scieee Open visual document viewer

19-oji Jono Jablonskio konferencija „Lietuvjų kalbos sintaksės“ šimtmečiui paminėti

Ugnė Tamašauskaitė

Full text

230 Logos Cul u a | 85 19-oJI JoNo JabloNsKIo KoFFERENCIJa LETUVJ LABOROS SINTAKSS ŠIMTMEČIUI PaMENTI Vilniaus uni e si e e 2012 m. ou ub o 5 d. yko de yniolik oji (nuo 1993 m.) Jono Jablonskio con e ência. do ins i u o lie u ių kalbos bend inės kalbos sky iaus e Vilniaus uni e si e o lie u ių kalbos ka ed os su eng a con e ência es a ez oi dedicada 1911 m. seinuos edi ada ygiškių Jono (J. Jablonskio) Lie u os kalbos sin aksės šim mečiui menciona . Pe slaciona cinco sin aksês eo ia e p a ica des inados ela ó ios: ali ada sob e pala as, pala as conjuninių e sakinių a oseną, discu i sin aksės aidos polinkiai. Pab ėž a sin aksês da língua Li uãs, in i uladas doana lie u ių kalbai, nauda e impo ância escolasem: a é ol ado ėlių, nos quais se ia pa e sin aksês, mui o al ko. Vi as Labu is (Vilniaus uni e sidade) no ela ó io ygiškių Jono Lie u os kalbos sin aksės I dalies pa yzdžiai, jų šal iniai, paski is, pa eikimo būdai ap a ė 110 paginias da publicação o necidos mais de 2900 exemplos de mais de 2900 exemplos de šnekamosios e ašomosios kalbos. A maio pa e deles em nenhum ou o luga ixa não. J. Jablonskis, pe cebendo que as dênies e eg as da sin akse podem se es abelecidas a pa i abundância de esnekamosios linguagem, au osakos e cuidadosamen e selecionadas exemplos da esc i aosios linguagem, eles cuidadosščiai e p ecisamen e esco is ê de aco do pa e do ase, ipos de ases e ou as sin aksines peculia idades, ad al classi icação em ase e mais a de começados a pe mi i sin akseses abalhos. J. Jablonskio sin aksė das línguas Li uãs incen i ou e ou os albininkus co ąsiau me eng i sin aksês y inėjimų caminhou. albINas D uK EINIs (Klaipėdos uni e sidade) ap esen a am os esul ados do es udo de su aukimen o de es u u as seman íneas de ase (seman inės sakinio s uk ū os su aukimas: ak an ų inko po a imo ipas), desc iend inamuosius e pa ienių leksemų y imus. Kon e encias pa icipan es sudomino o que, pa a pe a ky i a es u u a sen inio e c ia an inho sen inio mui as ezes possí eis a iações (subjek inação, p edica o subs an y ina ion ou sua es u u a su aukção e k .), nusakanças di e en e in enção do alado . I a MIlIūNaI (lie u ių kalbos ins i u as), ac ualizuodama sin aksines bū io aiškos kons ukcijas, na con e ência eadė p anešimą bū io aiška kons ukcijose su eiksmažodžiu ap i: a osenos i kodi ikacijos p ieš a a. Kalbininkė le an ou o p oblema de que a no ma codi icada não pa icula men e di e sa 19-oji Jono Jablonskio con e ência Li uanhas linguagem sin aksês cen enmechiu menciona i 231 nai coincida com ealiąja a osena e não é es á el. No s būd a diškosios aiškos bū io cons uções com become de e ia se usados d ejybiniai linksniai, mas pažyminio posiçãoção, sude inus linksnius, ais cons uções bas an e mui as ezes pa ece nena ū alios. endo em con a os dados da a ual a osena, suge iu-se ais cons uções codi icação a alia de no o e, se osse encon ado s a ios a gumen s, pako egi . asuol VlaDa sKIEN (lie u ių kalbos ins i u as), analisando emą sudė inių p ijungiamųjų sakinių no minimas, compa ou anks esniuose no minamuosiuose publicações ap esen adas ecomendações de consumo de sudė inių sakinių com omis, dos quais laikomasi ago a. A maio pa e da a enção oi a ibuída p ijungií eis sakinių dėmenim, siejamiem pala a com qual. Discu uo a, quando desse ipo compos os sakiniai são eg asingi, e quando aisy ini, po que suas a osena a é šiol não como eikian es i a. Po isso e a no ma de inidas não bem cla amen e, e su ge di iculdades pa a os usuá ios da língua. A maio ia dos pa icipan es da con e ência man e eu a opinião de que mais impo an e conside a -se a signi icância do sujemen o p ijungiá el, i. i. àquilo, se o sujemen o especi ica a pala a ou o compoinho com o qual se combina o qual nome. Veiksmų seka ais sakinių eg asingumum doan e quan o meno in luência. DaIVa ŠVEIKausKIEN (lie u ių kalbos ins i u as) no ela ó io sin axinis eks ynas le an ou p oblemą, que a língua lie u ių Eu opoje é uma das menos compu ado izuo as. no Li uânia eks ynų, nos quais ossem indicadas e sin aksικές unções, ainda nãoku a, e no mundo ais eks ynai (di e i o núme o de línguas, o ma de ano ação e/o olume) são mui o popula es, seus dados amplamen e aplicados em á ias compu ado izadas ecnologias. P anešėja discu iu planos pa a p epa a ex os sin aksís ico da língua li uânica, o qual, c iado com base dependomidades g ama ica e endo em con a os p incípios adicionalis as g ama ica, se ia ex emamen e alioso pa a odos os usuá ios da língua. p opos as, como desen ol e pesquisas de linguagem e melho a no mas codi icação, ap esen a am não só ela o es, mas ambém pa icipan es da con e ência. Em cada uma con e ência de Jono Jablonski, se pa ilhando expe iência, insigh s, a i amen e discu indo, o gulha-se do a o de que bend inês no mamassi abalho das línguas li uanas esul a i amen e con inuado. Gau a 2012 12 01 uGN aMaŠausKaI ins i u o da língua li uânica P. Vileišio g. 5, l -10308 Vilnius [email p o ec ed]