Problemy badania wpływów gwar litewskich na słowiańską antroponimię regionu Białostockiego

LIETUVIY _KALBOTYROS KLAUSIMAI, XXX (1993) PERIFERINES LIETUVIY KALBOS TARMES Micha KONDRATIUK PROBLEMY BADANIA WPLYWOW GWAR LITEWSKICH NA SLOWIANSKA ANTROPONIMIE REGIONU BIALOSTOCKIEGO P zez egion bia os ocki albo Bia os occzyzne ozumiemy obsza miedzy Kana em Augus owskim na pé nocy, zekq Bug na poludniu, g anicq pa is wowa z Republika Bialo uska na wschodzie o az zekami Ne a, Bieb za, Na wia, Sling, Mieniem i Nu cem na zachodzie. Wed ug obowiazujacego obecnie (od 1.VI1.1975 .) podzia u adminis acyjnego jes o ca e wojew6dz wo bialos ockie i g aniczace z nim niek é e gminy wojewédz wa suwalskiego i omzy skiego. Ujmujac zecz his o ycznie, jes o (w la ach 1569-1795) czesé dawnego Podlasia o az zachodnie pe y e ie woj. ockiego, nowog édzkiego i b zeskiego nalezacych do Wielkiego Ksies wa Li ewskiego!. Na ym obsza ze do dzis obok gwa polskich wys epuja gwa y bia o uskie i uk ai iskie2, nie ma na omias gwa li ewskich ani zwa ych skupisk ludnosci na odowosci li ewskiej, Swiadec wem wys epowania w p zesz osci na ych e enach heed li ewskich i ludnogci li ewskiej sq liczne nazwy e enowe i miejscowe” o az dane o osadnic wie ych ziem4. O li ewskich wplywach leksykalnych w gwa ach badanego egionu Pisano nieco wezesniep>. WwW os a nich czasach zaczynajq pojawiaé sie p ace i a yku y poSwiecone wp ywom one ycznym jezyka _li ewskiego na gwa y bia o uskie i polskie Bialos occzyzny®. Osobnego omdwienia wymagaja p oblemy bada ba yckiej an oponimii w egionie bialos ockim, i o za 6wno w_ aspekcie diach onicznym (na 1 Jakubowski. Ma Wielkiego Ksies wa Li ewskiego w po owie XVI w. | A las pe e y Polski. K akéw, 1928; A las gwa wschodnio-s owia iski Bia os occzyzny. T. 1. W oc aw, 1 (dalej: AGWB). 2 A las gwa wschodnios owia iskich Bia os ocezyzny. T. 1-2. W oc aw, 1980-1989, 3 Kond a iuk M. Elemen y pel ede w oponimii i mik o oponimii zepiony bia os ockiego. W oc aw, 1985 (dalej: KonEB); enze: Nai odowe od Piecponim sy li ewskiego pochodzenia na e enie po nocnej Bia os ocezyzny I Ac a Bal ico-Sla ica. 1987. T. 18. S, 235-249. Wisniewski J. Rozw6j osadnic wa na iczu ‘o- usko-li ewskim od ko ica XIV do po owy XVII wieku i Ac a Bal ico-Sla ica (dalej: ABS). 1964. T. 1. S. 115-135; enze: Osadnic wo e Bialos ocezyzny, geneza, ozw6j o az z éznicowanie i p zemiany e niczne // ABS, 197. T. > Zdancewicz T. Li ewskie i uskie zasiegi s ownikowe na Bia os occzyznie i Z polskich s udi6w slawis ycznych. Se ia 2. Jezykoznaws wo. Wa es 1963. S. 287-310; enze: Geog a ia leksykalnych Zapozycze i li ewskich i ich s owia iskich odpowiednikow znaczeniowych w gwa ach ‘O- suwalskich // Speawo dauia z p ac naukowych Wydzia u Nauk Spo ecznych PAN. 1967. T. 10. Zesz. 3. Wa szawa, 1968. S, 69-83; Smu kowa E, Li uanizmy w bia o uskim s ownic wie olniczym // Lingua Posnaniensis, 1969, T. 14. 5. 55-69 i inni. 6 Glinka S, Li uanizmy one yczne w gwa ach bia o uskich i polskich Bia os occzyzny II Ba o- pee zwiazki jezykowe. Pod ed. M. Kond a iuka, W oc aw, Wa szawa, K ak6w, 1990, S, 117- 127. 74 |p zes zeni wiek6w) jak i synch onicznym (w czasach dzisiejszych). Dla ‘S edniowiecza i pocza ku epoki nowozy nej jedynym p ak ycznym k y e ium do bada i nad s osunkami e nicznymi i jezykowymi na dawnym pog aniczu ‘s owia isko-li ewskim pozos aja — jak s wie dzaja his o ycy J. Ochma iski7 iJ. Nalepa — ylko wskazéwki jezykowe w pos aci nazw miejscowych i imion ‘osobowych. Badania nazw miejscowych moga p zynieSé szczegdlnie |in e esujace wyniki w ych wypadkach, kiedy da sie Scisle s wie dzié momen ‘najwezeSniejszego po wie dzenia w Z édiach pisanych is nienia w nich é6wniez |ludnosci li ewskiej. ; | Nazwy geog a iczne i osobowe egionu bialos ockiego sq odbiciem jego 'dziej6w osadniczych i poli yeznych o az u ozmaiconej izjog a ii e enu. 'Badania onomas yczne w ym egionie maja kilkudziesieciole nia_his o ie. Jednak ich wyniki sq znacznie sk omniejsze w po éwnaniu z osiagnieciami innych egionéw k aju. Nie 6wnomie ny jes owniez ozw6j bada w zak esie éznych dzia 6w onomas yki?, Znacznie lepiej op acowane sq nazwy geog a iczne za 6wno pod wzgledem g omadzenia, udos epnienia jak i op acowania ma e ia u onomas ycznego!0. An oponimia Bia os occzyzny do ‘niedawna pozos awala na uboczu, nie byla p zedmio em zain e esowania jezykoznawcéw. NajwczeSniej zain e esowano sie nazwami mieszka ic6w | wo zonych od nazw miejscowogci w wojewddz wie bia os ockim!1, Po em |pojawily sie pie wsze wzmianki o nazwach osobowych ego egionu. Do yczy y one gléwnie an oponimédw li ewskich za$wiadczonych w szesnas owiecznych Z éd ach d ukowanych i ekopiSmiennych. Wpl ywy bal yckie na an oponimie s owia iska S odkowego Podlasia pokazane sq na p zyk adzie Inwen a za s a os wa knyszy skiego z 1565 oku!2 o az, Inwen a za s a os wa ykoci iskiego z 1573 okul3. Ww pie wszym z 7 Ochma iski J. Li ewska g anica e niczna na wschodzie od epoki plemiennej do XVI wieku. Pozna i, 1981. S. 6, 14-16, 45-48. 3 8 Nalepa J. W sp awie siedzib Jaéwiegéw 1 Rocznik Bialos ocki. T. 14. Wa szawa, 1981. S. 118- 11 ; 9 Kond a iuk M. Badania onomas yczne w egionie bia os ockim (S an i pe spek ) I Roscznik Bia os ocki. T. 14. S. 305-323. e ¥d ae 9 Halicka I. Naz’ mieéjscowe s odkowej i zachodniej Bia os ocezyzny Cz. 1-2. Wa szawa, 1976-1978. Kond a iuk M. Nazwy miejscowe dniowo-wschodniej Bia os occzyzny. W oc aw, 1974; enze: Elemen y ba yckie w oponimii i mik o oponimii egionu bia os ockiego. W oc aw, 1985; enze: Neka o yja asabli asci apanimii uschodnjaj Belas oc yny // Na uko y zbo nik. Belas ok, 1974. T. 3. S, 9-36; Tichoniuk B, Odapela ywne nazwy e enowe po udniowej Bia os occzyzny. S ownik opoosnéw. le, 1986; Lapicz Cz. Jscminologia eog a iczna w uskich gwa ach Bia os ocezyzn' na le wsch los owia iskim, Wa szawa, 1981. W p zygo owaniu do d uku jes monog a ia M. Kond a iuka. Nazwy miejscowe po nocnej Bia os occzyzny. W Ka ed ze Filologii Bia o uskie| UW zespo owo jes op acowywany S ownik mik o oponimow Bialos ocezyzny. Nie wymieniam u sze egu d obniejszych a ykuléw i p zyezynkéw. Kond a iuk M, Tendencje s owo wé eze w nazwach mieszka icéw na pog aniczu polsko- bia o usko-uk ai iskim II S udia z ilologii polskiej i s owia iskiej. T. 8, Wa szawa, 1969. S, 191-200; enze: Naz y Zycha ou, ae ad naz au josak i ha adou u_ha o kach uschodnjaj Belas oc yny’// Bela uskaje i sla janskaje mo aznaus a. Minsk, 1972. S, 183-190. - Kond a iuk M. O li o skom lijanii na sla janskuju oponimiju i an oponimiju cen alnogo Podlasja XV-XVII . Il Bal o-sla janskije Soe yey o noSenija is o igeskom i a ealnom plane. Tezisy doklado II bal o-sla janskoj kon e encii. M., 1983. S. 28-30.; enze: Bal o-sla janskije peyeo yie kon ak y XVI s ole ii na e i o ii Belos ockogo oje ods a po dannym an oponimii / e na ional Cong ess o Linguis s. Be lin, Augus 10 o 15, 1987. O ganize Rende he Auspices o oe d uku). Kond a iuk M. Ba yckie nazwy osobowe w oscian w Inwen a zu s a os wa ykoci iskiego z 75 wymienionych a ykuléw p ezen uje kilkadziesig pewnych i domniemanych nazw osobowych, k é e by y p zedmio em analizy w czasie mojego wys apienia na D ugiej Kon e encji Ba o-S owia iskiej w Moskwie (29.XI.- 02.X11.1983), zo ganizowanej p zez Ins y u Slowianoznaws wa i Ba kanis yki Akademii Nauk ZSRR. Opublikowane ezy e e a u sq ma o dos epne i dla ego omawiane am an oponimy chce p zy oczyé w ca osci wed ug ich zapisu w Z édle. Sq o nas epujace nazwy osobowe: Ba ulis, Be dyka, B ozis Li win, B ozius, Bubil Pilis, Dauksiewicz, Dojnis, Dojgia o, Dojgielewicz, Dougielo, Dubinis, Dzidziulis, Gi , Giniewicz, Gie wa, Gudzio, Ju gis Muzejko, Ju gis Golejewicz, Kie u ko, Kibilda, Kibu da, Ky wie is, Kiskielin, K owluczys, Kuliens, Kup elis, Malis, Mielwid, Mieskucis, Miskinis, Moczius, Maskielewicz, Nosu a, Nosu ka, Na mun , Onelis, Paczejko, Pa ejko, Ma cis Palwinis, Pilwinis, Pilis Czepielewicz, Pienkuczis, Rekiecz, Reklis, Rimsis, Romiejko, Sa ejko, Smilginis, S anelis, Szala, Szeluginis, Szepiel, Szubzda, Szupie , T oigiel, T ompik, Wa szylis, G ygus Wie klis, Zdaniejko, Zagus, Zakus, Zegoni, Zybielis, Zubielis, Zylis, Zwe blis. Wymienieni wyzej w oscianie byli zapewne Li winami, a niek é zy, byé moze, po omkami Jaéwingéw. Nazwy ych wioscian pochodza z kilkunas u wsi s a os wa knyszy skiego. Niek é e z ych wsi maja ba ycka e ymologie, np. Jaéwiez, JaSwi y, Jowniki, Rekle, Romiejki!4. Ok eSlenie szacunkowego udzia u elemen 6w bal yckich wé éd nazwah chiop6w omawianego inwen a za jes juz dzié niemozliwe, poniewaz nie zachowa sig do naszych czas6w ekopis inwen a za, a podane wyzej nazwy osobowe pochodza z opublikowanych p zez A. Jablonowskiego!5 agmen 6w inwen a za, majacych Swiadczyé 0 sladach zywio u li ewskiego na pd nocnej k awedzi Podlasia. W zachowanym do dzi§ ekopisie Inwen a za s a os wa ykoci iskiego z 1573 oku!6 na okolo 570 wioscian, og odnikéw, m yna zy i kowali am wymienionych okolo 115 ma nazwy osobowe pochodzenia bal yckiego lub zawie ajace jakis elemen jezyka li ewskiego. Pe ny wykaz ych nazw w az z dokumen acja Z 6d owa, zakwali ikowaniem do odpowiedniej g upy nazwisk i wskazaniem analogicznych an oponiméw na bal yckim obsza ze jezykowym zawie a wspomniany juz a yku (Bal yckie nazwy osobowe wioscian w Inwen a zu s a os wa ykoci iskiego z 1573 oku. Ogélna cha ak e ys yka) 17, Tu podaje wykaz oméwionych an oponim6w uwazanych za ba yckie. Cy owane nazwy maja pisownie zmode nizowana. O o one: Ma ys Ginwilo, Jan Ginwilowicz, Jakub Golginowicz, Misko O sz; And uk, po And ukach, Bie é Szos ak, Rymko Bie cisz, Bie ciusz Rymkowic, Bie cio Jasiowic, Jan Bie ciowic, S ag Bie ciulowic, Miko aj 1573 , (Ogélna cha ak e ys yka) // Ba o-s owia iskie zwiazki jezykowe. S. 199-214. 14 Kond a iuk M. Elemen y ba yckie... Op. ci . 15 Jablonowski A. Polska XVI wieku WZ lem ‘a iczno-s a ' CZ T. 6. Podlasic Wa szawa, 1910. Cz. 3. (Z od a dziejowe, £57. ox S234. Nay iicinad sieo yse Pes 16 Rekopis p zechowywany jes w A chiwum G ownym Ak Dawnych w Wa szawie. ASK, LVI. 17 Po . p zypis 13. 76 Ju gelewicz, Jan G yguciewicz, Szczepan G yguciewicz b a jego, G zego z Ma ciulewicz, G zego z Mikuciewicz, Pie ué S oczewic, Jakub Tomuciewicz, oe Tomuciewicz, Paszu a, Janiejko, Janiejko Ciwon, S a§ Janiejkowic, Pawe Koziejko; ; abe Bondykowic, Misko Buciewicz, Gawlik Bu noszewic, Ba osz Cikué, | Jan Dojnis, Maciej Doinis, G yko Doiniewicz, S as Duiniewicz, G yko b a jego, Do kas Lawnik, Szyman Dzidzielo, po Janie Dzidzielu zma ym, Jakub Dzidziul, Jan Dzidziulewicz, Tomko, Pio i Pawe Dzidziulewicz, Woj ko Gelaszko, And uk Ge welis s Szczesnem, po Gu bile, S a In upa, po Janie Jagielczyko, Jededczyk Ma ys, Pawe Jodkiewicz, Ma cisz Jodk6wic, po Macieju | Jodku, S a$ Jodo, S as Jodowic, Micha Jodzio, Pawel Kieciewicz, po And zejowej | Kieciowej, Micha Kie zula, Jan Kie u ka, Ba osz Kie u ka, Jan Kiezielo, | Maciek Klikcik, Ma cisz Kodzisz, Pio Kudzisz, Jakub Kozonogis, Jan b a jego, | Maciej Kud a, Ma cisz a Janek Kud zyk, Iwan Kukisz, Maciej Ku a, Tomko | Lankos, Eaw yn Mieszkué, po Jakubie Mieszkuciu, Jan Mojgus, Jakub Mojgus, Szyman Najkuciewicz, po Janie Nosucie zma ym, Woj ko Odega (2- azy), Jan ‘Panielowicz, Paniu a Kuzik, Ba osz Pieszejko, Joze Piewlinis, Jan Pog andzis, | Pio Poswi k, po Woj ku Poswi ko, K zysz o Py i o, po Ma ysie Pyncie, 'Ma cisz Rakuciewicz, Jakub Paszkowic po Michale Rekliu, Czech Rolinga, _Woj ko Sa oni (2 azy), do Jakubowej Skilowej, Jakub Sk ablenio, Miko aj Sodop, | Pawe Sodupa, Tomek S ybulis, Uscian Su ma, Szyman Smilgi i, Maciej T ejgo, | S anis aw Tuinis, Ma cin Pasunek Tuiniow, Szymon Tuiniow pasunek, po | S asiu Tuinis, Woj kowa Tujniowa, Ma ys Tujniow zigé, Micha Tujniewicz, | Szyman Wie ué, Wask Zo na; | Pawe Liéwiak, Pawe Li winek, And zej Lo winowic, Ma cin Zydelis (2 _ azy). Wymienione nazwy osobowe ba yckiego pochodzenia wys epuja na ogé w o mie zeslawizowanej, co u udnia ich iden y ikacje z li ewskimi nazwami _ osobowymi (imionami i nazwiskami) i apela ywami. | Elemen y ba yckie w szesnas owiecznej an oponimii _ pd nocnej | Bia os ocezyzny ujawnia i analizuje Lilia K uk!8, a w an oponimii po udniowej | Bia os oczyzny, j. miedzy Na wia i Bugiem, omawia Bazyli Tichoniuk!9, Oba | a yku y pows aly na ma ginesie p zygo owywanych i juz opublikowanych | p ac poSwieconych imiennic wu osobowemu ych obsza 6w w XVI i XVII wiekach20, Pods awa ma e ia owg a yku u L. K uk jes ekopis Inwen a za p zyjecia dwo éw s a os wa g odzie iskiego z 1578 oku o az Rejes y pomia y Ba o-s owia iskie zwiazki jezykowe. S. 229-236; enze: Z zagadnie i XVI-wiecznej an oponimii pene) Bia os ocezyzny /! Kwa alnik BTN "Bia os occzyzna". Bia ys ok, 1988. N . 2(10). S. 1-3; ‘ond a iuk M., K uk L, Polsko-bia o uskie i s owia isko-bal yckie ane ae zykowe w XVI wieku na obsza ze pd nocnej Bia os ocezyzny w Swie le nazw osobowych il Migdzy Wschodem a Zachodem. Zjawiska jezykowe na pog aniczu polsko- uskim, Lublin (w d uku). 19 Tichoniuk B. Elemen y ba yckie w_ szesnas owiecznej an oponimii po udniowej | Bia os ocezyzny I Ba o-s owia iskie zwiazki jezykowe. S. 355-363. | 20 Tichoniuk B. An oponimia po udniowej Bia os occzyzny w XVI wieku. Opole, 1988, ss. 122. | B. Tichoniuk op acowuje ep RR ego e enu ez dla wieku XVII, a L. Ci ko-K uk op acowuje monog a ie nazw osobowych XVI-XVIII w. z obsza u po nocnej Bia os ocezyzny. | | 18 K uk L. Biba ba yckie w szesnas owiecznej an oponimii péinocnej Bia os ocezyzny || | | i 77 w ocznej mias , s a os w i w osci z la 1558-1563, opublikowane w dwéch omach za y ulowanych: Pisco aja _kniga G odnenskoj ekonomii_ s p iba lenijami, Vilna 1881-1882. Bazq ma e ia owa a yku u B. Tichoniuka sq Popisy wojsk li ewskich, inwen a ze mias B a iska, Kleszczel i Na wi, ak a p zysiegi szlach y podlaskiej na wie nosé Ko onie o az inne ma e ia y, k é ych peing bibliog a ie zamieszcza opublikowana monog a ia (An oponimia po udniowej Bia os occzyzny w XVI wieku, Opole, 1988). His o yczne an oponimy z Bia os occzyzny sq p ezen owane w sze egu innych a yku ach éznych au o éw2!, Odnosza sie one gi6wnie do XVI wieku. Bal yzmy w imiennic wie XVII i nas epnych wiekéw nie byly do ej po y p zedmio em sze szej analizy. Znajdq sie one zapewne w_ p acach poswigconych oméwieniu ca ej an oponimii s owia iskiej i bal yckiej na badanym e enie. Wskazuje na o co az wieksze zain e esowanie an oponimia ego egionu. Badanie elemen éw bal yckich we wspéiczesnej an oponimii egionu bia os ockiego musi p zebiegaé kompleksowo. Powinno ono uwzgledniaé wszys kie nazwiska, imiona, p zezwiska i p zydomki unkcjonujace w ym egione, z éznicowanym pod wzgledem jezykowym, na odowosciowym i eligijnym. Dla pog aniczy jezykowych i obsza 6w dwujezycznych czy mieszanych niezbedne jes uwzglednienie w badaniach, poza dzisiejszymi u zedowymi o mami nazw wilasnych, akze zapisow nazw z dznych z éde his o ycznych o az uzywanych w e enie Zywych o m gwa owych. Obok o m u zedowych nazwisk i imion musza byé podane ich pos aci gwa owe (p zy imionach akze o my zd obnia e i hipoko ys yczne), zapisane bezpos ednio w e enie, a w p zypadku ludnosci dwujezycznej by oby wskazane zapisanie ludowego b zmienia nazwisk w obu we sjach jezykowych. W en sposdb zeb any ma e ia z ca ej Bia os ocezyzny bedzie s anowi dob a pods awe do us alenia wplywow bal yckich w an oponimii ego egionu, a akze do ujawniania wzajemnych zwiqzkéw i in e e encji zachodzacych w ob ebie jezykéw s owia iskich (polsko-bialo uskich, polsko-uk ai iskich i bia o usko-uk ai iskich) o az kon ak 6w miedzy jezykami s owia skimi i ba yckimi. : Moge poin o mowaé, ze p ace ws epne nad badaniem wspé czesnej an oponimii Bia os oczcyzny juz ozpocze o w Ins y ucie Slowianoznaws wa PAN w Wa szawie i w Zakladzie Filologii Rosyjskiej Filii Uniwe sy e u Wa szawskiego w_ Bia yms oku22. Najwazniejszym wynikiem ych p ac ma byé w p zysz osci: "S ownik nazwisk mieszka icow Bia os occzyzny'. S ownik en obok nazwisk ulozonych w po zadku al abe ycznym bedzie zawie a dane 0 liczbie odzin noszacych dane nazwisko i a eale jego wys epowania o az 21 Sa o d obniejsze op acowania: Z. Ab amowicz, L. Dacewicz, M. Kond a iuka, L. Ci ko-K uk, B. Tichoniuka i innych. Zbie ane i g omadzone sq ma e ia y gwa owe i u zedowe z éznych gmin woj. bia os ockiego i p zygo owywana jes ka o eka nazwisk. 78 k o kie objasnienie nazwiska, na wz6 "S ownika nazwisk li ewskich" pod ed. A. Vanagasa, ae w Ins y ucie Jezyka Li ewskiego i Li e a u y Akademii Nauk Li wy23. W opa ciu o ma e ialy juz zeb ane wymienie dla p zyk adu niewielka liczbe nazwisk bai yckiego pochodzenia unkcjonujacych obecnie na Bia os ocezyZnie. W nawiasach podaje ich li ewskie odpowiedniki zacze pnie e ze wspomnianego s ownika (Lie u iy pa a dZiy Zodynas. T. 1. A-K, dalej LPZ). Z b aku miejsca nie podaje blizszej lokalizacji p ezen owanych nazwisk ‘ani nie objasniam ich e ymologii i budowy s owo wo czej. O o niek é e ‘nazwiska mieszka icéw Bia os occzyzny: Ausz ol (po . li . nazw. Auks udlis, od auks udlis : dukS as LPZ), Bajgus (po . li . nazw. Baigys, moze od li . baig i LPZ), Banel (po . li . nazw. Banélis : Banis, Bangs — im.Benedik as LPZ), Bejna owicz (li . Beina a idius, Beino a icius : Beino as LPZ), Be giel (po . li . nazw. Bé gelis, Be gelis, Bé gas, Be gis LPZ), Bie é (po . li . nazw. Be ys, Bé ulis, Be ulys LEZ), Bildzia (po . li . nazw. Bildzi ikas, BildZi ikas : Bilda — bilda, bilda, bildé i 12 257), Bilmin (po . li . nazw. Bilminas, Bil inas LPZ i n.m. Bilminy KonEB), Bol ué (po . li . nazw. Bal i is : Bal a — li . bal as LPZ), | Bouzyk (po . li . nazw. BauZa, Bauza, BaliZas, Bauzys, Bauzis LPZ), | Boublej, Bublej (li . nazw. Baublys, Bublys, Bublys — baublys LPZ), B yzgiel (zapewne od li . *B izgelis : B izgys — b izgis, -ius LPZ), Bugieda (moze od li . n. os. Biiga, Bugas — li . bids, bugis LPZ), Bu newicz (li . nazw. Bu né idius : Bu nius, Bu nys — bu na LPZ), Czepel, Czepiel (li . nazw. Cepélé, Cepélis : Cépas LPZ), Czeszel (po . li . nazw. CeSelis :im. CéSas — pol. Czes aw LPZ), Dajnowicz (li . Daina icius : Dainys, Dainius — dainys, dainius LPZ), Da giewicz (li . Da gé icius : Da gis — li . da giis LPZ), Dojlida (li . nazw. Dailida, Dailidé, Dailydé — dailidé, dail da), Dojna (li . nazw. Dainys, Dainius, po . n. os. Dajnowicz LPZ), Dowgie , Dowgie (li . nazw. Dauge is, Da igi as LPZ), Downa , gw. Dauna (li . nazw. Da ino as — Daugno as LPZ), D agunaj ys (li . nazw. D agiindi is : D agiinas : D agas LPZ), Ejsmon (po . li . n. os, Eisimon as, Eisman as, Eismon as LPZ), Gabiec, Gobiec, Gobcewicz (po . li . nazw. Gabys, Gabé, Gabé, Gobis, Guobjs o az li . gudb i, gob i, gobis, gioba LPZ), Gagien (po . li . n. os. Gaginas : Gagys — gagis, gagén i ZinLA 139), Gedu is (li . nazw. Ged i is, GédZius — li . gedé i, gedus LPZ), Giegiel (li . Giégelis, Gegys — li . gegé gégé "gegu é" LPZ), Giejdel, Gejdel (po . li . nazw. Géida, Geidi is — geidus, geis i), | } Ik 23 Lie u iy pa a dZiy Zodynas. T. 1. A-K. A s. ed. A. Vi Maciejauskiené, He Razmukai e.V. 1985, a pe) eee 79 Gielazyn (li . GelaZinis, Gelezinis: GelaZius, GeléZius — gelaZius), Gie ejkiewicz, Gie o, Gi o (li . Gi a, Gy a, Gi eika LPZ, ZinLA), Gogiel (po . li . Gogelis, Gogélis, Gogas, Gogis — gogelis LP2Z), Gojlik (po . li . Gdilis, Gailius, Gdila, Gailé icius, Gailiéinas), G edel (li . nazw. G adelis, G idélis, G edelis LPZ, KonEB 33), G ygiel, G ygielko (li . G igelis, G ygelis : G igas — G ego ius), Gudel, Gudaleski (li . Gudélis, Gudale skis : Gudas — gidas LP2), Gu gué (po . li . n. os. “Gu gu is, *Gu gu ai is — gu gu is LBZ), Guziejko, Guziel (li . nazw. Guzélis : Gizas — giizas lub guiZas LPZ), H ynczal (po . li . G incelis, G inéeldi is, gw. G i icalas LPZ), 4 Janiel, Janué (li . n. os. Janélis, Jonélis, Janui is : Janas LPZ), Jakué (li . nazw. Jaku is ; im. Jakas, Jakys, b us. Jakub, Jako ), JaSwi owicz (od li . n. os. Jas- il-as, Jos- il-as LPZ, KonEB 36), Jekel (li . nazw. Jékelis, Jakelis : Jikas — im. Jakub, Jakim LPZ), Jodkowski (li . Jodkduskas, Jodké skas : Jodka — Juodka — j iodas), Joka (po . li . n. os. Jakas, Jokas, Jok-di is : Jak — Jakob ZinLA), Ju giel, Ju gielewicz (li . Ja gelis, Ju gelé icius : Ju ga, -is), Ka wel, Ka wiel (li . nazw. Ka élis — li . ka élis 'go ab! LPZ), Kie owicz (po . li . nazw. Ke énis o az ap. ke é, ké i LPZ), Kie snowski (li . Ke snauskas, Ki snduskas, Ki snys—— ki snas LPZ), Kiewlak, gw. K'eulak (li . Kiauliakys : Kiaulys — kiaulys, kia lé), Klisz (li . nazw. Kligas, Kli3ys, Kli3ius — li . kliSas, kli8ys, kliSius ‘k zywonogi, szpo awy, pla us; niezda ny' LPZ, ZinLA), Koj o (li . nazw. Kailis, Kailius — li . kdilis 'sk6 a owcza’, kailius ‘kusnie z' LPZ, KonEB 43-44 n. wsi Koj y), Kume a (li . nazw. Kime a, Kime as, Kume is — li . kime is, kimie is ‘ obo nik najemny w gospoda s wie olnym, pa obek' LPZ), Kup el (li . nazw. Kup élis : Kup ys — kup is, kup ys, kup ius LPZ). Wiekszogé z wymienionych nazwisk ma pos aé zeslawizowanq, zmieniony akcen , usunie e i zamienione li ewskie ko cdwki, zadap owane one ycznie pods awy de ywacyjne i dodane su iksy s owianskie: -ec, -ik, -ewicz, -owicz, -ewski, -owski. Dok adne pokazanie sposob6w slawizacji nazw osobowych mozna bedzie omdéwié po zeb aniu ca ego ma e ia u an oponimicznego, na znacznie boga szym ma e iale. Mozna bedzie 6wniez wéwczas po éwnaé, jakie zbieznosci i éznice wys epuja w slawizacji nazw geog a icznych24 w po éwnaniu z imiennic wem osobowym. 24 Zob. Kond a iuk M. O me odach slawizac i Zod. id a iuk M. ji ba yckich nazw geog a icznych na i Dobebecapin o uakine i bia o usko-li ewskim // Z polskich audiow plane: ia 7. Wi s wa, 80 LIETUVIY KALBOS TARMIY [TAKOS BIALYSTOKO REGIONO SLAVY ANTROPONIMIJAI TYRINEJIMY PROBLEMOS Reziumé S aipsnyje esiami lie u iy kalbos subs a o sla y kalbose y inéjimai an oponimikos aspek u. Pa eikiamas sq aSas lie u iSkos (bal iSkos) kilmés an oponimy, au o iaus su as y 1565 m KnySyno ai ys és. in en o iuje. Dalis iy an oponimy gali bi i jo ingiSki. IS apie 570 Tykocino ai ys és 1573 m. in en o iuje uZ a3y y asmen a dZiy apie 115 gali bi i bal iSki. S aipsnyje pa eikiama duomeny apie ki y au o iy, y inéjusiy miné o egiono XVI a. asmen a dzZius, gau us ezul a us. XVII i élesniy amZiy bal izmai didesnio démesio kol kas nesusilauké. S aipsnyje kalbama apie bii inybe kompleksiskai i8 i i isq daba ine Bialys oko ai adijos an oponimija, i oks da bas jau p adé as. Vienas pi mujy jo ezul a y — “Bialys oko egiono gy en ojy pa a dés”. | §j sq aSq pakli i y i bal izmai, ku iy dalis pa eikiama s aipsnyje. 81