scieee Open visual document viewer

Dėl šalutinių priežasties sakinių su jungtuku „jog“

Artūras Judžentis

Full text

A. JUDŽENTIS. Po causa indi u ó ios sakinių com in e up uku jog 77 ARTŪRAS JUDŽENTIS Lie u ių kalbos ins i u as DL XALUTINI PRIEŽASTIES SAKINI SUUNGTUKU JOG O a igo a a-se jun uku que jun a-se compos os de p ijungiá eis sen inhas causa secundá ias dėmenys: e isão-se seus a osena desde p imei os esc i os li e iços a é ago a, mos a-se suas codi icações em comum calboje aida, exiliškinami codi icações c i é io e o necida posi i as codi icações a gumen os. 1.CANTEIRAL E TERMINOS 1.CANTEIRAL E TERMINOS 1.CANTEIRAL 1.CANTEIRAL 1.CANTEIRAL 1.CANTEIRAL 1.CANTEIRO 1.CANTEIRO 1.CANTEIRO 1.CANTEIRO 1.CANTEIRO 1.CANTEIRO 1.CANTEIRO 1.1. Hein ichas Johannas Lysijus no manusc i o Mažajame ka ekizme (1719) Ma ino Lu he io ex ac ou-a sob e mo e s socú imą in e p e eu assim: J Ponas Diewas padá e Mo e ißk iß o Sonkaulio, ku iß mogaus ėms buwo, i a wede jopi. Tadda á e mogus: Tai es i káulas nůg meu Káulo, e Kunas nůg meu Kuno. Po an o e Wy ene se á wadin a, jog iß Wy o ißim a é LyK 451417 Šiame e ime a enção a aukia não só naujada as y ienė, mas e em į a dijimo mo y ą pasakan is secundu inis ase de azão com jung uku jog. Jį escolhês Lysijus neišsindi ia de ou os ano empo Ry ų P ūsia au o es e adu o es. Jung ukas jog e di e sas suas a ian es nes es sakiniuose consumi já Ma yno Maž ydo (plg. He mann 1912: 8, 12; D o inas 1964: 21 ; U bas 1996: 175), например. : Tu ßmagau em adbin i Diewa Jag awe assim gie ai gis papeneia MžK 122(76)1011 Tokius p iežas ies ci cums ances sakinius a ojo Bal amiejus Vilen as (plg. He mann 1912: 25), Jonas B e kūnas (plg. Leskien 1903: 106; He mann 1912: 28; Kibildai ė: 136 ) e ou os (plg. Bezzenbe ge 1877: 26; He mann 1912: 67). Isso, que jung uko jog consumo é mo i o de causa šalu iniuose Šio ipo šalu iniai sakiniai plačiai a o i e Li uânia Didžiojoje Kunigaikš ys ėje o ganiz uas bem 78 KALBOS KULTŪRA | 82 sakiniuose oi no minis eiškinys a ian o do idioma das elhas lie u ichas aças, con i ma Danieliaus Kleino G amma ica Li h anica (1653), na qual ele egis ado g e a ou os mo i os elaçõesus ma cinčių jung ukų (plg. PLKG 1957: 142). skelb ues esc i os. Jų encon amos Mikalojaus Daukšos ca echizme1 e Pos ilėje (ž . 1912 He mann: 32, 36; D o inas 1964: 21 ), po exemplo. : M. Comoóġ númi e Diewîs ei a gu mogîs ei? / Mo. mogîs ei comoʼ mógus iog Diewis ei comoʼ Diewas niekadʼ negałêio mi nei wel ks DK 341420 Tokius a azoi sakinius a ojo e ou os ep esen an es do a ian e do idioma dos esc i os elhos medie inos: Simonas Vaišno as (ž . Samuini 1991: 22 Knygos nobažnys ės k ikščioniškos au o iai (ž . D o inaselis 1964: 21 ), Michel Bogusla as Chylin (ž . D o inas 1964: 21 ). Ry iniame senųjų aš ų kalbos a ian e p iežas ies aplinkybės šalu iniai sakiniai su jung uku jog conhecimos de 1605 m. Ledesmos ka ekizmo e imo (He mann 1912: 41) e Jono Jakna ičiaus E angelijų bei epis olų, plg. : A áio ausium máno newieno odey ku iê neyßmánu sákos Ca hechismo pé guldi o nuog io milis os kúngo Mikalóiaus Dáukßos Kanoniko Banicios emáycu iog ésus ánas pé guldis ii emáy ißkay LK A2 412 I im pag.de sunu sawoag giimi i suwis e wis iklais i i s iio gia i: iog ne bowo iemis wie os pádwa ioy padei. JE 91319 Tokius sakinius usa a e Kons an inas Si ydas (He mann 1912: 44; D o inas 1964: 21 ). Šalu inį p iežas ies sakinį com es e in e up uku encon amos e čiajame Dic iona ium ium lingua um leidime (1642): Muskuł w ćiele wie ẽ y cłowiecẽ. Musculus. kuno pełełe wadinama Dala iog oligij i a pełey nudi ay. SD3 183 Edua do He manno no ado que no o ien al esc i o a ian e do idioma jun ukas jog mais equen emen e e a usado azão ci cuns ância sakiniuose, e Eas e n P ūsija au o ių esc i os em aškinamuosiuose sakiniuose (1912: 67). 1 Po exemplo, mesmo um e ço de odos azão secundá ios sakinių com es e bo ucu não em co espondmenas lenkiškame o iginale (plg. Judžen is, Pajėdienė 2006: 32). A. JUDŽENTIS. De ido a azões secundá ias sakiniai com jun uku jog 79 Assim, azões ci cuns âncias secundá ias sakiniai com jun uku jog ca ac e ís ica dos elhos lápis li u ianos do sakinio compos o peculia idade, no minis ano me o aš os linguagem eiškinys. Tokie sakiniai usa não só e sá ios, mas ambém em ex os o iginais (plg. ci o us anoniminio Ledesmos ca ekizmo e ėjo e K. Si ydo sakinius) mais p o a elmen e eles pe i ados de šnekamosios kalbos2. Onojoje al ių li oje connec ukas jog e di e sas suas a ian es oi uma mais amplamen e sudė iniuose p ijungiamuosiuose sakiniuose a ojamų meios de ligação; com o p incipal dėmeniu ele ligou não só causa, mas ambém oškinamuosius, nusakomuosius (pada inio), a é mesmo ikslo secunda ini sen inhas (He mann 1912: 6768; Amb azas 2006: 468, 482). E. He mannas não du idou que ês p imei os signi icados an es ele usado em oda Li uânia3. Ve dade, mesmo e na elhada língua Li uânica sakiniai com es e in e up u não não p e alejan e šalu inių p iežas ies sakinių ipas: já en ão nesses sakiniuose a o i jung ukų nes e kadangi a ian es, em eles ambém sk e bėsi in e up ukas kad. P iejas ies šalu inhas sakiniai com jung uku jog usa e mais a de nos empos. Jų pode se encon ado k e ingiškių a me esc i oame Ziwa e (1759), p z. : Jezusas jog buwa dydey sukuł as, nuwa gin as, ąnkiey puldynieje anamy kelie Z 187, 26188, 1; Ką pada ey, jog awęs awa źmones eyp dydey neapkięn : jog susybun awojy an awęs, no awi numa i i an k iżiws Z 2082225 Tokius sakinius a ojo e Kip ijonas Lukauskas 18 a. inal nos manusc ip uais p eposluos, например. : Tay wis ikiu o alay y iszpazis u dieł o, jog u ay ap eyszkie. Ku say essi Teysibiu nesu we u LP 571213 Randame deles e Kaje ono Nezabi auskio elemen á io Naujas mokslas skai ymo (1824) em o ações e a os de é: Diewe ge iausis! nupuolau, gayluose ysz szy dies, <...> diel o, jog asz awi, que esi pa say sawiey yk a gie ybe, u us NE 382631 2 Não se pode conco da com a opinião exp essa em his ó ia da in luência li e á ia da Li uânia de Jono Palionia sob e o ipo de p ijungiamen os com azão šalu iniu dėmeniu, p ijung u jung uku, e á ios co elia os no ex o p incipal: alima conside á-los ex okazinais e su gusius po lenki o iginalų (1979: 70). Es a idéia não lemb a a na segunda edição do manualêlio u bū au o a abandonou (plg. 1995: 75). 3 Plg.: Ich zwei le nich , daß die konseku i e, ebenso wie die kausale und explika i e Bedeu ung einmal übe ganz Li auen ausgedehn wa (1912: 68). 80 LINGBOS CULTÚRA | 82 linguagem Li uânia do dicioná io dada jung uko jog a osenos la u á ios azões sakiniuose exemplos (LKŽ IV 352) a pa i do e cei o K. Si ydo dicioná io edição (ž . ci ao ąjį sakinį), Lau yno I inski e Jono Jablonski esc i os, além disso, dada e e ência de 1877 em Pilypo Ruigio dicioná io (1747), Adalbe o Bezzenio (Bei äge), Amb aziejaus Pab os aš us Fo mos jogei uso de azão signi icado é ilus ado sakiniu de Mo iejaus Valančiaus esc i os. Nuodugnamen e esboçando a li e a u a g ožina da 19 a segunda e da 20 a p imei a me ade, Julija Žukauskai ė es abeleceu que jung uką jogu iniuose šal ais sakiniuose é a oję Simonas Daukan as, Mo iejus Valančius, Lau ynas I inskis, Juozapas Do ydai is, Žemai ė, Vaižgan as, Pe as C i ka e ou os (Žukauskai ė 1960: 4749). Au o ê a i ma que mossos clássicos esc i os o bo ão jog é a amen e usado ( enham, 33), ele mui o equen e só em esc i os (35), po ém an e io men e įp as inis jog e a mui o mais amplamen e usado[,] do que kad (34), e [a]nksčiau ašiusieji baixaičiai esc i o es o bo ão jog ambém usa a mais equen emen e do que kad (33). 1.2. Daomenos sob e a mėse usou-seus secundu á ios mo i o sen inhas com conjun uku jog pouco. No o-se que a sin aksê de nossos a minos, di e en emen e do oné ica e mo ologia, em ge al mencais eap ašida. Já na g ama ica de Augus o Schleiche encon amos a obse ação de que esse bo ão é ca ac e ís ico de linguagem e esc i as mais an igas; ano me o Mažosios Lie u os šnekamojoje alboje ele já pouco be a o as: jez wi d es in de gewönlichen sp ache wol wenig me geb auch (Schleiche 1856: 332). Jung uko jog a osenos nes e kadangi signi icmiais LKŽ a mių exemplos neilius uoja. Embo a e a a es e conjun i o u ilização mo i očiai eikš i no a igo Kapsų i zana ykų a mių jung ukas, jaus ukas i iš ik ukas mini Juozas Senkus, po ém dá exemplo do enuncia i o (plg. 1961: 111). S aipsnyje sob e li e a inas línguas jung uką jog a minių pa yzdžių não o nece e J. Žukauskai ė, mas, sua opinião, i ojoje kalboje e ago a al [p iežas ies] signi icado jog pode ia se u ilizado. Isso mos a A. Juškos insc i as canções, J. Basana ičiaus con os, onde alguns jog co esponde comple amen e li e á ia linguagem jun uką kadangi (Žukauskai ė 1960: 47). Reikšminga e au o ė no a sob e jun uko jog e dalely ės juk painiojimą em algumas a mėse (ibid, 50). Tal ez azão de um sen inho secundá io conside a y inas e Mečislo o Da ainio-Sil es aičio 19 a. inal Raseinių apylinkėse записантом в рассказе pa a o as sen ença com swi chuku jogeis, plg. : A. JUDŽENTIS. De ido a azões secundá ias sakinių com in e up uku jog 81 Ką já aqui a e ksi e a audosi . Kad já, musė , e e namen e p apolė, jogeis o que de maixo, isso e p agaišo DSP 143 Essen em baixosaiços e no es e nas alç aiças a messes secunda inhas azão sakiniai com swi ch uku jog ou suas a ian es e podia mais longe sob e i e . O que as secundá ias azão sakiniai com in e up uku jog não êm (ou quase não êm) apoio nas a uais a mėse, não pode se deducido seu codi icação a gumen o: a uais a mėse pouco be a ojami e secundá ias ikslo sakiniai com in e up uku idan , p iežas ies sakiniai com kadangi e e c., po ém eles são conside ados adequamais à comunina po causa de p ecisão es ilis ina e uncional. 2.DABARTIN VARTOSENA Šalu inių p iežasčių sakinių su jung uku jog consumo na língua a ual exemplos de busca a Daba inės lie u ių kalbos eks yne (h p://donelai is. du. l ). Nas e isadas Respublikní pe iodikos, Memua ů e Populia iosios pe iodikos pa es do ex o encon a 24 ais ases isso ep esen a ce ca de 4 po cen o de odos os exemplos neles dados com es e in e up u (ž . abelę 1). Po exemplo, na pa e Respublikinės pe iodikas de 194 šalu inių sakinių com es e bo uku 7 é mo i o. Que isso não é pouco, mos a a compa ação com nosakomaisiais sen inhas um dos p incipais abalhos no ma i osi ap esen ados conjun uko jog a osenos ipos deles nes a pa e do ex o encon ado apenas 2. Na pa e Memua ų de 196 conjun uko jog a osenos exemplos de a é 14 conside i as possuido es inal inal azão sen inho (dos quais 4 p o a elmen e po ci ações no ex o o am en ado de esc i os mais an igos, eles pos e io men e neci uados). Na pa e populia iosa pe iodica a p opo ção é um pouco di e en e: secunda iais azões sakinių as a 3, e nusakomųjų 9. 1 LENTEL. Šalu iniai sakiniai su jung uku jog Daba inės lie u ių kalbos eks yne Teks yno dalis Respublikinė pe iodika Memua ai Populia ioji pe iodika Aiškinamieji sakiniai 184 176 185 Nusakomieji sakiniai 2 6 9 P iežas ies sakiniai 7 14 3 82 LINGBOS CULTURA | 82 Teks yno dalis Respublikinė pe iodika Memua ai Populia ioji pe iodika Tipo sen iniai 1 0 2 Do o al e is o exemplos de 194 196 199 Republiko á pe iodika4 Mais a de I. M. lhe disse que no amen e ep eendiš aujama pelo que que oi a a a aba e , e não de ona ; Quase não há casos em que o nosso clien e enha icado desiludido po causa de que se demo a a espe a dinhei o; E semp e é possí el exp essa desap o ação às no as do Go e no ou do Seimo. Não po que elas sejam cla amen e e adas, mas po que a sei possa ha e uma melho opção; En ão a mais ácil do que shi mos plan a emai pa eng ą a is ą (-ę). Do mesmo modo que alguns nãole amen o de além da esci mha io a ás é quase ine i á el; Ago a nos sen imos pao ados e começamos a p eocupa po causa de não sabe mos se na di eção ce a andamos, quan o já chegamos, ou al ez ypčio no luga ; V. J. oi p omadído paga 2 mil. JAV dóla es po isso que p o idenciou labo á; Ago a já pode-se alega que a maio aleg ia com o a o de que en ou em qua inal, expe imen a am ãs da Tu quia, Romênia e Espanha. Memua ai Em 1945 uma p o esso a VDR oi demi ida do abalho po isso que esg įsse em classe eci a Pepės Ilgakojinės episódios; Bu Vilhelmas Ulsonas já oi o uone i anos c esce ia Edlos e dádês Siks eno apa amen o, em Es ocolmo, é nem amado e ne eque ido. Tal ez po causa de que en eadosia mais que iam pega do o ana o uma ga oi ê do que um menino, mas não ecebe am... Po ou o lado, c í icos, jan ando Pepê com ou os he óis lib ões, no am sua exclusi inumá e an agem p ima iamen e po causa de ela se ag i, di e ida e essencialmen e eliz; Aqui Mijo cons an emen e pe gun a e p óp io esponde, po que lhe ajudam e a, ca e na, á o es al ez po que que eles odos odeiam Ka o... Tal ez po que que sua an asškidade, condigiškidade comple amen e ób ias, ou al ez po que que ele é do sexo masculinas, pin u a de Ca lson p o ocou mui o menos pedagogico hos ilidade Pepė, embo a de qualque o ma os dois ligem semag adas p óximos aožes; Alguns dos meus médicos de in ância e adolescência silencia am os desag adá eis a os de diabe es que endo-me só o bom po causa de que pensa am que eu não cabia lida com os ca ços a os; Sim, a gumen os são. E não só po causa de que a p o agonis a p incipal é ga oi ê; Aquelas his ó ias pa icula men e ascinam pela azão de que lei o es de di e en es idades nelas podem encon a assun os comple amen e di e en es; [E] pa a os lei o es es e pe sonagem pe haps a aiuls mais po causa de que causa si p óp io econhecimen o aleg iaxm. 4o exemplo de língua não emisy a. Tabela 1 Con inuação A. JUDŽENTIS. Po causa indi u ó ios sakinių com in e up uku jog 83 Pe iódico Popula i o [N]eužsmena sob e Viag ą, que, pa ece y ų, hoje pode ia esol e seus p oblemas. Tal ez ela não bemia sabe sob e es a exis is ação? Ou al ez po que que a ida ainda assim não i es a segunda ez; Mas nunca achei que assim seja po causa de que ele es i esse exebêss; Conscien emen e não con ei-lhe sob e oda a a amen o eigą. Não só po que que gua dausi ne aisy ų eg as de é ica. Paci ua exemplos pe mi e exo ciza uma sé ie secundá ias azões sakinių com jun uku jog peculia idades. P imei o, eles ma cam azão e pada inio ou eiginio e seu loginio undindo elações. Segundo, numa ase compos a eles ge almen e ão sob do p incipal dėmens. Te čia, no p incipal es imenio eles êm a liepiamucios pala as: ge almen e po isso, ečiau po que ou po isso. A lieiamieji pala as ge almen e ai an es in e up uką e emulškina unção sin aksina do sen inho secundá io. Sakiniai sem aslipiá eis pala as on ei a não semp e b iskios, eles podem se a iadamen e in e p e ados (plg. paci uo ąjį sakinį Juo mais que alguns nãolindamen o de além esci mos caboida é quase ine i á el). Essas peculia idades das sen inhas em ques ão podem se explicadas da a ual língua li uânica jun uko jog mul idia unciškumu e mul idiap asmiškumu (plg. seu sinônimo jun uko que a u ilização nos espec i os sakiniuose). Jung uko jog uso em saká ios secundá ios 2003 m. s a s y as Es a ybinės lie u ių kalbos komisijos pakomisėje. Lamen a que que nos nu a ismos da sessão pas sa is e a apenas ge al ca ac e cons a a im, que [j]ung ukai idan i jog gana a chajiški, po an o a o ini apgal o ai. Pakomisė nuegąs a o de ido a que jog, idan , e usados mui o equen emen e, sem undamen o (Pakomisių naujienos, 2003 02 04, pa engė Ais ė Pangony ė, www. lkk.l ). Pakomisės nuogąs a imus como e explica a opinião de Ri os Miliūnai ės, que o in e up o jog é ca ac e ís ico de es ilo esc i ojo, knygine, especialmen e da linguagem de ciência, onde é usado mui o p ijungií eis e sujungií eis sen ícios (2006: 147)5. Assim de inida jun uko jog consumo s i is e es ilís ica não se e pelo menos da língua a ual secundu á ios causa sen ências. P esen es ex os da língua li uânica LR Es a ubínios documen os pa e não encon a nenhuma única al ase, e Filoso ines li e a u a e imas pa e só um. No que os secundá ios mo i os sen inhas com in e up u jog bas an e amplamen e usados em loi osos es ilos da língua a ual, não di íceis se pode cons a a apliquando in e ne 5 Semelhan es opiniões sob e secundá ios mo i os sen inhas com in e up u jog nos elhais esc i os li iškuos es a a e Jonas Palionis: esą eles êm [n]e só a chainį, mas ao mesmo empo e li o a spal į (1979: 70). 84 KALBOS KULTŪRA | 82 paiz sea ch sis ema Google. Pai e sea ch ield egis ando pala as dėl o jog ou odėl jog, encon a emos mui a coisa nos p eocupimų sakinių não só de pe iodicos, mas ambém de discussões si es, o ums, inkla aščių e pan. Aqui es ão apenas alguns exemplos: Qual memb o do g upo pe deu o abalho po que não que ia co a -se ga banas? www.supe mama.l /.../index.../ 352404-400.h ml; en ão uzmesk i ou a luga ambém ambém pa a u e um spe is auk , e assim é odel jog p isis a o lydziukas i a luga onde judesys é h p://www.bi eplius.l /l /2club.main (pa ink ys Aš e ou os, Ž ejų klubas, ema Lydekų cap amen o i o pescele). Tudo isso indica que os lados de causa sen inhinho com in e up u jog uso sa ea na língua a ual é amplo; bas an e equen emen e eles po oam em li eosias, não só esc i omai, mas ambém esnekamaia em gêne os p óximos da língua pública (sob eles eja Miliūnai ė 2008). Tokios a osenos pli imen o u bū pode explica -se e a um ce o ce o sis emiškumo aspi au: jung ukų kad e jog sinonimija onde cas mais eqüen am usados nos aškinamuosios, ambém nos nusakomuosios sakiniuose apoia e omen a jung uko jog consumimen o e causa de šalu iniuose sakiniuose. 3. NORMOS TRIMAI I E CÓDIFICADO RAIDA6 Jonas Jablonskis, conside ando jun uko jog esc i a ques ão, secundá io mo i o sakínio com es e jun uku (do 1598 m. ca equismo) paci a a ainda 1893 m. (ž . Balčikonis, ed. 1935: 23). 1901 m. g ama ikoje da keli jung uku jog (e seus a ian esis juog, juogei) siejamų nusakomųjų (ou pada inio) e aiškinamųjų sakinių pa yzdžiai (Jablonskis 1957: 157). Mais amplamen e uso des e conjun uko em la u á ios sakiniuose desc i o Li ujų kalbos sin aksėje (1911): nela é o necida egula íssima jog a osenos eiksnio (1957: 491), a inio ( enpa , 492), suplemen inio (493), pažyminio (495), p iežas ies (500) e būdo aplinkybės (506) sakiniuose pa yzdžių. Sob e jung uko jog consumo em compos os sakiniuose e seu elacionamen o com jung uku que b e emen e esc i a e An ano Salio e Leona do Damb auskoDamb iūno. Gim ó ia linguagem ques ões k ai elėje espondendo a pe gun a, quando sen inhas jun ain a o inas que e quando jog, A. Salys o úl imo suge e 6 Rekomendações sob e p ijungiciais jun ukų jog e que o consumo b e ai é a isãogusi Ri a Miliūnai ė (ž . 2003: 199200). A. JUDŽENTIS. De ido a azões secundá ias sakinių com jun uku jog 85 consumi , ku sakinyje mui o que susig ūda (GK1 1938, 9: 138 = Jonikas, ed. 1979: 261). Lá mesmo ele dá e des e conjun uko do consumo exškinamuosiamen os e mo i o sen iniuose exemplos. Tais usosenas não peixes, só no as que daba em odas es as sen âncias ge almen e ends eme usa só kad ( enp). Quase na mesma época L. Damb auskas-Damb iūnas Kalbos pa a ėjuje esc e e que bo ukai jog e que há de uma signi icância, só o úl imo é usado com mais equência (KP 1939: 58). Semelhan emen e dele esc e e e čikagiškės Gim osios kalbos klausimų k ai elėje: Jung ukai kad e jog mui as ezes em seu signi icado não di e e e em mui os casos pode se u ilizado um ou an as ame mesmo sakiny (GK2 1960, 4: 75), po ém o explicamuosi sakiniuose suge e da p e e ência ao jung uk que. Exa amen e jun uko jog o consumo em uma comun inha alboje passeiuso século sé ima década em esc i os em abalhos é es uyusi e desc isusi Julija Žukauskai ė. No ci ado a igo sob e li uãs li e á ias da língua jun uką jog (1960) ela a i ma que compos os sakiniai com jun ukas que e jog di e em jungiamos pala as som de som e s ylis iniais onsal iais jun uko jog uso de ia sen inha minčiai de um ce o decla a i idade (ibid, 3435). Au o ês az a conclusão: [j]ung ukas jog é usado nos secundá ios de ação, na a i o, suplemen á io, pažyminio, būdo e e ka čiais azão de ci cuns ância sakiniuose ( am, 35). A ski ai esnag inhando es e conjun uko uso nos ladou á ios mo i os sakiniuose, J. Žukauskai ė ap oxima a conclusão: [d]aba inėje lie u ių li e a ū inėje kalboje jung uku jog šalu inių p iežas ies aplinkybės sakinių pap as ai nejungiame. Mas em língua i a e ago a num signi icado al que pode ia se usado (ibid, 47). Toliau au o ė mos a, como jung uko jog a u ilização bend inha em alboje é es eu ina e eles mesmos kalbininkai: Žemai ės aš ų 1948 m. pe missão secundá ias azões sakiniai com es e jung uku 1956 m. pe missão consis en emen e subs i ui sen inhas com conjun ukais que ou nes ( en mesmo, 4748). Jonas Balke ičius Daba inės lie u ių kalbos sin aksėje jung uko jog šalu inių p iežas ies sakinių sky iuje isai nemini (1963: 362–363). Ki ą jung ukas jog a ojimui des inada um a igo J. Žukauskai ė começa seguin e ase: Jung ukas jog a mėse já a amen e onde e a ojamas (1968: 21). Isso pe mi e pensa , que au o ei e a conhecido, que an e io men e a mėse esse bo ão a o mais amplamen e do que ago a. Línguas Lie u ių g ama ikoje (LKG 1971: 675677) jun ukų jog e que a oseną ela desc eend ina assim: [j]ung ukų jóg e kàd signi icâncias a ampa só em ce os casos. O segundo deles é mais equen e e pode se usado em ais signi icados que não são ca ac e ís icos pa a in e up u yoga