Dėl ataskaitų pavadinimų sandaros

R. VLADARSKIENĖ. O strukturze nazw sprawozdań 41 RASUOLĖ VLADARSKIENĖ Instytut Języka Litewskiego O STRUKTURZE NAZW SPRAWOZDAŃ O nazwach dokumentów litewskich pisano już niejednokrotnie (Kniūkšta 2005: 142–165; Vladarskienė 2005: 79–89), cechy ich tworzenia omówiono także w publikacjach zawierających zalecenia językowe – w broszurach Porad językowych i Porad języka kancelaryjnego. Mogłoby się wydawać, że struktura nazw dokumentów jest już ustalona, uregulowana i nie powinna sprawiać większych problemów. Niestety, warunki współczesności burzą ustalony porządek. Członkostwo w Unii Europejskiej (dalej – UE) wpłynęło również na litewski język administracyjny. Tłumaczenie dokumentów UE na język litewski oraz dostosowywanie dokumentów litewskich do wymogów europejskich wywiera niewątpliwy wpływ także na ich strukturę składniową, dlatego do niektórych wymagających rozważenia przypadków trzeba ponownie powrócić. Jedną z takich wciąż aktualnych kwestii jest użycie konstrukcji przyimkowych w tytułach dokumentów. Lina Murinienė (2008: 173), pisząc o typach tytułów tłumaczonych dokumentów UE, wskazała, że „konstrukcja z przyimkiem apie jest częściej używana wraz z rzeczownikiem ataskaita” i podniosła kwestię normatywności tej konstrukcji. W rzeczywistości zarówno w dokumentach litewskich, a zwłaszcza w tłumaczonych dokumentach UE, jest bardzo wiele tytułów sprawozdań z przyimkiem apie. Celem artykułu jest, z uwzględnieniem tendencji współczesnego użycia języka, omówienie wariantów przyimkowych tytułów sprawozdań oraz przedstawienie zaleceń dotyczących ich użycia. W SPRAWIE ZNACZENIA SŁOWA ATASKAITA W pierwszej kolejności należałoby omówić znaczenie słowa ataskaita. W Słowniku współczesnego języka litewskiego (dalej – DLKŽ) wyjaśnia się je następująco: „oficjalne ustne lub pisemne zawiadomienie o wykonanej pracy, określonym stanie rzeczy itp. : Złożyć sprawozdanie z pracy. „Raport statystyczny“. W poradnikach języka kancelaryjnego (dalej – KancKP) podaje się węższą definicję raportu – jest to sprawozdanie z wykonanej 42 KALBOS KULTŪRA | 82 pracy i jej wyników. DLKŽ wskazuje, że możliwe są dwa odcienie znaczeniowe tego słowa, związane z treścią raportu: rozliczenie z wykonanej pracy (np. raport z działalności) lub opis określonego stanu (np. raport o sytuacji finansowej). Raporty drugiego typu są szczególnie charakterystyczne dla dokumentów UE; w sformułowaniach tytułów niektórych raportów bezpośrednio wskazuje się, że dokument zawiera przegląd danych statystycznych, np. : Szósty roczny raport Komisji dla Parlamentu Europejskiego. Przegląd środków ochrony handlu stosowanych przez Wspólnotę wobec państw trzecich (przedstawiono dane statystyczne za okres do 31 grudnia 2008 r., a uwagi dotyczące poszczególnych przypadków i tekst zaktualizowano w marcu 2009 r.) (raport Komisji Europejskiej, 2009-07-101); często przeprowadza się również analizę danych lub bada istniejącą sytuację, to, co zostało zrobione, trudności, z jakimi się zetknięto, wpływ stosowania innych dokumentów na istniejącą sytuację, a także określa się perspektywy dalszej działalności. Ta różnica znaczeń jest istotna przy wyborze sposobu prezentacji sprawozdania. STRUKTURA TYTUŁU SPRAWOZDANIA Tytuły sprawozdań mogą być krótkie (podaje się wyłącznie przedmiot sprawozdania lub jego autora, np.: sprawozdanie z audytu, sprawozdanie służby) i długie (można podać autora sprawozdania, adresata, okres sprawozdawczy, przedmiot sprawozdania, np. : Sprawozdanie Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego dotyczące stosowania przepisów w sprawie wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu należności związanych z niektórymi opłatami, cłami, podatkami i innymi środkami za lata 20052008). Autor sprawozdania zawsze podawany jest w dopełniaczu (niezależnie od tego, czyje jest to sprawozdanie – urzędnika czy instytucji): Sprawozdanie Prezydenta / Rządu / departamentu / Funduszu Gwarancyjnego / dyrektora Administracji / kierownika Centrum Informacyjnego. W celowniku oznacza się adresata sprawozdania; w takim przypadku zwykle podaje się również autora: Sprawozdanie Komisji dla instytucji zarządzającej budżetem. Rodzaj może być oznaczony przymiotnikiem z przyrostkiem -inis, -ė: sprawozdanie roczne / finansowe / statystyczne. Okres sprawozdawczy może być podany w dopełniaczu lub za pomocą konstrukcji przyimkowej za (w tytułach 1 Przykłady zebrano z bazy danych wyszukiwania aktów prawnych Sejmu Republiki Litewskiej (adres www.lrs.lt). R. VLADARSKIENĖ. O budowie nazw sprawozdań 43 właściwszy jest dopełniacz): sprawozdanie za lata 2005–2009 i sprawozdanie za lata 2005– 2009; sprawozdanie za ubiegły rok i sprawozdanie za ubiegły rok; sprawozdanie za bieżący rok finansowy i sprawozdanie za bieżący rok finansowy. Przedmiot sprawozdania najczęściej określa się dopełniaczem (może mieć wyrazy zależne): sprawozdanie z wykonania preliminarza pracy / wydatków / zmian cen / dochodów i wydatków / bezpieczeństwa / monitoringu / działalności. Przedmioty sprawozdania mogą być wyrażane również konstrukcjami przyimkowymi: konstrukcja z przyimkiem apie: sprawozdanie o wynikach działalności projektu; sprawozdanie o zrealizowanych działaniach i środkach; sprawozdanie o realizacji Programu Utrzymania i Rozwoju Dróg; sprawozdanie dotyczące wykorzystania środków budżetu państwa; sprawozdanie dotyczące produkcji i sprzedaży cukru białego oraz skupu buraków cukrowych; sprawozdanie dotyczące stanu bezpieczeństwa państwa litewskiego; sprawozdanie dotyczące stanu i rozwoju bezpieczeństwa narodowego; sprawozdanie dotyczące zmian na rynkach gazu i energii elektrycznej; sprawozdanie dotyczące inwestycji na świecie; sprawozdanie dotyczące mienia należącego do państwa na podstawie prawa własności; konstrukcja z przyimkiem dėl: sprawozdanie z państwowego audytu działalności dotyczące działalności przedsiębiorstwa państwowego Centrum Rejestrów; sprawozdanie dotyczące stosowania dyrektywy; sprawozdanie w sprawie lepszego stanowienia prawa; sprawozdanie dotyczące zaciągania i udzielania pożyczek przez Wspólnoty Europejskie w 2007 r.; sprawozdanie dotyczące regulacji promowania utworów europejskich w latach 2005– 2006; sprawozdanie dotyczące realizacji celów w zakresie opieki nad dziećmi w państwach członkowskich; sprawozdanie dotyczące przejrzystości banków w zakresie informowania o działalności dotkniętej niedawnymi zawirowaniami na rynkach finansowych; konstrukcja z przyimkiem „už”: sprawozdanie z wykonanych prac; sprawozdanie dotyczące sprzedanych towarów; sprawozdanie dotyczące otrzymanych środków. Obecnie jako tytuły dokumentów synonimicznie stosuje się następujące podstawowe warianty wyrażania przedmiotu sprawozdania: konstrukcję z przyimkiem apie, konstrukcję z przyimkiem dėl oraz połączenie z dopełniaczem: Sprawozdanie dotyczące p o s t ę p ó w w realizacji dyrektyw w sprawie interoperacyjności w latach 2000–2005 (sprawozdanie Komisji Europejskiej, 2006-11-13); S p r a w o z d a n i e Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady d o t y c z ą c e p o s t ę p ó w Rumunii w ramach mechanizmu współpracy i weryfikacji (sprawozdanie Komisji Europejskiej, 2009-07-27); S p r a w o z d a n i e d o t y c z ą c e p o s t ę p ó w w tworzeniu wewnętrznego rynku gazu i energii elektrycznej (komunikat Komisji Europejskiej, 2009-03-11). W niniejszym artykule nie będziemy analizować wszystkich możliwych wariantów tytułów sprawozdań występujących w dokumentach Unii Europejskiej, ponieważ jest ich wiele, lecz ograniczymy się jedynie do użycia konstrukcji przyimkowych. Użycie konstrukcji ataskaita apie ką w języku administracyjnym sprawdzono w bazie wyszukiwania aktów prawnych Sejmu (www.lrs.lt, dostęp: 2009-09-04). 44 KULTURA JĘZYKA | 82 Znaleziono 5466 przypadków użycia tej konstrukcji w litewskich aktach prawnych, z czego 2019 przypadków w dokumentach opublikowanych w „Valstybės žinios”; a także 2575 przypadków w tłumaczonych dokumentach Unii Europejskiej. Widać, że w dokumentach poddawanych większej lub mniejszej redakcji (opublikowanych w „Valstybės žinios”) sprawozdanie z przyimkiem apie stanowi około jednej trzeciej przypadków użycia. W tłumaczonych dokumentach Unii Europejskiej najczęściej używany jest biernik liczby pojedynczej: 1222 przypadki – prawie połowa wszystkich znalezionych przypadków użycia. Przedstawione dane pokazują, że konstrukcja ta jest aktywnie używana. Konstrukcja ataskaita dėl jest znacznie mniej rozpowszechniona w języku administracyjnym: 732 przypadki w dokumentach litewskich, z czego tylko 163 w aktach prawnych opublikowanych w „Valstybės žinios”. Jednak w tłumaczeniach dokumentów UE znaleziono aż 618 przypadków – prawie tyle samo, co w dokumentach sporządzonych na Litwie, mimo że tych ostatnich jest w bazie wyszukiwania nieporównanie więcej. ZALECENIA DOTYCZĄCE TYTUŁÓW SPRAWOZDAŃ Najwięcej niejasności w tytułach sprawozdań powoduje wskazanie przedmiotu sprawozdania i okresu sprawozdawczego. W KancKP napisano, że obiekt sprawozdania określa się dopełniaczem (sprawozdanie z pracy, sprawozdanie z działalności), a konstrukcja z przyimkiem už może być stosowana jedynie w przypadku podkreślenia obiektu lub czasu, jednak przykładów nie podano, zaznaczając, że poza tym w obu znaczeniach należy stosować dopełniacz (KancKP 2002: 38). Pranas Kniūkšta (2005: 159) dokładniej wskazał w swojej książce Administracinė kalba ir jos vartosena: jako tytuł nie jest zalecane także ataskaita už darbą, chociaż poza tym takie wyrażenie nie jest błędem. Podobnie konstrukcja ta jest oceniana w Kalbos patarimai – jako poboczny wariant normy, który może być stosowany do wyrażenia cechy związanej z określonym odcinkiem czasu: Parašėme būrelio ataskaitą už praėjusius metus (|| praėjusių metų būrelio ataskaitą) (KP S2 112–113). Spośród wskazanych synonimicznych wariantów wyrażania obiektu sprawozdania najbardziej problematyczna jest konstrukcja ataskaita apie. Zalecenia dotyczące normatywności użycia konstrukcji z przyimkiem apie przedstawiono w drugiej książeczce dotyczącej składni Kalbos patarimai, Prielinksnių ir polinksnių vartojimas. Stwierdza się, że przyimek apie z czasownikami jest używany w różnych znaczeniach: do wyrażania miejsca, czasu, ilości i obiektu. Do wyrażania cechy może być używany z rzeczownikami oznaczającymi mówienie i podobne znaczenia. Częściej używany z R. VLADARSKIENĖ. O strukturze tytułów sprawozdań 45 rzeczownikami odczasownikowymi, zwłaszcza jeśli czasownik łączy się z konstrukcją z przyimkiem apie, np.: opowieści o wojnie, wykład o sytuacji międzynarodowej, dane o migracji ptaków. Wskazuje się również, że w języku kancelaryjnym wyrażenie apie ką nie nadaje się do tytułów dokumentów, na przykład: O pisowni nazwisk (=W sprawie pisowni nazwisk) (uchwała); O przyznawaniu premii (=W sprawie przyznawania premii) (zarządzenie), ale może być używane: zaświadczenie o otrzymywanym wynagrodzeniu, zawiadomienie o doręczeniu przesyłki (KP S2: 32). Podobnie cechy użycia przyimka apie, lecz znacznie szerzej, opisał Jonas Šukys. Zauważa on, że konstrukcje z przyimkiem apie nadają się jedynie do określania istoty treści dokumentów informacyjnych, i podaje przykłady: informacja o przebiegu negocjacji, komunikat o kierunkach reformy, zaświadczenie o składzie rodziny (Šukys 1998: 367–373). W wymienionych publikacjach wskazuje się możliwości poprawnego użycia konstrukcji z przyimkiem apie oraz przypadki niezalecane, jednak warianty użycia słowa ataskaita nie są wymieniane. KancKP (2002: 38) zawiera bardzo jasne zalecenie – krytykowana jest konstrukcja z przyimkiem apie: „ani ze słowem ataskaita, ani z czasownikiem atsiskaityti przyimek apie nie jest odpowiedni: ataskaita apie normų prisilaikymą (=sprawozdanie z przestrzegania norm), ataskaita apie 1996 metų darbą (=sprawozdanie z pracy w 1996 roku)” Uwzględniając tę rekomendację, wydaje się, że konstrukcja sprawozdanie o nie powinna być stosowana, ponieważ w języku administracyjnym, ze względu na jej szablonowość, dość łatwo jest rozpowszechniać poprawne warianty i unikać niepoprawnych. Jednak, jak już wspomniano, rzeczywiste użycie pokazuje co innego. A zatem należy szukać przyczyn, dlaczego tak jest. Po przeanalizowaniu przepisów normatywnych można przypuszczać, że głównym argumentem za nieodpowiedniością przyimka o z rzeczownikiem sprawozdanie jest to, że czasownik, od którego utworzono ten rzeczownik, nie łączy się z tym przyimkiem. Jednak wymóg ten nie jest absolutny, ponieważ na przykład wyrażenia zaznaczył o konieczności nie należy używać, natomiast zaświadczenie o może być stosowane. Zalecenie, by przyimka o nie używać z czasownikiem rozliczać się, również nie zawsze jest przestrzegane w języku administracyjnym: Grupa zarządzająca projektem – kolegialny organ utworzony przez instytucję realizującą projekt, któremu personel administracji projektu (kierownik projektu, finansista i inni) składa sprawozdania (por. informuje) o (=z) przebiegu realizacji projektu (Žin. 2005, 102-3799); Instytucje władzy zostaną poproszone o regularne składanie sprawozdań (por. informowanie) Komisji o (=z) tych środkach (propozycja Komisji Europejskiej, 2007-08-20). Przyimek o z czasownikiem rozliczać się jest zapewne nadal używany ze względu na analogiczne konstrukcje: powiadamiać, informować o. 46 KULTURA JĘZYKA | 82 Inny ogólny wymóg normalizacyjny dotyczy niewłaściwego używania w języku kancelaryjnym przyimka apie w nagłówkach dokumentów do oznaczania ogólnej dziedziny ich treści, jednak wiąże się to przede wszystkim z nazwami dokumentów administracyjnych. Przeciwnie, przyimek apie może być używany w nazwach niektórych dokumentów informacyjnych, np.: pažyma apie, pranešimas apie, informacija apie itd. Sprawozdanie również jest dokumentem informacyjnym, a nawet definiuje się je jako pewnego rodzaju komunikat (DLKŽ, KancKP), dlatego całkiem zrozumiałe jest, że analogicznie używa się nazw sprawozdań z przyimkiem apie. Tym bardziej że w niektórych dokumentach wręcz wskazuje się, aby informacje przedstawiać w formie sprawozdania: Komitet Sterujący Programu ma prawo: [...] otrzymać od jednostki strukturalnej, której na mocy decyzji Komitetu Sterującego Programu, zgodnie z zakresem kompetencji, powierzono wykonanie określonego zadania, i n f o r m a c j ę (s p r a w o z d a n i e) o wykonaniu zadania (Žin. 2009, 32-1256). Jeszcze jedno semantycznie bliskie sprawozdaniu słowo duomenys również jest używane z przyimkiem apie – por. należy przedstawić komunikat / informację / dane / sprawozdanie o danych dotyczących udzielania pożyczek. A zatem słowa ataskaita i atsiskaityti zawierają sem komunikatu, dlatego użytkownicy języka zestawiają je z takimi słowami jak pranešimas, pranešti; informacija, informuoti. Semantyczna bliskość słów sprzyja stosowaniu także konstrukcji syntaktycznych o tej samej strukturze. RÓŻNICE W ZNACZENIACH PRZYIMKÓW APIE I DĖL W KancKP stwierdza się, że przyimek dėl „w języku kancelaryjnym jest szeroko stosowany do określania treści obiektu i związanych z nim kwestii – może oznaczać przyczynę, motywy, charakter opisywanej kwestii lub po prostu obejmowany zakres“ (KancKP 2002: 76). Konstrukcje z przyimkiem dėl bardzo rozpowszechniają się w języku kancelaryjnym, z powodzeniem konkurują one z synonimicznymi sposobami wyrażania, nierzadko wypierając z użycia konstrukcje tradycyjne. Dotyczy to szczególnie tytułów dokumentów – tytułów o takiej strukturze jest bardzo wiele: pažym a d ė l (zaświadczenie dotyczące oceny kwalifikacji / dotyczące nieściągania odszkodowania z obiektywnych przyczyn / dotyczące rekompensaty środków); p a r a i š k a dė l (wniosek dotyczący udzielenia gwarancji / dotyczący finansowania projektu ze środków funduszy Unii Europejskiej / dotyczący ustalenia żywotności ekonomicznej); p r a š y m a s d ė l (wniosek dotyczący wykreślenia obiektu rejestru / dotyczący zgody na przerwanie procedur zakupowych / dotyczący odroczenia terminu zwrotu pożyczki / dotyczący przyznania statusu bezrobotnego). Z niektórymi słowami mogą być stosowane zarówno konstrukcje z przyimkiem apie, R. VLADARSKIENĖ. Jeśli chodzi o strukturę tytułów sprawozdań, 47 wyrażeń z przyimkiem apie wskazuje jedynie przedmiot, o którym mowa, natomiast wyrażenia z dėl – także inne kwestie związane z omawianym przedmiotem, por. Informacja o sytuacji w mieście (jaka jest sytuacja) i Informacja dotycząca sytuacji w mieście (jaka jest sytuacja i jak ją poprawić, co należy zrobić) (KancKP 2002: 76). : Z takiego opisu wynika, że przyimek dėl ma szersze znaczenie i może być stosowany w tytułach sprawozdań, gdy dokumenty te zawierają nie tylko przegląd danych statystycznych, lecz także analizę istniejącej sytuacji, jej przyczyn, a także przewidywane kierunki dalszych działań. Np.: [Komitet Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego] Raz na 5 lat sporządza s p r a w o z d a n i e d o t y c z ą c e w y j ą t k ó w o d p r a w a do zawierania umów za pomocą środków elektronicznych, w którym wskazuje się, dlaczego te wyjątki są konieczne (Žin. 2006, 65-2380). W przypadkach, gdy w tytule sprawozdania niemożliwe jest użycie połączenia dopełniaczowego, a sprawozdanie obejmuje nie tylko dane statystyczne, właściwa jest konstrukcja z przyimkiem dotyczące: s p r a w o z d a n i e Komisji d o t y c z ą c e stosowania dyrektywy 2004/38/WE w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich; Sprawozdanie Komisji dotyczące działalności Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji w 2008 r.; Sprawozdanie Komisji dotyczące realizacji programów światowego systemu nawigacji satelitarnej. Konstrukcja ta szczególnie dobrze pasuje, gdy w jej skład wchodzą czasownikowe abstrakty o szerokim znaczeniu: sprawozdanie dotyczące s t o s o w a n i a rozporządzenia / r e a l i z a c j i programu / stosowania przepisów / d z i a ł a n i a dyrektywy / p r z y g o t o w a n i a do członkostwa. jak i z przyimkiem dėl, a różnice w ich znaczeniach również wskazano w KancKP: Obecnie szeroko stosowana konstrukcja ataskaita apie jest potrzebna wtedy, gdy inne sposoby wyrażania są nieodpowiednie – ze względu na znaczenie lub inne przyczyny. Szczególnie wyraźne są przypadki, gdy ataskaita apie jest nieunikniona, jeśli przedmiotem sprawozdania jest osoba lub instytucja, które w pozycji dopełniacza mogłyby być rozumiane jako podmiot sporządzający sprawozdanie: ataskaita apie kontroliuojamuosius ir kontroliuojančius vienetus bei gyventojus (Akt prawny przyjęty w Sejmie Republiki Litewskiej 2009-02-19) – por. kontroliuojamųjų ir kontroliuojančių vienetų bei gyventojų ataskaita; Sprawozdanie sporządzane co trzy lata na temat młodzieży w Europie (komunikat Komisji Europejskiej, 2009-04-27) – por. sprawozdanie na temat młodzieży w Europie. Należałoby tu dodać również podawane w słowniku terminów UE EuroVoc sprawozdanie na temat pracowników (ang. staff report). Sprawozdanie o jest potrzebne, gdy konstrukcja z przyimkiem dėl nie pasuje ze względu na wspomniane już różnice znaczeniowe przyimków – jeżeli trzeba bezpośrednio scharakteryzować przedmiot sprawozdania bez innych związanych z nim kwestii, np. : Dyrektywa w sprawie ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów doświadczalnych wymaga regularnego, nie rzadziej niż raz na trzy lata, składania s p r a w o z d a n i a o liczbie i gatunkach zwierząt wykorzystywanych w doświadczeniach (sprawozdanie Komisji Europejskiej, 2008-07-02) – por. 48 KALBOS KULTŪRA | 82 sprawozdanie o liczbie i gatunkach zwierząt wykorzystywanych w doświadczeniach (należy podać dokładne dane dotyczące zwierząt wykorzystywanych w doświadczeniach: jakich gatunków i ile zwierząt wykorzystano) oraz – sprawozdanie dotyczące liczby i gatunku zwierząt wykorzystywanych w doświadczeniach (można podać nie tylko dane dotyczące liczby i gatunków zwierząt wykorzystywanych w doświadczeniach, lecz także związane z tym problemy, na przykład dotyczące odpowiedniości gatunków, zwiększenia lub zmniejszenia liczby); Sprawozdanie Komisji Prywatyzacyjnej o p r z e b i e g u p r y w a t y z a c j i w 2000 roku (wniosek Komitetu, 2001-05-03) – por. sprawozdanie dotyczące przebiegu prywatyzacji w 2000 roku; Komisja powinna do 30 września 2008 r., opierając się na ocenie wspólnej organizacji rynku pasz suszonych, przedłożyć Radzie s p r a w o z d a n i e o tym sektorze (rozporządzenie, 2008-10-01) – por. sprawozdanie dotyczące tego sektora; Sejm Republiki Litewskiej zapoznał się ze sprawozdaniem za 2003 rok dotyczącym mienia stanowiącego własność państwa (Žin. 2005, 54-1828) – por. sprawozdanie dotyczące mienia stanowiącego własność państwa. Związek dopełniaczowy nie bardzo nadaje się do wyrażania przedmiotu sprawozdania, jeśli w tym przypadku nazwany jest podmiot, który składa sprawozdanie, np. : Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące sektora lnu i konopi (sprawozdanie Komisji Europejskiej, 2008-05-20). Należy zwrócić uwagę na to, że konstrukcja ataskaita apie może być uznana za dopuszczalną jedynie jako nieunikniona w przypadkach, gdy inne sposoby wyrażenia są nieodpowiednie. Dlatego należałoby poprawić: Osoby, które po raz pierwszy utworzyły miejsce pracy dla siebie, składają urzędowi pracy za każdy kwartał sprawozdanie z prowadzonej działalności (= za każdy kwartał składają sprawozdanie z prowadzonej działalności) (Žin. 2009, 98-413); Stadniny koni przedstawiają Służbie zaświadczenia o faktycznej liczbie kontrolowanych lub ocenianych zwierząt oraz sprawozdanie z faktycznego wykorzystania środków (= sprawozdanie z faktycznego wykorzystania środków) (Žin. 2008, 64-2427); Sprawozdanie dotyczące wyborów w kwietniu 2009 r. (= sprawozdanie z wyborów w kwietniu 2009 r.) zostanie przedstawione w przyszłym roku (komunikat Komisji Europejskiej, 2009-04-23). TYTUŁU DOKUMENTU I RÓŻNICE W CHARAKTERYSTYCE DOKUMENTU Należy zwrócić uwagę również na to, że można rozróżniać nazwę konkretnego dokumentu i charakterystykę dokumentu stosowaną w znaczeniu ogólnym. Ta ostatnia często jest dłuższa i próbuje dokładnie określić treść dokumentu, np. R. VLADARSKIENĖ. O strukturze nazw sprawozdań 49 określić treść dokumentu, np. Ministerialny Wydział Audytu Wewnętrznego przedkłada radom sprawozdanie z oceny działalności instytucji i kontroli wewnętrznej, przeprowadzonej w okresie ostatnich trzech lat (Žin. 2009, 41-1600); Prowadzący rachunki są zobowiązani przedłożyć, w sposób i trybie przewidzianym w umowie, sprawozdanie o stanie rachunku instrumentów finansowych na koniec ostatniego dnia ubiegłego roku (Žin. 2007, Nr. 17-627). Odmienne stosowanie konstrukcji potwierdzają przypadki, gdy w tym samym dokumencie oficjalna nazwa sprawozdania jest utworzona za pomocą konstrukcji dopełniaczowej, natomiast w tekście przedmiot tego sprawozdania jest swobodnie określany za pomocą konstrukcji z przyimkiem apie (wskazuje się, co powinno być w nim przedstawione): Każdy komornik jest zobowiązany przekazywać Ministerstwu Sprawiedliwości sprawozdanie Komornika o uzyskanych dochodach i poniesionych wydatkach przy wykonywaniu funkcji komornika i świadczeniu usług oraz Ustalam, że sprawozdanie za pierwszy półrok 2009 roku o dochodach uzyskanych przez komornika i wydatkach poniesionych przy wykonywaniu funkcji komornika i świadczeniu usług komornicy przedkładają Ministerstwu Sprawiedliwości do dnia 1 września 2009 r. (Žin. 2009, 79-3312). Sprawozdanie za ___ rok z wykonania funkcji porządkowania dokumentów archiwalnych przekazanych państwu i przypisanych samorządom oraz Administracje samorządowe do 30 kwietnia każdego roku przedkładają właściwej instytucji – Departamentowi Archiwów Litwy przy Rządzie Republiki Litewskiej s p r a w o z d a n i e o wynikach wykonania przekazanej funkcji w poprzednich latach budżetowych (sprawozdawczych) (Žin. 2009, Nr. 29-1159). W tych przypadkach dowolnie określany przedmiot sprawozdania (nie w tytule dokumentu) można by oznaczać również konstrukcją z przyimkiem už: sprawozdanie o dochodach uzyskanych przez komornika i poniesionych wydatkach; sprawozdanie o wynikach wykonania przekazanej funkcji. Takie użycie wskazuje, że różnica między tymi konstrukcjami jest istotna, i przy szczegółowym określaniu przedmiotu konstrukcja sprawozdanie o w tekście dokumentu może być stosowana częściej niż w tytułach dokumentów, jeśli nie można użyć konstrukcji sprawozdanie za. WNIOSKI W publikacjach zawierających zalecenia wskazuje się główny sposób wyrażania przedmiotu sprawozdania – dopełniacz – i nadal powinien on być najważniejszym wariantem składniowym. Sporządzający sprawozdania powinni przede wszystkim próbować formułować tytuł dokumentu właśnie za pomocą połączenia z dopełniaczem.