Iš vardų ir pavardžių rašymo dokumentuose istorijos

50 Kultura Języka | 86 PRANAS KNIŪKŠTA Instytut Języka Litewskiego O PISOWNI IMION I NAZWISK W DOKUMENTACH HISTORII SŁOWA KLUCZOWE: uchwała Rady Najwyższej, znaki litewskie, projekt przepisów, pisownia imion i nazwisk. Pisownię imion i nazwisk w dokumentach Litwy, która odzyskała niepodległość, zaczęto porządkować przy wydawaniu zaświadczeń obywateli Republiki Litewskiej. Uchwałą Prezydium Rady Najwyższej z 9 maja 1990 r. ustalono, że „w zaświadczeniu obywatela Republiki Litewskiej nazwiska, imiona i imiona ojca (patronimika) zapisuje się znakami litewskimi...” Na prośbę osób nielitewskiej narodowości zezwala się ich imiona i nazwiska „po głównym wpisie zapisywać również bez dodawania litewskich końcówek” . Wskazanie litewskich znaków było ważne, ponieważ do tego czasu (w czasach sowieckich) imiona i nazwiska oraz inne dane w dokumentach zapisywano również w języku rosyjskim. Od tego wcześniejszego porządku należało się odciąć. pozostawiono jednak obowiązującą do tej pory zasadę zapisywania nazwiska przed imieniem, a po imieniu dodawania jeszcze imienia ojca. Całkowicie nowym rozwiązaniem było postanowienie, by po głównym wpisie zezwolić na zapisywanie imion i nazwisk osób nielitewskiej narodowości bez końcówek. Inaczej uregulowano zapisywanie imion i nazwisk w paszporcie obywatela Republiki Litewskiej. Zgodnie z postanowieniami dotyczącymi paszportu obywatela Republiki Litewskiej, zatwierdzonymi 8 listopada 1990 r., w paszporcie Republiki Litewskiej dane wpisuje się w języku litewskim, a wśród wpisywanych danych osobowych wymienia się – imię (imiona), nazwisko. Z takiego sformułowania widzimy, że imiona umieszcza się przed nazwiskami, natomiast imienia ojca w ogóle nie ma. W odrębnej uchwale przewidziano, że konkretny tryb zapisywania nazwisk w paszportach obywateli Republiki Litewskiej „na wniosek Państwowej Komisji Języka Litewskiego ustala Rada Najwyższa Republiki Litewskiej” . Pierwotny wariant propozycji omówiliśmy w gronie kilku językoznawców z Instytutu Języka Litewskiego, członków Komisji Językowej. Następnie rozpatrywaliśmy je z Departamentem ds. Narodowości oraz z przedstawicielami mniejszości narodowych. Szczególnie aktywnie działał wówczas Związek Polaków na Litwie. P. KNIŪKŠTA. Propozycje 51 dotyczące pisowni imion i nazwisk w dokumentach Komisja Językowa dokładnie przeanalizowała na podstawie historii. Pierwszy, główny, ich punkt sformułowano łatwo i prosto: „w paszporcie obywatela Republiki Litewskiej imiona i nazwiska zapisuje się litewskimi znakami językowymi zgodnie z zapisami w posiadanych paszportach lub innych dokumentach tożsamości, na podstawie których wydano paszport”. Trudniej było określić zasady zapisu imion i nazwisk osób nienarodowości litewskiej. Wobec dowodów osobistych stosowana zasada zapisu podwójnych nazw osobowych (po głównym zapisie wpisywać nazwiska osobowe bez litewskich końcówek) nie nadawała się do paszportów. Jednak formy imion i nazwisk osób innej narodowości bez końcówek należało uznać i zalegalizować. Wybrano zasadę możliwości dodatkowej. Najpierw określono ogólną zasadę, że imiona i nazwiska osób narodowości nielitewskiej zapisuje się zgodnie z wymową i „gramatyzuje, dodając litewskie końcówki“. następnie dodano zastrzeżenie, że na wniosek obywatela jego imię i nazwisko w paszporcie „mogą być wpisane w formie niegramatyzowanej (bez litewskich końcówek)“. Komisja Językowa przedstawiła swoje propozycje Radzie Najwyższej w grudniu 1990 roku (Kalbos kultūra 63: 13). Rada Najwyższa przyjęła uchwałę „W sprawie zapisu imion i nazwisk w paszporcie obywatela Republiki Litewskiej“ 31 stycznia 1991 r. Pierwszy punkt propozycji Komisji, określający ogólną zasadę zapisywania imion i nazwisk w paszporcie za pomocą znaków litewskiego alfabetu, zatwierdzono bez zmian. Tryb zapisu imion i nazwisk osób narodowości nielitewskiej nieco doprecyzowano: aby nie powstawały wątpliwości i nieporozumienia, dodatkowo stwierdzono, że również one są zapisywane znakami litewskimi. ustanowiono jednak bardziej demokratyczny tryb gramatyzowania nazw osobowych (dodawania końcówek) – ich formy gramatyzowane i niegramatyzowane przedstawiono jako całkowicie równorzędne warianty. sformułowano następujący konkretny punkt, niebudzący żadnych wątpliwości: „2. Imiona i nazwiska osób nienależących do narodowości litewskiej w wydawanym paszporcie obywatela Republiki Litewskiej zapisuje się alfabetem litewskim. Na pisemne życzenie obywatela, wyrażone w ustalonej formie, imię i nazwisko zapisuje się: a) zgodnie z wymową i bez odmiany (bez litewskich końcówek) albo b) zgodnie z wymową i z odmianą (z dodaniem litewskich końcówek).” Uchwała zawiera jeszcze trzeci punkt, w którym mowa jest o osobach posiadających obywatelstwo innego państwa; wskazuje się, że ich imiona i nazwiska mogą być zapisywane zgodnie z posiadanym dokumentem tego państwa. Wówczas punkt ten nie był aktualny, lecz później okazał się potrzebny. (porozmawiamy o tym dalej.) 52 Kultura Języka | 86 uchwała Rady Najwyższej odpowiedziała na najważniejsze pojawiające się wówczas kwestie dotyczące zapisu imion i nazwisk, ale w praktyce powstawały różne niejasności. Mianowicie uchwała regulowała zapis imion i nazwisk w paszporcie obywatela Republiki Litewskiej, ale nic nie mówiła o ich zapisie w innych dokumentach. Wiele drobnych kwestii pojawiało się w związku z zapisem nielitewskich nazw osobowych, gdy paszporty trzeba było wydawać na podstawie dokumentów, które nie zawierały wpisów w litewskich znakach pisma. Zapis rosyjskich nazw osobowych znakami litewskimi regulowała instrukcja dotycząca transkrypcji nazwisk, imion i nazw miejscowości z języka rosyjskiego na język litewski oraz z języka litewskiego na język rosyjski, wydana w 1990 roku. Jej zasady nadawały się również do wpisów w nowych paszportach. Zasady zapisu imion i nazwisk litewskich Polaków, Białorusinów i Ukraińców opracowała i jesienią 1991 r. zatwierdziła Komisja Języka Litewskiego. Przekazano je Wydziałowi Paszportowemu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz Wydziałowi Rejestracji Stanu Cywilnego Ministerstwa Sprawiedliwości, a w 1993 r. wydrukowano w publikacji Dokumenty normatywne dotyczące obywatelstwa Republiki Litewskiej i paszportu obywatela. Przekazanie zasad Wydziałowi Rejestracji Stanu Cywilnego pośrednio oznaczało, że proponuje się stosować je również do dokumentów rejestracji stanu cywilnego. W sprawie realizacji uchwały Rady Najwyższej swoje stanowisko zajęł także rząd. Zarządzeniem z dnia 12 maja 1993 r. powołano grupę roboczą „do rozpatrzenia kwestii pisowni imion i nazwisk w dokumentach tożsamości”. W jej skład weszli pracownicy ministerstw sprawiedliwości i spraw zagranicznych, a także Departamentów Migracji i Narodowości. Zostałem wyznaczony na kierownika tej grupy, musiałem więc planować i organizować jej pracę. Grupa robocza rozpoczęła działalność od przypomnienia zasad, według których w języku litewskim zapisywane są imiona i nazwiska zapisane w językach rosyjskim, polskim, białoruskim i ukraińskim. Dodatkowo zaznaczono, że imiona i nazwiska zapisane alfabetami innych języków zapisuje się alfabetem litewskim zgodnie z zasadami przedstawionymi w publikacji Pisownia nazw własnych niebędących nazwami litewskimi w Litewskiej Encyklopedii Radzieckiej. Zasady tego źródła stosuje się w pierwszej kolejności i bez wyjątków do dokumentów obywateli Republiki Litewskiej. Nie jest jednak całkiem jasne, jak stosować je do imion i nazwisk obywateli innych państw. Zgodnie z uchwałą Rady Najwyższej ich imiona i nazwiska „mogą być zapisywane zgodnie z paszportem obywatela tego państwa lub dokumentem go zastępującym”. o znakach pisma nie powiedziano tam nic, możliwe są więc dwa sposoby interpretacji. imiona i nazwiska cudzoziemców można na podstawie ich dokumentów, zgodnie z ogólną zasadą, przepisywać znakami litewskimi. ale logiczniejszy jest inny wniosek – ponieważ pier- P. KNIūKŠta. Z historii zapisywania imion i nazwisk w dokumentach 53 wszy i drugi punkt uchwały mówią o znakach litewskich, a trzeci o nich nie wspomina, wymóg ten nie ma do niego zastosowania. Pracownikom zajmującym się dokumentami i społeczeństwu pojawiały się również inne różnorodne pytania językowe i prawne dotyczące zapisywania i używania imion i nazwisk. Na przykład nie dla wszystkich było jasne, jak tworzy się i zapisuje w aktach urodzenia nazwiska dzieci, zwłaszcza gdy nazwisko dziecka wybiera się na podstawie nazwiska panieńskiego matki. Pojawiały się pytania dotyczące zmiany imion i nazwisk lub ich form, poprawiania błędów oraz innych kwestii ortograficznych. Różne pytania i niejasności trzeba było wyjaśniać z pracownikami urzędów i instytucji, przede wszystkim wydziałów paszportowych i ewidencji stanu cywilnego. Pojawiały się życzenia przygotowania szerszego przeglądu zasad używania imion i nazwisk oraz przedstawienia go szerszej publiczności w formie porad lub instrukcji. Pierwotna wersja takiego przeglądu została przygotowana i omówiona z członkami grupy roboczej pod koniec 1995 roku. Eksperci Komisji Językowej rozpatrywali ją kilkakrotnie na początku 1996 roku i uzupełniali. Eksperci zaakceptowali poprawioną wersję, zatwierdzono jej tytuł „Zasady pisowni imion i nazwisk w dokumentach tożsamości”. Przedstawiane zasady miały pięć rozdziałów: 1. ogólne zasady używania i pisowni nazw osobowych; 2. Pisownia imion i nazwisk w paszporcie obywatela Republiki Litewskiej; 3. Pisownia imion i nazwisk w innych dokumentach; 4. Pisownia imion i nazwisk osób związanych z obywatelstwem innych państw; 5. Zmiana imion i nazwisk, poprawianie form imion i nazwisk oraz błędów. Przepisy opierały się na uchwale Rady Najwyższej z 1991 roku i przestrzegały jej wymogów, lecz starały się nie powtarzać dosłownie jej sformułowań i nie ograniczały się do nich. Po głównych postanowieniach nierzadko dodawano dodatkowe punkty lub stwierdzenia, w których kwestia była omawiana szerzej i bardziej wszechstronnie. Tak na przykład określono zasady pisowni imion i nazwisk osób nienarodowości litewskiej. Po zasadniczych wskazaniach, że „w paszporcie są one zapisywane alfabetem litewskim zgodnie z litewskimi zapisami w posiadanych dokumentach tożsamości” oraz że „imiona i nazwiska mężczyzn, według uznania osoby, mogą mieć formę zgramatykalizowaną (z litewską końcówką) lub niezgramatykalizowaną (bez litewskiej końcówki)”, dodano uzupełnienie: „rdzenie i przyrostki posiadanych imion i nazwisk nie są lituanizowane, np.: z Ryšard lub Ryšardas nie tworzy się Ričardas, z Vasilevskij lub Vasilevskis nie tworzy się Vasiliauskas; w przypadku nazwisk dziewcząt i kobiet nie dodaje się litewskich przyrostków, np. : 54 Kalbos Kultūra | 86 od Rimovič nie tworzy się Rimovičiūtė ani Rimovičienė, od Kuzmicka nie tworzy się Kuzmickaitė ani Kuzmickienė.” Kolejne wyjaśnienie dotyczące zapisu tych imion i nazwisk znajdujemy w rozdziale poświęconym ich zapisywaniu w innych dokumentach. Po ogólnym wskazaniu, że „w dokumentach stosuje się różne, wymagane przez tekst formy imion i nazwisk”, dodano: „z odpowiednią końcówką przypadkową zapisuje się również te imiona i nazwiska mężczyzn, których oficjalna (mianownikowa) forma jest nieodmieniona (bez końcówki), np. : Zaświadczenie wydano Janowi Kozlovskiui; Zarejestrowano małżeństwo z Janem Kozlovskiui (oficjalne formy bez litewskich końcówek – Jan Kozlovski).” W tym kontekście omówiono również imiona i nazwiska obywateli innych państw zapisywane znakami nielitewskimi, wskazując, że nie podlegają one gramatykalizacji (nie dodaje się litewskich końcówek). „jednak przy zapisywaniu imion i nazwisk w takim miejscu dokumentu, w którym wymagane są formy określonych przypadków, do imion i nazwisk mężczyzn dodaje się końcówki po apostrofie, np. : Zarejestrowano małżeństwo z Fischerem.”, a sam rozdział dotyczący osób związanych z obywatelstwem innych państw został znacznie rozszerzony i uszczegółowiony. Wyróżnia się trzy grupy takich osób: 1) właściwi obywatele innych państw, 2) osoby posiadające podwójne obywatelstwo (litewskie i państwa obcego) oraz 3) obywatele Republiki Litewskiej, którzy zawarli małżeństwo z obywatelem innego państwa. omawia się pisownię ich imion i nazwisk litewskimi oraz łacińskimi znakami właściwymi dla innych języków; dodano, że ci drudzy mogą występować bez znaków diakrytycznych. Znaczna część postanowień nie jest bezpośrednio związana z uchwałą Rady Najwyższej, lecz pośrednio się na niej opiera. Jest to przede wszystkim rozdział dotyczący innych dokumentów. Omawia się w nim punkt po punkcie i ilustruje konkretnymi przykładami pisownię nazw osobowych w różnych dokumentach. Jeszcze bardziej oddalony od uchwały jest pierwszy rozdział, lecz wiąże się on z całokształtem postanowień i stanowi niejako ich wstęp, bez którego postanowienia byłyby oderwane od ogólnego użycia nazw osobowych, jakby zawieszone w próżni. Zasady opracowano jako wytyczne dotyczące stosowania imion i nazwisk w obrocie urzędowym oraz jako porady w tej dziedzinie przeznaczone dla ogółu społeczeństwa. Szkoda, że nie zostały oficjalnie zatwierdzone i nie dotarły do społeczeństwa. Komisja Językowa zaaprobowała zasady, lecz formalnie ich nie zatwierdziła, ponieważ dotyczą one nie tylko kwestii językowych, lecz także prawnych. Nazwano je projektem zasad i pod tą nazwą rozesłano ministerstwom i instytucjom zajmującym się zapisywaniem imion i nazwisk w dokumentach. Poproszono o wyrażenie opinii oraz przedstawienie propozycji i życzeń. P. KNIūKŠta. Z historii zapisywania imion i nazwisk w dokumentach 55 Otrzymane opinie i oceny były przychylne, zasadniczo wszyscy poparli projekt, ale wyrażono różne uwagi o charakterze uzupełniającym i precyzującym. Projekt bez zastrzeżeń poparło Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (jego pracownicy uczestniczyli również w opracowywaniu projektu zasad). Najwięcej propozycji, jak należało się spodziewać, przedstawiło Ministerstwo Sprawiedliwości. Ponieważ opinia prawników była szczególnie ważna i odpowiadała ogólnemu kierunkowi propozycji, ich uwagi omówimy dokładniej. Spośród siedmiu uwag aż w czterech proponowano doprecyzowanie sformułowań tekstu: zamiast osób związanych z obywatelstwem innych państw proponowano napisać osób posiadających obywatelstwo innych państw; w dokumentach wydawanych przez Republikę Litewską – uzupełnić o w dokumentach wydawanych przez instytucje Republiki Litewskiej; obywateli narodowości litewskiej – uzupełnić o obywateli Republiki Litewskiej narodowości litewskiej; nabywających obywatelstwo w trybie uproszczonym – zastąpić przez nabywających obywatelstwo w trybie ogólnym. wymienione propozycje nie zmieniają istoty twierdzeń, tym bardziej nie wnoszą niczego nowego do całego projektu przepisów i niczego z niego nie usuwają. z treścią dokumentu związane są tylko dwie uwagi: w jednym miejscu proponowano wykreślić słowa i mieszkańców innych państw „jako zbędne”; w innym miejscu – wykreślić wskazany akapit, ponieważ „zawarte w nim postanowienie nie jest przedmiotem regulacji niniejszego dokumentu“. Do tych uwag można dodać wątpliwość – czy przygotowanego dokumentu nie należałoby nazwać zasadami; nie postanowieniami, lecz zasadami. Opinie i uwagi dotyczące projektu postanowień wykazały, że takie postanowienia są potrzebne, a przedstawiony projekt jest zasadniczo właściwie przygotowany. Wskazane braki i nieścisłości nietrudno było poprawić. O wiele trudniej było zdecydować – co dalej zrobić z całym projektem, kto i jak powinien go zatwierdzić. Wielu uważało, że może to zrobić Komisja Języka. takie podejście podważyli prawnicy wydziału prawnego Sejmu. Według ich wyjaśnienia – gdyby przepisy zostały przyjęte uchwałą Komisji Językowej, Komisja przekroczyłaby swoje uprawnienia; gdyby zostały przyjęte uchwałą Rządu, byłoby dobrze. Komisja Językowa rozpatrzyła projekt poprawiony zgodnie z otrzymanymi uwagami 30 maja 1996 r. (nr protokołu 7). Postanowiono: Zaakceptować projekt przepisów dotyczących pisowni imion i nazwisk w dokumentach osobistych i przedłożyć go Rządowi Republiki Litewskiej do zatwierdzenia. 56 Kultura Języka | 86 Rząd nie podjął się tej pracy, więc przypadła ona Sejmowi; przekazano mu również poprawioną, zgodnie z uwagami instytucji i ministerstw, wersję projektu. Sejm nie musiał już rozpatrywać jego treści, najważniejsze było zalegalizowanie go jako dokumentu. Należało ustalić status przyszłego dokumentu i jego stosunek do innych dokumentów, przede wszystkim do uchwały Rady Najwyższej. Nie mógł zmienić uchwały, nie mógł też zostać ogłoszony jako jej załącznik. Pod względem treści stanowiło to uzupełnienie uchwały, lecz związek między nimi powstał po długim czasie. proponowano zatwierdzić projekt przepisów odrębną ustawą. a najlepiej byłoby uczynić uchwałę Rady Najwyższej ustawą, a przepisy zatwierdzające sformalizować jako jej załącznik. istniały także inne sposoby zatwierdzenia projektowanego dokumentu, więc niezrozumiałe stawało się, dlaczego Sejm zwlekał z jego przyjęciem. Po pewnym czasie wyjaśniło się – Polska nie pozwala. żąda zapisywania polskich nazwisk obywateli Litwy polskimi znakami i chce narzucić ten wymóg w drodze umowy. Umowa o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy między Litwą a Polską, zawarta w 1994 roku, nie wspomina o znakach; mówi jedynie o używaniu imion i nazwisk „zgodnie z brzmieniem języka mniejszości narodowej”. Szczegółowe zasady zapisu nazwisk przewidziano ustalić w specjalnej umowie. Negocjacje w sprawie takiej umowy rozpoczęły się w czasie, gdy rozpatrywano losy Postanowień dotyczących zapisu imion i nazwisk w dokumentach tożsamości (w maju 1996 r. Delegacja litewska trzymała się zasad uchwały Rady Najwyższej, nie było potrzeby dodatkowo opierać się na projekcie postanowień, nie mogły one niczego nowego dodać. Polsce wydawało się, że postanowienia są główną przeszkodą uniemożliwiającą zawarcie umowy odpowiadającej jej życzeniom. Na różne sposoby wyrażała swój sprzeciw wobec projektu postanowień, w ich sprawie przysłała nawet notę. Dla Litwy nie miały one większego znaczenia, więc dla świętego spokoju odłożono je na półkę. Ale Polsce to nic nie dało, planowana umowa nie została zawarta.ч] } }_REALTYPE(end) (Bad JSON) ] } }лирид? 天天彩票与你同行 ]}}]}]}]}]}]}]}]} W jej sprawie próbowano jeszcze kilkakrotnie negocjować (w latach 2002 i 2004), ale umowa ponownie nie została zawarta. Nie mogąc oskarżać postanowień, Polska zaczęła czynić wyrzuty z powodu uchwały Rady Najwyższej, niemal otwarcie domagając się jej odwołania. Rząd nie wytrzymał presji i dwukrotnie (w latach 2007 i 2010) próbował to zrobić – przepchnąć niekonstytucyjną ustawę zezwalającą na zapisywanie nazwisk obywateli Litwy przy użyciu nielitewskich znaków. Dobrze, że Sejm na to nie pozwolił. O tym napisałem kilka artykułów, zostały one opublikowane w książce Między gramatyką a polityką, dlatego nie będziemy już tutaj rozpatrywać tych kwestii. P. KNIŪKŠTA. Z historii zapisywania imion i nazwisk w dokumentach 57 WNIOSKI 1. Podstawy zapisywania imion i nazwisk w dokumentach określiła uchwała Rady Najwyższej Republiki Litewskiej z dnia 31 stycznia 1991 r. „O zapisywaniu imion i nazwisk w paszporcie obywatela Republiki Litewskiej”. Najważniejsza ogłoszona w niej zasada – zapisywać nazwiska obywateli Republiki Litewskiej litewskimi znakami pisma. 2. Uchwała nie obejmowała innych dokumentów ani wszystkich możliwych przypadków zapisywania imion i nazwisk. Wymagało to szerszych zasad lub innego aktu normatywnego. Pod koniec 1995 roku opracowano Przepisy dotyczące zapisywania imion i nazwisk w dokumentach tożsamości; Komisja Języka przekazała je sejmowi do zatwierdzenia. W sejmie utknęły i nie zostały zatwierdzone. 3. Nie pojawiają się większe niejasności ani nieporozumienia dotyczące zapisywania w dokumentach imion i nazwisk obywateli Republiki Litewskiej. Hałasować próbują tylko Polacy, niezadowoleni z tego, że ich nazwiska, podobnie jak nazwiska innych obywateli Litwy, są zapisywane w dokumentach litewskimi znakami. Rosja? (sic) Roszczenia zgłasza także Polska – chce narzucić preferowany przez siebie porządek w drodze umowy międzypaństwowej, niemal otwarcie domaga się uchylenia uchwały Rady Najwyższej. 4. Nie wytrzymując nacisków, rząd kilkakrotnie (w latach 2007 i 2010) przygotował antykonstytucyjne projekty ustaw zezwalające na zapisywanie nazwisk obywateli Republiki Litewskiej w dokumentach również znakami nielitewskimi. Sejm odrzucił te projekty. Należy mieć nadzieję, że takich projektów nie uda się narzucić także obecnemu Sejmowi. LITERATURA I ŹRÓDŁA Uchwała Rady Najwyższej Republiki Litewskiej „W sprawie zapisu nazwisk, imion i imion ojca (patronimików) w dowodzie obywatela Republiki Litewskiej”, z dnia 9 maja 1990 r., nr 199. (Dziennik Urzędowy, 1990, nr 15–414). Uchwała Rady Najwyższej Republiki Litewskiej „W sprawie zatwierdzenia przepisów dotyczących paszportu obywatela Republiki Litewskiej”, z dnia 8 listopada 1990 r., nr 1–776. (Valstybės žinios, 1990, Nr. 33–795). Uchwała Rady Najwyższej Republiki Litewskiej „W sprawie pisowni imion i nazwisk w paszporcie obywatela Republiki Litewskiej”, 31 stycznia 1991 r., nr 1–1031. (Valstybės žinios, 1991, Nr. 5–132). Umowa o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy między Republiką Litewską a Republiką Polską, 21 kwietnia 1994 r. (Valstybės žinios, 1994, Nr. 97–1907). 58 Kalbos Kultūra | 86 Akty normatywne dotyczące obywatelstwa Republiki Litewskiej i paszportu obywatela, Wilno: Departament Migracji przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych RL, 1993. Pismo Ministerstwa Sprawiedliwości Republiki Litewskiej do Państwowej Komisji Języka Litewskiego przy Sejmie Republiki Litewskiej, 18.03.1996, nr 01-03-345/393. Pisownia nielitewskich nazw własnych w „Litewskiej encyklopedii radzieckiej”, Wilno: Główna Redakcja Encyklopedii, 1986. Instrukcja transkrypcji nazwisk, imion i nazw miejscowości z języka rosyjskiego na język litewski oraz z języka litewskiego na język rosyjski, Wilno: Mokslas, 1990. Propozycje „W sprawie pisowni imion i nazwisk w paszporcie obywatela Republiki Litewskiej”. – Kultura języka 63, 1992, s. 13. Zasady zapisu imion i nazwisk w dokumentach tożsamości. rozpatrzono i zaakceptowano w komisji języka litewskiego, 30 maja 1996 r., protokół nr 7. Otrzymano 2013 11 04 Przyjęto 2013 12 20 Z historii pisowni imion i nazwisk w dokumentach Streszczenie Podstawowe zasady pisowni imion i nazwisk w dokumentach zostały ustanowione uchwałą Rady Najwyższej Republiki Litewskiej z dnia 31 stycznia 1991 r. w sprawie pisowni imion i nazwisk w paszportach obywateli Republiki Litewskiej. Kluczowa zasada określona w uchwale stanowi, że imiona i nazwiska obywateli Republiki Litewskiej muszą być zapisywane literami litewskimi. Ta sama zasada ma zastosowanie do obywateli litewskich pochodzenia nielitewskiego, przy czym mogą oni wybrać, czy zapisywać swoje imiona i nazwiska z litewską końcówką, czy bez niej. Uchwała miała bezpośrednie zastosowanie do paszportów, lecz nie obejmowała innych dokumentów ani wszystkich przypadków pisowni imion i nazwisk. W związku z tym pracownicy instytucji wydających dokumenty, przede wszystkim wydziałów paszportowych i urzędów stanu cywilnego, musieli mierzyć się z różnymi pytaniami. Ich potrzeba opracowania obszerniejszych wytycznych dotyczących pisowni imion i nazwisk lub inaczej zatytułowanego opisu tego rodzaju stawała się coraz bardziej wyraźna. Opis został opracowany pod koniec 1995 r. pod tytułem „Zasady pisowni imion i nazwisk w dokumentach osobistych”. były one wielokrotnie rozpatrywane przez ekspertów Państwowej Komisji Języka Litewskiego; następnie zostały rozdzielone między ministerstwa i instytu-