Dar kartą apie dvigarsių dėmenų i, u kiekybę: ar tikrai neilgėja bendrinei kalbai artimiausiame šnektų areale?

Bend inė pa le S anda d Language / 2025, No 98, p. 116 Ré é ence du con enu Con en s link / ISSN 2351-7204 (élec onique en ligne) / Copy igh © 2025 Rima Bakšienė. Published by he Ins i u e o he Li huanian Language. This is an Open Access a icle dis ibu ed unde he e ms o he C ea i e Commons A ibu ion Licence, which pe mi s un es ic ed use, dis ibu ion, and ep oduc ion in any medium, p o ided he o iginal au ho and sou ce a e c edi ed. // Issue pa Li u iens Ins i u de langue. Ce a icle es un accès ou e , dis ibué sous les condi ions de licence da ibu ion C ea i e Commons, pe me an de u ilise , dis ibue e ep odui e sans es ic ion le con enu en n'impo e quel suppo , indiquan les au eu s e la sou ce. Recei ed: Gau a: 2025-04-22. Accep ed: Adop é: 2025-05-25. 1 DAR FUIT APIE DOIGORSI DMEN i, u KIEKYB: AR TRIRAI NILGJA BENDRINEI KALBAI ARTIMIAUSIAME ŠNEKT AREALE? Once Again on he Quan i y o Elemen s i, u in Mixed Diph hongs: Do They Really No Leng hen in he Dialec A ea Closes o he S anda d Language? RIMA BAKŠIEN Ins i u des langues Li uanies El. e-mail: [email p o ec ed] ORCID ID: h ps://o cid.o g/0000-0002-6716-0776 Les di ec ions de eche ches scien i iques: expé imen ime inė oné ique, phonologie, géoling is ique. h ps://doi.o g/10.35321/bkalba.2025.98.05 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ ANOTATION Il es impo an de no e que les É a s memb es ne son pas enus d'applique les disposi ions de l'acco d en ma iè e de d oi s de l'homme. L'a icle analyse dans une quan i é de ê emen s de doublea sies i, u dans la pa ie no d aka inée des kauniškių aka ų aukš aičių, engloban Ju ba ko, Šakių e Vilka iškio šnek as, don phonologine e p ozodine sanda a es p incipalemen basé e codi isan no mes de a ie commun inée. En aison de ce ype akū inių d iga sių no minio a imo de nie pé iode plus ac i emen discu ée il y a quelques années, ou nissan in e na ionale one inės abėcėlės (TFA) ecueil des éc i s à communine des langues Li uaniennes. Alo s p é u, que les p emie s dėmenes peu en ê e e les cou s, e demi-longs, pa lan d'un s yle plus lib e. Cependan la ques ion es e oujou s dé ini i emen nonšsp ê e, donc impo an con inue à é udie ces doppa sių p ozodinius signes dans šnek es, adi ionnellemen enues dans dėmenų i, u neilginančiu plo u, se déma quan du ou e sys ème de la langue Li uanien. S'appuyan su des eche ches, e ec uées expé imen ales phé iques mé hodes, ésul a s e les é aluan s a is ique C i è e de l'é udian , l'a icle ai la conclusion que n'es en pa ie no d de kauniškių, Ju ba ko e de pa ie Šakių apylinkėse, an akū inių, an ci kum leksinių d iga sių dėmenys i, u laiky ini halilgiais, e akū inių dėmenų elginame plėjaine en allan e s le no d. Dans ixés kauniškių p ozodijos dėsningumus neabejo inai p ise en comp e e ou nissan commun inės a ies no minius a ian s. ESMINIAI VOODŽIAI: Li uiniens a mes, aka ų aukš aičiai kauniškiai, p iegaidė, mix usis d iga sis, balsio kiekybė. ABSTRACT Il es à no e que The a icle analyses he quan i y o he elemen s o mixed diph hongs i and u in he no hwes e n pa o he Wes e n Aukš ai ian subdialec o Kaunas, encomb ing he local dialec s o Ju ba kas, Šakiai, and Vilka iškis. The phonological and p osodic s uc u e o hese egional dialec s is mos commonly used as a basis when codi ying he no ms o s anda d p onuncia ion. The e is s ill ongoing deba e abou he es ablished p onuncia ion o he acu e syllables o his ype in he s anda d language (whe he hey a e sho o semilong), so i is essen ial de iden i ie leu s p osodic ea u es in hose local dialec s ha ha e adi ionnellemen been conside ed an a ea whe e he elemen s i and u do no leng hen and which s ands ou om he es o he Li huanian language sys em. Based on he indings o s udies conduc ed using expe imen al phone ic me hods and e alua ed wi h he s a is ical S uden s - es , il peu ê e conclu que in he no he n pa o he Kaunas subdialec , speci ically he Ju ba kas a ea and pa ly he su oundings o Šakiai, he elemen s i and u in bo h acu e and ci cum lex mixed diph hongs should be conside ed semi-long. Mo eo e , he leng hening o acu e elemen s becomes mo e 2 p onounced as we mo e no hwa d wi hin he desc ibed a ea. The iden i ied p osodic pa e ns o he Kaunas subdialec should undoub edly be aken in o accoun when es ablishing s anda d p onuncia ion a ian s. KEYWORDS: Li huanian dialec s, Wes e n Aukš ai ian o Kaunas, pi ch accen , semi-diph hong, owel quan i y. ĮVADAS Les a aux des dialec ologues des hau s- ai s kauniškių šiau inės šnek os son uni e sellemen indiqués comme les plus p oches des Li uiniens communeine langue (Zinke ičius 1994: 2729; 2006: 165167; LKTCh 2004: 38; VAKKKA: 3638 e k .), leu sanda a phonologine habi uellemen baséée e codi ian les no mes de a e commune (c . plus. Pupkis 2020: 1418; Bielinskienė e k . 2014: 2434). Bien que au débu du XXI a. adési des opinions, que la o ma ion imuisi de la langue bend ines en aison de di e s ac eu s de ien ac ualesnis base de la a e des g andmies, pa iculiè emen capi ales (ž . Vaicekauskienė 2017; Čiči kai ė 2019 e k .; c i ique oi Pupkis 2020: 117146), adi ionnellemen la langue bend ines èglingume es oujou s é aluée g an celle-ci a ec le sys ème phonologique de la pa ie no d des kaunie in. L'un des Li uiniens communine a čiai jusqu'ici ac uels élémen s sonyno son akū iniai d iga siai su dėmenimis i, u su leu s a imes langue no min ojų non moins discu ée (apž algą oi Pupkis 2020: 170173), mais p incipal no minu a ian an oujou s ou ni un el d iga sių a imas dėginan ces a menų, neilikan les cou s, bien que comme plus lib e s yleus a ian déjà ou ni e combien allongé a imas (ž . VLKK 2021). Absolu emen la plupa des ep ésen an s des shnek es li uaniens de la posi ion en ques ion son habi uels en paillginan (zemaičiams e papla inan ) leu s dėmenis i, u. Comme seul nilginan plo s dans les a aux adi ionnels a mė y es on é é dé inis p écisémen des kauniškių šnek os su Vilka iškį, Šakius e Ju ba ką, ainsi que des claipėdos k aš očių Klaš aių e aka ų aukš aičių šiaulių nedidelys (ž LKA 1982: žemėlė N . 20). Ce e disposi ion commencée conséquemmen k es ione en Li uanie dé eloppés mé hodes de phoné ique expé imen ale g įs us a mių eche ches, e pa iculiè emen XXI a. commencemen expé imen a eu s, p incipalemen le p o esseu Alekso Gi denio mokinių, dans les a aux (apž algą ž . Bakšienė 2014: 197). Cependan dé ini i emen à la ques ion, quelle du ée son akū iniai dėmenys i, u men ionnés kauniškių šnek ose, oujou s pas épondu, donc a icle e ou née à plus dé aillée expé imen ale é ude de ces uni és sono ies. L'objec i de l'é ude expé imen ale de la phoné ique des mé hodes d'enquê e isanalyse les hau es ailles des Kauniškių šiau aka inės pa ie d iga sių dėmenų i, u du mę e basé su des pa amè es s a is iques é alue ses in e connec ions a ec p iegaidées. Les p oblèmes soule és de l'enquê e: 1) é abli conc e s i és šnek ų d iga sių dėmenų i, u quan i ybės ai s; 2) su la base des données de du ée eçues, ésume les appo s quan i a i s des 1 démenes en ques ion de ou le no d ada nien ( adiciellemen neilginančiojo) VAK ai eal; 3) se i les communs de ce ype doppa sies ê emen s de quan i é dėsningums e épond e à ques ion su leu possible allongemen neilgemen dans la zone analysée. Le ma é iel in es iga eu a cons i ué d'un ques ionnai e VAK a ealo des k aš inių šnek ų Ju ba ko e Vilka iškio iksliniai en egis emen s sono es. Des deux šnek ų en egis ée pa 6 dik o ius (3 hommes e 3 emmes, nés e éle és dans les égions é udiamises, bien maî isan la locale šnek ą, d'âge moyen […] moyennex ~53 m.). Akū iniai i ci kum leksiniai d iga siai su 2 dėmenimis i, u y imui en egis é dans ces a i iciels sakiniuose: sulūžo l as pe upę: da( ) ce e as as puod; elle sk é ai : au enį ski s a os mains; ès k ms a ce en an : kie ai ki š as ce skilandis; hie sp n ą pi kom: asa ą spiñ a os musées; (jus e)pùl as o sale: ou pu qui es enu; 1 Tous ab é iemen s oy. à la in de l'a icle. 2 É alue la du ée des acū inių d iga sių pi mųjų dėmenų possible seulemen les compa an a ec des co espondan s ci kum leksinių d iga sių dėmenimis, pa iculiè emen cela es impo an šnek es, con enan les pou sus inę p iegaidę. 3 (pa)kù as déjà ce pečius: ou u ce p apuolé; (pa)m u poussé ce able: il ou ku pas é ai ; chez nous Kùnca es enu: asa ą (a )kuñ a ce en an . Les insc ip ions ai e 2014 m., a ec la 3 pa icipa ion de l'au eu de l'a icle e pa une ep ésen an s des locaux šnek ų, qui acon aien le equis sen inium, e dik o ius 35 ois lib emen le épé ai . En analysan le ma é iau eje e échouées en a i es, chaque d iga sio é ude p ise pa 3 dic eu des épé i ions, au o al é udiées 288 éalisa ions (144 akū iniai e 144 ci kum leksiniai d iga siai). Les ésul a s ob enus son addi ionnellemen compa és a ec des années p écésenes e ec uées Šakių šnek os eche ches, isan compleksiquemen cou i ou e acū inių dėmenų i, u po en iellemen neilginan į a ê e. En e ec uan l'é ude, di b a expé imen ales phé iques mé hodes: logiciel PRAAT equis les sons segmen és, mesu ée segmen es du ée, plus a d données ai ées logiciel EXCEL ja calcule des du ées signi ica i es moyu kie, b aižy i g aikai. Caluée absolou e du duplica sio e du p emie wea men du ée millisecondes (ms) e ela i e le p emie wea men du ée p ocen ais du o al duplica sio du ée. 4 Les p ises de du ée compa ées é aluées la science expé imen ale de la phoné ique sou en u ilisée pa un pa amè e s a is ique d'un soi-disan c i è e S uden (angl. Tes ), qui mon e si deux g oupes compa és la di é ence des g oupes es s a is iquemen signi ica i e. L'é alua ion s a is ique a égalemen é é e ec uée p og amme EXCEL, pa choixan commande Da a > Da a Analysis > -Tes : Two-Sample Assuming Equal Va iances. Les données de ucmes a é é choisie de ep ésen e des diag ammes in o ma i s ec anchiakampes, qui y e lè en aussi ce ains pa amè es s a is iques des imi és compa és: p emie e oisième qua ilées, médiana, moyenne, minimum, maximes e exclusi s signi ica ions (plaî oi K uopis 1993; Čekana ičius, Mu auskas 2000; Lapin 2010). É aluan la nou eau é e ac uali é de l'é ude, a an ou men ionnée es ce que ou e les démenes en ques ion neilginan kauniškių plo s analysezé complexeusemen . Ce e plo e cons i ue ois plus iches zones Vilka iškio, Šakių e Ju ba ko, auxquelles, sans les unijan ie neilginimo, ca ac é is ique e assez beaucoup dis inc i s aožés (plačiau oi Bakšienė 2022), donc épondan à la ques ion, de quelle du ée son discu ablies les deuxa sių dėmenys, il es nécessai e d'analyse les données de ous les zones. Neu e, dé aillé le kauniškių d iga sių du mės y imas se ai ak ualus codi ian e commun inės a ies no mes, ca , comme men ionné, ce aspec du no minemen n'es enco e pasmas dé ini i es commun os opiniés. 1. ANKSTESNIEJI KAUNIŠKI BIIGARSI TRIMAI Occiden ales hau š aičių kauniškių d iga sių dėmenų i, u du ée ques ion n'es pas nou elle, lui dialek ologų a é é acco dé a en ion à plus d'un anks esnien a ail. Comme déjà zaz men ionné in oduc ion, dans les capi alis iques e ch es oma is iques 20 a. a mė y os comme ces, dans lesquels šnek ų pa icula i és géné alemen déc i es seulemen su base klausa, šiau inės e šiau aka inės kauniškių šnek os (A. Salio classi ica ion pa ie des hau š aičių šiau inių aka ų, eliuoniškiai, dė ykai e pa ie des aka inių zanaų) on é é dis inguées du o al de la langue li uanienne, a i man que les doubles akmens akū inių i, u čia neilg, kaps umpi (LKA 1982: N . 20; oi 1). 3 Une pe i e pa ie de ce e ma iè e a déjà analysé, oi . Bakšienė 2014. 4 Ap a ian ela i emen kinée du ée, peu ê e calculée e quelle pa du mo en ie cons i ue le segmen en ques ion (plg. Š age is 2015: 12 e k .), mais dans ce cas n'é ai possible de le ai e, pa ce que les pai es é udiamées n'é aien absolumen minimales, sky ėsi non seulemen p iegaide, mais e pa d'au es sons, nomb e de sons e pan. En pou cen ages, e non pas d'au es uni és ela i es, choisie des données de du ée exp ime e en aison du ai que a é é co igée à des eche ches an é ieu es, a in de compa e les ésul a s de plusieu s šnek ų. 4 1 1 ig. Akū inių d iga sių dėmenų i, u neilginančios kauniškių šnek os ( agmen de LKA 1982: mapėl. No. 20) En Li uanie dé eloppés des eche ches expé imen ales phé iques, les pa icula i és a miques commencées à é i ie de nou eau, en se basan obje y esnę me odologiją. a. débu XXI e ec uée non peu de kauniškių ga syno expé imen ines eche ches, en e elles l'a en ion consac ée e d iga sių dėmenų i, u du ée klausimui. Ces eche ches concluen p esque uni e sellemen a i mé que les ê emen s des akū inių d iga sių déc i ie dans la plo e pailgėja, de ien demi-longues, cependan main ien umpojo balsio quali é long emps ils enden pas é u ė i, comme ou mé y ines langues Li uaniennes šnek ų a eale, e pla ė i, similai emen comme aka inėse žemaičių šnek ose, seulemen la ge essence de beaucoup de deg és de aiblness. Men ionnable e ce que dans les no diques kauniškių šnek os p esque uni e sellemen demi-longues e géné alemen papla ėjusiais considé e e en aison de ęs inės p iegaidės pailgėję ci kum leksinių d iga sių dėmenys i, u, например.: [2ˈʋjɪlks] ~ i kas, [2pjˈ ɪk ] ~ pi k i. 5 Ainsi des deux phonologiques p égaiszes skiemenyse ces dėmenes en e mes de du ée ai ées comme egua e čiai, pou sus ine p égaisée con enan dans skiemenyse pailgemen é alué même comme yškesnė e sis emingesnė p ozodinė pa icula i é (plaî e oi Bace ičiū ė: 2004 89; Bace ičiū ė, Leskauskai ė 2004: 1214; Vaišnienė, Bace ičiū ė 2005: 29302; apž algą oi Bakšienė 2014). Cependan le plus sou en ci és a aux analyse une quelle que soi des données sépa ées šnek os ou elles compa e a ec minimus dėmenis aki aizdžiai elginan es pie y inės kauniškių pa ie données, complexe de la su ace neilginančiojo é ude e ec uée n'a pas é é. 2.DOIGARSI BANDRSIOI TRUKMES DES RÉSULTS Tou d'abo d analyse d iga sies a ec dėmenimis i, u la du ée géné ale ésul a s des mesu es. Je an un coup d'œil en s ačiakampes diag ammes, ep ésen an an 6 Vilka iškio e Ju ba ko šnek ų akū inių e ci kum leksinių d iga sių de la du ée géné ale données slaidà (ž . ig. 2), on oi que dans les deux šnek es exis ai e commun ybių, e di é en es longueu s dėsningumų. 5 Pou la ansk ip ion TFA signes oi . Bakšienė, Čepai ienė 2024. 6 Dans ce e pa ie, seules son abo dées les données de la du ée absolue. 5 Les deux šnek es on en commun le ai que ci kum leksiniai d iga siai son endé ê e ilgesni que acū inius, cela indique p incipalemen dans les deux cas des signi ica ions médianes plus éle ées. Cependan , la di é ence des doublea sies ayan di é en s passages es no ablemen plus g ande dans le schnec e de Vilka iški: ici l'épicen e des signi ica ions de la du ée des acú ines doublea sies es 178 ms, ci cum leksinių 194 ms, e Ju ba ko espec i emen des e 164 ms. Gana iškio schnec e di è e e les signi ica ions des moyu ques: akū inių 182 ms, ci kum leksinių 192 ms, nesba ko šnekkio idu kių apple acū inių ci kum leksinių 168 ms. Les données de Ju ba ko son clai emen é élées e les zones de signi ica ion de la zone p incipale son di isées en e le hau e le oisième qua ili (ba diag elles […]d, a […] a oms) des deux qua ilies de la ci cuse de Vilka iškio: les deux zones de signi ica ion son complè emen iden iques. Ainsi il es aisemblable que Ju ba ko šnek oje n'ama une di é ence signi ica i e en e akū inių e ci kum leksinių di eamosios g oupe d iga sių de longueu o ale. Les diag ammes oien e ce que dans Vilka iškio šnek oje en géné al de ou es les données mesu ées doppa sių du ée o ale es supé ieu e negu Ju ba ko, cependan é aluan la du ée absoluu ie ce n'es pas ès impo an e di é ence, il peu ê e lié e a ec les indi iduelles quali és des locu eu s. 2 ig. D iga sies de la du ée géné ale signi ica ions sepa a ion7 En compa an di é en s p égaides con enan des pai es de d iga sies ( l i, i...) de la du ée géné ale moyu kius (ž . igu e 3), isible déjà discu ée endances (Vilka iškio šnek oje aki aizdžiai plus g ande di é ence en e akū inių e Ju um leksinių d iga sių; ous Vilka iškio šnek os ci ka siai enden à ê e ilgesni neguba ko), mais des yšk i naujų pa icula i és, qui onden les men ionnus dėsningumus. Vilka iškio šnek oje 7 pai es (des ligin ų 8) ilgesni son ci kum leksiniai d iga siai, seulemen un cas (ùn uñ) de plus g andes du ées es 7 S ačiakampėse diag ammes au milieu si uées dėžės ep ésen e la zone de signi ica ions im ie en e le p emie e le oisième qua iilies. Mediana ( idu inė im ie signi ica ion; dans ce cas, quand le nomb e de signi ica ions es égale (144), la médiane es ob enue calculan an deux moyens de signi ica ions moyenį) ma quée ho izon alia ligne, a i hmé ique moyenu kis symbole dėžės idoue. Dėžių kojelių le débu e la in coïnciden a ec l'im ion minimaliąja e maksimaliąja signi icmėmis (plačiau oi Lapinskas 2010). 6 acū inis d iga sis. La plus g ande di é ence de bipa sio acū ine e ci kum leksine dans les échan illons Vilka iškio es en egis ée du couple ùm u (24 ms), la plus pe i e en e le couple i memb es (3 ms). Ju ba ko šnek oje les ela ions ou di é en es: même 5 pai es su 8 ilgesni son akū iniai d iga siai, cependan leu s di é ences de longueu s du ci kum leksinių beaucoup plus pe i es, se dis ingue seulemen akū inis ùn, plus longges que la co espondan e ci kum leksinį 20 ms. En géné al on oi que Ju ba ko šnek oje exis e plus de a ija imo, cela pe me de soupçonne que la signi ica ion commune ici n'a pas de ca ac é is iques pou di é encie les d iga sies. Il ombe aussi en l'œil le ai que la du ée commune des deux šnek é doublea sies (indépendammen de p iegaidès) en géné al es ès liée à leu s cons i uomaisiais sounds: doublea sia a ec second aisiais êmenimis n, m ( o al du ée moyennech 189 ms) es i signi ica i emen ilgesni que doublea sia a ec l, (166 ms). 3 ig. A ski ų d iga sių o ales du ées moyennes Pou e i ie les endances é ablies dans les igu eslues, e ec uée une s a is ique de du ées imčių é alua ion di e en S uden o k i e ijaus es u (angl. Tes ), la o ale du ées données compa ées sépa émen pa des app ochides e pa les lieux d'é ude (ž . 1 ableau.). Dans l'é alua ion les plus impo an s deux pa amè es s a is iques: p signi ica ion (la di é ence imčių es considé ée s a is iquemen signi ica i e, si elle es in é ieu e à 0,05), signi ica ion du C i e iaus S uden o (T) e calculan c i ique 95 pou cen signi ica ion de p obabili é ( ) (la di é ence s a is iquemen signi ica i e es con i mée, quand T > ). Comme des pa amè es supplémen ai es peu en ê e impo an s e 8 de dispe sion e s anda d du nuok ypie (ob enu en ex aisan la ca ée acine de dispe sion) pa amè es, indiquan , combien l'é ude im ie signi ica ions éloignées du moyenu kio (plaî e oi . Lapinskas 2010). Len elėse on oi que l'é alua ion s a is ique a con i mé discu a us dėsningumus. S a is iquemen signi ica i e es considé ée seulemen la di é ence en e Vilka iškio šnek os akū inių e ci kum leksinių d iga sių (ž . able 1 ca dans ce cas p < 0,05 (0,00733341) e T signi ica ions plus g andes que (2,7006357 > 1,96829326). Ju ba ko šnek os acū inių e ci kum leksinių d iga sių de la du ée o ale es à é alue comme s a is iquemen insigni iššan , ca p signi ica ion es supé ieu e à 0,0594 (0,69643), e T < (0,0665778 < 1,9682933). 8 Puisqu'es é aluée deuxipusée al e na i e, dans le minuso signe à la T signi ica ion a en ion à appele besoin. 7 Tableau 1. D iga sių de la du ée o ale s a is ique é alua ion Vie o ė P iegaidė Les pa amè es s a is iques Vilka išk- is Akū as Ci kum leksas Akū as Ci kum leksas A u kis (ms) 182,146 192,188 168,715 168,493 T signi ica ion -2,7006357 0,0665778 Ju ba k- as Dispe si- ja 1030,545 960,321 903,702 700,573 S anda - inis nuok yp- is (ms) 32,102 30,989 30,062 26,468 Nomb e Ma a imų 144 144 144 144 (d ipusė al e na i e) (d ipusė ) signi ica ion al e na i e) p 0,00733341 0,9469643 c i ique signi ica ion (T<= 1,96829326 1,9682933 Apibend inan Vilka iškio e Ju ba ko šnek ų d iga sių su dėmenimis i, u de la du ée géné ale données, impo an s deux suje s: Vilka iškio šnek oje é ablie s a is iquemen signi ica i emen supé ieu e ci kum leksinių d iga sių du ée e Vilka iškio šnek oje en géné al ous d iga siai enden à ê e ilgesni, compa é a ec Ju ba ko apylinkées. Ju ba ko šnek oje des di é ences de con iance acū ines e ci kum leksinių d iga sių non é ablie. En compa an ces ésul a s a ec des données an é ieu es de Šakių šnek os, on peu di e que le modèle des appo s de longueu géné ale aimesne Ju ba ko e Šakių apylinkėse: ici enden à ê e ilgesni akū iniai d iga siai a ec dėmenimi i, u, cependan leu di é ence es aible, s a is iquemen peu signi icšmingus, les appo s de longueu s d iga siai a ien dépendammen du skiemens cen o suda omých z uků (pla. oi Bace iči 2004: 8688). On s'a end à ce que Vilka iškio e Ju ba koŠakių a ealų di é umai nulum i dans le de nie exis an šās ęs inės p iegaidės (LKA 1982: žemėl. N . 9 106). 3. PREMIER DIMENSE DES ABSOLUTIOČIONS DES TRUCMES DES RÉSULTATES Plus p écisémen épond e à la ques ion, si dėmenys i, u i iamosies šnek os p olongée, espė asi išanalysa us p emie jo d iga sių dėmen du ée. Comme déjà men ionné in oduc ion, examinez des données de du ée absolue e pe cen uelle des p emie s dėmenes. La du ée absolue des signi ica ions s ačiakampės diag ammes (ž . 4 igu e.) mon en clai emen incomodé la šnek ų padė į. Les plus impo an s son les sui an s dėsningumai é élés dans les diag ammes: Vilka iškio šnek oje la du ée de ous i ų d iga sių dėmenų es quelque peu plus g ande, mais ce son données de la du ée absolue, qui peu en ê e in luencées des quali és des indi iduels locu eu s e d'au es ac eu s; Vilka iškio šnek oje ne oi aucune dis inc ion plus clai e en e acū inių e ci kum leksinių p emie s dėmenų: p emie qua ile, medianos e moyenu kio signi ica ions comme mon e aien , que ilgesni enden à ê e ci kum leksinių d iga sių dėmenys, cependan leu zone signi ica ions ombe dans la zone signi ica ions des akū inių dėmenų, elles coinciden complè emen ; Ju ba ko šnek os la ela ion des données de du ée plus clai e e plus s able: ous les pa amè es isibles p emie qua ilis, mediana e moyenu kis dans le cas des akū inių d iga sių é assees un peu plus hau es zones de signi ica ions, donc leu s p emie s dėmenys enden ê e quelque plus longges, ai, di é ence aussi n'es pas g ande pa ie, ca didjoji des longueu s des dėmenys acū inių e ci kum leksinių im coinciden . 9 Comme on oi , la du ée des doppa sies dėmenes a endance à dépend e de plusieu s ac eu s, su ou de la conc è e šnek os p ozodnej sys ème, p iegaidės e peu -ê e de skiemens cons i uomých sons. À l'a eni , il es en iss i de e ec ue des é udes de puissance di é en ielle de ces ac eu s, en u ilisan di e ses mé hodes s a is iques, pa exemple, analyse bi ac o ienne ou mul iia ac o ienne, écemmen appliquée pa les che cheu s aux modèles d'in e ac ion des sons de la langue commune dé e mine (ž . Š age is, U bana ičienė 2024). ce n'es cependan pas l'obje de ce a icle, mais d'une é ude plus la ge. 8 4 ig. D iga sies p emie lendemain de la du ée absolue des signi ica ions se épa i ion Nub aižius g aphique, ep ésen an illus an d iga sies pai es dėmenų idu kių appo sus (ž . Fig. 5), enco e con i més p écédemmen se is i dėsningumai. Pa eiksle oi que Vilka iškio šnek oje 6 ois des i es 8 pai es plus g andes é aien ci kum leksinių d iga sių dėmenų idu kiai; Ju ba ko šnek oje 5 ois su 8 plus g ands é aien akū inių d iga sių dėmenų idu kiai. Cela con i me la endance que Vilka iškio apylinkėse ilgesni enden ê e ci kum leksinių d iga sių dėmenys i, u, o Ju ba ko akū inių. D'au e pa , g aphique oi que les ela ions de moyenne ne son pas s ables, exis a a e opposingus endance à discussionnée, des cas où où la di é ence de du ée en e acū inien e ci kum leksinium dėmens du ou ès mince. 5 ig. A ski ų d iga sių p emie cou smes de du ée absolue Les données de ce e pa ie de l'enquê e on égalemen é é é aluées Tes c i è es du S uden (ž . 2 len .). Su la base déjà de p écéden s pa amè es, on peu a i me que la di é en e p égaides con enan deuxa sies dėmenă i, u di é ence de du ée absolue pou ai ê e considé ée s a is iquemen signi ica i e seulemen Ju ba ko šnek ej: ici T (2,012787915) > (1,968293255), o p < 9 0,05045073953), cependan on oi que les signi ica ions des c i è es s a is iques calculées du c i iques di è e peu, ai i e compa és imčių di é ence es aible. Vilka iškios šnek os d iga sių dėmenų i, u di é ence de du ée selon p iegaidę appa u esąs s a is iquemen peu signi icšming: T299146024) < (1,968293250,0) o p (1,194940153) > 0,05. Tableau 2. D iga siă e alua ion s a is ique de la du ée absolue du p emie é ame Vie o ė P iegaidė Les pa amè es s a is iques Vilka išk- is Akū as Ci kum le- ksas Akū as Ci kum leksas Ju ba k- as Vidu kis (ms) 92,666 96,395 84,840 81,048 Dispe si- ja 641,860 S anda dis e nuok ypis (ms) 25,335 23,338 16,970 14,934 p signi ica ion (T<= 544,646 287,953 223,054 Ma a i- mų nomb e 144 144 144 144 144 T ) signi ica ion signi ica- 0,194940153 0,045073953 c i ique ion -1,299146024 2,012787915 (d ipusė al e na i e) (d ipusė al e na i e) 1,968293255 1,968293255 App égnan ce e pa ie des ésul a s de l'é ude, on peu a i me que compa e aien šnek ų d iga sių a ec ski ingomis p iegaidėmis pi mųjų dėmenų i, u appo s inégaudi. Vilka iškio šnek oje plus sou en ilgesni enden à ê e ci kum leksinių d iga sių dėmenys i, u, cependan leu di é ence de longueu ne eikšmingas s a is iquemen , aigi de subs ance akū inių e ci kum leksinių d iga sių dėmenys du éeme ne di è en dans ces apilinkėse. Ju ba ko šnek oje ilgesni enden à ê e akū inių d iga sių dėmenys, leu di é ence de du ée con i mée e s a is iquemen . En compa an a ec des données de eche ches an é ieu es analogues Šakių šnek os, on oi que Šakių šnek a occupe la posi ion in e pinée: ici longėlesni équen ie es i akū inių d iga sių dėmenys i, u (panašumas a ec Ju ba ko apylinkėmis), cependan les di é ences de longueu s s a is iques en e di é en s p iegaides con enan Vilka Vilkašio d iga sių dėmenų nenus a y a (panašumas su iškio apylinkėmis) (pla. oi Bace ičiū ė 2002: 8891). Ainsi les données p imai es mon en que acū inių d iga sių pi mųjų dėmenų i, u elgina ion šiau aka inėse kauniškių šnek ose en o cée en allan e s le no d. 4. PREMIEUR DÉMENS PERCENTINS TRUKMS RÉSULTATES En analysan la du ée des uni és sono es, géné alemen se é è e pas an absoliučiaisiais, qu'à des quelconques données ela i es, ca ils son ne emen plus objec i s e sub iles, moins in luencés du locu eu indi iduaux sa ybių (plg. Pake ys 1982: 44). Comme déjà men ionné, dans ce e é ude choisie analyse pe cen uelle d iga sies p emie p emie ê emen du ée, i. i. quelle pa ie de ou d iga sio du ée elle cons i ue. De la pa ie pe cen age de du ée les ésul a s on con i mé p écédemmen discu é des endances (pa yçons, que de ous Vilka iškio šnek os d iga sių p emie s dėmenys son ilgesni negu Ju ba ko), cependan é yškino e nou eaux d iga sių appo s a ec p iegaidėmis aspec s. S ačiakampėse diag ammes (ž . Fig. 6.) isible que selon pe cen agene du ée dans abieje les compa éses šnek es ilgesni enden ê e akū inių d iga sių dėmenys i, u dans ous les cas an du p emie qua ile, an e medianų ainsi que moyenu kių signi ica ions son plus g andes. Cependan Vilka iškio šnek oje l'éca de longueu des akū inių e ci kum leksinių dėmenų peine ema qué, les zones de signi ica ions de du ée en subs ance é endaien ma ch, e Ju ba ko l'éca beaucoup plus ma qué. 16 he e a e no local dialec s wi hin he en i e Li huanian language a ea in which hese elemen s emain unleng hened, as he p onuncia ion o sho elemen s would con adic he o e all p osodic s uc u e o acu e mixed diph hongs.