Klasterinė tipologinių kalbos ritmo grupių analizė

168 ac a Linguis ica Li huanica LXIX agnė PukeViČiū ė Vy au o didžiojo uni e si e as Mokslinių y imų k yp ys: saky inės lie u ių kalbos ypa ybės. as a kaZLauskienė Vy au o didžiojo uni e si e as Di ecciones de in es igaciones cien í icas: saky inės lie u ių kalbos in es igaciones: acus ines sonos peculia idades, ono ac ica, ki čia imo dėsningumai, no mas y a osena, i mo de lenguaje; aplicomoji habo y a. kLas e inė iPoLoginių kaLbos i Mo g upPių anaLiZė1 ano ación Es e a ículo p e ende esponde a dos p egun as: 1) si clas e inė analizė pa anki buscando i mo ipologických simili udes y ella basado se puede clasi ica has a šiol neanalizuadas lenguas y 2) a cuál cls e į skiemeninio o ki inio i mo de clus e analysis o ypological g oups o Language hy hm lenguas cae en e las lenguas li uanas y la ias. in es igación cinco gim akalbias (la is, lie u ė, suedas, islandė y kinė) in e p e e y g abé lo mismo sob e 1 min. du ación ex o. P og ama P aa g abaciones ue on ano adas, u ilizando Paolo Mai ano 1 el es udio inanció el Consejo de Ciencia de Li uania (su a ies n . Li -5-4). P elimina ios sus esul ados sumend in i siems y ayudadas segmen a la in es igamąja ma e ialá: p o . habil. d . Pē e iui Vanagui, Valge ðu bja nadó i , Magnus Liw, huashan Li y doc. d . aauš ai sauda gienei po ayuda p epa ando ma e ia bos i mo ko elia ai, clas e inė analizė, lie u ių, la ių, š edų, islandų, kinų kalbos. agnės Puke ičiū ės magis o baigiamajame da be (Akus iniai lie u ių i la ių kalbų i mo ko elia ai, 2013, ado ė p o . d . as a kazlauskienė). s aipsnio au o ės nuoši džiai dėkoja in o man ams, į ašiu- s a is inei analizei i pa a imus di ban su sPss p og ama. esMiniai ŽodŽiai: i mas, ki inio i mo kalbos, skiemeninio i mo kalbos, akus iniai kal- keyWo ds: hy hm, s ess- imed languages, syllable- imed languages, acous ic co ela es o hy hm, clus e analysis, Li huanian, La ian, swedish, icelandic, chinese. klas e inė ipologinių kalbos i mo g upių analizė 169s aipsniai / a icles c eu ą p og ama Co ela o e (2.1 e sión) ue calcula se acus inie i mo co elia ai. clus e ina análisisí usa y es a p og ama au o us Mai ano (2011) ob ene o os idiomas i mo es udio esul ados. los da os suma en sPss p og ama y se ealizó su análisis clus e ína. signi ica i as a lik o y imo ezul a ai odo, kad hie a chinė i d iejų žingsnių klas e inė analizė iena- espues as no b inda. hie a chica análisis bas an e pa anki clus e izando menos es adís icamen e ami adas a iables (ΔV, Δc, %V, en pa e y a coΔV, a coΔc). el análisis de dos pasos al clasi ica lenguas po i mo debe ía aplica se muy cuidadosamen e, po que sus esul ados con adic o ios. Li u ias y la ias lenguas según odos analizuo os kin amuosius pa enka en el mismo clas e į ka u su daugeliu ki inio i mo kalbų. odėl galima bū ų da y i a sa gią iš adą, kad abiejų gy ųjų bal ų kalbų i mas panašus i jį lemia ki is. ai ki inio i mo kalbos. anno a ion his a icle aims o answe wo ques ions: 1) whe he he clus e analysis is handy o inding ypological hy hm simila i ies and on he basis o i so a unanalysed languages can be classi ied 2) which clus e s ess- imed o syllable- imed languages Li huanian and La ian languages all in o. o his s udy i e na i e speake s (La ian, Li huanian, swedish, icelandic and chinese) ansla ed and eco ded he same ex . ex du a ion was abou 1 minu e. eco ds we e anno a ed wi h he p og am P aa and acous ic co ela es o hy hm we e calcula ed using p og am Co ela o e de eloped by Paolo Mai ano (2.1 e sion). esul s o o he languages es ima ed by he au ho o he p og am Mai ano (2011) was used o clus e analysis. he da a was en e ed o he sPss p og am and a clus e analysis was pe o med. he esul s show ha he hie a chical and wo-s ep clus e analysis does no p o ide unambiguous esul s. hie a chical analysis is p e y handy o clus e less s a is ically p ocessed a iables (ΔV, Δc, %V, pa ly a coΔV, a coΔc). wo-s ep analysis should be used wi h cau ion because o i s con o e sial esul s. Li huanian and La ian languages om all he a iables all in o he same clus e oge he wi h a numbe o s ess- imed languages. he e o e, i can be ca e ully concluded ha hy hm o he wo bal ic languages is simila and caused by s ess. hey a e s ess- imed languages. 1. uMPa kaLbos i Mo y iMų aPŽVaLga kenne h Lee Pike (1945) uno de los p ime os más ampliamen e discuė neeiliuo as lenguas 2) sk iem e nin io i mo (ang. syllable- imed) leng as, cuyo i miškumo apoyados muchos inales del XX a. i miškumo ipologinius ski umus. jis sky ė: 1) ki i nio i mo (ang. s ess- imed) kalbas, ku ių i mo pag indas y a ki is (pa yzdžiui, anglų, okiečių kalbos), in es igaciones apoy i Pike p opues a i mo de lenguas ipologicas hipo ze. 170 ac a Linguis ica Li huanica LXIX a es os dos ipologicos g upių algo más agnė PukeViČiū ė, as a kaZLauskienė a de añadida y la e ce a mo i nio i mo g upo, a ella pe enecien es lenguas panašios kiekybės skiemenų a osena (pa yzdžiui, p ancūzų, ispanų kalbos). P ie i mo base la cons i uye mo a (pa y ať, japonų, amilų kalbos). Midiendo y compa ando acus iné skiemenas y en eki ines in e alos du ación, se buscó jus i ica la exis encia de dos g upos i mo y sus di e encias (abe c ombie 1967; oach 1982). deja, es udios expe imen ales sono as de segmen os de lengua isoch oniškumo ka ojimosi iguales in e alales o apylygés sus can idades no con i mó. ad in en ada busca de o os lenguaje i miškumo indiciklių. ebecca Mckee e daue (1983), basándose en el hecho de que onologinė sis ema de lengua di ec amen e de e mina i mo, p oponé esca a las lenguas en i mo g upos según cie as peculia idades onologicas p esencia o ausencia. es o balsios educción y skiemens es uc u a complejidad. basándose en es a idea y aplicando mé odos es adís icos, anckas amusas, Ma ina nespo y jacques Mehle is (1999) a a on de e mina acús icos in e alos de oz co elia us ( a iabulas, ob enidas calculando la du ación de los in e alos ocales y p ibalsicos): ΔV es ánda del in e alo de oz, Δc es ánda del in e alo de oz, %V de du ación de los in e alos ocales debe se más al o que ΔV y Δc, y %V más bajo que el i mo skiemenino de p opo ciją. Minė i au o iai hipo e iškai spėjo, kad ki inio i mo kalboms būdingas didesnis balsių ukmės a ian iškumas i sudė ingesnė skiemens s uk ū a, odėl habla. desa o unadamen e, los esul ados de los idiomas especí icos que analiza on es o lo con i ma on sólo en pa e. Vėlesnias in es igaciones llama on la a ención a la posible in luencia de di e sos ac o es lingüís icos y noalbinos al i mo. p ocu ando no maliza di e encias de empo, es he g abe y Ling ee Low (2002) calcula on po inos a ian iškumo índices: nPVi balsinių in e alų, PVi p iebalsinių in e alų indeksą. espe ábase que ki inio i mo a las lenguas ca ac e ís ico g ande a ian iškum de du ación de balsios y p iebalsios, sus nPVi y PVi son al os, y skiemenino i mo de lenguas es os indeksai baemi. e i a in luencia empo in e upmei buscó y Volke is dellwo con Pe a Wagne (2003). ellos alsinos y p ibalsinos in e alos mul iplica on de 100 y calcula on los coe icien es de a iación: a coΔV (balsinių in e alų) y a coΔc (p iebalsinių in e alų). sin emba go ni pa iniai a ian iškumo indeksai, ni a iacijos koe icien os nopoda unae eikšmiškai es ablece i mo ipologinių panašumų i suski s y i lengua de en ipologines klases. Sin emba go, discu ida me odología de es ablecimien o de pa áme os i mo bas an e iempo ha sido, o y aho a aún oda ía ebė a popula es, aunque y susluukė jus i icadas c í icas (pa yりに, a ani i 2012)2. 2 Ampliamen e sob e discu asus mé odos de es udio i mo de la lengua y la posibilidad p i aiky i ellos i mą ž . kazlauskienė 2013. klas e inė ipologinių kalbos i mo g upių analizė 171s aipsniai a icles / 2. y iMo Me odoLogija inių i mo ko elia ų y en gene al i mo de la lengua simili ud Šiam y imui pasi ink a išbandy i naują būdą – ekspe imen iškai pa ik in i akus- aplicando el mé odo de análisis cl e inas. en es adís ica se u iliza pa a de e mina la simili ud de obje os o enómenos y sepa a los en clus e s (i. y. g upos de obje os semejan es). el obje i o de la análisis de clus e […] ag upa las a iables de es udio de mane a que las di e encias den o del clús e sean lo más pequeñas, y en e los clús e es lo más g andes (Vai ke ičius, sauda gienė 2006). espe ė é que, as ealiza una análisis clus e ina, se acla a ían dos emas, que y son el obje i o de es e es udio. 1. ¿Paolo Mai ano (2011) y pa a es e es udio calcula an acús icas co elaciones i mo de lenguas suecas, islandesas y chinas caen en los mismos clús e es? ¿mai ano y nues os es ablece ki ónico i mo co elia as de lenguas suecas y islandés di ie en del skiemenino i mo chino de habla? si a es as p egun as se esponde á a i ma i amen e, demos a, cl e inė analizė ealmen e pa anki en busca i mo ipologinių simili udes y ella basado puede clasi ica se has a aho a neanalizuadas lenguas. 2. segundo p eocupimas cues ión, a cuál cl e į skiemenino o ki inio i mo lenguas cae de las lenguas Li u ias y la ias? acús icas i mo co elaciones de lenguas suecas, islandesas y chinas ya es án calculadas de o os au o es (pa a es e es udio basada en da os de una uen e accesible a odos en in e ne Mai ano 2011). Las p ime as dos lenguas asignadas a ki inio i mo, kinų a skiemeninio i mo g upo. Li u ias y la ias lenguas i mo según es a me odiką aún noag inado. an e io es es udios de la lengua li uanas i miškumo i mo conside ados ki is, pe o calculada no acus inė unidadesų du ación, y dis ibucija ki čio di e sos segmen os. eiliuo os i mo del lenguaje shi aip y ė juozas gi dzijauskas (1986, 1979) y Leona das sauka (1974, 1978), y p osos y saky inės i mo del lenguaje Vale ija amonai ė (1960, 2006), boni acas s undžia (1991) y as a kazlauskienė, inga okai ė (2005). desc ibiendo indiuominos de la lengua li uanas sob e saky inės la ias lengua i miškumą ya bu a. Zinny sans bond, dace Ma kus y Ve na s ockmal (2003) ligino gim akalbių la ių y gim akalbių usų, kalbančių la iškai, p ozodiją: kon as inę balsių ukmę, ki į i i mą. en su a ículo no p esen ada de allados la ios de lengua i mo análisisé y in e p e ación, aunque calcula amuso, nespo , Mehle io (1999) y g abe bei Low (2002) suge i i medidas. bond, Ma kus y s ockmal (2003) en es udio se hizo la suposición de que las lenguas la ias ca ac e ís ico skiemenín i mo. Pa a es e es udio elegido es ánda in e nacional de la oné ica asociación (ž . h p:// al -usage-english.o g/no h_ x .h ml) siūlomas eks as (ang. The No h Wind and he Sun, lie. No e ėjas y saulė), que u iliza no sólo i mologos, sino y odos one ikai. analizando o o ipo de ma e ialá, se ía neme odiška los esul ados de es e es udio compa a con o os idiomas da os, ob enidos basados menė o ex o. 172 ac a agnė PukeViČiū ė, as a kaZLauskienė Linguis ica Li huanica LXIX Penki gim akalbiai (la is, lie u ė, š edas, islandė y kinė)3 ex o a in e p e e y pe skai ė. in o man ų lengua g abada dic o onu en un anquilo cuad o. cada g abación es algo más co a que una minu ė. el ma e ial de es udio o denada y empi inie da os ex aídos en a ias e apas: 1. consul ando con cadaas lengua in o man u, p og ama P aa ue on ano ua g abaciones. ano ando bas asi y oscilog amas imagen, y klausa. su a ky as del p og ama ex ines ano aciones inklelis (ang. Tex G ide) sal ado en * x o ma o. 2. u ilizando u ino (i alia) a u o gen e expe imen al oné ica en labo a o io Mai ano (2011) c eo ó la p og ama Co ela o e (2. 1 e sión), ue on calculados nues os ealizados g abaciones acús icos i mo ko elia ų s a is iniai alo es ( esul a ai ag adu ios kiami 1 len .). klas e inei analizei, kaip jau minė a, panaudo i duomenys iš Mai- ano (2011). jie eikalingi am, kad bū ų galima inkamai a lik i klas e inę analizę, esul ados mejo okai más con iables, cuando se ag upa mayo can idad de da os. 1 Len eLė. acus ínicos i mo co elia os es adís icos de dimensiones signi ica i os4 kalba Δc %V ΔV a coΔV a coΔc nPVi PVi Li uanos 52 54 54 54 66 57 57 La ių 55 52 58 55 65 70 65 Š edų 55 44 36 39 48 45 68 Š edų 2 65 49 51 50 66 60 82 islandų 60 40 33 45 56 45 63 islandų 2 52 47 41 50 60 51 56 kinų 44 51 44 44 47 48 54 kinų 2 48 62 74 51 62 51 53 japonų 31 51 39 47 40 43 32 Po ugalų 54 49 55 48 44 57 56 anceses 40 49 40 45 41 45 44 suomios 47 48 45 47 46 45 55 g eikos 37 47 34 50 48 52 42 Vokiečių 66 46 54 56 60 58 65 es ų 54 46 39 43 51 43 53 Čekų 58 45 51 51 49 45 61 u kų 58 45 38 43 55 46 67 3 Todos in o man a el supe io ilologico descula imien o u in ys pe sonas, abajan es ó p osiguian es es udios en uni e sidades: la is e islandė p o eso es, suedo je e de pe sonal, lie u ė y kinė magis an és. 4 Aquí y adelan e los egis os de nues o es udio se ma can con índice 2, ej.: suedes 2, y los da os Mai ano sin indekso. klas e inė ipologinių kalbos i mo g upių analizė 173s aipsniai / a icles kalba Δc %V ΔV a coΔV a coΔc nPVi PVi a abos 55 45 47 56 55 47 64 i alų 54 44 44 53 49 48 62 olandų 46 43 45 62 50 68 53 danos 61 42 40 46 52 50 66 españoles 52 42 30 42 53 42 60 usos 55 41 34 43 48 45 63 ingles 59 40 48 62 51 61 70 Lenkų 66 36 32 41 49 41 72 3. da os compila a sPss p og ama (apie ella plačiau é. h p://www.insol.l / dos s a is ics/, Vai ke ičius, sauda gienė 2006) i a lik a jų klas e inė analizė. nag inėjan lie u ių i la ių kalbas sPss p og ama, bu o a lik a hie a chinė i pasos de cls e inė analizė. je a chica análisis, de an emano no hay conocido núme o de clus e es aplicando. los clús e es se o man je á quicamen e p incipio odos los da os se man ienen en un solo clús e , cons i uido de más pequeños g upos. ellos pueden se es ablecidos una común cles e í di idido en meno es o pequeños cles e is jungiendo en mayo es. el análisis de dos pasos de la discu able di ie e en que su aplicación núme o de clus e es es conocido de an emano (Vai ke ičius, sauda gienė 2006). elegi en el abajo dos clus e ías, po que se examinan dos ečioji, mo inio i mo, g upė neį auk a į analizę, nes nekel a hipo ezė, kad bal- ų kalbos galė ų p iklausy i šiai g upei. a liekan klas e inę analizę, objek ai pe - lenguas i mo g upos ki inio y skiemeninio. se dis ibuyen has a que las simili udes den o del clús e llegan a se conside ablemen e mayo es que las simili udes zul a ai ik inami aikan ik d iejų žingsnių klas e inę analizę, nes pasi ink as mažas nag inėjamų objek ų skaičius (šešios kalbos). be o, iš anks o žinomas klas- en e los clús e es (Vai ke ičius, sauda gienė 2006). Núme o de e e ios de lenguas suecas, islandesas y chinas y a qué g upo i mo es os idiomas se asignan ( wo g upo i mo y dos esul ados de in es igaciones). 3.Ved, isLand y chinés kaLbų akus inių ko eLia ų dViejų Žingsnių kLas e inė anaLiZė (2011) con el in de a e igua si Mai ano y los idiomas suecos, islandés y chinés egis ados en es e es udio son de magni udes simila es y caen en el mismo g upo, se s anda inis p iebalsių ukmės nuok ypis (Δc) i balsinių in e alų ukmės p ocen as (%V) ealizó un clus e 2 57,550 7,828 46,48,837,2100 de la abla 54, que el clus e de Δc del p ime clús e es más al o que el del segundo, y el k de %V, a la in e sa, es más al o que 174 ac a Linguis ica Li huanica LXIX dos pasos de cl e inė analizė. P ime o se calculan las agnė PukeViČiū ė, as a kaZLauskienė signi icanzas medias de las a iables cuan i a i as de cada clus e y su des iación es ánda ( éase ab. 2). 2 Len eLė. cen os de cl e ies po po cen aje de du ación de in e alos o a o ios y es ánda ino de du ación de p iebalsios desok ypį %V Δc Vidu kis s anda inis nuok ypis Vidu kis s anda inis nuok ypis el del ojo, pe o en es e caso es bas an e mayo y un des ío. Hagiene deci lo, al 145,00 3,916 58,00 5,715 p ime clús e le ca ac e iza compleingesnė skiemens es uc u a (i. y. más p iebalsios skiemenyje (Δc más al o)), que de e minó y meno meno balsinių in e alos pe cen age (%V). Los esul ados de es a análisis mues an que los más simila es %V y Δc iene y uno clus e į o man ki inio i mo g upo pe enecien es islandes (%V = 40, Δc = 60), islandų 2 (%V = 47, Δc = 52), š edų (%V = 44, Δc = 55), š edų 2 (%V = 49, Δc = 65) idiomas, y skiemenino i mo kinų (%V = 51, Δc = 44) y kinų 2 (%V = Δc = 48) ejemplos o ma on o o cls e į 62. Teniendo en cuen a es o, %V y Δc es un indicado bas an e con iable, según el cual las lenguas analizadas de e dad di ie en y que nep iklauso de los in es igado es o in o man os obje i os (kalbamien o empo, in onaciones, e c.) o subjek y ios (į ašo kokybės, ano ación ski umų, e c.) acciones. Los coe icien es de a iación bas an e noéz di e encia en e los dos clus e os cen os de es y según los coe icien es de a iación. abla 3 mues a en que segundo clús e io a coΔV y a coΔc mediu kías mayo es. 3 Len eLė. cl e ios cen os según coe icien es de a iación a coΔV a coΔc Vidu kis s anda inis nuok ypis Vidu kis s anda inis nuok ypis clus e 2 50,33 142,67 3,215 50,33 4,933 0,517 62,67 3,055 bend as 46,50 4,680 56,50 7,688 klas e inė ipologinių kalbos i mo g upių analizė 175s aipsniai a icles deja, es a ez los esul ados muy no quédé onse: simila es a coΔV y a coΔc ienen y el p ime cl e į cons i uye Mai ano (2011) analizuados islandes ( a coΔV = 45, a coΔc = 56), suedos ( a coΔV = 39, a coΔc = 48) y kinų ( a coΔV = 44, a coΔc = 47) de idiomas. Todos nues os egis os in es igados caen en el segundo cl e į: islandų 2 ( a coΔV = 50, a coΔc = 60), š edų 2 ( a coΔV = 50, a coΔc = 66) y kinų 2 ( a coΔV = 51, a coΔc = 62). aigi coe icien e de a iación, u ėjęs se obje i éspe clasi ica ipológicamen e las lenguas, plan ea más con usión y pe mi e guė i, que sus esul ados depende muy de la conc e a lengua ano ación pa i ies. Nues os egis os de a iación coe icien es simila es, lo que pe mi e pensa , que ano ando quizás no bas a sólo consul a se con in o man es gim akalbías, pe o mismo ano ación necesi a ealiza gim akalbiam one icos. Po iniai a ian iškumo indeksai la di e encia en e los dos clus e os cen os de acue do nPVi y PVi gana nemažas (ž . 4 len . ). 4 Len eLė. clus e os cen os po po inos índices a ian iškumo nPVi PVi Vidu kis s anda inis nuok ypis Vidu kis s anda inis nuok ypis claus o 2 148,00 3,000 58,80 6,458 60,00. 82,00 . o alas 50,00 5,586 62,67 11,094 sin emba go lenguas susig upamien o aún d ip asmiškesnis que examinando coe icien es de a iación. P ime á clus e í cons i uye odos los idiomas, excep o pa a es e es udio analizada suedí 2 lengua (su PVi muy al o 82, aunque nPVi panašus a o os idiomas 60) ella única en ó en el segundo clus e í. o os idiomas pa iniai indeksai a iaciones muy simila es: islandų (nPVi = 45, PVi = 63), islandų 2 (nPVi = 51, PVi = 56), kinų (nPVi = 48, PVi = 54), kinų 2 (nPVi = 51 PVi = 53), š edų (nPVi = 45, PVi = 68). En es e caso ob iamen e, que los dos pasos cls e inė análisis no es ú il, po que el p ime cles e į hay que di idi aún en smulkesnes g upos. esumiendo los esul ados de es lenguajes de dos pasos clus e ína análisis, puede deci se que el es ánda p iebalsios de du ación nuok ypis (Δc) y balsinių in e alos de du ación po cen aje (%V) es bas an e con iable indicado g upuojando lenguas en clases. Los coe icien es de a iación y los índices de a ian izidad pa inos de dos pasos cls e ína análisis en es e caso plan ea más p egun as, que p opo ciona espues as. 176 ac a agnė PukeViČiū ė, as a kaZLauskienė Linguis ica Li huanica LXIX 4. Lie uVių i La Vių kaLbų i Mas eMian is kLas e ine anaLiZe es ánda de du ación nuok ypiai (Δc, ΔV) pa a a e igua i, a qué ipologinei i mo g upei pe enecen la ias y lie u ias lenguas, p incipalmen e ue i balsinių in e alų ukmės p ocen as (%V) ealizada hie a chinė klas e inė analizė, la cual p ocu aba comp oba , como según ΔV, %V y Δc g upuojasi lengua y en cuál cls e į cae la ias y lie u ias lenguas. Pa a es e análisis u iliza ambién o os da os de idiomas, p esen ados en abajo Mai ano ob ene esul ados de la análisis de clus e je á quica mues an que los li uanos, la ios, okieños, (2011: 170, 179, 199). á abes, ingleses, checos, i alianos y po ugueses ienen los más simila es ΔV, %V y Δc alo es, po lo an o o man un clus e , cuyo idioma de ΔV es en e 44 a 58, %V en e 40 y 54, Δc en e 52 y 66. En es e clás e sólo la única lengua i aliá es conside ada a imesne skiemeniniam i mui (kaip ma y i, klas e inė analizė lyg y pe mi e eso abejo i), odas o as lenguas (ísca o, cla o, analizándose bal os leng as, cuyo i mo especie nežinoma) pe enecen ki inio i mo lenguas. la segunda g upo cons i uyó muchos skiemenino i mo lenguas, pe o en ella en a on no pocos de los que se ienden a conside a ki inio o mix aus i mo lenguas ( é . 5 len .). Es as lenguas ienen un ΔV de 30 a 45, %V de 36 a 51, Δc de 37 a 66. Mi ando a los esul ados, una es nebliju a: al p ime cl e í no en ó ni una p o o ipina skiemenino i mo habla ( ancusos, españosos, g eikos), y al segundo en ó sólo dos p o o ipinas ki ino i mo habla ( usos, holandos). como se puede e de la 5 abla, los idiomas Li uanos y la ios caen en el p ime clús e y son más simila es a p o o ipicos ki inio i mo lenguas ( albų akus inių ko elia ų da os dados 1 igu a.). 5 Len eLė. esul ados de análisis je a chicas cl e inas según es ánda nuok ypius y balsios p opo ció5 cls e io nume is i mo g upo y lenguaje ki inis i mo skiemeninis i mo no es ablecido 1anglų, okiečių, a abų, po ugalų, čekų i alų lie u ių, la ių 2 usos, holandos, islandes, u cos, danos, polkos, suedos kinos, es os, suomios españos, ancūzos, g iegos, 5 Aquí y en o as ablas pa yškin as p o o ipicas conc e as i mo g upo de lenguas, po o os idiomas i mo discu ido (algunos de ellos incluso conside adas o noclassicamen e i o inos, o i mo mix aus). klas e inė ipologinių kalbos i mo g upių analizė 183s aipsniai a icles no ðan indu inn blés eins as og hann ga , en ello as a a sem hann blés, pues þé a a a ði e ðamaðu inn kápunni um sig, og að lokum ga s no ðan indu inn upp á að eyna. Þá ó sólin að skína, og undi eins ó e ðamaðu inn ú akkanum. Þá a ð no ðan indu inn que econoce na que sólin se ía s e ka i en hann a . 6. i iamieji ex ai kinų kalba you yi ian, dang yi ge guo zhe da yi de l xing zhe chu xian de shi hou, bei eng he ai yang zheng jiu zheng chao zai jing shui geng jiang. a men ong yi shui xian ang l xing zhe ba wai ao uo diao jiu en wei shui bi ling yi ge qiang. sui hou, bei eng jiu jing a zui da de nu li lai chui eng, dan shi, a chui de yue da, l xing zhe jiu ba wai ao guo de yue jin. Zui hou,bei eng ang qi le. xia lai, es o yang kai shi a chu e liang, l xing jie zhe li ji jiu uo xia le wai ao. suo yi, bei eng bu de bu cheng en ai yang bi a geng qiang. suMMa y his a icle aims o answe wo ques ions: 1) whe he he clus e clus e analysis o ypological g oups o Language hy hm analysis handy inding languages 2) in which a clus e s ess- imed o syllable- imed languages Li huanian and hy hm ypological simila i ies, and i can be classi ied on he basis o i so a unanalysed La ian languages all in o. s anda d ex , p oposed by he in e na ional Phone ics associa ion (see h p://al -usageenglish.o g/no h_ x .h ml) (eng. The No h Wind and he Sun, Li h. Šiau ės ėjas i saulė) was selec ed o his s udy. i e na i e speake s (La ian, Li huanian, swedish, icelandic and chinese) ansla ed and eco ded i (each eco d was much sho e han 1 min.). he eco ds we e anno a ed by p og am P aa and acous ic co ela es o hy hm o eco ds ha we ha e done ha e been calcula ed using p og am Co ela o (2. 1 e sion) which was de eloped by Pado Mai ano (2011) in a u o gen e expe imen al phone ics labo a o y o u in (i aly). i was ound ha Li huanian Δc=52, %V=54, ΔV=54, a coΔV=54, a coΔc=66, nPVi=57, PVi=57; La ian Δc=55, %V=52, ΔV=58, a coΔV=55, a coΔC=55, a coΔc=51, PVi=56, nPVi=68, chinese ΔcVi=42, ViVi=64, a coΔV=51, a coΔV=61, a coΔVi=51, PVi=51, Vi=53, 184 agnė PukeViČiū ė, as a kaZLauskienė ac a Linguis ica Li huanica LXIX da a o o he languages es ima ed by he au ho o he p og am Mai ano (2011) was used o clus e analysis. he da a was en e ed o he sPss p og am and a clus e analysis was pe o med. he esul s show ha he clus e analysis (bo h hie a chical and wo-s eps) does no p o ide unambiguous esul s. hie a chical analysis is p e y handy o clus e less s a is ically p ocessed a iables (ΔV, Δc, %V, pa ly a coΔV, a coΔc), a wo-s ep analysis migh be possible o ely on, and wi h mo e complex indices (PVi). howe e , a wo-s ep analysis is begging he ques ion, because i does no lea e he hi d op ion (s ess- imed o syllable- imed, canno be mixed). Li huanian and La ian languages acco ding o all he a iables all in o he same clus e oge he wi h a numbe o s ess- imed languages. he e o e, i can be ca e ully concluded ha hy hm o he wo bal ic languages is simila and caused by s ess. hey a e s ess- imed languages. clus e analysis (in pa icula , swedish, icelandic, chinese Language compa a ion be ween he wo ypes o da a) has shown ha he anno a ion p ecision is pa icula ly impo an in he esea ches o hy hm. on he o he hand, he indings a e ele an no o he ypological classi ica ion o languages‘ hy hm and no o he indica o s o languages‘ hy hm. hey can be as guidelines o u he esea ch o ano he excuse o ques ion exis ence o s ic ly de ined classes o speech hy hm. Į eik a 2013 m. julio 11 d. agnė PukeViČiū ė Vy au o Didžiojo uni e si e as K is ijono Donelaičio g. 58, LT44248 Kaunas, Li uania [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] as a kaZLauskienė Vy au o Didžiojo uni e si e as K is ijono Donelaičio g. 58, LT44248 Kaunas, Li uania [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed]