scieee Open visual document viewer

Apie rusiškus keiksmažodžius latvių kalbos vadovėlyje

Daiva Murmulaitytė

Full text

348 LINGUES CULTÚRA | 82 APIE RUSIŠKUS KEIKSMAŽODIUS LATVI KALBOS GAVOVLYNE La ių spaudoje (La ijas a īze, No. 29 (3955), 2010 01 29, www.la.l ) imp imiu um a igo de A čio D ėzinio (A is D ēziņš) sob e usiškus keiksmažodžius la ių kalbos mokykliniame ado ėlyje K ie u lamu ā di la iešu alodas mācibu g āma ā. Tal ez ele seja in e essan e e a é ú il pa a albinhos de li uanos e à sociedade em ge al, incen i a á a discu i e se pa ilha de seus pensamen os em ques ões a uais de a osena pública. O au o do a igo a i ma que Ilu os Dalbinios (Ilu a Dalbiņa) e Inesės Lačauniecės (Inese Lāčauniece) esc e eu e RaKa edi o ias exleis a la ių kalbos ado ėlio secunda iais escolas 1-oji pa e o nou-se a semana mais conhecida ado ėliu. Tokį popula idade o li o adqui iu anaip ol não escolas, e en e jo nalis as p incipalmen e ela no ou o canal de ele isão TV5, en ão po ais de in e ne e usiški laik aščiai. O que nesse li o é ão especial? 87-ame sua página imp imii i šiu kščiausi usiški keiksmažodžiai. Au o ês u ilizou comunicado da albininkês In os U bano ičos (In a U bano iča) Žemojo s ilaus leksika in e ne e, pe cau i ujoje con e ência Gim oji kalba iešojoje e d ėje. Puxlei os é pedido ec ia em kalbininkês agmen o ex o e sob e isso classeen e o ganiza em discussão. Vado ėlyje aiškinami ulga izmai, šnekamosios linguagem pala as, ba ba izmai, ambém c i icamen e a aliado seu consumo. Ci a-se: In e ne eqüni ulga izmai de ou os idiomas, que uncionoa como eksp esy iosios aiškos pala as: bļ*n, bļ*ģ, pi*** s, h**ņa, po**j e . . (Laik aščiocija p idu ia, que no li o edi o ia essas pala as exp imidi i in ei as, sem es elasdučių, que em ais casos são u ilizadas. Inciden emen e, o a igo ilus ado com a página do discu ido manualêlo, ao qual olhando pa ece p o aumen inam o id ão menė ieji keiksmažodžiai iš yškėja isu g ažumu). Toliau A. D ėzinis esc e o: Tai, o que ico pa a nossos pais, já não be a pa a nós. Šią Oska o Vaildo ci a á au o ês pa a ojo como de izá capí ulo do li o A con e samês la iamen e?. Reco o-me a uma das au o es, à qual en ão, po bem, já não be en a a língua em que ala a nossos pais e mães... Rygos Plia niekų gimnazia p o esso a Ilu a Dalbinia alando com mim k iečia usiškus keiksmažodžius la ių kalbos ado ėlyje 349 le não só aquela uma, 87-ąjį, páginaį, mas odo o li o ou pelo menos capí ulos, que en asčiau, po que šiu kš ieji pala as minimi, e não ex ai -los do con ex o e p o oca ažio ažą: Knyga em seu me odiką, cada capí ulo dela começa le an ando a p oblemá, que nós examinamos, diz-se aos alunos jun os a pensa e analisa a linguagem. Tem que en ende que nós es amos alando com os alunos da 10a sé ie, e não com as c ianças pequenas. Nós não o çamos essas pala as a esc e e no len o ou ap ende em de memó ia. Quase ao con á io: nós desejamos ais pala as a oseną sulaiky i e que emos que os mokslei os exp essassem uma nega i a opinião sob e eles. Vocês acham que é ácil ensina a i ude em linguagem? Além disso, na in e ne é possí el encon a á ios ma e iais de ensino, onde necensu ais pala as minimi. Os p o esso es e es e ma e ial não podem usa ? MOKYKLOS GALI NAUDOTI BET K Especialis a do Cen o de con eúdo educa i o es a al K is ina Ilgaža (K is īne Ilgaža) explica que os líde es podem pe mi i qualque coisa e aos p o esso es não há lei que indique quais li os ou ou os ma e iais usa em em suas aulas, o mais impo an e é que os alunos adqui issem um de e minado pad ão de conhecimen o de ensino. Ou a coisa, que p a ique os p o esso es se es o çam usa li os c edenciados do cen o de con eúdo Ugdymo, po que eis adqui idos podem ecebe sub enção es a al. K. Ilgaža indicou uma coisa in e essan e: no i ulação do li o lape, onde ge almen e esc e e que o li o é c edenciado, esc i o que ela p epa ada de aco do (ischi a A. D ėzinio. D. M.) uni e sal secundá io ugdymo didác ico ema pad ão La ian lingua. Toks egis o, cuidadosamen e nãosicaiços, li os comp ėjus pode engana . O no o pad ão in oduzido ecen emen e, e RaKa é a p imei a edi o a, a lança al li o. No en an o, ep esen an es do Es adouga i o con eúdo cen o, a aliando nega i amen e usiškų keiksmažodžių incluukimen o em la ians idioma manualėlį, en a êzia, que sob e ulga izmus p ecisa escla ece nou as manei as. Agência LETA ambém ci a K. Ilgažos alegação, que p oibi al li o usa nas lições mencionado cen as não e á di ei os, pois ele não censū os ins i uição. O mais ello edi o da RaKa edi o a Vilnis Pu ėnas (Vilnis Pu ēns) diz que o lide ėlio ac edi ação ainda dian e dos olhos. Po que lançado só a i a inicial, e isso é um pilo ois pe íodo do li o. Quan o a é ago a oi edi ada e endida, V. Pu ėnas não quis dize , mas con i mou que os p o esso es li o 350 KALBOS KULTŪRA | 82 usa. Ago a bas a agua da a eliepamen os. Maždaug depois de anos li ou pa obulinsią e expleisią de no o, possí el daik as, en ão e usiški keiksmažodžiai būsiu emo e , se po eles su gisse g ande desap sa is ação. Mas se á que po isso eles se ão consumidos menos? pe gun a V. Pu ėnas. Pa a ele pa ece que o ba ulho po causa dessas pala as é causado a i icialmen e: Jį causou usų žu nalis ai, que não pude am com mim con e sa als ybine, la ių, kalba, nos comen á ios sob e es a no ela eu pe skaičiau mais necensū inių keiksmažodžių do que na mesma li o... Eu conco do li o au o ês, que nós mui as ezes não pensamos, o que alamos, e isso é mau. Es e li o sumanyado pa a jo ens conscien e idade, lhes é mos ado: assim se ala, e isso não é bom. GERIAU SAKYKIME KIAUL! La ias de língua e li e a u a Associação de p o esso es, Agenskalno es a al de gimnasia la ias de língua Ani as Vanaga comen á io: Rusų kalbos keiksmažodžiai conhecidos e deles é slengo ocodyne, mas isso especial é o único edi ício, onde eles podem apa ece i in ei amen e ansc i a e explici ado. P o issionais kalbūsininkai abu laikomus, šiu kščius keiksmažodžius desc e eina, mas neį a dija. Knígos au o ês jogam jo ens sen imen os, mas assim pode causa o e ei o opos o: pala as são usadas, po que elas depois esc i as em li o... Essesas pala as no a osenoje nema au e pedagógico ugdomoyo e ei o. do Ins i u o da língua le ônica Valen inas Skujinios (Valen īna Skujiņa) comen á io: Kaip amžiumi y esnei kalbininkei (I. Dalbiniai e I. Lačauniecei são 40 anos) me é inacei á el que no alboje scenoje, ek ane, li os dis ibu am šiukšlės. Rusų kalbos iaukščius keiksmažodžius depois Dois a gue a mundial na Le ônia paskleidė deklasuo i elemen ai. Menin es as pala aszas no li o, kick com seu consumo ė a dekla a i i, seus a oseną pe im ainda mais. Rusiškų keiksmažodžių ne equė ų a o i e menė i ape amen e pois nós emos os nossos keiksmažodžių, po exemplo, kiaulė!. DA MURMULAITYTIVA Ins i u o das línguas Lie u ių P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius [email p o ec ed]