Dėl šalutinių priežasties sakinių su jungtuku „jog“
Full text
A. JUDŽENTIS. Po causa
indi u ó ios sakinių com in e up uku jog 77
ARTŪRAS JUDŽENTIS
Lie u ių kalbos ins i u as
DL XALUTINI PRIEŽASTIES SAKINI
SUUNGTUKU JOG
O a igo a a-se jun uku que jun a-se compos os de p ijungiá eis sen inhas
causa secundá ias dėmenys: e isão-se seus a osena desde p imei os
esc i os li e iços a é ago a, mos a-se suas codi icações em comum calboje
aida, exiliškinami codi icações c i é io e o necida posi i as codi icações
a gumen os.
1.CANTEIRAL E TERMINOS 1.CANTEIRAL E TERMINOS 1.CANTEIRAL 1.CANTEIRAL 1.CANTEIRAL 1.CANTEIRAL 1.CANTEIRO 1.CANTEIRO 1.CANTEIRO 1.CANTEIRO 1.CANTEIRO 1.CANTEIRO 1.CANTEIRO
1.1. Hein ichas Johannas Lysijus no manusc i o Mažajame ka ekizme (1719)
Ma ino Lu he io ex ac ou-a sob e mo e s socú imą in e p e eu assim: J Ponas
Diewas padá e Mo e ißk iß o Sonkaulio, ku iß mogaus ėms buwo, i a wede jopi.
Tadda á e mogus: Tai es i káulas nůg meu Káulo, e Kunas nůg meu Kuno. Po an o e
Wy ene se á wadin a, jog iß Wy o ißim a é LyK 451417 Šiame e ime a enção a aukia
não só naujada as y ienė, mas e em į a dijimo mo y ą pasakan is secundu inis
ase de azão com jung uku jog. Jį escolhês Lysijus neišsindi ia de ou os ano
empo Ry ų P ūsia au o es e adu o es. Jung ukas jog e di e sas suas a ian es
nes es sakiniuose consumi já Ma yno Maž ydo (plg. He mann 1912: 8, 12; D o inas
1964: 21 ; U bas 1996: 175), например. : Tu ßmagau em adbin i Diewa Jag awe assim
gie ai gis papeneia MžK 122(76)1011 Tokius p iežas ies ci cums ances sakinius a ojo
Bal amiejus Vilen as (plg. He mann 1912: 25), Jonas B e kūnas (plg. Leskien 1903: 106;
He mann 1912: 28; Kibildai ė: 136 ) e ou os (plg. Bezzenbe ge 1877: 26; He mann 1912:
67). Isso, que jung uko jog consumo é mo i o de causa šalu iniuose Šio ipo šalu iniai
sakiniai plačiai a o i e Li uânia Didžiojoje Kunigaikš ys ėje o ganiz uas bem
78 KALBOS KULTŪRA | 82 sakiniuose oi no minis eiškinys a ian o do idioma
das elhas lie u ichas aças, con i ma Danieliaus Kleino G amma ica
Li h anica (1653), na qual ele egis ado g e a ou os mo i os elaçõesus
ma cinčių jung ukų (plg.
PLKG 1957: 142).
skelb ues esc i os. Jų encon amos Mikalojaus Daukšos ca echizme1 e Pos ilėje (ž .
1912 He mann: 32, 36; D o inas 1964:
21 ), po exemplo. :
M. Comoóġ númi e Diewîs ei a gu mogîs ei? / Mo. mogîs ei comoʼ mógus iog
Diewis ei comoʼ Diewas niekadʼ negałêio mi nei wel ks DK 341420 Tokius a azoi
sakinius a ojo e ou os ep esen an es do a ian e do idioma dos esc i os
elhos medie inos: Simonas Vaišno as (ž . Samuini 1991: 22 Knygos nobažnys ės
k ikščioniškos au o iai (ž . D o inaselis 1964: 21 ), Michel Bogusla as Chylin (ž .
D o inas 1964: 21 ).
Ry iniame senųjų aš ų kalbos a ian e p iežas ies aplinkybės šalu iniai sakiniai su
jung uku jog conhecimos de 1605 m. Ledesmos ka ekizmo e imo (He mann 1912: 41) e
Jono Jakna ičiaus E angelijų bei epis olų, plg. : A áio ausium máno newieno odey ku iê
neyßmánu sákos Ca hechismo pé guldi o nuog io milis os kúngo Mikalóiaus Dáukßos
Kanoniko Banicios emáycu iog ésus ánas pé guldis ii emáy ißkay LK A2 412 I im pag.de
sunu sawoag giimi i suwis e wis iklais i i s iio gia i: iog ne bowo iemis wie os
pádwa ioy padei. JE 91319 Tokius sakinius usa a e Kons an inas Si ydas (He mann
1912: 44; D o inas 1964: 21 ). Šalu inį p iežas ies sakinį com es e in e up uku
encon amos e čiajame Dic iona ium ium lingua um leidime (1642): Muskuł w ćiele
wie ẽ y cłowiecẽ. Musculus. kuno pełełe wadinama Dala iog oligij i a pełey nudi ay.
SD3 183
Edua do He manno no ado que no o ien al esc i o a ian e do idioma jun ukas jog mais
equen emen e e a usado azão ci cuns ância sakiniuose, e Eas e n P ūsija au o ių esc i os
em aškinamuosiuose sakiniuose (1912: 67). 1 Po exemplo, mesmo um e ço de odos azão
secundá ios sakinių com es e bo ucu não em co espondmenas lenkiškame o iginale (plg.
Judžen is, Pajėdienė 2006: 32).
A. JUDŽENTIS. De ido a azões secundá ias sakiniai com jun uku jog 79 Assim, azões
ci cuns âncias secundá ias sakiniai com jun uku jog ca ac e ís ica dos elhos lápis
li u ianos do sakinio compos o peculia idade, no minis ano me o aš os linguagem
eiškinys. Tokie sakiniai usa não só e sá ios, mas ambém em ex os o iginais (plg.
ci o us anoniminio Ledesmos ca ekizmo e ėjo e K. Si ydo sakinius) mais
p o a elmen e eles pe i ados de šnekamosios kalbos2. Onojoje al ių li oje
connec ukas jog e di e sas suas a ian es oi uma mais amplamen e sudė iniuose
p ijungiamuosiuose sakiniuose a ojamų meios de ligação; com o p incipal dėmeniu ele
ligou não só causa, mas ambém oškinamuosius, nusakomuosius (pada inio), a é mesmo
ikslo secunda ini sen inhas (He mann 1912: 6768; Amb azas 2006: 468, 482). E. He mannas
não du idou que ês p imei os signi icados an es ele usado em oda Li uânia3. Ve dade,
mesmo e na elhada língua Li uânica sakiniai com es e in e up u não não p e alejan e
šalu inių p iežas ies sakinių ipas: já en ão nesses sakiniuose a o i jung ukų nes e
kadangi a ian es, em eles ambém sk e bėsi in e up ukas kad. P iejas ies
šalu inhas sakiniai com jung uku jog usa e mais a de nos empos. Jų pode se
encon ado k e ingiškių a me esc i oame Ziwa e (1759), p z. : Jezusas jog buwa dydey
sukuł as, nuwa gin as, ąnkiey puldynieje anamy kelie Z 187, 26188, 1; Ką pada ey, jog
awęs awa źmones eyp dydey neapkięn : jog
susybun awojy an awęs, no awi numa i i an k iżiws Z 2082225 Tokius
sakinius a ojo e Kip ijonas Lukauskas 18 a. inal nos manusc ip uais
p eposluos, например. :
Tay wis ikiu o alay y iszpazis u dieł o, jog u ay ap eyszkie. Ku say essi Teysibiu
nesu we u LP 571213
Randame deles e Kaje ono Nezabi auskio elemen á io Naujas mokslas skai ymo (1824) em o ações
e a os de é: Diewe ge iausis! nupuolau, gayluose ysz szy dies, <...> diel o, jog asz awi, que esi
pa say sawiey yk a gie ybe, u us NE 382631 2 Não se pode conco da com a opinião exp essa em
his ó ia da in luência li e á ia da Li uânia de Jono Palionia sob e o ipo de p ijungiamen os com
azão šalu iniu dėmeniu, p ijung u jung uku, e á ios co elia os no ex o p incipal: alima
conside á-los ex okazinais e su gusius po lenki o iginalų (1979: 70). Es a idéia não lemb a a na
segunda edição do manualêlio u bū au o a abandonou (plg. 1995: 75). 3 Plg.: Ich zwei le nich , daß
die konseku i e, ebenso wie die kausale und explika i e Bedeu ung einmal übe ganz Li auen
ausgedehn wa (1912: 68).
80 LINGBOS
CULTÚRA | 82
linguagem Li uânia do dicioná io dada jung uko jog a osenos la u á ios
azões sakiniuose exemplos (LKŽ IV 352) a pa i do e cei o K. Si ydo dicioná io
edição (ž . ci ao ąjį sakinį), Lau yno I inski e Jono Jablonski esc i os, além disso,
dada e e ência de 1877 em Pilypo Ruigio dicioná io (1747), Adalbe o Bezzenio
(Bei äge), Amb aziejaus Pab os aš us Fo mos jogei uso de azão signi icado é
ilus ado sakiniu de Mo iejaus Valančiaus esc i os. Nuodugnamen e esboçando a
li e a u a g ožina da 19 a segunda e da 20 a p imei a me ade, Julija Žukauskai ė
es abeleceu que jung uką jogu iniuose šal ais sakiniuose é a oję Simonas
Daukan as, Mo iejus Valančius, Lau ynas I inskis, Juozapas Do ydai is, Žemai ė,
Vaižgan as, Pe as C i ka e ou os (Žukauskai ė 1960: 4749). Au o ê a i ma que
mossos clássicos esc i os o bo ão jog é a amen e usado ( enham, 33), ele mui o
equen e só em esc i os (35), po ém an e io men e įp as inis jog e a mui o
mais amplamen e usado[,] do que kad (34), e [a]nksčiau ašiusieji baixaičiai
esc i o es o bo ão jog ambém usa a mais equen emen e do que kad (33).
1.2. Daomenos sob e a mėse usou-seus secundu á ios mo i o sen inhas com
conjun uku jog pouco. No o-se que a sin aksê de nossos a minos,
di e en emen e do oné ica e mo ologia, em ge al mencais eap ašida. Já na
g ama ica de Augus o Schleiche encon amos a obse ação de que esse bo ão é
ca ac e ís ico de linguagem e esc i as mais an igas; ano me o Mažosios
Lie u os šnekamojoje alboje ele já pouco be a o as: jez wi d es in de
gewönlichen sp ache wol wenig me geb auch (Schleiche 1856: 332). Jung uko jog
a osenos nes e kadangi signi icmiais LKŽ a mių exemplos neilius uoja.
Embo a e a a es e conjun i o u ilização mo i očiai eikš i no a igo Kapsų i
zana ykų a mių jung ukas, jaus ukas i iš ik ukas mini Juozas Senkus, po ém
dá exemplo do enuncia i o (plg. 1961: 111). S aipsnyje sob e li e a inas línguas
jung uką jog a minių pa yzdžių não o nece e J. Žukauskai ė, mas, sua opinião,
i ojoje kalboje e ago a al [p iežas ies] signi icado jog pode ia se u ilizado.
Isso mos a A. Juškos insc i as canções, J. Basana ičiaus con os, onde alguns jog
co esponde comple amen e li e á ia linguagem jun uką kadangi (Žukauskai ė
1960: 47). Reikšminga e au o ė no a sob e jun uko jog e dalely ės juk painiojimą
em algumas a mėse (ibid, 50). Tal ez azão de um sen inho secundá io
conside a y inas e Mečislo o Da ainio-Sil es aičio 19 a. inal Raseinių apylinkėse
записантом в рассказе pa a o as sen ença com swi chuku jogeis, plg. :
A. JUDŽENTIS. De ido a azões secundá ias sakinių com in e up uku jog 81 Ką já aqui
a e ksi e a audosi . Kad já, musė , e e namen e p apolė, jogeis o que de maixo, isso e
p agaišo DSP 143
Essen em baixosaiços e no es e nas alç aiças a messes secunda inhas azão
sakiniai com swi ch uku jog ou suas a ian es e podia mais longe sob e i e . O
que as secundá ias azão sakiniai com in e up uku jog não êm (ou quase não
êm) apoio nas a uais a mėse, não pode se deducido seu codi icação
a gumen o: a uais a mėse pouco be a ojami e secundá ias ikslo sakiniai
com in e up uku idan , p iežas ies sakiniai com kadangi e e c., po ém eles são
conside ados adequamais à comunina po causa de p ecisão es ilis ina e uncional.
2.DABARTIN VARTOSENA Šalu inių p iežasčių sakinių su jung uku jog consumo na
língua a ual exemplos de busca a Daba inės lie u ių kalbos eks yne
(h p://donelai is. du. l ). Nas e isadas Respublikní pe iodikos, Memua ů e
Populia iosios pe iodikos pa es do ex o encon a 24 ais ases isso
ep esen a ce ca de 4 po cen o de odos os exemplos neles dados com es e
in e up u (ž . abelę 1). Po exemplo, na pa e Respublikinės pe iodikas de 194
šalu inių sakinių com es e bo uku 7 é mo i o. Que isso não é pouco, mos a a
compa ação com nosakomaisiais sen inhas um dos p incipais abalhos no ma i osi
ap esen ados conjun uko jog a osenos ipos deles nes a pa e do ex o
encon ado apenas 2. Na pa e Memua ų de 196 conjun uko jog a osenos
exemplos de a é 14 conside i as possuido es inal inal azão sen inho (dos quais 4
p o a elmen e po ci ações no ex o o am en ado de esc i os mais an igos, eles
pos e io men e neci uados). Na pa e populia iosa pe iodica a p opo ção é um
pouco di e en e: secunda iais azões sakinių as a 3, e nusakomųjų 9. 1 LENTEL.
Šalu iniai sakiniai su jung uku jog Daba inės lie u ių kalbos eks yne
Teks yno dalis Respublikinė
pe iodika
Memua ai Populia ioji
pe iodika
Aiškinamieji sakiniai 184 176 185
Nusakomieji sakiniai 2 6 9
P iežas ies sakiniai 7 14 3
82 LINGBOS
CULTURA | 82
Teks yno dalis Respublikinė
pe iodika
Memua ai Populia ioji
pe iodika
Tipo sen iniai 1 0 2
Do o al e is o exemplos de 194 196 199
Republiko á pe iodika4
Mais a de I. M. lhe disse que no amen e ep eendiš aujama pelo que que oi a a a
aba e , e não de ona ; Quase não há casos em que o nosso clien e enha icado desiludido
po causa de que se demo a a espe a dinhei o; E semp e é possí el exp essa
desap o ação às no as do Go e no ou do Seimo. Não po que elas sejam cla amen e
e adas, mas po que a sei possa ha e uma melho opção; En ão a mais ácil do que
shi mos plan a emai pa eng ą a is ą (-ę). Do mesmo modo que alguns nãole amen o
de além da esci mha io a ás é quase ine i á el; Ago a nos sen imos pao ados e
começamos a p eocupa po causa de não sabe mos se na di eção ce a andamos,
quan o já chegamos, ou al ez ypčio no luga ; V. J. oi p omadído paga 2 mil. JAV
dóla es po isso que p o idenciou labo á; Ago a já pode-se alega que a maio aleg ia
com o a o de que en ou em qua inal, expe imen a am ãs da Tu quia, Romênia e Espanha.
Memua ai
Em 1945 uma p o esso a VDR oi demi ida do abalho po isso que esg įsse em classe
eci a Pepės Ilgakojinės episódios; Bu Vilhelmas Ulsonas já oi o uone i anos c esce ia
Edlos e dádês Siks eno apa amen o, em Es ocolmo, é nem amado e ne eque ido. Tal ez po
causa de que en eadosia mais que iam pega do o ana o uma ga oi ê do que um menino,
mas não ecebe am... Po ou o lado, c í icos, jan ando Pepê com ou os he óis lib ões,
no am sua exclusi inumá e an agem p ima iamen e po causa de ela se ag i, di e ida e
essencialmen e eliz; Aqui Mijo cons an emen e pe gun a e p óp io esponde, po que lhe
ajudam e a, ca e na, á o es al ez po que que eles odos odeiam Ka o... Tal ez po que
que sua an asškidade, condigiškidade comple amen e ób ias, ou al ez po que que ele é do
sexo masculinas, pin u a de Ca lson p o ocou mui o menos pedagogico hos ilidade Pepė,
embo a de qualque o ma os dois ligem semag adas p óximos aožes; Alguns dos meus
médicos de in ância e adolescência silencia am os desag adá eis a os de diabe es
que endo-me só o bom po causa de que pensa am que eu não cabia lida com os ca ços
a os; Sim, a gumen os são. E não só po causa de que a p o agonis a p incipal é ga oi ê;
Aquelas his ó ias pa icula men e ascinam pela azão de que lei o es de di e en es
idades nelas podem encon a assun os comple amen e di e en es; [E] pa a os lei o es
es e pe sonagem pe haps a aiuls mais po causa de que causa si p óp io econhecimen o aleg iaxm. 4o exemplo de língua não emisy a.
Tabela 1 Con inuação
A. JUDŽENTIS. Po causa
indi u ó ios sakinių com in e up uku jog 83
Pe iódico Popula i o
[N]eužsmena sob e Viag ą, que, pa ece y ų, hoje pode ia esol e seus p oblemas.
Tal ez ela não bemia sabe sob e es a exis is ação? Ou al ez po que que a ida ainda
assim não i es a segunda ez; Mas nunca achei que assim seja po causa de que ele
es i esse exebêss; Conscien emen e não con ei-lhe sob e oda a a amen o eigą.
Não só po que que gua dausi ne aisy ų eg as de é ica.
Paci ua exemplos pe mi e exo ciza uma sé ie secundá ias azões sakinių
com jun uku jog peculia idades. P imei o, eles ma cam azão e pada inio ou
eiginio e seu loginio undindo elações. Segundo, numa ase compos a eles
ge almen e ão sob do p incipal dėmens. Te čia, no p incipal es imenio eles
êm a liepiamucios pala as: ge almen e po isso, ečiau po que ou po isso.
A lieiamieji pala as ge almen e ai an es in e up uką e emulškina unção
sin aksina do sen inho secundá io. Sakiniai sem aslipiá eis pala as on ei a
não semp e b iskios, eles podem se a iadamen e in e p e ados (plg.
paci uo ąjį sakinį Juo mais que alguns nãolindamen o de além esci mos caboida
é quase ine i á el). Essas peculia idades das sen inhas em ques ão podem se
explicadas da a ual língua li uânica jun uko jog mul idia unciškumu e
mul idiap asmiškumu (plg. seu sinônimo jun uko que a u ilização nos espec i os sakiniuose).
Jung uko jog uso em saká ios secundá ios 2003 m. s a s y as Es a ybinės lie u ių kalbos
komisijos pakomisėje. Lamen a que que nos nu a ismos da sessão pas sa is e a apenas ge al
ca ac e cons a a im, que [j]ung ukai idan i jog gana a chajiški, po an o a o ini
apgal o ai. Pakomisė nuegąs a o de ido a que jog, idan , e usados mui o equen emen e, sem
undamen o (Pakomisių naujienos, 2003 02 04, pa engė Ais ė Pangony ė, www. lkk.l ). Pakomisės
nuogąs a imus como e explica a opinião de Ri os Miliūnai ės, que o in e up o jog é
ca ac e ís ico de es ilo esc i ojo, knygine, especialmen e da linguagem de ciência, onde é usado
mui o p ijungií eis e sujungií eis sen ícios (2006: 147)5. Assim de inida jun uko jog consumo
s i is e es ilís ica não se e pelo menos da língua a ual secundu á ios causa sen ências.
P esen es ex os da língua li uânica LR Es a ubínios documen os pa e não encon a nenhuma
única al ase, e Filoso ines li e a u a e imas pa e só um. No que os secundá ios mo i os
sen inhas com in e up u jog bas an e amplamen e usados em loi osos es ilos da língua a ual,
não di íceis se pode cons a a apliquando in e ne 5 Semelhan es opiniões sob e secundá ios
mo i os sen inhas com in e up u jog nos elhais esc i os li iškuos es a a e Jonas Palionis:
esą eles êm [n]e só a chainį, mas ao mesmo empo e li o a spal į (1979: 70).
84 KALBOS KULTŪRA | 82 paiz sea ch sis ema Google. Pai e sea ch ield egis ando
pala as dėl o jog ou odėl jog, encon a emos mui a coisa nos p eocupimų sakinių não só
de pe iodicos, mas ambém de discussões si es, o ums, inkla aščių e pan. Aqui es ão
apenas alguns exemplos: Qual memb o do g upo pe deu o abalho po que não que ia
co a -se ga banas? www.supe mama.l /.../index.../ 352404-400.h ml; en ão uzmesk i ou a
luga ambém ambém pa a u e um spe is auk , e assim é odel jog p isis a o
lydziukas i a luga onde judesys é h p://www.bi eplius.l /l /2club.main (pa ink ys Aš e
ou os, Ž ejų klubas, ema
Lydekų cap amen o i o pescele).
Tudo isso indica que os lados de causa sen inhinho com in e up u jog uso sa ea
na língua a ual é amplo; bas an e equen emen e eles po oam em li eosias,
não só esc i omai, mas ambém esnekamaia em gêne os p óximos da língua
pública (sob eles eja Miliūnai ė 2008). Tokios a osenos pli imen o u bū pode
explica -se e a um ce o ce o sis emiškumo aspi au: jung ukų kad e jog
sinonimija onde cas mais eqüen am usados nos aškinamuosios, ambém nos
nusakomuosios sakiniuose apoia e omen a jung uko jog consumimen o e causa
de šalu iniuose sakiniuose.
3. NORMOS TRIMAI I E CÓDIFICADO RAIDA6
Jonas Jablonskis, conside ando jun uko jog esc i a ques ão, secundá io mo i o
sakínio com es e jun uku (do 1598 m. ca equismo) paci a a ainda 1893 m. (ž .
Balčikonis, ed. 1935: 23). 1901 m. g ama ikoje da keli jung uku jog (e seus
a ian esis juog, juogei) siejamų nusakomųjų (ou pada inio) e aiškinamųjų sakinių
pa yzdžiai (Jablonskis 1957: 157). Mais amplamen e uso des e conjun uko em
la u á ios sakiniuose desc i o Li ujų kalbos sin aksėje (1911): nela é o necida
egula íssima jog a osenos eiksnio (1957: 491), a inio ( enpa , 492),
suplemen inio (493), pažyminio (495), p iežas ies (500) e būdo aplinkybės (506)
sakiniuose pa yzdžių.
Sob e jung uko jog consumo em compos os sakiniuose e seu elacionamen o com jung uku
que b e emen e esc i a e An ano Salio e Leona do Damb auskoDamb iūno. Gim ó ia
linguagem ques ões k ai elėje espondendo a pe gun a, quando sen inhas jun ain
a o inas que e quando jog, A. Salys o úl imo suge e 6 Rekomendações sob e p ijungiciais
jun ukų jog e que o consumo b e ai é a isãogusi
Ri a Miliūnai ė (ž . 2003: 199200).
A. JUDŽENTIS. De ido a azões secundá ias sakinių com jun uku jog 85 consumi ,
ku sakinyje mui o que susig ūda (GK1 1938, 9: 138 = Jonikas, ed. 1979: 261). Lá mesmo
ele dá e des e conjun uko do consumo exškinamuosiamen os e mo i o sen iniuose
exemplos. Tais usosenas não peixes, só no as que daba em odas es as
sen âncias ge almen e ends eme usa só kad ( enp). Quase na mesma época L.
Damb auskas-Damb iūnas Kalbos pa a ėjuje esc e e que bo ukai jog e que há de
uma signi icância, só o úl imo é usado com mais equência (KP 1939: 58).
Semelhan emen e dele esc e e e čikagiškės Gim osios kalbos klausimų k ai elėje:
Jung ukai kad e jog mui as ezes em seu signi icado não di e e e em mui os casos
pode se u ilizado um ou an as ame mesmo sakiny (GK2 1960, 4: 75), po ém o
explicamuosi sakiniuose suge e da p e e ência ao jung uk que.
Exa amen e jun uko jog o consumo em uma comun inha alboje passeiuso século
sé ima década em esc i os em abalhos é es uyusi e desc isusi Julija
Žukauskai ė. No ci ado a igo sob e li uãs li e á ias da língua jun uką jog (1960)
ela a i ma que compos os sakiniai com jun ukas que e jog di e em jungiamos
pala as som de som e s ylis iniais onsal iais jun uko jog uso de ia sen inha
minčiai de um ce o decla a i idade (ibid, 3435). Au o ês az a conclusão:
[j]ung ukas jog é usado nos secundá ios de ação, na a i o, suplemen á io,
pažyminio, būdo e e ka čiais azão de ci cuns ância sakiniuose ( am, 35). A ski ai
esnag inhando es e conjun uko uso nos ladou á ios mo i os sakiniuose, J.
Žukauskai ė ap oxima a conclusão: [d]aba inėje lie u ių li e a ū inėje kalboje
jung uku jog šalu inių p iežas ies aplinkybės sakinių pap as ai nejungiame. Mas
em língua i a e ago a num signi icado al que pode ia se usado (ibid, 47). Toliau
au o ė mos a, como jung uko jog a u ilização bend inha em alboje é es eu ina
e eles mesmos kalbininkai: Žemai ės aš ų 1948 m. pe missão secundá ias azões
sakiniai com es e jung uku 1956 m. pe missão consis en emen e subs i ui
sen inhas com conjun ukais que ou nes ( en mesmo, 4748). Jonas Balke ičius
Daba inės lie u ių kalbos sin aksėje jung uko jog šalu inių p iežas ies sakinių
sky iuje isai nemini
(1963: 362–363).
Ki ą jung ukas jog a ojimui des inada um a igo J. Žukauskai ė começa
seguin e ase: Jung ukas jog a mėse já a amen e onde e a ojamas (1968:
21). Isso pe mi e pensa , que au o ei e a conhecido, que an e io men e a mėse
esse bo ão a o mais amplamen e do que ago a. Línguas Lie u ių
g ama ikoje (LKG 1971: 675677) jun ukų jog e que a oseną ela desc eend ina
assim: [j]ung ukų jóg e kàd signi icâncias a ampa só em ce os casos. O
segundo deles é mais equen e e pode se usado em ais signi icados que não são ca ac e ís icos pa a in e up u yoga