Iš Valstybinės lietuvių kalbos komisijos veiklos

BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 IŠ VALSTYBINĖS LIETUVIŲ KALBOS KOMISIJOS VEIKLOS (P épa é selon la Commission des langues 2015 m. appo ) TALBOS PROGRAMES Les p incipaux bu s e âches de l'ac i i é de l'É a de la langue Li uanienne (www Kalbos komisija) son éalisés en menan des p og ammes de langue. Selon la Language d'É a de no ma ion, consomma ion, ugdymo e dlaidos 20062015 m. p og amme éalise en 2015 32 p oje s. Suku a nou elle La commission du langage su le si e in e ne La consul a ion des langages bancai e pas e aine. Banque des e mes de la République de Li uanie complé é p esque 15 mille. e mes d'a icles. Science e encyclopédies édi ion cen e c éée Mondiale des dic ionne s de lieuxo a des sé ies omes Azija (A ganis anasJung iniai A abų Emy a ai) e Azija (KambodžaVie namas) élec onique base de données. Vilniaus uni e si e e enou ele des desc ip ions de langues li uaniennes comme é angimosios langue ni eaux de paiemen Lūžis, Pusiaukelė, Slenks is e Al i ude. Li u iens langues ins i u e baig as p épa e la plus ancienne bažny inės knygos Lie u oje (Joniškio 15991621 m. k ikš o me ikų knygos) édi ion scien i ique. Émis un ecueil d'a icles scien i iques Lbos his oi e e dialec ologie p oblemos 4 e Kazimie o Ga š as monog aphie La ijos lie u ių šnek os su kompak ine plokš ele. Toliau suppo a spéciali é langue enseignemen dans hau esosies uni e si ai es, science eche amées p oje s, é a iques langues cou ssi aux ki akalbiens habi an s Li uaniens, magazine Gim oji kalba héminių plapies p épa a ion e publica ion. Des hau es écoles, publiques biblio hèques nuppu a 38 noms de 550 li uanis ines édi ions. Selon la Li uanien bend inés langues, a mių e au es langues a mainés onc ionnemen e chai os eche ches 20112020 m. p og amme éalisée 15 p oje s. Faisan plus ô dans les années ini iées quelques pa iculiè emen ac uelles langue ac uelle, bend ines langues, a mių e au es langues a maines de in e ac ion e chai os eche ches scien i iques p oje s. Vilniaus uni e si e e complé é élec onique sou ce de science His o inis Li uiniens langue dic ionn. Klaipėda uni e si e e baig as empli Jū ei ys ės e minų a osenos duomenynas. du Li uanien ins i u e p épa é édinys Vale ijus Čekmonas. Kalbų są eika en Li uanie. Aukš ųjų mokyklų, biblio hèques publiques ache e i 3 nomsimų 68 li uanis iniai leidiniai. JŪRAT PALIONYT. Dans les ac i i és de la Commission de la langue Li uanienne | 2 TEISIN BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 VALSTYBINS KALBOS APSAUGA au Sejm de la République de Li uanie p ésen ée des p oposi ions de é i ica ion de quelques concep s du p oje de loi cons i u ionnel de la langue na ionale de la République de Li uanie e leu s dé ini ions, plusieu s o mululuo es d'a icles. Nep i a a la p oposi ion du Conseil scien i ique de Li uanie, que le p oje de loi cons i u ionnelle de la langue na ionale se ai p é u possibili é aux scien i iques Li uiniens de inancemen scien i ique des demandes de documen a ion ou ni la pa ie scien i ique en anglais seulemen . La Commission des langues de la République de Li uanie à la demande du Seimo Teisės e légė a kos comi é a p ésen é conclusion su les noms de la République de Li uanie e pa noms éc i s dans des documen s p oje de loi No. XIIP-1653(2). En é aluan le p oje La commission Lbos iend a des elles mêmes disposi ions, qui exposées in 2014 année à la conclusion p ésen ée au Seimu su la Li uanie noms e p énoms de l'éc i u e documen s p oje s de lois No. XIIP-1653 e No. XIIP-1675: Li uanie ci oyens noms e p énoms dans les documen s de pe sonne doi en ê e éc i s Li u iškais éc emenimis, cependan possibles ce aines excep ions, comp e enu de la socié é e des ci oyens. De elles exemp ions son p oposées aux pe sonnes, qui on acquis la ci oyenne é de la République de Li uanie, leu s noms e pa nomes dans les documen s de pe sonne déli és de la République de Li uanie pou aien ê e insc i s la inyniškais ašmenimis selon le documen sou ce (ci oyen d'un au e É a déli é le documen de pe sonne), ainsi qu'a ec des é ange s con ac an un ma iage e leu s pa noms pa le biais de ci oyens de la République de Li uanie e de els sœux-conjoin s. Dans le bu de p omou oi Li u iškos e minijos c éa ion, le Minis è e de l'Éduca ion e science e le Conseil scien i ique de Li uanie p oposée di é en s domaines de science éškinamųjų e mes dic ionnes p épa a ion à é alue comme a ail de science e ce e disposi ion inclu e dans Mokslo e é udes ins i u ions de a ail de science (a ) mé hodek. À la Na ional Adminis a ion judiciai e p ésen ée des noms pe sonnels de consomma ion dans les documen s du ibunal disposi ions, su o mulés summend ines Kalbos komisijoje enus in e pins i ucinių pasi a imų discussions. P épa e un nou eau P og amme de consomma ion, de no ma ion e de di usion de la langue na ionale 2016 2018 ans. NORMINAMOJI IR EKSPERTIN VEIKLA En 2015 on eu lieu 8 Commission de Langue des séances, 87 expe s des sous-commissions des séances. P épa ée su 260 expe ines conclusions su noms pe sonnels, lieuxo a des, é ablissemen s nommemen s, mo s, conjuginium ègles, mo s e sakinių signi ica ions échinimo e k . Insc i e 29 JŪRAT PALIONYT. Du Ac i i és de l'É a de la langue Li uanienne commission | 3 noms de lieux BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 habi ables, su 380 noms de ues, Ad esų egis as in o mé su 17 nou ellemen en egis és noms de lieux habi ables des accen s signes. Išnag inée en i on 200 ques ions conce nan des noms pe sonnels p incipalemen conce nan des p énoms da ybos pa icula i és e chu emen , pou des noms acco dés ou chu emen . Te minija. Te minologie sous-commissionée des séances discu e s y i 1605 a icles de lois (p incipalemen p oje s) e d'au es documen s e mines, des ins i u ions de l'Union eu opéenne pa sys ème d'un seul guiche ou nises e minologiques equê es (34 e mes), 9 e mes dicyns man aščiai, 1 p oje de s anda d de e mes Li uaniens, 1 643 noms de nomenkla u es Li u iennes de biologie k e . Tęs as Eu opos dic ionno Eu o oc e sion 4.4 considé a ion discu e des e mes de anspo e de documen a ion. Les séances de la commission de langue on posi i emen é alué 9 e mes de dic ionnai e, 3 mo s de dic ionnai e applydmai, 2 e mes de s anda d, app ou és 1 287 e mes d'a icles (197 e mes d'a icles compilés) des législa u es des domaines de su eillance de l'É a (aplinkos, éne ges, inances, dé ense, cul u e, p o ec ion sociale, k , anspo , communica ions, économie, san é, sécu i é publique, ag icul u e, pêche e nou i u e e .) Pa cou ie élec onique e éléphone ou nie plus de 300 consul a ions su les ques ions de e minies, s e imžodžių échange. Consul e des in e p è es, édi eu s, e minologues des ins i u ions de l'Union eu opéenne, ainsi que des onc ionnai es de l'ins i u ion Li uanienne, des employés d'é ablissemen s p i és, au es in é essan s. Adop é l'o donnance su Te minées dic ionnai es ègles d'é alua ion modi ica ion, p o ocole d'o donnance su Te minées dic ionnai es p épa a ion des exigences communes modi ica ion, ecommanda ions su ce ains plan es, a liagy ių, moliuskų nommemen s. Pa année Banque des e mes de la République de Li uanie (h p:// e minai. lkk.l ) publie 1 287 app obuo i (197 e mines a icles compila ions), 10 eik inų (1 e mines a icles compila ion) dans les ac es ju idiques ou dans d'au es documen s us ojamų ou ou nis e mes d'a icles. Égalemen dans la banque incluse 1 120 La commission de la langue p o ocoli ai es n e ê s ecommandés de la biologie nomenkla ū os lie u iškų pa adinimų. Bankas complé é Aiškinamojo élec o echnios e élec onique p odui s e minų žodynio, élec onique Lie u iųanglų i anglų lie u ių psichoanalizės e minų žodynėlio, Aiškinamojo medienos e minų žodynyo, Aiškinamojo ap angos e minų žodynyo, Ling odidak ikos e minų žodynyo, NATO e minų aiškinamojo žodynyo, NATO medicinos e minų aiškinamojo žodynyo AMedP-13(A), 29 e minų s anda ų e minis 37 (52 e mes d'a icles). JŪRAT PALIONYT. Des Ac i i és de l'É a bienne commission des langues Li uaniennes | 4 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 Asmen a džiai e placeo a džiai. Va dyno pokomisė consids ée ci oyens ac ualius noms de no miali é e p énoms changeimo ques ions, discu ien su a minių a dų o mų e Li uiniens a dyno b anduolio. Considé a é Rekomendacinį équninį bal iškos kilmės noms lis e. Les éunions des sous-commissions Unies Va dyno e G ama ique on discu é le ma é iau p épa é du g oupe de a ail des spécialis es de aduc ion Li uanies de langue éc i e des ins i u ions de l'Union eu opéenne Ki ų kalbų asmen a džių a ojimo p ak ika i p oblemos e čian EU dokumen į lie u ių kalbą. P épa é Un p oje de disposi ions de g ammai e des noms pe sonnels Des au es langues. Leksika. Supplemen y as ecommandcinis S e imžodžių co espondmenų lis e. Žodyno pakomisė considé s ė Bend inės lie u ių kalbos žodyno aidžių B, Č, D, E, F, Z a icles e iewijas i pačius s aipsnius. G ama ika. G ama ikos pakomisée considé s ée des au es langues d'o igine nelinksniuojančių daik a a džių a ec ki čiuo u baigmeniu -ė (a eljė, ojė, esė, u nė e k .) giminės klausimą. P i a a Daba inės lie u ių kalbos g ama ikoje e 2002 m. Kalbos pa a imų knygoje G ama inės o mos i jų a ojimas eikiamai nuos a ai, que els daik a a džiai eng ini a ec y iškosios giminės žodžiais. Pakomisė a égalemen en isagée des ques ions d'é alua ion de ce ains a dažodžių mo ologinių a ian ų (akmenio, smailas, kuom e k .) de els a ian es considé y ini eng inais e dans Bend inės lie u ių kalbos žodyną ne auk ini. P adė i s a s y i Lie u ių kalbos sin aksės no mų i ekomendacijų ( ou nissables Kalbos pa a imų linksnių knygelėje) appo kio su daba ine a osena les ésul a s de l'enquê e. La sous-commission empo ai e Ve imo che a discu é la inale du manuel de aduc ion des ins i u ions de l'Union eu opéenne de la pa ie II Linksniai e p elinksniai sec ions Linksniai édac ion. Ci čiaissemen . Ta ies e ki čia imo pakomiė, enan comp e aux données de l'enquê e ki čia imo polinkių, a commencé ki čia imo ecommanda ions pe ž algą. Discu e p oposées su ce aines daik a a džių, būd a džių e p ie eiksmių ki čia imo no mes de p écision. Aussi considé e les p oblema iques communines e ik inių mo s des ques ions, discu ée pou ki čiuo ų d iga sių el, e , eu in e na ionaux mo s dans les p iegaidės. É alua ion des conduco ieux. Vado ėlių é alua ion pakomisie a examiné 14 du manualisme de l'éduca ion géné ale manusc i s d'un o al de 16 li es (2 manuels de deux pa ies). La ma que con i man la égula i é de la langue aussi ô acco dée 6 li es, 3 li es e ou nées aux édi o ials épa e , 7 li es ansleidisables manuélies manusc i s, pou eux disen os seulemen des ema ques. Depuis 2015 m. 30 a il d. La Commission du langage Vado ėlių é alua ion pakomise é alue e la langue des hand aščių di igean s des hau es écoles. Pakomisė a é alué 4 hau es écoles de JŪRAT PALIONYT. Des ac i i és de l'É a de la langue li uanienne commission | 5 di igean s BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 manusc ip s langue: d'un di igeèlio langue ne co espondai ègles exigences, des ois di igean s langue les épondi de pa ie. OITI DEPBAI Au cou s de l'année, en i on 38 400 consul a ions linguis iques on é é données, don In e ne en i on 16 480 e éléphone en i on 22 000. VĮ Regis ų cen ui ia un spécial sys ème élec onique acco dée 17 431 consul a ion su la con o mi é des noms des pe sonnes ju idiques aux no mes de la langue commun ines Li uaniennes. La base du conseil linguis ique bancai e au cou s de l'année applédy e 452 nou eaux en e aciaux (c'es main enan dans 12 000 i ulai es mo s). Académie Li uanienne des sciences 2015 m. jan ie 13 d. p ésen é p ésen é La commission du Langue e ec ué un enquê e su les langues Li uanies doc o an ū os s udiijose. Néanmoins, il a é é é abli que dans ce aines hau es écoles uni e si ai es, la equê e des disposi ions de Mokslo dok o an ū os n'es que pa iellemen éalisée en aison de la égula i é du langage des disse a ions. Considé an 714 disse a ions d'un doc o a , il a é é é abli que 17 pou cen des ésumés ne épondaien pas aux exigences de égula i é, 31 pou cen des ésumés ne les épondaien qu'en pa ie. La commission des langues, s'appuyan su les ésul a s de l'enquê e su les manuels des écoles supé ieu es, magis o a aux e do a o disse a ions san aukų, a p ésen é au Minis è e de l'Éduca ion e science e au Conseil scien i ique de Li uanie des p oposi ions su la égula i é des langues Li uaniennes dans le domaine de la science. La commission des langues aux édi eu s des che s écoles supé ieu es su engea deux séminai es Ak ualieji mokslo da bų edaga imo klausimai e semina ą e minologijos klausimais. Dans les séminai es discu e ak ualus éc i u e, scy ybos, synaksès, e minije ques ions, oka discussions e consul a ions hau es écoles des manuelles de édac ion ques ions. Le sous-comi é des echnologies des langues a examiné cinq p oposi ions de p oje de di e ses ins i u ions e é ablissemen s e les a soumises au minis è e des communica ions de la République de Li uanie, p oposan d'inclu e dans le p og amme de dé eloppemen de la socié é de l'in o ma ion 20142020 années Lie u os Respublikos skai meninė da bo a kė lis e des p oje s inancés. Les p oje s liés à la c éa ion d'un en i onnemen numé ique Li u iškos, dé eloppemen des echnologies e essou ces linguis iques, accessibili é e dissémina ion des se ices linguis iques élec oniques. La commission de la langue su le si e VLKK.l publiée nou elle Palemono e sion de la police (3.0). Seime 2015 m. é ie 5 d. Éduca ion, science e cul u e comi é e Labos commission su engée con é ence Vals ybinės kalbos įs a ymo d idešim me is. La commission des langues é ai une des juin 45 d. enues in e na ionales jung ines Li uiniens e minologie o um (LTF) e Lie u ių kalbos ins i u o con é ences Moksliniai, adminis aciniai i aciniai e minologijos lygmenys o ganiza o ių (ca e a ec la Commission eu opéenne Ve imo aš u JŪRATĖ PALIONYTĖ. Iš Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos eiklos | 6 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 géné al du Di ec o a e Li u iens langue depa men , Li u iens langue ins i u u u, Conseil de l'Union eu opéenne e Seimo de Li uanie chancelia ija). Epi un é ois o ganisé le Concou s Na ionale dic an e. La commission des langues es une des concou s o ganisa eu VšĮ Pilie inės min ies ins i u o pa ne ių. Talkin a du concou s na ional des élè es Š a i kalba š a i gal a aux o ganisa eu s. La p ésiden e de la commission des langues Dai a Vaišnienė a pa icipé les jou s 79 oc ob e à Helsinki à la 13e annuelle con é ence de la édé a ion eu opéenne des langues na ionales (EFNIL). Elle y me p incipalemen l'accen su la langue adminis a i e consac ée, qui de ai ê e clai emen comp éhensible aux ci oyens, non suudė inge, concise e éguliè e. Reçu 2016 12 23 JŪRAT PALIONYT Vals ybinė lie u ių kalbos komisija Gedimino p . 60, LT-01110 Vilnius [email p o ec ed]