Naujieji kontaminaciniai dariniai lietuvių kalboje
Full text
246 ac a Linguis ica Li huanica LXXI
i a MiLiŪnai ė
Lie u ių kalbos ins i u as
Las di ecciones de in es igaciones académicas: no minamoji
kalbo y a, socioling is ica, lingü is ica de In e ne .
los nue os kon aMinaciniai da iniai Lie uVi kaLboje ano acija a ículo examinados úl imamen e
a osenoje de la lengua li uanas obse imai pagausėję kon aminaciniai da iniai, sus causas y
new blendings in he Li huanian Language
uen es de apa ición, sanda os y uncionamien o peculia idades. baseándose más ecien es Li u ias
del idioma ins i u e acopiado del elec ónico Li u ias del idioma naujažodžių duomenyno hechos.
has a šiol ales in es igaciones de Li uania no habían habido debido a da os a idad y debido a
disposición, que es o esan ys pak aš iniai, mayo a ención me e i eiškiniai. glus ai mos amos
inglés de las in es igaciones con aminacines de de ines y sus p oblemá ica con ex o. anexo del
a ículo se p esen a una lis a de unos 80 con aminaminacines da íns, ijados en la ac ual
Li u iškojoje a osenoe.
anno a ion he a icle analiza he cu en abundan occu ence o blendings in Li huanian
language, he easons and sou ces o occu ence as well as peculia i ies o composi ion and
unc ioning. he esea ch is based on he la es ac s om elec onic da abase o Li huanian
Neologisms p epa ed by he ins i u e o he Li huanian Language. he esea ch o his kind has
ne e been conduc ed in Li huanian linguis ics due o sca ci y o da a and he a i ude ha he
blendings a e ma ginal phenomena no wo h g ea e a en ion o be paid. he con ex o english
blendings de i a ion esea ch and p oblems caused is b ie ly p esen ed. he lis o 80 blending
o ma ions eco ded in con empo a y Li huanian language is p esen ed in he annex o he
a icle.
esMiniai PalodŽias: palab as de da yba, naujažodis, kon aminacinis da inys, bend inė
kalba, s ilis ika.
keyWo ds: wo d- o ma ion, neologism, blend, s anda d language, s ylis ics.
naujieji kon aminaciniai da iniai lie u ių kalboje
247s aipsniai a icles /
1.ĮVadinės Pas abos nue a lexis de la lengua li uanas ecibe cada ez mayo in es igado
y in e és de la sociedad, po que pasa aisiais décadas en es a á ea ocu e spa ūs y
in ensi ūs cambios. ma a illin us nue os ac uales de a osenes enómenos, los ojos de
los in es igado es p incipalmen e ijan los nue os skoliniai. examinado su adap ación a
las lenguas li uanas de esc i u a, ki čiación, a ia, leksinas y g ama inas sis ema,
elación con posibles lie u iškais a i ikmenimis (ku ių dalis ambién son nauji da iniai o
naujų eikšmių menų. Es a ubine en la comisión de lengua li uanas e ec uado pe manen e
įgiję žodžiai), kalbos a o ojų kalbinės nuos a os dėl naujųjų skolinių i jų a i ik-
nue o de los skolig e a de es os nue os de la lengua li uana enómenos ge okai nuošalyje
nių no minimo da bas.
queda con los skoliniais di ec amen e nesusiję naujada ai. pa e de ellos, ya
beįsi i inancias a osenoje, pasa á a Li u ian Language ins i u e p epa ada
Bend inės lie u ių kalbos žodyną. kebliau es á con okazinių da inių pa ienių, au o inių,
si uacinių naujada ų y imais. ales da iniai pe enecen más es ilis ikas ámbi ocha
como colo ingas aiškos ins umen os. ellos po su pa e caen en sepa ados es udios
gene esnios o con ex us, po ejemplo, desc ibiendo kokio au o us leksiką o
unc ioncinių es ilos y gén ų signos, sin emba go de allos, solo sólo no ada os
des inados de in es igaciones casi no. es o comp ensible, po que acapa a de di e sas
uen es es adís icamen e signi ica i as de da os sob e e okus po aš inos
a osenos enómenos, eniendo he amien as digi ales, no es sencilla. idioma Li uano
ins i u e empezándose sis emá icamen e a egis a y in es iga nue aja XXi siglo
leksiką, obse ado que de odo el lujo naujažodžių se dis inguie a insigni icė, pe o
in e esan es g upo de ellos kon aminaciniai da iniai, una okazinių da inių especieis
(pa yimui, da bos ogos, okupendumas, miaujiena y e c.). aunque kon aminacinie de iniai
Li uáneos habboje uncionaja como a a pa o ia palab as, pe o acumulado didesnį
pluoš ą isible muchos de sus exp esi idad y algunos comunes de apa ición dėsningumai.
obje i o del a ículo basado en los más ecien es da os del nue ožodžių duomenyno ( nd )
de la lengua li uana acumulado en el ins i u o de la lengua li uana, panag inē
ecien emen e obse adas en la Li u iškojoje a osene es a pagausėjusius
con aminacinius de i inos, sus causas y uen es de apa ición, sanda os y uncionamien o
a osene peculia idades, así como glus ai mos a el con ex o emá ico de abajos
ex anje os (in es igaciones de con aminacinius de i inos en inglés). sob e a osenoje
padažnėjusių kon aminacinius da inius an o su gidos en su p opio lenguaje suelo, an o
e s inius o p es in us, hay sensmės habla y po que, que ue a eno ada Li uania
habico y oje sus susikloschiusi su concep a y cien í ica así como mokomojoje
li e a u a uncionuojan es es a ūšies naujažod pa yzdžių ondas.
248 ac a
i a MiLiŪnai ė
Linguis ica Li huanica LXXI
2.Mina kon acini da ini saMP a a p obablemen e debido al p opio enómeno
kon aminacinių da inių di e sidadés su concepción incluso en la misma lengua puede
ge okai di e i . Li u ias habo y oje opiniones di e enciasumams o ma se no hubo
g anelo pag indo, po que mismos es os da iniai casi noy inė i. 2.1. de iniciones de los
de inos con aminacinos y įnominamien o ya 1880 m. okiečių kalbininkas lexicóg a o
he mannas Paulas pa a ojo el é mino a kon aminación de palab as liejiniams, que
se c ean in olun a iamen e nuslydus ližu iui, i. y. lengua po ik ų, nomb i , y más
a de es e concep o ex endida has a semejan es sin aksinių
da inių (plg. ishe 1998: 34).
Li u ialmen e sob e con aminacinius da inius debido a sus pachas a umo Li u ias
hablaba esc i a nedaug. P anas ska džius eikale Lie u ių kalbos žodžių da yba los
discu e an e iz es inių naujada ų y les asigna pa ag a ipą (ska džius 1943: 21):
kon aminaciniai da iniai son ales, que sąmyšio keliu son compues os de dos sinoniminių o
kokių no s giminingų palab as. P z. eke ìs, eke jž i 6951 es con aminamino a desde
eke ìs (-) + ke a, kako ý popo y č. kaka ýkū + ý as, su isaĩ isiškai Lb 228 de su isu
+ isai, žabaga aĩ smulkūs žabai, de los cuales hace kūlelius, aplaužy i, ap upėję žaga ai
Šd ., ob. de žãbai + žaga aĩ y k . ambién es posible daik as, que y bajo. ambol abalas su
aíz amb u i o mada de ab- + bamb- (žodyje babalas), é. endzelin MLV iV 467.
Vinco u bucio en su lib o Teo ía de Palab as da ybai kon aminaciniai da iniai
p incipalmen e minimi an e okazinių da inių, pe o en a ėž inai a i ma que de al ipo
kalbėjimo eiškiniai iene nada que e con palab as da yba (u bu is 2009: 324):
Palab as da ybai e ūpi da iniai, y no one iniai u o os pe di biniai, ex o de unas
palab as cambian con o as, con amina ion pada inya y cosas simila es. Es a ci a en
el ex ac o de la ci ada explicación de la con aminación V. u bu is se basa W.
d essle iu y en es e enómeno
áíííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííí
íííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííí-
íííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííí-
íííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííííí en o o luga del
lib o V. u bu is dis ingue la e dade a con aminación (ese esąs mencionado
nenuma i ado de dos dos palab as p óximas a algo en habėjime (sa o iškas liežu io
suklupimas)) y sąmoningą de dos palab as maišymą (an. blending, blend), sus agmen os unión en una palab a (u bu is 2009: 354355). debido al úl imo caso, e1 Šal inių san umpos como au o iaus.
naujieji kon aminaciniai da iniai lie u ių kalboje
249s aipsniai a icles mian is abajos de lingüo i as ex anje as, se señala que él se
ae en algunos idiomas desc ipciones de palab as de da yba, pe o esą is o, kad
jungiтельных agmen os o ma muy e egulia i, su apa ición a menudo esuseguamos
del con ex o o iene que se ap end a, aigi nesąs g ama ical (mo ologico de
ca ác e ) p oceso, y sus pada inos, los llamados maišiniai, son da ybiamen e nesąs
(nemo i) palab as y es el obje o de la leksicología del eskaid. Maišinių ejemplos se
p esen a sólo uno: inglés k. b unch ‘pus yčiai sykiu su p iešpiečiais (iš b eak/ as
‘pus yčiai y lunch ‘p iešpiečiai) (u bu is 2009: 355).
sob e con aminacinius de i inos se habla y en dos in o maciniuose lie u ių kalbo y os
publicaciones: Kalbo y os e minų žodyne y Lie u ių kalbos enciklopedijoje. (gai enis,
Pi majame kon aminacijos eiškinys apib ėžiamas gana apibend in ai – kaip sąmai-
keinys 1990: 108): apa ición de nue a palab a o posacio, sumyš ando de dos palab as o
posacio pa ims: žabaga as → ša jababas y žaga as, angl. mo el mo elis ← mo o y
ho el. lengua de Li uania encyclopedia (s aipsnis i mado V. u., aigi Vinco u bučio),
con aminacia į a dijama y como palab as, y como habėjimo eiškinys (Lke 2008: 282):
kon aminãcija dos ce canos hablado o unidades de lengua mezcla, c uzamien ois,
debido al cual su ge una nue a, in e medio unidad (maišinys). sin emba go, una ul e io
explicación de que la base de la apa ición maišinių psicológica, i. i. nodecisión del
habla i o, ka ą concu iojan e une ą elegi , mues a que, al habla de los casos de
leksinės kon aminaciones, se adhie e a un es eu osios concep os maišinių:
con aminaciones pada inas suelen pe cibi se como una ez cuando los e o es
lingüís icos y de c ecimien o a a ez adquali en el habla. Pa yzdžių se p esen a algo
más que an e io men e mencionadas en las uen es: d ėl de d asià e ėl; bajo.
k ezdingà, k egždingà y jono b e kūno blegzdinga desde ž izdas.
blẽzdingà i k ẽgžd; žãbaga as iš žãbas i žãga as; ž ìzd as iš žìzd as, žiẽzd as i
además, en es a enciclopedia no sólo menciona sin aksinė kon aminacija (caí y
Kalbo y os e minų žodyne apa eandan i maišan posakio pa e), sino y se p esen a
uno de su ejemplo: pakel i os ą de pakel i au ę y (pa)skelb i, o ece i os ą. aigi
econociendo que mo eminė kon aminacinių da inių analizė no se puede o se puede
sólo limi a oi, ya que nue as leksemas se o man suliejando mo ema pa e o uno
mo emą con o a pa e, consmixa no se conside a adicionalmen e en endidas en la
lengua li uana pa e del p oceso de da ía de palab as. es o bene y odo, qué
esminge ole se ía posible encon a Li u iškojoje hizo y oje sob e
con aminacinius da inius, o maišinius.
250 ac a Linguis ica Li huanica LXXI anglakalbėje li e a u a, hablando de
i a MiLiŪnai ė
con aminacinius da inius, p e e imase deci que es dos signi icanzas, supacko as en
una palab a. en endida, que la palab a busca se modos de, como cuan o glausčiau į a di i
eiškinį, que apa ece como dos o os enómenos hib idas. a i mase, que la
con aminacines de da inius c ea i idad éxi o y pa eikumo dediene es o, cuan o se
puede de da inio econoce se di e en es agmen os de palab as. Sin emba go no de
odos los con aminacinius da inių leksinea signi icado, incluso y econociendo esos
agmen os, se puede ad e i sin con ex o, pe o al y es la peculia idad okazinių
da inių. supacko o diik o imagedís se c ea nea sidualmen e. inglés hablan u ilizados
p oceso), ambién blend (caus el esul ado de la hacía) y po man eau (muchísimas una
du ski ingi kon aminacinius da inius į a dijan ys žodžiai: blending (kaip da ybos
a una especie de kon aminacinių da inių nomb a )2.
é mino blending puede se aducido como suliejimien o, mezcla: nue a leksema se
c ea conjun ando al menos dos pa es de palab as básicas, cuando al menos uno de
esas palab as ab e iándose, pasando po omi iendo algunas onemas (g ies 2004: 639,
b [eak as ] ‘pus yčiai’ + [l]unch ‘p iešpiečiai’ → b unch ‘ ėly ieji pus yčiai’, ool
‘k ailys’ + [phi]losophe ‘ iloso as’ → oolosophe ‘k ailoso as’3), aigi suda omas
ej.: necesa iamen e de saludos mo emos y eso se dis ingue de las palab as
adicionales da o mas de elabo ación. da ybos esul ado blend maišinys, o
kon aminacinis da inys. a eces maišiniais (caus ya mencionada, y lie u ių kalbo y oje)
llaman no sólo paski i palab as, sino y s ambesni unidades de lenguaje.
La palab a po man eau en lengua inglesa comenzó a usa compuñado po man eau luggage, ‘dos de
susi ojian es pa es lagaminas‘4, aigi po man eau lie u iškai sa o iškas ‘su ož inis. peculia es
p oducciones, especialmen e ales como las que apa ecen po casualidad como habla del ik a,
nomb a es a palab a po p ime a ez pa o u o amós expe imen a con palab as conocido esc i o
b i ų, alii a džiu Lewisas ca olis, en el lib o Alisa Veid odžio ka alys ėje (1871) (plg. ishe 1998: 34). Po
ejemplo, su in en ado la palab a sli hy es á compues a jun ando palab as sli[m]y ‘gli us y li h[e]
‘lanks us; o: umious de uming ‘smilks an is, humoijan e; ga uojan e y u ious ‘į ūžęs; 2 Plg. blend
plodis, hecho de o as pa es de palab as, de ibando sus signi icados, po ejemplo, mo el de mo o y
ho el (p ieiga en In e ne : h p://www.ox o ddic iona ies.com); palab a (pa y, b unch) hecha
sumemishando o os palab as o pa es de palab as; po man eau e odis o mo ema, cuya o ma y
signi icado su gidusios suliejus d i di e en es o mas (pa yପରି, smog de smoke y og) ( acceso a
in e ne : h p://www.me iam-webs e .com/dic iona y). 3 La palab a k ailoso as Li u iškojoje
a osenoje (Google paieškos į ankiu y Vdu eks yne) no pudo localiza se (žiū ė a 2014 09 24), pe o es e
es uno de los ejemplos, como si ue a necesa io al palab a pudie a no di icul a hace o des e i ;
da inys oolosophe se conside a más emp ano (XVi a. pab.) ijsoo o de i inio kon aminaciniu del inglés
(Leh e 2007: 116).
4 Plg. p anc. po e-man eau (po e ‘neš i, man eau ‘pal as) en la ac ual habla acūzas signi ica d abujes,
sk ybėlių y skėčių kabyklą.
naujieji kon aminaciniai da iniai lie u ių kalboje
251s aipsniai / a icles
sma kus’, o ai, ieno šios knygos eikėjo žodžiais, i y a „d i eikšmės, supa-
kuo os a una palab a.
desde ol en lengua inglesa el é mino po man eau (wo ds) se llaman ales palab as,
que compues os de dos o más pa es de palab as (nebū inai mo emų, emi iendo
algunas onemas), p incipalmen e apoyados semejos suambesiu y signi icados
jų p adėjo pas ebimai as is da XiX a.). no s kalbinėje li e a ū oje jų apibūdinimas
( a osen en cuan o di ie e (cuando es más amplio que es a especie de habiendo
ik as), se puede deci que ales su ož iniai son pa e de kon aminacinių da inių
(blends); algunas eces con aminaciniams de i íns p esc i i pa a ojamas y
compuinys po man eau blends. Ha de no a se que los con aminacinius da inius hay
que sepa a de da inių, que no malmen e c eanan su ukiendo palab as compuinio en
una palab a. a lenguas li a ias al hacía no es muy ca ac e ís ica, pe o debido a la
in luencia usas en a osenie ales de da ías (i bend inių, i ik inių palab as
nomb es de emp esas) en la segunda mi ad del XX. ue on obse adas padaugėję
an o p es in os, an o pamo emiui išsi e s ų (pa yimui, kolūkis ← kolek y inis ūkis
pagal kolhoz ← kolek ī ue gospoda s o). Panašūs da iniai con lige as exencionesis en
el idioma Li uano se conside an iolaciones de no mas (gen ango as ← gene alinalis
con a o , e punk as ← e e ina ios pun o, e c.)5. 2.2. p oblemá ica de
in es igaciones de con aminacinos de i ados li e a u a ex anje a sob e
con aminacinos de i ados no empa ejin i gausesnė, solo en inglés de in es igaciones
esama mucho más de allnių y más amplnių allí y mis mismos con aminacinos de i ados
ge okai más. La suiejima de palab as, o con usión, aún hace unas décadas en habla
inglesa ue conside ada pak aš ino con nue asjeodías elacionadou enómeno, pe o
úl imamen e econocído como uno de ecuen es y p oduc i os mane as de da ías
de palab as inglesas, a kon aminacines de de ías muy es popula izó (ž . Leh e 2007:
115). la can idad de con aminacines da íns en inglés hablan de e mina la ecog ecog
ecognícibilidad de las palab as básicas y su sanda os sencillez (g ies 2004: 639). como
se e de di e sos au o es de in es igaciones, los da os examinados (en su mayo ía
daugiau kaip 100–600 i iamųjų žodžių. s a is iškai i iama kon aminacinių da i-
acumulados aún no usando he amien as digi ales) olumen o gene almen e es i ne
nių sanda a (plg. ishe 1998: 3543), o og a ía y onemís icas peculia idades, se
analiza su semán ica y palab as básicas seman íneas elaciones coincidiendo sus con usións, ealizan psicholing is iniai kon aminacinių da inių pe cepción expe imen i (plg.
Leh e 2007: 115133) y pan.
5 Vé . la lis a de e o es de la lengua g andes Ve dzhys sanda os 2.3.2 pá a o: sudu iniai
su auk iniai wo ds, compues os de una o a ias palab as del comienzo y del úl imo odo la palab a
(p iega en In e ne : h p:// lkk.l /l /klaidos li zodziu).
252 ac a Linguis ica Li huanica LXXI Es a p oblema ika de alladamen e e elajada
i a MiLiŪnai ė
s e ano h. en a ículo g ieso (ž . g ies 1) como sąmaišą sepa a de o as palab as
da ybos p ocesos? 2) según qué c i e ios sepa a de una especie con aminamcinios
2004: 639–667 i en nu ody ą li e a ū ą). ji nusakoma aip:
de i ados de o os? 3) qué de e mina la es uc u a de los con aminaminacinių
de i ados (po qué ellos se c ean de un modo u o o)?
p incipalmen e exis eana p ime io y segundo aspec o p oblema iką g ildenan es
in es igaciones. con aminacinius da inių clasi icación c i e ios indicada de di e sos,
pe o econocícese que c ea uni isą deso amien o en g upos obs aculiza su
a iación según los mismos pa áme os y di e sas ex enciones. más comúnmen e
se o ecen es os asgos de la di isión: 1) da iniai, con idos sanclo ina onemina6
(es án aún clasi icados po lo que en qué luga y qué ocu e mo emų ab einación y
sanclo a, ambién po lo que si la sankloda onemína es el p incipal modo de su
o mación, o sólo auxilia ); 2) de i ados, su gidos ab e iando undado es palab as; 3)
da iniai, su gidas de mane a mix iuia, de inan p ime a y segundą modosus. Es os
asgos aún se complemen an po o os pa áme os (pa es del lenguaje, skiemenos
longi ud, undamen os de palab as mo ologicas peculia idades, seman ines
con aminacinio de i ino deno a o asgos y k .). jun o se econoce que cada
con aminacinis da inys es peculia y, además comunes de cons i ución polinkies,
iene pa icula idades indi iduales (pa yりに, i mikos).
bene el cues ion más in e esan e, elacionado con la p oblema ica de los con aminacinos de i ados, es el
e ce o. pues o al da inys eó icamen e puede p oduci se, unos palab as sulyendo de a ias mane as y
c eandociendo di e sosi aos a ian ų7, es impo an e acla i , qué lemb a conc e os esul ado. Una de
hipózias, oli g ažu no siemp e pasi i inancias ilgesnis de las palab as undamen ales dic a sus
condiciones y, que da inys ue a a econocibleames, ese palab a básica quedándose agmen o ilgesnis.
es udios es adís icos al polinkį en pa e con i man: el segundo da inio palab a con más ecuencia
esul a más la ges, y ejec ado mayo agmen o. juzlieja mane ai iene signi icanzas ecuencias de
palab as undamen ales ( um6 Plg. ingles k. o e lap ‘dalinis su apimas, sanklo a (b onislo as
Piesa skas. Anglonas, 2005); son los casos en que a ios palab as undamen ales ienen al mismo onem
de o g a em de combinación, y o mando saquiones, uno de
pasika ojančių de inių išleidžiamas.
7 se puede encon a en in e ne no una de las lenguas inglesas con aminaciniams da iniams c ea
c eu ą da yklę. las espies ándose e , que, digamos, de dos palab as conjunlieja a ias de inglés
eó icamen e puede habe has a a ias (una al da yklés acceso en in e ne :
h p://www.po man eau .com). Pamėginus a da yklę esc ibi dos lie u iškus palab as abajo y
a ollogos, ob enida 18 según inglés lenguaje maišinių da ybos dėsningumus galimų de inių (pa yčiams,
das ogos, da os ogos), en e los cuales ue y uno ealmen e ijado en la ac ual a osena de lengua
li uánica da bogosos ← (kaip e inys de inglés wo liday wo k + holiday).
naujieji kon aminaciniai da iniai lie u ių kalboje
253s aipsniai a icles pesnis y a oseneje ecuen e, eiškian is p o o ipinę
ka ego iją sąliejoje más ecuen e es p im esnis). / luga de conjunlieja bas an e
lemia one icas en en anen es p ime os palab as, especialmen e ellos
cons i uyancios p iebalsios peculia idades. ambién se a i ma, que con aminacinías
da iniai se c ean man eniendo posicionbilan en e dos ac os opuingos base palab as de
a pažįs amumo y da inių sanda os ( alimo, o ybos) sencillez, lo que y no pe mi e c ea
es os p ocesos explican iendo un modelo de conjun ojo gene al. po lo que iende a
econoce que con aminacinie da iniai una de nenuspėjams es nue as palab as
des o mación ca ego ías.
2.3. sanda os de de i ados con aminacinos aunque los de i ados con aminacinos se componen
eniendo en cuen a a pa icula es palab as suliejadas peculia idades es uc u alizadas y
semán icas, se puede encon a comunes de sus sanda os dėsningumų. En di e sas uen es,
según la o ma de o mación, la o ma más común de las de English kon aminacines son los
g upos de es a g an (dis ibuidos y más inulkia)8: 1) ab e ien ambas palab as undado as,
po ejemplo: obo[ ] ‘ obo as + [kanga] → ‘kengu ua obo oo ‘ obo as, que iene kangu os
pa edal9; sk[i ] ‘sijonas [sho oo]+(s] ‘sho ai → ‘sho o sjonis; ee ‘lib es +
[p emium] ‘p emija → eemium ‘ e slo modelis, donde pa e de bienes o se icios se o ece
g a ui amen e, con el in de a ae más consumo o os a bienes o se icios pagados;
2) ab e iándose sólo el comienzo del segundo undamen o palab a: boy ‘ aikinas +
[bu ]lesque < i alių k. bu lesco ‘bu leska → boylesque, lie. boileska10 ‘ y iškoji
bu leskos (shokio, al que šokan i muje gundomai en a ézia su eme iškumą)
a maina ; ‘ma a onas→ hacka hon, lie. haka onas ‘ ma a ón de desa ollado es de
so wa e (kelių dienų enginys), du an e el cual jun o con diseñado es g á icos se
buscan obje i os c ea i a y educaciniai;
hack ‘įsilauž i į kompiu e io sis emą; ais ingai užsiim i p og ama imu’ + [ma ]a hon
8 pues o que la esc i u a del inglés no es one ína, la composición de kon aminacines de iones es un
sepa ado p oblema, elacionado an o con one inas, como con g a inías undamen os palab as
peculia idades, pe o en es e a ículo de ella apa ece.
en el a ículo 9 y su anexo se pueden encon a los signi icados de las con aminacines da ines en la lengua
Li uania naujažodžių duomenyne (h p://naujazodziai.lki.l ); aquellos, cuyo signi icado sin con ex o puede
se comple amen e ob ioški, en el a ículo se desc iben b e emen e.
10 indicaoma, si Li u iškojoje a osenoje uncionaja al skolinys.
ac a Linguis ica
i a MiLiŪnai ė
Li huanica LXXI 254
3) se ab e ia sólo el é mino de la p ime a palab a básica: co [ee] ‘ca a + o ice
‘biu as → co ice, lie. ko isas ‘ ka inė, en la que no malmen e se susi enka pe sonas
indi idualia ac i idades ocupasan ys y pasanja jose día abajando (u ilizasi g a is
conexión in e ne ) y gu kšnodami ca ą . Pasaba y más a as, de es bases de
palab as cons i uídos kon aminacines de inių, pe o los p incipios conjunlieja suelen
los mismos, po ejemplo: spo [ ] + po [no] + sexsual → spo nosexual lie.
spo noseksualas ‘ an os gene aos me o sexualas homb e, que en a ėž inai quie e
se geidžiamas po expuoselė o spo iško co po.
Ve í que si el p ime undamen o de la palab a kamieno inales onemas co esponde del
segundo undamen o de la palab a del comienzo onemas (pab auk os de g a emas las
co espondien es), se o ma mencionadoji de dos palab as sanklo a. de ini ys de los
signi icamien os de los ge inos con aminacinos suelen bas an e amplias, lo que y indica,
que la con aminacia es con enien e mane a, pa a p esun ai unsaki kokį keliapusį eiškinį.
aminaciniai da iniai ampa i lie u ių kalbos skoliniais, ik p ide inami p ie lie u-
de al pa edalo con los lengua g ama icales sis emas.
Las lenguas Lie u ių suda ían la clasi icación de las ma e ias con aminacinas
se ía posible sólo nuodugniai is y us mayo de su es uc u a de ib o.
3.Con aMinaciniai da iniai
Li uVi kaLbos nue aŽodŽi
duoMenyne
de los nue osada os de Li uania, que es u ie an o ien ados no a pau ienos
enómenos, y en más g andes sus sancaupas, gene esnie habinas de hacimien o y
consumo y basa íanse en las úl imas ecnologías in o má icas, o sin ellos las
in es igaciones léxicas hoy en gene al di ícilmen e se imaginan, abundos no (plg.
Mikelionienė 2000: 1521). aunque los dicciona ios de la lengua li uánica digi alizado cada
į ankių jiems i i kol kas aip pa s okojama. odėl s aipsniui duomenys im i iš
ez más, pe o compu ado inos digi alino, pe o ecogiendo pa ienius a osenos
ac s acupiamo la lengua li uánica naujažodžių duomenyno (www nd).
3.1. duomenyno pobúdis
nue os idiomas de Li uania da aynas nebaig inė, a inales de 2011 m. empezado a
publica en in e ne y cons an emen e complemen ado da os sankaupa, en la
que ijados desde
a inales del XX. lenguas li uanas apa ecidas y ac ual en iešojoje a oseno
naujieji kon aminaciniai da iniai lie u ių kalboje
261s aipsniai a icles aunque pačius kon aminacinių da inių lie u iškojoje
a osenoje g adualmen e mul iplica, pe o al menos has a aho a ellos no debe ían
esmingiau a ec ados lie u ių kalbos žodžių da ybos polinkių, po que la mayo pa e
son pa ieniai, si uaciniai, ad nelinkę labai plis i. Una de silpnesnių g andjes, galincias
spa in i, especialmen e inglés ejemplo del idioma, ales da i oj su o ecidos
nių gausėjimą – ne inkami (pe ilgi, nepa ogūs, neadek a ūs) skolinių a i ikmenys.
Pa yzdžiui, skolinys hospisas laikomas ne eik inu bend inei kalbai žodžiu, be ie-
a osenai incomodus junginys palia y iosios slaugos ligoninė. es o puede
omen a semejan es con aminacinius da inių como que *slaugoninė apa ición.
6. IŠVaDOS
1. en la ac ual lengua li uanas a osenoje no ablemen e gausėjančią naujažodžių
pa e o man kon aminaciniai da iniai (maišiniai), cuyos padažnėjo p es in an es o
ansciendo de o os idiomas, ambién algo pasida oma pačioje en lengua li uanas.
aigi p e alecien es os da inių ipas no pa ienamen e habiendo ik ai, y naujažodžiai
como conscien iga kalbinė ac i idades esul ado. po lo an o Li u iškojoje
cien í ica, in o macinėje así como docomojoje li e a u a a es os da inium debe ía
dedica más a ención y más de alladamen e desc ibi su sanda ą, causa de apa ición,
ambién apildy i undą ejemplos a osenoje uncionuojančiais ealiais da os. 2. los
p és amos con amincinieie da iniai según lo que, en la lengua li uanas a pazįs ami ( .
y. o sa a ankiškai unkcionuoja) ellos cons i uyen es pama iniai palab as, pueden
se a a uados d ejopai: o como ien isi, dalimis neskaidomi palab as, aigi laiky ini
pap as ais skoliniais, y no da iniais, o como s e imkilmiai kon aminacinie da iniai.
3. con aminacines da iones apa icimien o Li u iškojoje a osenoje p incipalmen e
omen a polinkis busca exp esy esnių aiškos ins umen os, así como glaus esnio
aiškos modo, cuando o ecidos skolinių lie u iškieji a i ikmenys es i pe ilgi,
keliažodžiai. sin emba go debido a su negausidad al menos en el p esen e iempo es os
da iniai no debe ía le an a amenaza de las palab as de la lengua li uanas sis ema de
da ybos y puede se alo ados como pagauli es ilis inės aiškos ins umen o.
comun inés de las no mas de la lengua de e ec o, que y nežymaus, puede ene los
p es ados con aminaciniai da iniai, los cuales cons i uyen es pama iniai palab as
econocidos como ne eik ini. Pa ekę a la lengua li uanies como kon aminacinių da inių
po ys, ellos pueden ac i a i y sa a ankiškų os šaknies s e imybių a ojimą. 4.
la guinien e acumulando más da os posibilidad (espec ablemen e, usando g andes
ac uales a osena ex os sankaupmas y he amien as compu ado ís icas), se ía
posible p esen a sis emiskότερη y p o undugnesnę li ians lengua con aminacines
da ines clasi icaciónción, su gas ų de alla más su sanda á y e ela a iasi esnių sus uncionamien o a oseno de aspec os.
262
i a MiLiŪnai ė
ac a Linguis ica Li huanica LXXI
ŠaL iniai
DLK Daba inės lie u ių kalbos eks ynas. kaunas: kauno Vy au o el g anjo uni e sidad.
P iega en In e ne :
h p eks ynas. du.l / eks ynas://index.jsp
nd Lie u ių kalbos naujažodžių duomenynas.
base de da os online. suda y oja dziai.lki.l
i a Miliūnai ė. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. P ieiga in e ne e: h p://naujazo-
Li e a Ū a ishe oswi ha 1998: Lexical change in p esen -day English: a co pus based s udy o
he mo i a ion, ins i u ionaliza ion, and p oduc i i y o c ea i e neologisms. Tübingen: Na .
gai enis kazimie as, keinys s asys 1990: Kalbo y os e minos Dic iona y. kaunas: Š iesa.
g i es s e a n h. 2004: shouldn i be b eak unch? a quan i a i e analysis o blend
s uc u e in english.
Linguis ics
423, 639667.
Le h e a d i e nn e 2007: blendalicious. Lexical c ea i i y, ex s and con ex s. S udies in
unc ional and s uc ional linguis ics, 58. ed. judi h Muna . john benjamins b. V., 115136. Lke
2008: Lie u ių kalbos enciklopedija. 2o au o ización e isada y complemen ada. Pa engė
kazys Mo kūnas, edaga o Vy au as amb azas. Vilnius: Mokslo y enciklopedijas ins i u o de
publicación.
Mikelionienė ju gi a 2000: naujažodžiai Vy au o maggio
uni e si yo kompu iniame eks yne (paieška, a anka,
klasi ika imas)
. Ac a Linguis ica Li huanica 42, Mikelionienė ju gi a
15–21.
2002: analogija lie u ių kalbos žodžių da yboje.
Po enciniai y okaziniai da iniai
. – Ac a linguis ica Li huanica 46, 73–80.
Miliūnai ė i a 2009: Daba inės lie u ių kalbos a osenos a ian es. Vilnius: Lie u ių
kalbos ins i u o.
ska džius P anas 1943: Lie u ių kalbos žodžių da yba. Vilnius: Academia de Ciencias
de Li uania, Ins i u o de Li u ias de Lengua.
u bu is Vincas 2009: Ve odžių da ybos eo ia. 2o pe miso. Vilnius: Mokslo y
enciklopedías ins i u o de publicación.
zucke m ann ghila d 2008: ealis ic P esc ip i ism: he academy o he Heb ew Language,
i s campaign o good g amma and Lexpionage, and na i e Is aeli speake s.
Is ael S udies in Language and Socie y 1 (1), 135–154. P ieiga in e ne e: h p://www.zuk-
ke mann.o g/pd / ealis ic_P esc ip i ism_academy.pd .
naujieji kon aminaciniai da iniai lie u ių kalboje
263paísniai a icles /
Apéndice
de Li uania nue os e odžių ka o ekoje 20112014 m. ixsuo as kon aminacines da inių
lis a abenomika ak a lonas banks e is blògas boileska boliga chas bo elis b ančas
b andalizmas b es o anas da bos ogos dykonomika do anomika džeginsai elek ukas
ene giholikas es al as emicidas leksi a as lomo o elo a igebudas haka holomas
hak y os in e komis kaimobilis kino keis anomika ki le is klaidalgija labsa komunis elis
lop ad anomika lenininklas keda ologas mecha onika megi
in o onika
ko isas
Me kozi
me osexualas
miaujiena
Mobama
mobi ones
mokoma as
monokinis
mu manas
muzikėčia
no ike as
nomo obas
numani a as
okupendumas
pa koma
planše onas
pliu paly as
poplo as
pos kapi alipsė
p osume is
pu inomika
pu i endumas
Pu le is ašizmas eanimobilis eiganomika obošuo sekspe as sekspozicija seksp ogimas
seks emis as siau o izija sk enda as spin onika spo noseksualas šaukš u ė šo sijonis
ano eksija epyba už e e endūmin i ebina as ikinomika ikipedija žeu as suMMa y he
blendings appea in Li huanian language while bo owing o ansla ing wo ds om o he
languages as well as some pa o hem o igina es om he Li huanian language i sel . he
blendings om o he languages can be ea ed in wo ways, depending on he ecogni ion o
he base wo ds om i s agmen s and hei unc ioning as independen loanwo ds: hey can
be ei he in eg al ( hus conside ed simple loanwo ds and no blendings as o example blogas,
seks ingas
lomo, p osume is); o as blendings o alien o igin ( o example banks e is, haka onas,
sekspe as).
new blendings in he Li huanian Language
he e a e wo main easons o blending occu ence as neologisms in he language: 1) he need
o name new eali ies; 2) he need o gi e names o exis ing eali ies. some blendings a e he
ac a Linguis ica Li uanica LXXI 264 easily adap ed (bo elis, smogas), some imes hey become e ms
i a MiLiŪnai ė
(ka omas, kubi as, spin onika), s ill o he s ne e emain ins an , daily o si ua ional and a e used
in speci ic con e sa ional ac s o gi e peculia names o i ems o phenomenon hus hey se e as
exp essional means in a language.
echniques o mixing blendings in Li huanian language a e simila as o hose in english
language. he mos popula echnique is blending wo wo ds con aining iden ical o simila
phoneme combina ions when he beginning o he i s wo d blends wi h he end o he second
wo d. debido a su sca ci y hese blendings cause no h ea o wo d he esea ch esul s
de i a ion sys em in Li huanian language and can be ea ed as a sma s ylis ic means.
allow o expand and sys emise he issues o blending de i a ion which has no been analyzed in
linguis ic wo k up o now as well as complimen ing he unds o examples by adding eal
unc ioning da a. he collec ed ac s p o ide u he basis o he esea ch o de i a ion
and unc ioning o blendings.
Į eik a 2014 m. oc ub e 31 d.
i a MiLiŪnai ė
Lie u ių kalbos ins i u as
Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius, Li uania
[email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed] [email p o ec ed]