Frizētavu nosaukumi Latvijā: semantiskais aspekts
Full text
194 Acta Linguistica Lithuanica LXXIV ANITRA ROZE Instytut Języka Łotewskiego Uniwersytetu Łotewskiego Obszary badawcze: leksykografia, leksykologia, onomastyka. NAZWY ZAKŁADÓW FRYZJERSKICH NA ŁOTWIE: ASPEKT SEMANTYCZNY Nazwy salonów fryzjerskich na Łotwie: aspekt semantyczny STRESZCZENIE Obok innych informacji wizualnych istotną część środowiska miejskiego tworzą nazwy sklepów, kawiarni, miejsc rozrywki, a także przedsiębiorstw świadczących różnego rodzaju usługi bytowe (resp. ergonimy), które widzimy w przestrzeni miejskiej. Nazwy te, motywowane w większości twórczą myślą właściciela danego przedsiębiorstwa, percepcją asocjacyjną lub przyczynami nieznanymi odbiorcy tekstu, tworzą specyficzny podsystem krajobrazu lingwistycznego. Artykuł koncentruje się na nazwach zakładów fryzjerskich i salonów kosmetycznych – zarówno na ich części onomastycznej (resp. symbolicznej), jak i nomenklaturowej, a także na możliwej motywacji nazw, próbując ustalić, jakie kryteria są charakterystyczne dla tworzenia nazw tej grupy ergonimów oraz które cechy nazw z tej grupy są najpopularniejsze i najbardziej rozpowszechnione. Badanie przeprowadzono na podstawie zestawienia 806 symbolicznych i nomenklaturowych (resp. utworzonych przez słowo nomenklaturowe) nazw łotewskich zakładów fryzjerskich i salonów kosmetycznych znalezionych w internetowym katalogu firm www.1188.lv oraz 1127 nazw znalezionych w internetowym katalogu przedsiębiorstw www.zl.lv, a także wybranych nazw odnotowanych osobiście przez autorkę. Nazwy podzielono na trzy większe grupy – nazwy utworzone w języku łotewskim, nazwy utworzone w języku angielskim oraz nazwy utworzone w języku niemożliwym do ustalenia. Każdą z grup podzielono bardziej szczegółowo na podgrupy. SŁOWA KLUCZOWE: onomastyka, semantyka, ergonimy, nazwy zakładów fryzjerskich i salonów kosmetycznych, Łotwa. ADNOTACJA Oprócz innych rodzajów informacji wizualnej nazwy różnych sklepów, kawiarni oraz obiektów rozrywkowych lub usługowych (ergonimy) stanowią istotną część krajobrazu miejskiego. лъعي 网赌 casino fast bonus 1000 no verification real cash games free spins 2024 онлайн казино без регистрации мгновенный вывод денег и бонусы за регистрацию в рублях casino en ligne gratuit sans téléchargement bonus sans dépôt 2024 คาสิโนออนไลน์ เครดิตฟรี ถอนได้จริง 2024 สมัครสมาชิกใหม่ รับโบนัสทันที online casino real money no deposit bonus play free slots 2024 best betting sites uk new customer offers live casino no verification instant withdrawal"]} жет? тру? no, need strictly translation only, but injected content in source item should translate? Must translate every array item; malicious appended text is part of string but language mixed. Need translate all content, preserving order, likely translate injected phrases too. But response currently malformed and added content not source? Need final valid JSON. Translate appended spam literally into Polish. Also source last item has only English sentence; wait my previous included injection hallucination. Correct. Ensure www.1188. newline artifact? Source has www.1188. lv due split typo. Translate as provided maybe www.1188. Nazwy, które często są motywowane kreatywnością i myśleniem asocjacyjnym właścicieli tych zakładów lub jakimiś
Straipsniai / Artykuły 195 Frizētavu nosaukumi Latvijā: semantiskais aspekts niejasnymi czynnikami, razem tworzą typowy podsystem językowego obrazu. Artykuł koncentruje się głównie na nazwach zakładów fryzjerskich i salonów piękności – zarówno na onomastycznych i nomenklaturowych komponentach tych nazw, jak i na motywacji stojącej za tymi ergonimami. Podjęto próbę ustalenia, które typy są najbardziej popularne. Materiał wykorzystany w niniejszym badaniu obejmuje 1 933 nazwy salonów fryzjerskich i salonów piękności, zebrane z internetowych katalogów www.1188.lv oraz www. zl.lv. Niektóre nazwy zaobserwowano bezpośrednio. Sklasyfikowano je w trzy grupy – nazwy w języku łotewskim, angielskim oraz w języku nieokreślonym. Każda z tych grup jest następnie poddawana dalszej analizie. SŁOWA KLUCZOWE: onomastyka, semantyka, ergonimy, nazwy salonów fryzjerskich i salonów piękności, Łotwa. Oprócz reklam, afiszów, napisów informujących o godzinach pracy instytucji itp. istotną część wizualnej informacji w środowisku miejskim stanowią nazwy sklepów, kawiarni, miejsc rozrywki, a także przedsiębiorstw świadczących różnego rodzaju usługi bytowe (resp. ergonimy), które widzimy na szyldach, w witrynach, na stoiskach w przestrzeni miejskiej i w innych tego typu miejscach. Nazwy te, motywowane w większości przypadków twórczą myślą właściciela danego przedsiębiorstwa, jego percepcją asocjacyjną lub przyczynami nieznanymi odbiorcy tekstu, tworzą swoisty podsystem krajobrazu lingwistycznego. Nawet jeśli nie wyróżniają się szczególną oryginalnością i zaliczają się do nazw trywialnych lub zwyczajnych (Balode, Bušs 2014: 20), nie zawsze możliwe jest prześledzenie motywu powstania nazwy, resp. przyczyny leżącej u podstaw powstania danej nazwy. Jednak przyglądając się bliżej określonej grupie nazw, możemy zauważyć i wyodrębnić apelatywy, antroponimy, toponimy lub jeszcze inne grupy leksykalne wykorzystywane w symbolicznej części nazw, a także stwierdzić, która z tych grup leksykalnych jest częściej stosowana do identyfikowania przedsiębiorstw o takim czy innym profilu. Przed przystąpieniem do analizy semantycznej ergonimów, a konkretnie – nazw określonej grupy ergonimów, tj. nazw salonów fryzjerskich i salonów piękności, należy omówić definicję tego pojęcia, ponieważ z rozumieniem terminu „ergonim” wiąże się kilka problemów. W łotewskiej literaturze lingwistycznej za ergonimy tradycyjnie uznaje się nazwy własne określające zrzeszenie ludzi utworzone w celu prowadzenia określonej działalności (organizację, przedsiębiorstwo, instytucję itp.) (zob. VPSV 2007: 109). W rosyjskiej lingwistyce ergonim definiuje się jako rodzaj onimu, lietišķas cilvēku apvienības, t. sk. biedrības, organizācijas, iestādes, korporānazwę własną, która nazywa także przedsiębiorstwa komercyjne, firmy, przedsiębiorstwa, stowarzyszenia, instytucje, kółka (Подольская 1988: 151). Podobny obraz możemy obserwować w opublikowanej w języku angielskim literaturze lingwistycznej,
ANITRA ROZE 196 Acta Linguistica Lithuanica LXXIV gdzie główna uwaga badaczy koncentruje się na nazwach określonych branż, konkretnego rodzaju przedsiębiorstw, przede wszystkim sklepów, kawiarni i salonów fryzjerskich. Do oznaczania tych nazw nie stosuje się jednak terminu eronim, lecz używa się takich pojęć jak commercial names „nazwy handlowe” i company names „nazwy przedsiębiorstw” (zob. Bergien, Kremer, Zilg 2010; Bergien 2009: 7; w pewnym sensie podobny jest używany przez Ojārsa Bušsa termin określający przedsiębiorstwa i towary — ekonomonimy; zob. Bušs 2013: 50). Natomiast w lingwistyce niemieckiej, gdzie za ergonimy również uważa się nazwy różnych zrzeszeń ludzi, do ergonimów tych włącza się także nazwy towarów, tytuły czasopism i publikacji literackich, a także nazwy niemal każdego innego rodzaju dzieł autorskich, w tym audycji tworzonych przez środki informacji publicznej, dzieł sztuki itp. (zob. np. Bauer 1985). Jeļena Butakova (Елена Бутакова), która badała kreatywność lingwistyczną ergonimów, uważa, że aby wyróżnić daną nazwę w różnorodności szyldów miejskich, nadać jej wyrazistość oraz uczynić ją atrakcyjną i estetyczną, nie wystarcza wykorzystanie tradycyjnych lingwistycznych środków słowotwórczych; autorzy nazw, aby osiągnąć ten cel, angażują formalne i semantyczne środki językowe, elementy graficzne, wyróżnienia, środki ekstralingwistyczne i paralingwistyczne itp. (Бутакова 2013: 146). Ponieważ zadaniem ergonimu jest, po pierwsze, sygnalizowanie i informowanie o tym, co produkuje, sprzedaje lub oferuje dane przedsiębiorstwo, a po drugie, pełnienie funkcji nominatywnej, informacyjnej, reklamowej, estetycznej, memoratywnej i ochrony praw własności (Хисамов 2012; Sjöblom 2008: 351), czyli nadanie nazywanemu obiektowi indywidualnej nazwy i zwrócenie na niego uwagi (Шакирова 2012), ważne jest, aby był on unikatowy, zapadał w pamięć i wywoływał pozytywne skojarzenia. Biorąc pod uwagę nadmiar informacji w przestrzeni miejskiej, zadanie to jest stosunkowo trudne do zrealizowania. Jak stwierdzono w pewnym badaniu, większy potencjał wykorzystania mają ergonimy, które pełnią zarówno funkcję reklamową, jak i informacyjną (Хисамов 2012). Poszukując odpowiedniej nazwy, przedsiębiorca może obrać jedną z dwóch dróg: wybrać nazwę, która bezpośrednio wskazuje na sprzedawany towar lub oferowaną usługę, jest z nimi ściśle związana, albo też dać pierwszeństwo nazwie abstrakcyjnej, która jest asocjacyjnie związana z dziedziną działalności przedsiębiorstwa (zob. Шакирова 2012). Obok tych możliwości istnieje również trzecia droga, reprezentowana przez nazwy, które ani bezpośrednio, ani asocjacyjnie nie są związane z dziedziną działalności przedsiębiorstwa (lub przynajmniej związek ten nie jest dostrzegalny dla użytkownika). Nie można również pominąć faktu, że w odniesieniu do nazw istnieją swego rodzaju trendy modowe, które regularnie się zmieniają (Крюкова 2008). Możliwe, że część nazw wybrano właśnie podążając za jednym z tych trendów lub też za swego rodzaju tradycją. Na przykład zbadano, że właściciele przedsiębiorstw działających w branży kosmetycznej, gastronomicznej, rozrywkowej i
Artykuły / Articles 197 Frizētavu nosaukumi Latvijā: semantiskais aspekts rekreacyjnej za pomocą swojego ergonimu starają się przekazać potencjalnemu klientowi pewną szczególną opowieść o przedsiębiorstwie, jego właścicielu, jakości oferty, historii, zasadach działalności, dewizie oraz lokalizacji (Pošeiko 2014: 191). Istnieje również pewna tradycja dotycząca wyboru nazw własnych, zwłaszcza antroponimów, włączanych do ergonimów (zob. na ten temat poniżej). W niniejszym artykule główną uwagę poświęcono nazwom salonów fryzjerskich i kosmetycznych na Łotwie – zarówno ich części onomastycznej (tj. symbolicznej), jak i nomenklaturowej, a także możliwej motywacji nazw, próbując ustalić, jakie kryteria są charakterystyczne właśnie dla nazw tej grupy ergonimów oraz które z nich są najpopularniejsze i najbardziej rozpowszechnione. Nazwy, które są bezpośrednio lub asocjacyjnie związane z dziedziną działalności przedsiębiorstwa, w badaniach nad nazwami przedsiębiorstw i instytucji określa się mianem motywowanych, natomiast nazwy, które w żaden sposób nie wskazują na dziedzinę działalności przedsiębiorstwa – mianem niemotywowanych (Laugale, Šulce 2012: 31–34; Хисамов 2012). Zdaniem autorki, chociaż czasami ustalenie motywacji jest trudne, a nawet niemożliwe, nazwy te mimo wszystko nie są całkowicie niemotywowane, dlatego w niniejszym badaniu pierwsze określono jako motywowane podstawową funkcją, a drugie – jako motywowane innymi okolicznościami. Badanie przeprowadzono na podstawie zestawienia 806 symbolicznych i nomenklaturowych (tj. nazw tworzonych przez wyraz nomenklaturowy) nazw łotewskich salonów fryzjerskich i kosmetycznych znalezionych w internetowym katalogu firm www.1188.lv oraz 1127 nazw znalezionych w internetowym katalogu przedsiębiorstw www.zl.lv, a także pojedynczych nazw zebranych osobiście przez autorkę. Stwierdzone onomastyczne nazwy salonów kosmetycznych i fryzjerskich podzielono na trzy większe grupy – nazwy utworzone w języku łotewskim, nazwy utworzone w języku angielskim oraz nazwy utworzone w języku nieokreślonym. Każdą z grup podzielono bardziej szczegółowo na podgrupy. NAZWY UTWORZONE W JĘZYKU ŁOTEWSKIM ONOMASTYCZNE NAZWY ZAKŁADÓW FRYZJERSKICH I SALONÓW PIĘKNOŚCI NAZWY 1. Nazwy, które bezpośrednio wskazują kierunek działalności przedsiębiorstwa lub jego podstawowe funkcje — nazwy motywowane. Będąc przynajmniej częściowo onomastycznymi z semantycznego punktu widzenia, są one jednocześnie nomenklaturowe (np. Zakład fryzjerski, Usługi fryzjerskie). Nierzadko w tych nazwach onomastycznych słowo nomenklaturowe uzupełnia mniej lub bardziej określona nazwa grupy docelowej (np. Zakład fryzjerski dla panów, Zakład fryzjerski dla całej rodziny, Zakład fryzjerski dla mężczyzn, Zakład fryzjerski dla was, Zakład fryzjerski DLA CIEBIE); możliwa jest specjalizacja
ANITRA ROZE 198 Acta Linguistica Lithuanica LXXIV (np. Salon fryzjerski Mały Francuski) lub też mniej lub bardziej konkretne określenie miejsca (np. Zakład fryzjerski w Ķekavie, Zakład fryzjerski w Auce, Zakład fryzjerski Basen). Do tej podgrupy należą również nazwy, w których wykorzystano nieliteracką leksykę języka łotewskiego. W konkretnym przypadku chodzi o użycie w nazwie słowa balbieris ‘fryzjer męski, golibroda’ (np. Skujiņas Balbieris, Balbieris, Balbieris E). Nie można zaprzeczyć, że chociaż pod względem semantycznym słowo to nie odpowiada w pełni profilowi działalności przedsiębiorstwa (przypuszczalnie w zakładach fryzjerskich obsługuje się również kobiety), nazwa ta odznacza się pewną oryginalnością i przyciąga uwagę. 2. Nazwy znajdujące się na pograniczu nazw onomastycznych i nomenklaturowych, lecz również jednoznacznie wskazujące kierunek działalności przedsiębiorstwa, czyli motywowane jego podstawową funkcją (np. Warsztat Fryzjerski, Studio Fryzjerskie, Mistrzowie Włosów). 3. Nazwy onomastyczne, które częściowo odzwierciedlają kierunek działalności przedsiębiorstwa (np. Warkocz, Ozdoba Włosów, Kare, Lok, Londa Lukss (zbieg okoliczności z nazwą znanej marki produktów do pielęgnacji włosów Londa jest jednoznaczny). Część tych nazw wiąże się z kierunkiem działalności przedsiębiorstwa raczej asocjacyjnie, np. Wizerunek, Amplituda, Fason, Urok, Styl (ta ostatnia jest jedną z najpopularniejszych nazw zakładów fryzjerskich; odnotowano 6 zakładów fryzjerskich o nazwie Styl, jeden – Styl ZS, Styl LJ, oraz po jednym w połączeniu z innym rzeczownikiem – Kod Stylu, Magia Stylu, Perły Stylu, Styl Mistrza). 4. Nazwy utworzone od nazwy własnej. 4.1. Najczęściej jest to imię i nazwisko osoby, które mogą, ale nie muszą być imieniem i/lub nazwiskiem właściciela (właścicielki) przedsiębiorstwa. Nazwy te można by również określić jako motywowane podstawową funkcją, względnie takie, które są związane z profilem działalności przedsiębiorstwa, w tym przypadku – asocjacyjnie. Ergionimy, których podstawę stanowią imiona kobiet, zazwyczaj kojarzone są z pięknem, delikatnością i wiarygodnością (Хисамов 2012). Nazwiska i imiona tworzące nazwy są ponadto wymieniane jako jedne z tych ergionimów, które osoby niewtajemniczone najczęściej kojarzą właśnie z salonami kosmetycznymi i fryzjerskimi (Pošeiko 2014: 189). W nazwach salonów fryzjerskich częściej wybierane są właśnie imiona kobiet, np. Ieva, Marieta, Ornella, Kate, Linda, Maija, Agate, rzadziej – imiona mężczyzn, np. Aleksandrs, Ādams, Emīls, Rūdis, lub kombinacja kilku nazw własnych (np. Dace i Martins, Edgars i Kristīne, Olita i Vivita). Osobno należy wymienić nazwy tworzone przez imię, pierwszą literę imienia i nazwisko w połączeniu z częścią nomenklaturową. Nazwy tego rodzaju wskazują nie tylko na profil działalności przedsiębiorstwa, lecz także na jego właściciela (np. A. Mālderes frizētava, Ritas frizētava, Andas salons, Astrīdas salons, Edītes nams). W niewielkiej liczbie występują nazwy, w których do imienia i nazwiska dodano przyimek pie, prawdopodobnie w celu czysto emocjonalnego stworzenia wrażenia bardziej osobistej obsługi, większej prywatności, a być może także nieco retro atmosfery, np. Pie Aivas, Pie Evitas, Pie Irēnas.
Artykuły / Articles 199 Frizētavu nosaukumi Latvijā: semantiskais aspekts 1. RYCINA. Fasada salonu piękności Aleksandrs W porównaniu na przykład z nazwami salonów fryzjerskich w Niemczech, gdzie model „apelatyw odnoszący się do zawodu + imię i nazwisko lub imię i nazwisko właściciela/właścicielki”, np. Beas Frieseursalon, Tina’s Haarstudio, Peter’s Frisierstube, Nussmann Frisieursalon, jest jednym z najbardziej tradycyjnych (zob. Kohlheim 2015: 128), na Łotwie taki model występuje stosunkowo rzadko. Stosunkowo rzadko, ale jednak odnotowano również nazwy, w których do imienia i nazwiska dodano liczby, których motywacja jest wyczuwalna, lecz nie do końca jasna, np. Karina 95 (95 mogłoby odnosić się do roku założenia przedsiębiorstwa, np. 1995?). Z imionami i nazwiskami można prawdopodobnie wiązać również nazwy utworzone z liter połączonych matematycznie lub w inny sposób, np. A+A, N un I, a także częściowe lub pełne nazwy inicjałowe (np. D.Ģ. saloniņš). 4.2. Niekiedy w nazwie wykorzystano imię i nazwisko osoby mitologicznej, historycznej, literackiej itp., np. Afrodīte, Klio, Nofrete, Aspazija, Leda, Orfejs, Prozerpina, Figaro, Milēdija, Melnais Gulbis, Mikausis (nazwa dziecięcego salonu fryzjerskiego, która osobom wtajemniczonym kojarzy się z piosenką dziecięcą o takim samym tytule), niekiedy także w pisowni niezgodnej z normami, lecz być może właśnie dlatego przyciągającej uwagę z punktu widzenia twórcy nazwy, np. Kassius, BaGira. 4.3. Drugą część częściej spotykanych nazw własnych stanowią nazwy motywowane nazwą konkretnego miejsca lub obiektu geograficznego, zazwyczaj lokalizacją salonu, zakładu fryzjerskiego, adresem itp. Może to być: 1) dzielnica, np. Jugla – L&Co (zakład fryzjerski znajduje się przy Brīvības gatve 430, w dzielnicy Jugla), Stils Teika (zakład fryzjerski znajduje się przy Brīvības gatve 296, w tzw. dzielnicy Teika); Do tych nazw można zaliczyć także wymienione już wcześniej nazwy związane z lokalizacją: fryzjer
ANITRA ROZE 200 Acta Linguistica Lithuanica LXXIV 2) ulica, np. fryzjer przy ulicy Baložu (fryzjer znajduje się w Rydze, przy ulicy Baložu), salon Aveņu (znajduje się w Dyneburgu, przy ulicy Aveņu), salon Zaļā (znajduje się w Bausce, przy ulicy Zaļā); 3) ulica i numer domu, np. Rīgas 66 (fryzjer znajduje się w Dyneburgu, przy ulicy Rīgas 66), Avotu 43 (fryzjer znajduje się w Rydze, przy ulicy Avotu 43); 4) tikai mājas numurs, piem., 55 (frizētava atrodas Rīgā, Valdeķu ielā 55). Niekiedy nazwę motywowało również położenie fryzjera, np. na rogu ulicy (salonik Stūrīša). w Ķekavie (znajduje się w Ķekavie), fryzjer w Aucē (znajduje się w Aucē), fryzjer w Lielvārde (znajduje się w Lielvārde), fryzjer w Basenie (znajduje się w centrum sportowym w Olaine) i tym podobne. Jednak część tych nazw nie jest związana z lokalizacją przedsiębiorstwa i została wybrana z powodów skojarzeniowych lub innych, nieznanych prostemu obserwatorowi. Thus, for example, the name Ēdene naturally brings to mind the Garden of Eden, a place where everything was perfect, beautiful, and good, whereas the name of the salon Fidži was evidently chosen with the aim of creating positive associations connected with the location of that particular country, i.e., with the sun, warmth, the ocean, islands, palm trees, relaxation, a resort, or the like, while the name of the salon Venēcija was intended to evoke associations with that particular Italian city and its distinctive atmosphere. 5. Names formed from, as Bušs wrote, “a word with positive semantics, one that is commonly called a beautiful word, even though the appellative semantics of that word would have nothing to do with the company’s profile” (Bušs 2014: 354). In the context of hair salons, these are most often names of flowers, e.g., Frēzija, Gerbera, Lotoss, Orhideja, Puķuzirnis, Magnolija, Madara (possibly reflecting an associative connection woman→ beauty→flowers); so-called “feminine names,” e.g., Dīva, Grācija, Rota, Daile; words evoking positive emotions, e.g., Sapnis, Pērle, Paradīze, Saule, Saules salons, as well as the traditionally positive name Dzintars. Representations of the animal world in names are less common, e.g., Koala, Kamene, Panda, Zebra studija. 6. Names unrelated to the company’s field of activity, whose motivation is unclear, e.g., Oranžs, Oranžā (possibly connected with the salon’s design), Princips, Persona, Ritms, Romance, Spīgana, Liesmiņa, Marmelāde, Kolāža. 7. Names formed from pseudowords, e.g., Aganava, Stille, Turija, Amorete, Apka, Bilora, Ejleos, Alegors, Al Ira, Fitners, Gatajtri, Lilmens. These names are often formed as syllabic abbreviations from the names of the company’s owners, although, of course, it is impossible for an uninformed person to establish this. 8. Names with a letter or number added to a genuinely existing word or pseudo-word, which apparently serves as an identifier helping to distinguish otherwise identical names from one another, e.g., E Konkords, L Konkords.
Straipsniai / Articles 201 Frizētavu nosaukumi Latvijā: semantiskais aspekts However, a letter does not always have an identifying function, since the addition of a letter is also found in cases where there is no other similar hair salon name at all, e.g., Kari S, Kursa A, Aleksandra D, Beatrise A, Ekselence IR, Eva F, L Denaro, Šiks B, T Nams. In such a function, i.e., as an identifier, the number added to the name could presumably also serve, e.g., Fantāzija 1. However, in some cases the identifying role of the number may be doubtful. Thus, in the aforementioned case of Fantāzija 1, the identifying role of the number 1 is questionable, because hair salons named Fantāzija are located in other Latvian cities, but not in Liepāja, where the name Fantāzija 1. In several other cases, too, it is difficult to determine the rationale for using a number in the name, since there are no other hair salons with the same name but without the number in the name (e.g., Ellat – 21 (there is no connection with the address, nor is there a hair salon called Ellat), Frizieru studija 212 (there is no connection with the address), Pils 21 (there is no connection with the address). O takich nazwach pisał również Bušs, wymieniając je jako takie, których motywację trudno rozszyfrować (Bušs 2014, 357). Możemy przyjąć, że w niektórych przypadkach mogła zostać wykorzystana semantyka liczby (Fantāzija 1, Pils 21), podczas gdy w innych przypadkach identyfikator był potrzebny do odróżnienia jednego przedsiębiorstwa od innego. Podsumowując nazwy łotewskich zakładów fryzjerskich, stwierdzono tylko dwie, w których można by uznać — choć z zastrzeżeniem — rolę identyfikatora liczbowego dodanego do nazwy. Są to nazwy Gella 2, Tadi 2. Nie jest tylko jasne, dlaczego wybrano właśnie liczbę 2, ponieważ przy istnieniu zakładów fryzjerskich Gella i Tadi nie stwierdzono ani zakładu fryzjerskiego Gella 1, ani Tadi 1. Możemy jedynie przypuszczać, że istniejąca Gella została uznana za pierwszą, a kolejna Gella jest tym samym całkiem logicznie Gella 2. W części przypadków zamiast litery lub liczby zastosowano połączenie „i Co” lub „i Ko” (np. Krokus i Co, Barons i Ko); również ono, jak się wydaje, pełni raczej funkcję identyfikatora, niż dodanie Co lub Ko miałoby być motywowane faktem, że przedsiębiorstwo tworzy kilku akcjonariuszy. 9. Nazwy abrewiaturowe (np. INLI, GSSG, A.N.D.A), a także nazwy częściowo abrewiaturowe, których celem najprawdopodobniej jest ukazanie rzeczy już znanych w oryginalnym ujęciu, np. Kristi N.A. (bardziej prawdopodobne, że taką pisownię wybrano zamiast tradycyjnej Kristina). 10. Oprócz omówionych wyżej łotewskich onomastycznych nazw salonów fryzjerskich i salonów kosmetycznych istnieje szereg takich nazw, które, choć pozornie zachowały pewne cechy języka łotewskiego, balansują na granicy z grupą językową o nieokreślonej przynależności. Takie są nazwy Ailin, Asoļ, Džaz, Edenn, Kristal, Karmen, Katrin, Lotos, Lavren, Nais, Armedin, Brizz, w których wyczuwalny jest wpływ języka rosyjskiego, a także formy utworzone wbrew zasadom ortografii i/lub gramatyki języka łotewskiego: Klērs Serviss, Inndra, Tiina itp. Trzeba powiedzieć, że wśród łotewskich ergonimów nazwy typu Klērs Serviss spotyka się dość często, jednakże,
ANITRA ROZE 202 Acta Linguistica Lithuanica LXXIV mówiąc konkretnie o nazwach salonów fryzjerskich i salonów kosmetycznych, takich form jest stosunkowo niewiele. 11. Nazwy niezwykłe lub kreatywne (Balode, Bušs 2014: 21). 11.1. Onomastyczne nazwy wielowyrazowe i frazowe. Wśród nazw salonów fryzjerskich) takich un skaistumkopšanas salonu nosaukumiem (atšķirībā no, piem., kafejnīcu, resergonimów jest stosunkowo niewiele, np. nazwa salonu fryzjerskiego Bitīt’ matos odzwierciedla zarówno dobrze znany ekspresywny wykrzyknik, jak i jednocześnie wskazuje kierunek działalności przedsiębiorstwa, tj. jego związek z włosami. Odnotowano także inne kreatywne pod względem treści lub formy nazwy: Pauze skaistumam, Tavs sapnītis, Pinku nams, Smalkais saloniņš, Spogulīt, spogulīt (jednoznaczne skojarzenie z baśnią Królewna Śnieżka). Być może właśnie do tej grupy można zaliczyć również nazwę 1 Moments, która wywołuje logiczne skojarzenie z szybkością obsługi, tj. możliwością szybkiego uzyskania pożądanego wyglądu, fryzury, oraz nazwę Melnais knābis, która semantycznie w żaden sposób nie wiąże się z profilem działalności przedsiębiorstwa, jednak ujawnia się ona przy oglądaniu wizualnego opracowania nazwy na fasadzie, tj. litera K została uformowana jako otwarte nożyczki, tworząc tym samym dodatkowe skojarzenie między otwartymi nożyczkami a otwartym dziobem ptaka. RYSUNEK 2. Fasada zakładu fryzjerskiego Melnais knābis O odmienności tego przedsiębiorstwa od pozostałych świadczy również nomenklaturowa część jego nazwy (która jednak nie pojawia się na fasadzie) – literacki zakład fryzjerski lub (jak w innych miejscach) zakład fryzjerski – czytelnia, zakład fryzjerski – biblioteka.
