Lietuvio stereotipas paauglių rašto darbuose

BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 NIDA PODERIENĖ Lie u ių kalbos ins i u as LIETUVIO STEREOTIPAS PAUGLI RAPTO DARBUOSE ESMINIAI VOODŽIAI: mokinių kalba, s e eo ypas, kalbos pasaulė aizdis. ĮVADAS Le sa i oca d'iden i é e hnique es basée de la na ion cul u elle dans conscience exis an aux isuels, d'en e eux e s é éo ypes. Les s é éo ypes a ec en les p ocessus cogni i s d'une 1 pe sonne, ils son ecou us, quand il au choisi unin ou au ein compo emen dans l'en i onnemen social maniè e, ca ik o é oujou s in e p é ée de pe spec i es de pe cep ion socialemen dé inie (Tume , Oakes, Haslam 1992: 22). Le s é éo ype na ional en e noling is ique es le plus sou en dé ini comme la lingubinée cul u elle communau é s'es o mé une image schéma ique de son p op e ou au e na ion ep ésen an dans la ê e, lui a ibuan ce ains ai s de ca ac è e e pa icula i és cul u elles (Guda ičius 2007: 156; Ru ko ska, Sme ona, Sme onienė 2017: 26). Comme ema que Kazimie as Župe ka (2017: 5), au ai a ibués aožus (i. i. ce, quel es idu inis Li u is) pe ce ons seulemen comme econnaissance des plus yškų dominančių. L'objec i de ce a icle basé su des données d'é ude des a aux d'éc i u e adolescen s en epsnio du âge p écy o (1113 ans) discu e , quel s é éo ype du Li uu io susi o me ai des élè es des langues mondiė aizdyje. Pou a eind e ce objec i , les âches posées son les sui an es: (1) Éclai e commen les adolescen s comp ennen le s é éo ype 2 na ional; 2) panag ine les appo s des adolescen s a ec le s é éo ype du Li uu e; 3) analyse le con enu du s é éo ype li uanien; 4) compa e les données de l'enquê e a ec des données de eche ches e noling is es e ec uées la même héma ique chez des g oupes de pe sonnes âgées. Le choix de l'obje d'é ude l'a l'idée que lokojama iden i é na ionale, héma iques des na ionnels s é éo ypes e ec uées des eche ches empi iques p éci osios paauglys ės amžiaus g upėje. Ty inėjan des na ionnels s é éo ypés de con enu, iden i és aiškos ki imą kalbinėje kul ū inėje 1 Les dic ionnai es de mo s in e na ionaux donnen qua e signi ica ions s é éo ype. Dans ce a icle, le concep de s é éo ype es u ilisé au second sens: isuomenės sąmonėje onc ionnan supp imé, schéma isé, émo ionnellemen décolo é de quelque obje que ce soi (TŽŽ 2005: 704). 2 Des langages pasaulė aizdis en langages susiklos ęs monde comp éhension, comp enan des choses e phénomènes ka ego iza imą, pasaulio elemen ų yšius, žmogaus san ykį su pasauliu (Guda ičius 2007: 210). NIDA PODERIEN. le s é éo ype Li uio dans les a aux d'éc i u e adolescen s | 2 communau é, BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 comme le mon en les données des eche ches (D uckman 1994; Ba e , Wilson, Lyons 1999; Šu inienė 2006; Taljūnai ė 2006; Aks ina ičiū ė, Pe a Po i y ė 2007; Guda ičius 2007; Kuzneco ienė 2007; Spi iaje ienė, Spi iaje as 2015; Žiliukai ė, Po iliūnas, Sa icka 2016). Cela es pa iculiè emen ac uel, en pa lan de adolescen s, en aison des pa icula i és de dé eloppemen in e psnio âge de la adolescence. Remédian à E iko E ikson la héo ie du dé eloppemen de la pe sonnali é, psychologues (Gage, Be line 1994: 116119) p é enden que p écisémen adolesclys ée ise à pe ce oi e en o ce son iden i é, edécou i sa place dans la communau é, en compa an soi a ec d'au es, sa p op e app écia ion a ec d'au es poin s de ue. In e p é an des données empi iques, les che cheu s on la conclusion que des disposi ions e con ic ions p éalables su les ep ésen an s de la na ion, une dis inc ion d'un g oupe d'au es, l'u ilisa ion de s é éo ypes es ca ac é is ique des en an s plus âgés de 10 ans (Ru land 1999: 65), en plus, des en an s de 1012 ans į aukdami socialinius palyginimus. Anks y ojoje paauglys ėje susi o muoja asmens au inė commencen à dis ingue des ca ac é is iques de leu p op e compo emen , une iden i é qui, pa "ne se sépa an , mais s'associan , pe du en le long l'app en issage des p incipes de ie de la na ion" (Jonu y 2008: 17). Paauglys ée sus o mé de son peuple, comme įs imaginojamas bend uomenės, ep ésen an s ep ésen dinys de ien un ce ain poin de é é ence o moyan pe sonnali é sa i okai e ela ion a ec na ionne communau éomene. 1. MÉTHODOLOGIE DE TRIMO Li uio s e eo ype adolescen s éc i e dans la langue cons i ue ma é iel d'enquê e 1113 ans 62-js adolescen s (20 cinquième classees, 42 six es classees) de Li uiniens mokomąja kalba mokyklų 3 246 a aux de langue éc i ine. Raš o da bus mokiniai galėjo pa ašė 2018 m. asa iobalandžio mėnesiais e ec uan des âches, dans lesquelles é aien 1) demandée de déc i e le li auious ca ac è e na ional, pa eikus 37-ių leksemų i žodžių 4 junginių są ašą, lequel mokiniai (mais nep i ai ) u ilise ; 2) in e ogea, 5 commen , de l'a is des élè es, lie u ius déc i en 3 Kaišiado ių ., Kauno, Kazlų Rūdos, Kėdainių, Klaipėdos ., Kupiškio, Ma ijampolės ., Rokiškio ., Skuodo, Šalčininkų. Šalčininkų écoles des élè es a aux cons i uen 20 p oc. ou es im ies. Les Mokinių a é é demandée ma que , dans laquelle école e classe elle é udie. 4 Soužiningi, lexibles, spei i, polagūs, san ū ūs, nep iekaiš ingi, senamadži, jausmingi, pa ikimi, silpna aliai, niū ūs, eselmi, jau ūs, im i, iesūs, šnekūs, sans sens de l'humou , lė i, snobiški, gud ūs, gobšūs, jus es, sages, a omisés, amicalūs, da bš ūski, nepa ikimi, kukliniais, iukšmingi, punk ual, neiški, neišauklė i, eks a e , in a e ai, neaiškiai, nu i od, i od (s'es basé su les lekses e les mo s de composé du Valdouskaus (2003: 28) qui déc i ce ca ac è e dé ini i ). 5 34 classes des élè es de langue éc i e selon une é ude du ocabulai e (Dob o olskienė, Plen ai ė 2005: 11 le ocabulai e des élè es n'es pas iche (pa yammen , con ejable ype éc iniuose pa a o a os 3 p oc3), a ib a des). Leksemų e mo s de combinais exemples p opose que les élè es, eux exploi an , plus dé aillémen déc i issen le Li uu io s é éo ypou. NIDA PODERIEN. Li uio s é éo ype adolescen s dans a aux de le es | 3 ep ésen an s des BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 oisinés pays; 3) demande à déc i e le ep ésen an de l'au e na ion; 4) p opose se c ée ipiško li au io po e ą e compa e celui a ec choisie de la na ion ep ésen an déc i ison. Ces âches on é é p ésen ées aux élè es au cou s des leçons en examinan le hème Langue comme social cul u el phénomškinys app enan lexiques (sinonimes, an onimes e ph ezeologismes). Les 6 asques on e ec ué di é en s app en issages de capaci és, leu s a aux no es n'on pas é é é alués. Sukaup a adolescen s éc i ines langue de l'é ude ma é iau analysée desc ipomuoju analy ique e compa a i amuoju mé hodes. É udian le s é éo ypue li u io des élè es à l'éc i u e, p incipalemen a é é examinée, commen les élè es comp ennen au inį s é éo ypou, quel appo des adolescen s a ec le s é éo ype li u io. En isolan le con enu du s é éo ype li uanien, on u ilise la mé hode Je zy Ba minskio (Guda ičius 2007: 157158), laquelle ėmėsi e noling is e Aloyzas Guda ičius (2007: 158146), é udian les aspec s de l'é alua ion du s é éo ype du ep ésen an du peuple: 1) ela ion à la ie ma é ielle (aspec ménagè e); 2) ( isuomeniali é kalbinėse bend uomenėse. J. Ba minskis y ė au inius s e eo ipus pagal apibend in us au os pa ame e ) e 4) idėjinę posi ion (san ykis a ec mondeu, ė yne, eligionija). S'appuyan su des cha ak e io b uožus (psichinės i in elek o sa ybės); 3) san ykį su ki ais žmonėmis adolescen s analyses de langue éc i e, dis ingue enco e deux aspec s d'é alua ion du ep ésen an de la na ion: 1) ela ion a ec le na ional iden um (langue, cul u e, é a ybe, his oi e) e 2) physiques pa icula i és. le con enu du s é éo ype Li uio dans les a aux de le es adolescen s é udié selon les aspec s sui an s de l'é alua ion: 1) ela ion à la ie ma é ielle; 2) psychines e quali és d'in elligence; 3) la ela ion a ec d'au es humains; 4) la ela ion a ec l'iden i é na ionale; 5) les ca ac é is iques physiques. Dans le bu de é éle , quels son les ai emen s du s é éo ype li ou eux son du ables di é en âge g oupes de langues mondiė aizdyje, comme chin a li ou eo s é éo ype con enu dominan ės, e ec ués données de l'enquê e compa e a ec A. Guda ičiaus li ou eo s é éo ype žmonių (35–65 m.) kalbinėje bend uomenėje i Sil ijos Papau ėly ės-Klo ienės lie u io é udian des Li uiniens e senio s de ca ac è e na ional des données de l'enquê e Tex eine de la langue Li uanienne ac uelle. A. Guda ičius a e ec ué une é ude pa maniè e d'enquê emen 100 é udian s de l'uni e si é de Šiaulių e 50 g oupes de épondan s âgés de di e ses p o essions selon J. Ba minskio dis inguus aspec s d'é alua ion du s é éo ype na ional. S. Papau ėly ė-Klo ienė Li uu io du ca ac è e na ional des aožus y ė analysuodama Daba inės lie u ių kalbos eks yno données, dans lesquelles les Li uiniens le peuple ep ésen an l'é alua ion é eikš as a ec būd a džiu lie u iškas į a dijamais b uožais, pa exemple, lie u iškas da bš umas, lie u iškas s e ingumas e pan. Le ca ac è e na ional au li uanien des langues 6 A en ionnable, que les âches on é é compilées e e ec uées pas spécialemen pou ce e é ude, e en ép ou an l'enseignemen ma é iel aux élè es des capaci és supé ieu es. NIDA PODERIEN. Li uio s é éo ype dans les a aux de le es adolescen s | 4 mondiė aizdyje BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 scien i ique in es igée selon 1) ela ion a ec d'au es; 2) a ec lui-même e 3) ses ac ions. Li uio s e eo ypo analyse a cons i ué des possibili és de compa e les mêmes ou ès similai es aspec s con enan le s e eo ypo Li uu io adolescen s e d'au es âge g oupes des gens langue mondiale aizdye, bien que le ma é iau de eche ches empi iques ai é é accumulé de di é en es maniè es. S aipsnyje le s é éo ype li uu io s é éo ype du langage adolescnio du a psnio pasaulė aizdyje nag inėjamas ap a ian 1) lie u io s e eo ipo samp a ą; 2) san ykį su p écy oio âge; 3) le con enu du s é éo ype Li uu io, en dis inguan les ca ac é is iques les plus ca ac é is iques. 2.LETUVIO STEREOTYPE SAMPRATA EN FAUGLI LANGUE Paauglių le langage na ionalis e s é éo ype pe ce i es comme apibend in nau us ep ésen an peikslas, basé au na ional cha ac e ak e iu a ibu iamais aužais. Responden es dans les ex es, comme mon e mokinių aš o da bų analizė, le concep du na ionnel s é éo ype n'a pas des conno a ions néga i es. No e que les Li uaniens son di é en s, la plupa des adolescen s considè en s é éo ypue des ondées, déc end éesis de la plupa des na ion des ep ésen an s é alua ions, exemple: <...> ce son jus e s é éo ypes, mais la plupa des gens les co esponden . 7 <...> bien sû , ne son pas ous [li au s N. P.] els, mais déc i end in ai ega dus, on peu di e p écisémen ainsi. Li uio s e eo yp les adolescen s de la langue mondiale aizdyje comp end, de l'a is des élè es, la plupa des Li uiniens ca ac é ingus aožus, incluan e de son, comme na ion ep ésen an , e bend aamžių quali és, exemple. : Gal mes kiek pe kuklūs, be ik i i a aliai i ge okai užsispy ę. Mon amiga <...> amuse, ou e e. Tous les Li uans son els. Apibû an un ep ésen an de la na ion, mokiniai se base su des a gumen s sociaux, cul u els, exemple. : Si au Li uu ys p o ège, demande de i iausybės sou ien e assis ance. Les Li uaniens aimen le baske -ball, e les anglais le oo ball. 7 S aipsnyje mokinių langue ne aisy a. NIDA PODERIEN. Li uio s é éo ype adolescen s aš o da buose | 5 Li uans a leu s ê es comme asa io 16-oji BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 <...>. les Li uaniens e okiečiai son similai es à leu a ailš um, san ū um, punc ualum, i a ališkum. Les deux na ions aime mange mange semblables nou i u e, exemple, e les Li uu ans e okiečiai pleins de jandais kemša oškin us augin us kopūs us a ec pa ūky a iande, ou po inius pa iekalus. le concep Li uio dans les ex es mokinių comp end e ninę kilmę, e i oi e, au ines adi ions, his o ique cul u elle expé ience e na ionaliniam cha ac e ak e ium a ibués b uožus. Mokinių kalboje g e a concep s le u iai synonymiquemen u ilisées concep s Li uaniens, habi an s de Li uanie. Apibûndan Li uu ie, mokiniai le compa e seulemen a ec des ep ésen an s des na ions i an à l'é ange , aucun aspek u dans les ex es Li uu ys ne son compa és a ec des pe sonnimis, appa enusčiais i an en Li uanie aux communau és e hniques. On peu ai e p émisse, que les Li uaniens adolescen s les ep ésen an s des communau és e hniques ne son pas au es, ellemen di é en s, que leu se ai a ibués au e na ion des aouges s é éo ypiques. Paaugliai 8 ne oi pas de dis inc ion essen ielle en e e hniques Li uiniens e ep ésen an s de Li uanies na ionnelles: mokinių kalbos ex es lie u į dis inguan pa icula i é appa enance au É a Li uanien, exemple. : Si šneka Li uiniens pa le cela peu ê e Li u is, mais pas nécessai emen , ca exis e des gensqui de au es pays app ennen lie u iquemen pa le . Si ous a ez la ci oyenne é li huanienne c'es aimen Li u is, sau si la ci oyenne é double. On peu a i me que les élè es pa lan comp ennen e la no ion de Li uu io e les pa icula i és de la na ion e hnines, e poli iques. Beaucoup d'adolescen s essen en iden i é a ec son É a , au con ai e, s uden es, comme p é enden che cheu s (Spi iaje ienė, Spi iaje as 2015: 117), na ionnelle iden i é n'enloqua dimension du e i oi e de l'É a . 3. TATATINTIS OR EUT ÊTTI SKIRTINGAM: SANTYKIS SU STEREOTIPU Il es impo an de ne pas se laisse alle à des idées qui ne son pas alides. Le appo a ec le Li uu io s é éo ype mokinių kalboje le plus sou en exp imiaskiams un pe sonniniu į a džiu. L'adop ion du p énom pe sonnel p emiè e pe sonne ou pakaičiui la p emiè e e oisième pe sonnes son le plus sou en u ilisés, quand mokiniai déc i s Li uu io cha ak e į, lignina lie u ius a ec au es na ions des humains, exp ako opinię, comme lie u ius é aluen au es na ions des ep ésen an s. Tapa um a ec au ine communau éomene dans les ex es géné alemen é oqués des o mes pe sonnelles des en ées nous, no e, unaskai os e plu iskai os p emie des pe sonnali és, comme. : 8 D'au es peuples mokinių dans les ex es ep ésen en en la Pologne, Russie, Bal a usie e des au es É a s ep ésen an s. NIDA PODERIENĖ. Lie u io s e eo ipas paauglių aš o da buose | 6 BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 Gal mes kiek pe kuklūs, be ik i i a aliai i ge okai užsispy ę. No e na ion a similai es de ca ac è e aožes dans okiečių na ion, ca okiečiai son polagūs, san ū ūs, con iimi, sé ieux, da bš ūs, dalykiški. <...> nous sommes bonnesša džiai, anquús, ūpes ingi, sou chian s, zemiški, i in à la na u e acc išę e pom as i люди. Malg é ous les plis e minus, je me an e d'ê e Li uu ée, e non une quelle s'es issue é angenie ée. Dans les cas, où au Li uanien ne son a ibués que des aouges néga i s, l'é alua ion s é éo ype du Li uu io o mulée seulemen eiksmažodžio oisième pe sonniu e į a džiais il ou ils, ne sei apa inan a ec ses au iečiais, exemple. : Mon a is les Li uaniens son sa anaudiški <..>. Li uaiens op beaucoup bu uokliauja. Mes amis ne son pas ous bons, ce qu'ils semblen . Ce aines qui joue con e une bonne amie, e à l'au e la appelle baidykle. Donc je peux ai e une conclusion, que la plupa des Li uiniens d i eidžiai. En allan on peu ema que que les Li uu es son pas eux-mêmes polagis iques pe sonnes. Cela pe me de ai e conclue, que les Li uu ens son nemandagūs, neishauklė i. Aussi de ous pis es on peu oi , quelles Li uu ys niū ūs. Ils on oujou s seu aukée, non sa is ai s. Paaiškėjo, que les adolescen s, seulemen néga i emen é aluan Li uu io cha ac e į, i in c i iquemen é aluen leu s con empagžius e adul es. Su la base des données de l'é ude on peu a i me que la majo i é des élè es de l'en epsnio de l'âge p écipi ée adolescence iden i ien se a ec des ep ésen an s du peuple li ouw, au s é éo ype li ou e a ibuan e leu s quali és, pe sonnali é ela ion a ec le s é éo ype li ou e é eikchaien pe sonnali és en y nomman moi, nous, uneaskai os e plusieu s p emie pe sonne ac ionmajodžiais. 4. LIETUVIO STEREOTYPYS TURINYS Ank y osios paauglys ės amžiaus a psnio élè es g oupe e ec uée d'enquê e les données mon en que les adolescen s li u į é aluen posi i emen leu langue pasaulė aizdyje li u io s é éo ype es c éé p incipalemen lui a ibuan des aožų. Respondan s Li uu į 9 ca ac é isaien 67- 9 Posi i s e néga i s le s é éo ype li ou eux ao ages dis ingue selon ce, commen é aluen adolescen s. NIDA PODERIEN. Li uio s é éo ype dans les a aux d'éc i u e adolescen s | 7 iais BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 déc üdinimais: 48iomes leksemms ayan une conno a ion posi i e e mo s de 10 conjuni i s, 19 į a dijančiais néga i s pa icula i és (ž . 1 igu e.). A no e que même 53,4 pou cen . mokinių lie u į déc i en lui a ibuan seulemen posi i s aožus. 1 PAV. Lie u io s e eo ipo e inimas Posi i s e néga i s aožus in a a dio 43,2 pou cen ., e seul néga i s aožus au li au i a ibuè en seulemen 3,4 pou cen . adolescen s. le con enu du s é éo ype Li uio a é é examiné selon 5 c i è es (ž . ig. 2). 10 Apibû an le Li uu io s é éo ypou les élè es pa o ojo p esque deux ois plus leksemų e mo s de combininių, que a é é donnée 1-e âche de ca ac é is iques signes de lis e. Seuls posi i s Posi i s e néga i s Seuls néga i s NIDA PODERIEN. Li uio s é éo ype adolescen s dans des a aux de le es | 8 2 PAV. Li uio BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 s é éo ype ê emen sis selon exclusi es ca ac é is iques équence à Apibouchindan le Li uu io s é éo ypou, les épondan s on le plus sou en indiqué psychines e in ellec uelles quali és ainsi que aožus, a si leidan an s pa ela ion a ec d'au es humains. On peu ai e p émisse, que l'aspec sociomeniali é de ce âge les élè es es ex êmemen impo an , donc ils an beaucoup d'a en ion allouen Li uu io aožes, é yškėjan iems en communiquan a ec d'au es humains, é alue . Les données de l'é ude mon en que e des ep ésen an s d'au es na ions adolescen s déc i en le plus sou en selon ela ion à d'au es humains. La g ande majo i é des élè es li ou ien a ibuè en e psychines e in ellec uelles quali és. Peué ieu e pa ie adolescen s on indiqué ypiquemen Li uu io aožus, é élan an s son ela ion à l'iden i é na ionale e physiques pa icula i és. 4.1. des ai s s é éo ype du Li uanien, qui se é èlen dans quo idienne ac i i é Li u iui ca ac é ingus aužus, a sclidiančius pa son ela ionį a ec ma é iiuie ie, į a dijo 56 p oc. mokinių, Li uu io s e eo ype a ibuan p incipalemen posi i s sa ybių (ž . 3 pa .). 0 5 10 15 20 25 30 35 2 c i è e 3 c i è e 1 4 c i è es5 c i è es c i è e 1 selon ela ion à la ie ma é ielle 2 pa des quali és psychiques e in ellec uelles 3 pagal ela ion à d'au es humains 4 pagal le appo a ec l'iden i é 5 po d les ca ac é is iques physiques F équence NIDA PODERIEN. Li uio s é éo ype adolescen s dans des a aux de le es | 9 3 PAV. Li uio BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 s é éo ype ai emen s selon ela ion à la ie ma é ielle Ryškiausias Li uu io ai žas, selon adolescen s, es da bš umas (nu odė 53 p oc. esponden ų). La pa des élè es au Li uanien a ibuè en alingume (13,6%) e conse a i i é (13,6%). De els ai emen s, comme a kingumas, aupumas, adi ionnellemen a ibués au s é éo ype du Li uu io, ne son pas y aujan ys mokinių ašy inėje kalboje: que les Li uu ys o donnés, on indiqué seulemen 5,2 pou cen . esponden ų, aupumą dans les ex es in oquen seulemen 3,4 pou cen . mokinių. On peu ai e p émisse, que ces p op ié és du p é-y oye âge a psnio aux adolescen s ne son pas signi ica i es. Da bš umas dans les ex es es soule é comme le plus i ai posi i déc i an Li uu į. C'es une des p incipales ca ac é is iques adi ionnelles, éduquées dans la amille, exemple. : Depuis seno Li u is es da bš us, il peu a aille e le men al, e les physinius a aux. Chaque Li u is de géné a ion en géné a ion ansme les aleu s ondamen ales, ca ac é is ique uniquemen à no e pays. Li u is sai , que ou es à la po ée du a ail. Même e ces élè es, qui Lie u iai da bš ūs, nemėgs a a idėlio i da bų <...>. assez c i iquemen é aluen le ca ac è e Li uu io, a aillš umą dis inguen seulemen 3,4 pou kaip būdingiausią eigiamą b uožą. Lie u io apibūdinimas inginys y a eikiau išim is (nu odė cen .), es u ilisé en soulignan que ce e quali é ca ac é is ique seulemen à la pa ie des Li uiniens, n'ayan pas d'ambi ions de pou sui e leu s objec i s de ie, eg.: sąžiningas d augiškas Ils son pa s e ien ne on , ne che chen pas dans leu ie, mais eulen i e mieux que i main enan . na ionale a aillš us alingas konse a i us a kingas aupus NIDA PODERIEN. Li uio s é éo ype adolescen s dans des a aux de le es | 16 5 PAV. BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 Bû ingus ai s du Li uu e, se é èlan pa ela ion à d'au es Lo squ'É alués selon ela ion à d'au es pe sonnes les adolescen s au s é éo ype du Li uu e a ibuè en les plus posi i es quali és: sądzny (28,8 pou cen ), amical (27,1 pou cen ), mandagus (27,1 pou cen ), šnekus (23,7 pou cen ), kuklus (22 pou cen ), jus e (16,9 pou cen ). Beaucoup moind e pa ie des élè es, é aluan le Li uu io s e eo ypou, lui a ibue des aužs néga i s. Su 12-os la conno a ion néga i e ayan des leksemus le plus sou en pa a o i būd a džiai gobšus, godus (13,6 pou cen ), sa anaudis (8,5 pou cen ) en iydus (5 pou cen .). / Ce aines quali és, adi ionnellemen Li uiniens son considé ées posi i es, pa exemple, e ume, modlume, aux adolescen s n'y a p i ilumai de ca ac è e, exemple. : La plupa des pe sonnes i an en Li uanie son imides e ès complexuoja pa ce les plus pe i s aulkmen de. Lie u iai y a <...> kuklūs žmonės, mėgs a p i ap i p ie ki ų. Mano d augė, i an en Suède, es beaucoup plus lib esne. Elle es plus acile à communice , n'es kukli e d o i. N'oublions pas que la san ū ume, adi ionnellemen considé ée comme l'une des ca ac é isan s aožs du li ua io, le langage des mokinių n'es pas in oqué comme p é au an (jį a indiqué seulemen 10 pou cen . esponden ų). Mokinių kalbos pasaulė aizdyje li ou iui a ibuées an oniminės ca ac é is iques, éškiančios e me u e e ou e u e, p z. : Mano nuomone, lie u iai y a da bš ūs i a kingi. Tačiau dažnai būna liūdni i užda o būdo. mandagus šnekus kuklus eisingas NIDA PODERIENĖ. Lie u io s e eo ipas paauglių aš o da buose | 17 BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 Manau, kad dažniausiai lie u iai būna pa ikimi, iesūs, gali bū i senamadžiai, <...> šnekūs, a i i i di e mi, snobiški. Les Li uaniens son ès polagūs, d oi s e ou e s. Li uio s é éo ypo aožus, déc i an la ela ion a ec d'au es humains, le plus sou en mokiniai seulemen į a dija comme soi-même comp endamus, plus la gemen nea gumen uodami, pou quoi p écisémen ainsi mon. Li uio s é éo ype, comme ce ains aožų inkinys, de ien un c i è e d'é alua ion en compa an e é aluan au es na ions ep ésen an sų aožus, p z. : Les Le ons son moins é ange s que les Li uaniens. Je pense que la di é ence des Li uiniens e Bal a usių aikų es : nous sommes plus lib es, nous a ons plus de choix, nous sommes plus ou e s e iūkšmingi. Je pense, les ep ésen an s des pays oisins de aien ê e similai es à Li u ius e ê e sąžiningi, mandagūs amusmi, d augiški, da bš ūs e . . Cependan compa us a ec les Li uu ions, <...> les anglais son gan ingus. Aussi les gens qui y i en son sąžiningi, polagūs, con iimi, amusmi, šnekūs, d augiški. Voi e que les ep ésen an s des au es na ions selon ela ion à d'au es son géné alemen é alués a o ablemen , plus di e si ie la é alua ion des ep ésen an s des na ion usses, an en compa an les Li uiniens e les usses aožs, an en éme an opinion, quel ep ésen an des na ion Li uiniens es aux yeux des us, exemple. : Rusas je a alis, b aąsus, gina usiją e ca iauja a ec d'au es paysims, džiaugies ie e pa le son pays langue usiquemen . Les Russes déc i en Li u ius comme lė us, i zlius e ka ingus. Les Russes s'e o cen de change l'his oi e ne a les Li uu ens eux mêmes de leu olon é ėjo dans les So ie s Union, eux mêmes e usè en leu langue. En compa an des données de eche ches e ec uées chez des adolescen s, des é udian s e des pe sonnes âgées (Guda ičius 2007:162), appa adi di ec e co éla ion en é aluan le li ou des ca ac é is iques: ou es g oupes des épondan s no en sąžiness, comme ai paauglių i y esnio amžiaus žmonių dalis nei s uden ų mano, kad lie u is y a kul ū ingas s e eo ype du li ou . Beaucoup plus (paauglius pa lan synonymiquemen u ilisées leksemos mandagus, isauklė as) e communiujan (mokinių pa lan u ilisées leksemos šnekus, plepus). No e ipies di é ences en é aluan li au į selon ou e u e e me u e: des ois g oupes compa és é udian s e pe sonnes plus âgées lie u į linkę e in i kaip užda ą, paauglių kalboje an oniminiai b uožai užda umas i NIDA PODERIEN. Li uio s é éo ype adolescen s dans des a aux de le es | 18 l'ou e u e BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 a ijuen . Néga i s Li uu io s é éo ype aožai dans le langage adolescen s in oque čiau. Pa yzdžiui, kaip yškiausią neigiamą lie u io b uožą S. Papau ėly ė-Klo ienė (2009: 248), su la base de Daba inės lie u ių kalbos eks yno é ude données, dis ingue en iydą, ce b uožą aux Li uaniens a ibuè en seulemen 5 p oc. mokinių. Apibend inan on peu a i me que du appo a ec d'au es humains, comme e psychiques e in ellec uels quali és, aspec s adolescen s leu s ep ésen an s de la na ion é aluen ès posi i emen . 4.4. Des es iges d'iden i é na ionale Li uio pa icula i és, a sclidiancies pa ela ion à a ec na ionali é iden umu, dans les ex es déc i i en 36 p oc. adolescen s. Mokinių ašy inėje kalboje, il es possible dis ingue qua e na ionnel iden i é sa i okos dėmenis: 1) l'É a , 2) langue, 3) cul u e (pap očių bei adicijų laikymąsi) e 4) his o ienne sa imonę. L'iden i é na ionale, comme Li uiniens dis incamasse b uožas, adolescen s pa lais en 'appellijamas déc i an du ca ac è e na ional b uožus, exemple. : Chaque na ion es unikali na ion, qui des au es na ions se dis ingue pa ses cou umes, adi ions e des gens ansme les aleu s cha ak e io sa i umu. Lie u ių au a y a didi au a su didinga is o ija. Kiek ienas lie u is iš ka os į ka ą p incipales, ca ac é is ique nique à no e pays. Li u is sai que ou es à la main pa le a ail, sąžiningumas, énueu , il sai égalemen que au se ba e pou son au iškumą, é a , soi. Les aspec s d'iden i é e hnique son soule és en dis inguan Li u ians de au es na ions des ep ésen an s, exemple. : Užsieniečiai aussi bien que d augiški, eselmi, kalbūs. je pense nous d'eux di é ons seulemen langue e pa quelques ai sja. Comme nous ils son les mêmes, seulemen la langue di è e e na ionali é, e ou le même. Mano amicée i en Angle e e e là ou ce que au e. <...> elle a au es adi ions que nous. Nous ou ne essemblons pas i ons, pa lons, é ommons, mais cela e nous ai Li uu ens. Ryšys a ec pè e yne s'exp skien disposi ions pe sonnelles, laikysena e modèles de compo emen , pe imamais pa la na ion's cul u e adi ion. Esminga An ano Maceinos (2002: 225) insz alga: Le plus p o ond ondemen du pa io isme es la na ion e pè e ynée soiums, c'es -à-di e, josios inco po ijme en nous e no e abgsi i emen en elle. <...> Nous aimons la na ion e pè e yné pou pa ys sa e i isa ai, kas mums y a sa a.“ Emocinį yšį su ė yne i au a paaugliai iš eiškia, ce que nous aimons insis éždan danssišaknijimą dans son É a , iuandisese de sa langue e his oi e, exemple. : NIDA PODERIEN. Li uio s é éo ypes adolescen s aš o da buose | 19 BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 Li uanie es impo an e, pa ce que je y is e elle es mon pè e ynée. No e langue sans in belle e le moins éloignée des anciennes langues. <...> sommes sena, ka ališka na ion. Les app enan s de ous les ai s iden i ian les Li uaniens on le plus sou en dis ingué la langue li hu ie (8,5 pou cen de ous les épondan s) e les adi ions obse an (13,5 pou cen ). Li u iens langue, comme dis ingua oi e le li ou eux pa icula i é, esponden s on indiqué compa an li ou is a ec d'au es É a s ep ésen an sis, exemple. : Ils pa len une au e langue. Mon cousin Ned es anglais. Il di è e des Li uiniens en ce que pa le angliška, peu moka lie u iškai. Pa lan de la langue Li uiniens, comme au Li uwien a ibuée pa icula i é, les adolescen s soulignen sa beau é e son ancienne é, exp imen opinioné, que les Li uiniens langue es sunki kalba. Même e compa an les Li u iens a ec des ep ésen an s d'au es na ions, men ionnan la langue, comme dis inc i le aužą, les élè es no en que les Li uiniens pa le sunki, مثلاً. : La Li uanie es ès belle e la app end e es ès di icile. Nes des langues Li uanies abondance nosinių, d ibalsių, balsių, p iebalsių. Lie u ių kalba y a sunkiausia kalba, nes Lie u ių kalboje y a daug p iebalsių, balsių, miš iuojų d iga sies, pusbalsies, skiemenes e . . Où Anglų langue es ès acile. Elle y a aucun balsies, p iebalsies e . . No ionne su leu langue les élè es g oundja phone os, éc i u e exemples, . i. aspec s, don app ennen à l'école, pe me ai e p éludé, que les disposi ions su la ma e nelle langue c éées à l'école e e missen les élè es dans la langue mondiale aizdyje. A no e que les Li uiniens langue, comme na ionnelles iden i és b uožą, į a dija e y esnių klasių mokiniai. Kalbininkai (Aliūkai ė, Mikulėnienė, Čepai ienė, Ge žo ai ė 2017: 174), y ę językowego a ian iškumą gimnazis ų kalboje, no e que communeine langue es a ibuée de sépa a ion ou d'iden i ica ion a ec Li uanie onc ion. Li u iques adi ions e cou umes enan se mokiniai considè e égalemen le Li uu io b uožu, qui dans les ex es es indiqué en compa an leu s e au es na ions de di é ences. Les adi ions e hniques adhé an si mini la plus g ande pa ie des élè es, ap a iančių lie u io ypeą ela ion a ec le na ional iden i é aspek u NIDA PODERIEN. Li uio s e eo ype adolescen s dans des a aux de le es | 20 (13,5 % de ous BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 les épondan s). Mokinių kalboje au inių adicijų laikymasis ilius uojamas Li uanie ien les kalendo inių, eliginių i als ybinių š enčių š en imu, p z.: adi ions. Pa Noël 12 pla sals e nécessai emen doi ê e silkė, Velykos kiaušiniai e blan a miš ainė, Vėlinės oulemen dans les ombes. La Li uanie a ses ê es de comme é ie 16 oji, e pa exemple ame ikiečiai a ses ê es. Mano amigaë Maša i en Russie. Nous ne essemblons pas du ou . Elle mange ou au e nou i u e e aime au e. Ji neš enčia kalėdų g uodžio 25 d. Paauglių kalbos pasaulė aizdyje Li u iškų pap očių i adicijų laikimasis sieu amas su giminės, šeimos pe dudamais modèles de compo emen , qui son els du us, que iškiausiai ep ésen een mokinių san ykį su au iniu apa umu. His o inė sa imonė, comme iden i é na ionale démen o, adolescen s pa binée bend uomenėje eiškiama didžia imusi nep iklausomybe, Lie u os Didžiosios Kunigaikš ys ės pé iode, exemple. : Cependan la Li uanie bien e pe i e pays, mais a siko oyons la libe é. <...> combien a ésis ée ils [li au iai N.P.] puldinemen s e Rusų, e c oisžiuočių. Sėkmingi ba aşii, pe galės, <...> expansion du e i oi e. <...> Donc ces emps-là Li uanie é ai plus g ande e les gens y é aien yž ingesni. Tadais Li uanie é ai didi. S'appuyan des mokinių ex es on peu ai e p éludą, que mokiniai ne linkuen iden i is a ec leu s aibnais an ê iai, bend umą a ec son na ion ils g indžia a gumen sis, émoijančiais la na ion's o ce. A. Guda ičiaus (2007: 158) d'une é ude e ec uée, dans lequel dis ingué idėjinės pozicijos dėmuo (san ykio su pasauliu, ė yne, eligija), selon les données, les é udian s, choisissan esi des an onimiques pai es na ionalis e cosmopoli e, pa io e non-pa io e, de Li u iou nacionalis as, didesnė dalis y esnio amžiaus g upės esponden ų nu odė abu b uožus – ca ac é is iques b uožų pažymėjo na ionalis a, pa io as. Tan des langues adolescen s, que A. Guda ičiaus des eche ches e ec uées dans des g oupes de pe sonnes âgés mon en que la ela ion a ec l'iden i é na ionale ma qué dans ous les g oupes d'âge, bien que paauglių kalboje, ca ac é isan le Li uu io s e eo ypą, n'es pas p édominan . NIDA PODERIEN. Li uio s é éo ype dans des adolescen s le es a aux | 21 BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 4.5. La Li uanie a ibue des ca ac é is iques physiques Pauglys ées âge a psnio élè es, comme disen nomb eux psychologues, pa iculiè emen impo an es l'appa ence, physiques ca ac é is iques. Li uio s é éo ypui mokiniai a ibue seulemen g ožį, jėgą nusakančius signes. Apibû an li ou y, physiques pa icula i és in oquio 35,6 pou cen . esponden es. Disons-y que les élè es li u ie considè e comme g ažų žmogų, a odami apibend inamąsias leksemas, pa exemple, g ažus, s ip us, spo iškas, bonne o me nosis, bu na no mali. Plus en dé ail déc i an no e, que Li u is es hau , géné alemen mini po e o de ales: udi che eux, bleuynes yeux, ougeonos lūpos, blan i dan ys. Nè dans un seul ex e Li u is n'es déc i comme nég ažus ou aibnas. S'appuyan ma é iel de l'é ude on peu a i me que les adolescen s pa len mondiė aizdyje Li u ien a ibuées beaužaus, physiquemen s ep aus, sain homme ca ac é is iques. po ai du Li uio adolescen s dans la langue mondiale aizdyje ès semblables à Li u iens pa binées consciencees e mésinus enco e XIX a. Simono Daukan o (1976: 69) c ée une Li uu io pa eikslą: Senieji lie u iai, žemaičiai bu o žyd omis akimis, nuogąsčios pož ilgos, skais aus eido, Daukan o aš uose, lie u io plaukų ilgų i amsiai gels ų, s ambūs, s eiki, s ip ūs <...>“. Mokinių kalboje, kaip i S. pa eikslas oman izuo as, lie u iui p iski an paaugdos e us iš aizinam b uožus. Le manque es de données empi iques, que ce soi possible de compa e adolescen s g oupes d'âge e é udian s ainsi que pe sonnes âgées dis ingués Li uu io épaississemen aožs. Une elle compa aison pe me ai de dé e mine , commen co élie l'é alua ion des ca ac é is iques physiques e du ca ac è e a ibuables au s é éo ype du Li uu e. 4.6. Bûches les plus ca ac é is iques du s é éo ype li uanien À l'excep ion p incipalemen des adolescen s ex es men ionnés aožus du Li uu io selon 1) ma e ialiuoju gy enimu, 2) psichines i in elek ines sa ybes, 3) san ykį su ki ais žmonėmis, ela ion de a ec 4) ela ion de a ec la na ionale iden i é e 5) au Li u ien a ibués des ca ac é is iques physiques, on peu a i me que adolescen s langues mondiė aizdyje es sel o mé el s é éo ype du Li uu io (ž . 6 igu e.). NIDA PODERIENĖ. Lie u io s e eo ipas paauglių aš o da buose | 22 BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 6 PAV. Lie u io s e eo ipo u inio dominan ės S'appuyan su les données de l'é ude de la langue des a aux de l'éc i u e des adolescen s on peu a i me que l'a i ude des adolescen s à l'éga d du Li uu io s é éo ypou es ès posi i e us. On peu ai e p émisse, que les adolescen s au ep ésen an des peuples Li uiniens a ibuen ces quali és, que eux-mêmes considè en des aleu s. Comme les plus ca ac é is iques aožus du ep ésen an du peuple li uanien les élè es in oquè en da bš umą (56 pou cen ), in ingueu (42 pou cen ) e sąžiningumą (28,8 pou cen ). du Li uanien s é éo ype, une g ande pa ie des adolescen s a ibuè en des ca ac é is iques, se dé oilan pa ela ion a ec d'au es: ami iéškumą (27,1%)), cul u ingumą (27,1%), gaimume (27,1), niū umą (22%). A no e que le langage des mokinių li ou e déc i uimaien joyeux e niū us a ijuen . Pa mi les néga i es du li ou des quali és p écisémen niū umą a indiqué la plus g ande pa ie des épondan s. En compa an des adolescen s e des é udian s ainsi que des pe sonnes âgées épondan dans des communau és linguis iques (Guda ičius 2007: 161164), on peu a i me que de elles ca ac é is iques a ibuées à un ep ésen an du peuple li uanien, comme indus š ume, p udingume, son ca ac é is issimes aouges du s é éo ype li au de ous les g oupes d'âge épondan à la langue mondialė aizdyje. Beaucoup supé ieu e adolescen s e pe sonnes âgées p opo ion que é udian s du s é éo ype Li uu io a ibué cul u ingume. Linksmum, comme ep ésen an du peuple Li uanien p op emen , indiqué seulemen dans les ex es adolescen s. da bš us in elligen sąžiningas amical cul u ing amus niū us NIDA PODERIEN. Li uio s é éo ype dans des adolescen s le es | 23 BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 IŠVADOS 1. Ank y osios paauglys ės (1113 m.) âge a psnio mokinių ašy inės kalbos y imas indique que ce siècle paauglių kalbos pasaulė aizdyje es susi o mé le appa enance du li au io au s e eo ipas. Lie u į, kaip au os a s o ą, paaugliai iden i ikuoja pagal e ninę kilmę, É a , le cul u el apa umą. Li uio s e eo ypo b uožus mokiniai į a dija, le s e eo ypo pag įsdami sa o požiū į socialiniais i kul ū iniais pa yzdžiais. Mokinių eks uose au inio są oka n'a pas des cono a ions néga i es. En ma quan que les gens son di é en s, des dauguma paauglių au inį s e eo ipą laiko apibend in ais als ybės daugumos a s o ų é alua ions. 2. La g ande majo i é p éci i ée adolesclys es âge a psnio des élè es iden i icinse a ec le Li uu io s é éo ype, lui a ibuan e leu s e con empagžių quali és. Le appo pe sonnel a ec le li uu io s é éo ype adolescen s exp imeiskia des o mes pe sonnalisées en e noms à moi, nous, no e, singula askai os e plu aliskai os pi mojo eiksmažodžiais. 3. La plupa des adolescen s l'app oche au s é éo ypue du Li uu ie es posi i es. Mokinių laxo a aux on pa a o a igubai plus e beaucoup plus équen ée in oquée leksemų, mo s de junginių, pažyminčių posi i s b uožus que néga i s. Des posi i s Li uu io s é éo ype aožes la plus g ande pa ie adolescen s no e no e a ailleš umu, in ingumu e sąžiningumu, de néga i es pa icula i és élè es dis inguen niū umu, konse a y umu e sa i e ės s ygių. Au Li u i a ibué gaimume e niū ume sou en a ie dans les ex es des esponden s, ce e pai e b uožų pa a o a si sou en que le langage išski a kaip iena iš lie u io s e eo ipo dominančių. Nacionalinio apa umo ypa ybės paauglių sou en in oduisaien dis inguan lie u ius des au es na ions ep ésen an s. Ryšį a ec pè e yne e nau a paaugliai ép eškia, emphéždan įsišaknijimą dans son É a , didžiuodamiesi lie u ių kalba i is o ija. Li u iu a ibuées adolescen s é aluées beaujaus, physiquemen ig aus, sainiko homme ca ac é is iques. 4. En compa an l'é alua ion du s é éo ype li ou e des adolescen s e des é udian s e plus âgés âge (3565 m.) des épondan s dans les communau és linguis iques, on peu a i me que les adolescen s é aluen le s é éo ypue li ou e posi i iausiai e lui a ibuen plus de aožes posi i es que des au es g oupes d'âge épondan s. En compa an le s é éo ype du Li uu io a ibués aožs, on peu a i me que da bš ume e p udingume son les plus du ables aožai de ous g oupes de siècle des langues mondiė aizdyje. A no e que l'amusmume, l'ou e u e, comme s é éo ype du Li uu io a ibuées des quali és, ixouées seulemen dans les ex es adolescen s. A li uu io s é éo ype aožai, dé e mine seulemen de mokinių NIDA PODERIEN. Li uio s e eo ypes adolescen s aš o da buose | 24 langues, mon e Li uu io BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 s e eo ype con enu changeimu, se ai possible é alue is y us plus hau es classes de mokinių (1618 m.) données de langue éc i ine. LITERATŪRA Aks ina ičiū ė I., Pe ai y ė D. 2007: Con igu a ions des composan s symboles de l'iden i é na ionale Li uanienne. Philosophie. Sociologie 18 (2), 1431. Accès su in e ne : h p://elib a y.l / esu sai/LMA/Filoso ija/ il72/4.pd . Aliūkai ė D., Mikulėnienė D., Čepai ienė A., Ge žo ai ė L. 2017: Le langage a ian iškumas e son é alua ion du poin de ue de la dialec ologie pe cep y iosios: a ian s e lieux imagdinés, Vilnius: Vilniaus uni e si e o leidykla. Ba e M., Wilson H., Lyons E. 1999: Sel -ca ego iza ion heo y and he de elopmen o na ional iden i y in English child en, Guild o d: Uni e si y o Su ey. Accessible su in e ne : h p://epubs.su ey.ac.uk/1638/1/ ull ex .pd . Bauman Z. 2015: Kul ū a akiojoje mode nnybėje, Vilnius: Apos o a. Daukan as S. 1976: Raš ai 1, Vilnius: Vaga. Dob o olskienė I., Plen ai ė V. 2005: IIIIV classes de mokinių ašy inės kalbos žodynas. P ieiga su in e ne : h pwww.biblio eka. pu.l /pedagogika://PDF/2005/76/dob o olskiene_plen ai e.pd . D uckman D. 1994: Na ionalism, Pa io ism, and G oup Loyal y: A Social Psychological Pe spec i e. – Me shon In e na ional S udies Re iew 38 (1), 43–68. P ieiga in e ne e: h p://be .be keley.edu/E hnic%20Religious%20Con lic /E hnic%20and%20Religious %20Con lic /2%20Na ional%20Iden i y/D uckman%20na ionalism.pd . Gage N. L., Be line D.C. 1994: Pedagoginė психология, Vilnius: Alma li e a. Guda ičius A. 2007: G e inamoji séman ique, Šiauliai: Šiaulių uni e si e o édi eu . Jonu y ė J. 2008: É ude du sa oi adi ionnellemen : changemen de pa adigmes. T a ails de la na ionoca 35, 13 23. P ieiga su in e ne : h p://www.ll i.l / ailai/05_Jonu y es.pd . Kuzneco ienė J. 2007: Li uanien au ine iden i é: e me u e e ou e u e ê menys. Philosophie. Sociologija 18 (2), 113. P ieige su in e ne : h pmokslozu nalai.lmaleidykla.l /publ/0235-7186/2007/2/1-13.pd . Maceina A. 2002: Raš ai, VIII omas. Suda ė An anas Rybelis, édaga o Vi a Malinauskienė, Vilnius: Min is. P ieiga su in e ne : h p://maceina.l /pd /8 omas.pd . Papau ėly ė-Klo ienė S. 2009: Li uiniens na ional cha ac e is des langues Li uanies pasaulė aizdyje: a galime adin is da bščiaisiais pa yduoliais? – Ac a humani a ica NIDA PODERIEN. Li uio s é éo ype dans des a aux de le es BENDRINĖ KALBA 91 (2018) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 adolescen s | 25 uni e si a is Saulensis 8, 244252. Accessible su In e ne : h pgs.elaba.l /objec /elaba:6108337/. P uskus V. 2003: Mul ikul u inée communica ion e adyba. Accessible su in e ne : h ps:www.sc ibd.com/doc/7366590://Mul ikul u ine-Komunikacija-I -Vadyba- P uskus. Ru ko ska K., Sme ona M., Sme onienė I. 2017: Ve ybės lie u io pasaulė aizdyje, Vilnius: Akademinė leidyba. Ru land A. 1999: The de elopmen o na ional p ejudice, in-g oup a ou i ism and sel s e eo ypes in B i ish child en. B i ish Jou nal o Social Psychology 38, 5570. Elle a é é publiée dans le Jou nal de la psychologie sociale b i annique. P ieiga in e ne e: h ps://ka .ken .ac.uk/26174/. Spi iaje ienė I., Spi iaje as E. 2015: Depuis la na ionnelle jusqu'à la iden i é e i o iale en Li uanie: socialis géog aphis app oche. Regional o ma ion and de elopmen s udies 1 (15), 109 118. Accès à In e ne : h p://jou nals.ku.l /9index.php/RFDSa icle/ iewFile/84/pd . Šu inienė I. 2006: Li uanien au inė apa ybė globalizācijas kon eks os: aiška i kai os endencijos. Philosophie. Sociologie 2, 1826. Accès su in e ne : h pmokslozu nalai.lmaleidykla.l /philosophieociologija/2006/2/3345. Taljūnai ė M. 2006: Kons a imas iden i é na ional du Li uanien dans les eche ches sociologiques. Philosophie. Sociologie 2, 817. Accès In e ne : h pwww.elib a y.l esu sai/LMA://Filoso ija/Fil_008_017.pd . TTŽ 2005: Dic ionnai e des mo s in e na ionaux. Suda ė Aldona Bendo ienė, Vi ginija Bogušienė, Emilija Dagy ė e k ., édagé Algiman as Kinde ys. Le 4 aime a. e suppl. au o isa ion, Vilnius: Alma li e a. Tume J. C., Oakes P. J., Haslam S. A., McGa y C. 1992: Sel and collec i e: cogni ion and social con ex . Aus alian Na ional Uni e si y Pe sonali y and Social Psychology Bulle in, 125. La plupa des pe sonnes qui on des p oblèmes de san é men ale son des pe sonnes qui on des p oblèmes de san é men ale. Accès in e ne : h p://psychology.anu.edu.au/ iles/Manusc ip s-4-Sel -and-Collec i e-Cogni ion-and- Social-Con ex .pd . Žiliukai ė R., Po iliūnas A., Sa icka A. 2016: Lie u os isuomenės e ybių kai a pe ing -six indépendance ans, Vilnius: Vilniaus uni e si yd publikla. P ieiga su in e ne : h pswww. s . u.l /documen ai/Naujienos_Mokslo_pasiekimai/2016/lie u os_ isuo menes_ e ybiu_kai a.pd . Župe ka K. R. 2017: À p opos du Li uu io ca ac è e e langueėsenos pa icula i é. La langue na ale 4, 3–10.