os disse ações. Juk de al
na u eza ob as po as da edi o ia ab iu mais amplė ė só há alguns anos, quando Li u ians
idioma ins i u e om a pe mi i li os se ija Ope a Linguis ica Li huanica.
344 KaLbos
KuL ū a | 81
A eles ainda se gludgiam a igos sob e o e mo giminys ė ès i(s) im i po
žmoną is o iją (LTSR MA 1986, abalhos 2(95), 113117, sob e a pala a sb as
kilmę (Bal is ica (1995, 209), 184187), sob e o his ó ico e e imológico dos
p oblemas de o mação de gôdinos (Lie uânia), 37,89 (1994, 20921), sob e as no as
e imológicas de P ano Ska dale (111), as ques ões de gôdinos da Li uânia
(Lie uânia), 2126,31, e ambém o li o de leksia de linguas da Li uânia (Bal is ica, 27
la ., 10010), 32 (Bal is ica, 29), 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311,
311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311, 311,
312.
Ainda p ecisa en a iza , que 19871996 m. Ka aciejus jun o com ou os Vilniaus
uni e si e e p epa ou ka o eką do ocódino e imologico da língua li uânica.
Es e abalho oi di igido Vincas u bu is. assim o am klojami no os
undamen os do dicioná io e imológico. sem isso, na publicação Linguis ica
Bal ica skelb ai bibliog a ijai Ka aciejus alguns anos ( . 18) colco in o mação
sob e na Li uânia imp essoinus bal is ikos da bus.
Ou o impo an e ba dos abalhos lingüís ico isso dos elhos esc i os pesquisa e publicação.
Ele publicou Wol enbü elio pos ilę2 (1995), Kip ijono Lukausko Pamoks lus3 (1996), ma yno
maž ydo Kalėdų giesmes (1997). em b e e de e ia apa ece longokai edi ykloje zasigulėjęs XViii
a. início manusc ip i o compokslų Con iones Li uanicae edição cien í ica. p epa am-se
imp essas e ou as manusc ip as de homokslos cole ões (plg. Naujasis židinys 9, 1996).
Ka aciejus con ibuiu e a XViXVIII a. an ologia de giesmių bažny inių lie u ių Giesmės dangaus
mies ui (1998). Ago a ele alkina Vincen u D o inu, p epa iančiam p ensa Jokūbo b odo skio
diccioná io. Com de alhadas e isões de ca ác e analí ico, Ka aciejus passi iko Jono Palionio
(Bal is ica 32(1), 1318,13 Ac a Linguis ica Li huanica 2001, 151201), Vincen o D o ino (A chi um
Li huanicum 1999, 17117 Guido Michelinio (Bal is ica 32(2), 307309; 36(7), 1872, 2002, 320324; Ac a
Linguis ica Li huanica 1998, 53,125 11620), Dain Pociu ė (Ac a Linguis ica Li huanica 51, 2004, 115121)
p epa ados de á ios ex os an igos, a 2a manusc ip u a, em a u, e o p óp io Ka acenai a. a.
a. do li o da língua li uana, mencionado na biblio eca de He cug Augus in (He zog, Vol.
Ac ualmen e o ap ougniai i ia Jolan a Gelumbeckai ė, ela 2007 m. na Alemanha apgynė
habili ação.
3 Jun amen e com Vy au u zinke ičiumi o malizada des e manusc i o compu ado ís ica
o mas konko dancia. Ela baseando compõe-se índice de pala as.
S. Amb AzAS. Juozui Ka aciejui sukako 60 anos 345 licenças. ecenza o Jocheno
D. anges eikalą Baus eine zu B e keFo schung (Linguis ica Bal ica 2, 1993,
251252), Jono Palionio li o a his ó ia das esc i omosios línguas Lie u ių (Da bai
i dienos 4(13), 1997, 223225). sob e a mesa de abalho de Ka aciejaus es ão
começada a esc e e monog a ia sob e XViii a. Biggiosios Lie u os bažny inių
aš ų kalbą. Es e ema já apa eceu á ios a igos (Li u iões kalbo y os
ques ões 39, 1998, 134139; Homem e pala a 2, 2000, 2426; Ac a Bal icoSla ica 30,
2006, 173179). de eles pouco a pouco escla ece-se que XViii a. Li uânia G ande
Kunigaikš ys ėje não hou e al g ande Li u iška aš ijos nuosmukio4, qual
mui as ezes e a ado, que naquele empo e a ainda con ínuiamas
esc i omosios línguas, que ėmėsi med iniu in e dialek u ( ik su is
s o ėjančiu žemai ybių sluoksniu), adições, zágimusios mikalojaus Daukšos
laikais, que e maio ia dos sla ismos a o os no pe íodo em ques ão são
essencialmen e os mesmos como XViXVii a esc i os, e a sua maio eqüência
lėmė ba oko epochai maka oninė. mencionė ini a igos sob e ma yno
maž ydo Ka ekizmą (Da bai i dienos 4(13), 1997, 9398; e imas em inglês língua
imp esso na publicação Ma ynas Maž ydas and Old Li huania, 1998, 159172);
Ju gio Ge ulio Senųjų sob e os p incípios de composição das lei u as da
língua li uãs e sua impo ância li uanis ika (Lie u ių kalbo y os klausimai 36,
1996, 2529).
Dialec ologos de em se g a os Ka aciejui po seu em língua li uânica
in e s ą obe o Gau hio (Go jo) (18761916) monog a iją Bui ydžių šnek a
(1990). além disso, um a igo sepa ado ele discu iu pouco kum conhecido 1900 m.
iagem à Li uânia ela ó io (Kalbos is o ijos i dialek ologijos p oblemos 1,
2005, 224240). p epa a-se edi a e ou os des e agicamen e lem ies
p ancūzos cien í ico li uanis ica impo an es abalhos.
Domėjosi Ka aciejus e š eica ų kalbininko adol o Pic e (Pik ė) lidymais de e imologizamen o
das pala as li uanichas (Kalbos kul ū a 39, 1980, 9597), em língua li uãs изверте an oine
meille (an uano mejė) ecenziją o sob e Kazimie o būgos Ais iškus s udijus (Lie u ių
kalbo y os klausimai 1980, 20, 50 52), um ( en, 8696) e mesmo jun o com algi du sabaliausku ( en
pa , 5486) publicou uma plaš ą de ca as. esc e eu sob e a impo ância das ob as de búga
pa a a esc i a da língua bend inha (Kalbos kul ū a 28, 1975, 4248) e a cul u a con empo ânea
da língua em emas a uais (Kalbos kul ū a 26, 1974, 3839; 1974, 27, 5355). 4 Isso ainda gūdžiu
so ie mečiu (na 1981 m. in e na Jono Kabelkos ado ėlio Bal ų ilologijos į adas ecenzijoje)
chamou a enção aleksas Gi denis (Kalbo y os da bai 2, 2000, 393). e nos úl imos empos em
ge al p oli e a cien is as, blai iau a aliananças ha pe iodo aš iją (plg. A chi um
Li huanicum 5, 2003, 378, 3 izn. e e ída li e a u a). No en an o aqui ainda al a al a de
es udos de alhados, udo ab angen es.
346 KaLbos
KuL ū a | 81
Ka aciejus é con ibuído e à no osõs li uanis as ge ação de ugdymo Vilniaus
e Vy au as Maggiojos uni e sidades. po ém suas chásnimis ele mais adul o
com o ins i u o Lie u ių kalbos His ó ia da Língua e depa amen o de
dialec ologia. Aqui ele sub endo como cien is a, aqui e ago a bem
sucedidamen e abalhouasa. concluindo gos a ia de deseja -se milam
Kolegai, que apesa de odas emp ões e en as ainda longgai longgai seu
espasios sode nok ų is no os nunca negendan ys u os do ciência.