scieee Open visual document viewer

Kai kurios baltarusių lituanizmų fonetikos ypatybės

Elena Grinaveckienė; Juzefa Mackevič

Full text

IN LITHUANIAN KALBOTYROS QUESTIONS XXVII (1988) IN LITHUANIAN LANGUAGE IR BILINGUALISM ELENA GRINAVEC- KIENE, JUZEFA MACKEVIC KAI KURIOS BELARUS LITUANIZM PHONETICS PROPERTY A a ious imes (in he pas i now) bela usiy Snek ose (mainly Nau aka i- nése) dél kalbiniy, kul i iniy, ekonominiy e c. i kon ak y su lie u iy language i jos In some o places, dél i lie u iy Snek y susla éjimo has a ised nemazZa lie u isky bo iniy. Ob ious i8 ju lexical li uanisms. Li huanian deb s in Bela usian Snek os a e used, as p ope y elemen s o jy means o i communica i- on, li ing in he usage 0 Salia bal a usisky Wo ds as equi alen s a e na u ally subjec o he sys em o Bela usian language, esembling su Bela usian wo ds o en so much ha some imes i is no easy o ecognize hem as Li huaniani- sms. In his case, he ne phone ics o all Li huanians is iden ical o Bela usian. Uncommon The e is a conside ab- le a ia ion he e, wi h phone ic bo owing su a ian s. All his usually depends la gely on he ime o bo owing o Li huania- nism, om The phone ic i sys em o he syn ax, in o which he loanwo d alls, depends on he in ensi y o he loanwo d’s use in i , as well as on he Li huanian o m o he i loanwo d i sel , e c. i A ce ain pa o li uanizmy is no ye de ached om he na i e language, as i i is au oma ical- o ly adop ed by Bela usiy simply ans e ed. a Jy i phone i- cs kep in Li huani- an. "Li huani- an language: alphabe i- cal lis ". (< a iodes) [Black. ; Mal. ; Milk. ], 6aaezéxi (< lie. balzienos) [G auz. ; Mal. ], 2xme lie. (< gdk os) [l, T. 1, c. 406; Mal. ], 34pne ‘“The jaws; bu na’ lie. (< Zidunos) (1, T. 2, c. 337], Kayamni (< lies. clamped) [1, T. 2, ¢. 479-480; G eek. ], xynenéyo “commun- (< i ies” lie. 100 mg/ day) [S.S.], xyyinéyya (< lie. in es ine. cucunecis ~ku iné is) [I, T.2, ¢. 592; Dain. ], xpycua ‘akmeny k i a’ lie. (< g ey) [1, T. 2, c. 537-538], Kapa ox ‘who beha es as a pig, is ude’ lie. (< pigle , ‘unweigh- ed child’, pig ‘nemandagus, kiauliskas Zmogus’) [Kud.], ‘ajo ‘k i a Zaga y, neS a iy d abuziy’ (< lie. Jduzas) [1, T. 2, c. 631], pacaxiaa (< lie. asakilé) (1, T. 4, 274; D unk. ; Mal. ], squa e b acke s ‘ka pédélés’ (< lie. sausi kai ‘ .p.’) [S.S.], cajcéna ‘g i os bul és su s ogiinais’ (< lies. sausiéné ‘Suppo ed’) [1, T. 4, c. 374] i k This ype o li uanisms, as i8 indica ed by Sal iniy, occu mainly in he same Bela usian- -Li huanian i bo de o Snek y, whe e in ensi e y Snek y con ac s a e s ill i going on any days whe e hose Snek os is cons an ly mixed wi h i Li huanian Sla ic. They a e clea ly he e y la es p oduc s o his kind o con ac . NemazZa jy pa e en s anda e- ika o en o shows lie u iy Snek , which i$ hey Bela usiy bo owed, e.g., Bela usiy Snek y explosi e 1 2 (usually ound in bo owed wo ds) dél nyomus u és kal és g a i8kai nem különböz e - he ő meg a pezsgő ől jy 2. 1123 més i s phone ic and cons uc i- e ans o ma ions — 4da21», o a, Aocddae (< sou he n me a hesis i§ 4doca. »), Aocdocdab, A cdoellb, Aocdnc y, Ancdncap, A xcdnceip i e c. {1, 7. 5, c. 174, 333, 550—551]. I 's p obably en iched ZodZi. Lie u is- kas ju Sou ce by phone ics seman ics i galé y bi i os pa ios eikSmés leksema juodzolé ‘ okia pelkiy ais aZolé’, plg. da juodsakné ‘miSkiné sidab aZolé’. This phone ic in Li huania- nism occu s i somewhe e else b . Snek y places, as well as pe sons in names, e.g., Aéaaixuma ‘p d’. [19, c. 15], bu plg. Adoaixuue ‘B eslau- jos aj. illage, in local Li huanian called a-buol’i:kséai ~ Obuolpkséiai’ [S, p. 174]; Aéaaiuxi ‘Va ana o aj. kaimas’ [9, c. 12], plg. No. Aéaaixwue ; A6aae ‘p d.’ (19, c. 15], bu plg. lie. obuol s; Edaeaai ‘B eslaujos aj. kaimas’ [9, c. 91] < Adazaai (pa "The Beginning o he a Beginning" j (PDF). lie. JuodzZgalys ‘Any- &iy aj. kaimas’; Edaxaani ‘As a o aj. kaimas’ [9, ¢. 54]< Adaxaani, plg. lie. J odaclone ‘T aky aj. kaimas’, Edaxaans “ASmens pa adise. kaimas’ [9, c. 42)< Adakaane , plg. Edaxan; Edsi “Smu gainiy pa adise. kaimas’ [9, c. 91]<03i, plg. lie. Juiodziai ‘AnykSSiy, Jona os i k . aj. kaimai’ i k . Likewise, a diph ho- ng is uo i8 i es o one j a i o he b . j Sniegbal- s o La ianism. Hold on, M . eapyc ‘black spa ow’, as e ymologi- s s may ha e hough , may ha e i$ o igina ed om la. hole ‘ga nys, guZu is’ (20, T. 3, c. 66]. Désnis, acco di- ng o which uo bal izmy b . Snek ose becomes i a, co espon- ds o bal y-sla u bend ybiuy esponse désni, su comple ely coincides wi h i , c . lie. dio i b . i Dayp, lie. guoba b . i 2a6d. The comple e coincidence o hese wo désniy, as he examples show, is eally exis ing, i.e., in you opinion, p obably only coincide by chance. Acknowledging he bal y-sla y commonali ies, linguis s do no use sla y o deno e ue bal isms. ji jo [22, s. 265]. IS li uanizmy kamieno a a liepimo lie. uo désnis‘has been o med possibly la e i uzZ bal y-sla y bend ybiy wo: désnj independen ly, independen ly. a The basis o a his appea ance galé y bi i wo p ieZas ys. Fi s o all lie. wo>b .-a is he as es unce i ied, e.g. 2d6d guioba, 2absi < guobos. < Mo o This could be a summa ized as ollows. i The e is also he case when he spoken syllable o such a loanwo d is only ki éia ed. Cia galbi galéjo pasi a nau i owel p onuncia i- wo on wa/ a (plg. i now somewh- e e in he sou h Lie u os Snek ose okj a ima: dudda~dioda, dydna~d ona, gludksnis ‘gluosnis’, kuddas ~kuddas, Slu a~Sh- io a, udga~ ioga ‘uoga’ k . i [23, p. 234—236; 24, p. 77, He's on he g ound. No. 66]°, plg. s ill cases whe e i§ ya is caused by some lie. i la. Snek y The diph hong uo o he oo o a wo d, e.g. lie. A ack o he Dialec s ‘ap alus’, la. apuols (< ap alas) i e c. [25, p. 276; 26, p. 18; 27, p. 37]. In his case, he semi owel a dél o he y compound had o disappea due o he assimila ion o he p eceding consonan (Slu a>*sld a i pan., plg. *apiny <ap ynys i k .), likes 0, one, will be aped @ whi e old su a: (plg. Nd- a i b a lis). When his happens, he p onuncia- ion o a* he owel o di e en o igins i can coincide, a: such as bal y bela usian (and ki y sla y) bal isms could be gi en he same equi alen , balsi plg. a, No. 2a6, le. gab<lie. *gdbas<gudbas<giobas i b . mapasyya ‘ e lio is’ [Kaun.]<lie. * e lid is i e al. I§ I appea s ha he whi e uo u ning o b . a will be indi ec , can go h ough he bal y a miy a/ a s age. RySium su his lie. uo > No. 5 Tokyo dialec lie. ya he p onunci- a ion a ea could ha e been bigge . 127