Perceptyviosios dialektologijos instrumentai ir tyrimų kryptys: variantų arealai mentaliniuose žemėlapiuose (Biržų atvejis)

S aipsniai / A icles 89 DAIVA ALIŪKAITĖ Vilniaus uni e si e as Les di ec ions de eche ches scien i iques: géoling is ique, pe cep i ioji dialec ologija, socioling is ique, cogni y ioji lingu is ique. DANGUOLĖ MIKULĖNIENĖ Ins i u du Li uanien, Uni e si é de Vilniaus Mokslinių eche ches di ec ions: geoling is ica, bal es langues dialek ologija, sinch oninė e diach oninė accen ology, mo onologija, his oi e du Li uanien, his oi e des langues e de leu hèse. PERCEPTYVIOSIOS DIALECTOLOGIJES INSTRUMENTAI IR TYRIM La mé hode u ilisée pou le ai emen des p odui s chimiques es la sui an e: CRYPTYS: VARIANT AREALAI MENTALINIUOSE ZEMLAPIUOSE (BIRŽ) La égion es di isée en deux pa ies. ATVEJIS) Pe cep ual Dialec ology Ins umen s and Di ec ions o Resea ch: A eas o Va ian s in Men al Maps (Case o Bi žai) ANOTATION Il es impo an de no e que les É a s memb es ne son pas enus d'applique les disposi ions de l'acco d de coopé a ion en ma iè e de d oi s de l'homme. L'a icle discu ai la possibili é applica ion des disposi ions de la pe cep y iose dialec ology dans les é udes de a ian iali é égionale Li uiniens, en plus de cela, p ésen e une umpa his oi e de o ma ion des p incipes de la pe cep y iose dialec ology. Ti iamosios a icle pa ie ondemen scien i ique p oje Bend inės lie u ių kalbos ie a men aliniame lie u ių kalbos žemėlapyje medžiaga. Su la base d'un des poin s du p oje Bi žų geolek o dans la zone e ec uée, l'a icle démons e comme des eche ches basées su les p incipes de la dialec ologie pe cep y iosios peu en ê e in ég ées en é udian des a mes adi ionnels Li uiniens e de nou eaux leu s dé i ions. DAIVA ALIŪKAITĖ, DANGUOLĖ MIKULĖNIENĖ 90 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIV L'a iclenyje la plus g ande a en ion es penchée en données de la âche d'appelsa du map map (an. d aw a map) Bi žų geolek o zone. Su okimo isoglosių pobūdis e densis jeunes Bi žiečių peš iniuose ca og aphies é èlen que les o dinai es memb es de la communau é de langues on di é en s a miškumo comme dis inc i s b uožų imagdinius. Les jeunes bi žiečių pech ins ca es mon en noncon lik inį ela ion a ec code en i onnemen , e ce ce de son ou b ėžia op imis ines Bi žų geolek o pe spec i es . ESMINIAI VOODŽIAI: pe cep y ioji dialek ologija, men alinis žemėlapis, kalbinė gim ip inciples o nė, lie u ių a mės, Bi žų geolek as. ANNOTATION The pape discusses he possibili ies o applica ion o he p inciples o pe cep ual dia- lec ology in he Li huanian egional a iabili y esea ch. In addi ion, a b ie his o y o he pe cep ual dialec ology o ma ion is in oduced. The ounda ion o he esea ch pa o he pape is he ma e ial om he scien i ic p ojec S anda d Li huanian Language Place in he Men al Map. Su la base de esea ch da a o one o he a ea poin s he geolec o Bi žai his pape shows how he esea ch based on he p inciples o pe cep ual dialec ology can be in eg a ed in o he s udy o adi ional Li huanian dialec s and new new a ie ies. The a icle ocuses on he da a o he ask d aw a map in he a ea o he geolec o Bi žai. The cha ac e and densi y o pe cep i e isogloss in he d awn maps o he young esiden s o Bi žai é èle que he o dina y membe s o he language communi y ha e di e en images o dialec icism as dis inc i e ea u es. The d awn maps o he young esiden s o Bi žai show a non-con lic ing ela ionship wi h he code o en i onmen , which, in u n, d aws op imis ic p ospec s o he geolec o Bi žai. KEYWORDS: pe cep ual dialec ology, men al map, linguis ic homeland, Li humo possibili és Li uiniens dans les é udes du a ian ialisme égional. Règle se anian dialec s, geolec o Bi žai. Šiame s aipsnyje ap a iama pe cep y iosios dialek ologijos nuos a ų aiky- base su le héo ique mé hodologique de pe cep y iose dialec ologie e analy ique égional a ian iškumo discou se (pi miausia geoling is inės min ie sklaida). Dans le monde de elles eche ches ne son pas nou elles. Šiuolaikinės pe cep y iosios dialek ologijos p incipes déjà appliqués JAV, au Royaume-Uni, au Japon, dans ce ains pays eu opéens. De niè e décennie aussi abondée de ce e pa adigme œu es en Li uanie (plg. Aliūkai ė 2009; Aliūkai ė, Me ky ė-Š a cienė 2012). A icles A icles a icles 91 / Pe cep y iosios dialek ologijos inst umen ai i y imų k yp ys: a ian ų a ealai men aliniuose žemėlapiuose (Bi žų a ejis) Dans les an é ieu s a aux de aduc eu s Li uiniens de ca ac è e socioling is inien aussi pasi aien aussi des concep uales jungčių a ec des disposi ions de pe cep y iosios dialek ologie (ž . G umadienė 1980: 9193; Kačiuškienė 2003: 8891; Kačiuškienė 2004: 103108; Kačiuškienė 2005: 4954; Kačiuškienė, Ba ydy ė 2006: 814; Tumėnas 2003: 238242; Tumėnas, Račkauskas 2004: 222224 e k .), cependan l'un des composan s les plus impo an s de l'enquê e pe cep i e la ca e men ale n'es pas ac uellemen sys éma iquemen empli. Ainsi, le bu de ce a icle de pademons e , commen les disposi ions de pe cep y iosios dialec ologie peu en ê e appliquées en é udian adi ionnelles a mes Li uiniens e les nou eaux leu s dé i ions. Tous l'a icle p ésen és empi ées insj alges illus a ions du p oje scien i ique Bend inės kalbos ie a men iniame lie u ių kalbos žemapape l'é ude de compé ence ga1. Pe 2014–2016 m. laiko a pį, naudojan pagal pe cep y iosios dialek olo- gijos p incipus pa eng ą empi inį y imo ins umen ą e balizuojamoms i i- zualizuojamoms men aliniuose žemėlapiuose sąmoningosioms nuos a oms i i, ma é iageoling is inės menées dans quelques e hnog a iniuose égions de Li uanie (poin im į ž . 1 ig.). 1 PAV. P oje la place de la langue Bend inė dans le men al mappe de la langue li uanien poin s d'é ude Rengian p ojek o Bend inės kalbos ie a men aliniame lie u ių kalbos žemė- lapyje ins umen , guidu asi les p incipaux de la o ma ion de dialek ologies, socioling is ines anke es, . i. siek a explique e зафиксировать 1 P ojek as Bend inės kalbos ie a men aliniame lie u ių kalbos žemėlapyje es o ganisé selon Li uanien bend inės kalbos, a mių i ki ų kalbos a mainų unkciona imo i kai os y imo 20112020 m. Il j'es inancée Vals ybinė lie u ių kalbos komisija (p ojec o ado ė doc. d . Dai a Aliūkai ė). DAIVA ALIŪKAITĖ, DANGUOLĖ MIKULĖNIENĖ 92 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIV les données sociodemog aphiques des enquê és, qui dans les é apes ul é ieu es de l'enquê e de iennen p emiè e é é ence de la classi ica ion e sys éma isa ion des données, donc les enquê és de aien indique azes, sexe, o igine e lieu de ésidence. Ty ime a pa icipé plus que 2000 jeunes. Dans ce a icle ne s'o ien e pas dans ou le p oje de données massi , pe cep y iose dialec ologie discou ses ise à c ée seulemen ilius aciniu p incipe, donc discu e amà seulemen d'un égional ille scolai e jeunesse geoling is ine compé ence. Tou es les données du p oje se on discu ées en dé ail dans d'au es a aux scien i iques de dissémina ion du p oje . Geoling is ine compé ence c'es connaissances e capaci és à econnaî e le a ian iškumu de la langue e le elie à ce ains a ealais géog aphiques (i. i. e i o iali és an amaisiais), socialiniais (i. i. socialiniais an amaisiais), cul u els (i. i. cul u els an amaisiais / cul u els dimensions). žiū iu e leu geoling is inė Šio s aipsnio y imo objek as – y ų aukš aičių pane ėžiškių pa a mei p iski iamos Bi žų apylinkių šnek os e inimas jaunųjų Bi žų gy en ojų po- compé ence. Passe ėž ina, que le modèle de l'é ude de géoling is ine compé ence dans les communau és des égions Li uaniennes n'es pas seulemen mechaninė con empo ainiennes pe cep y iosios dialec ologie accès edoo ée: sys éma iquemen s'e o ce se sui e du p incipe de pe cep y iosios dialec ologie, ce e pa adigme dis inguan de d'au es linguis iques disposi ions echniques, quand é udiées e e balisées, e isualisées langues a o ojų nuos a os. 1. REGIONINIS VARIANTIŠKUMAS PERCEP- TYVIOSIOS DIALEKTOLOGIJOS POŽIŪRIU s o ų Ch is Mon gome is e Joana Beal, la Kaip aikliai pas ebi ieni iš šiuolaikinės pe cep y iosios dialek ologijos a - pe cep i ioji dialek ologija es dans pa lė oją o ien ée pa adigm (an. speake - ocused pa adigm) (Mon gome y, Beal 2011: 121). La ques ion de compé ences geoling is ées na io des communau és de langues o dinai es a commencé à se soule e au même momen , quand en Eu ope commence à p épa e les p emie s a las a miques, plg. Des eche ches de Geo go Venke ie en Allemagne, Jules Louis Gillié on des eche ches en F ance (Mes h ie 2003: 4475; Sch ambke 2010: 87106). Le c i ique simple du langage communau ées na io lingubinée é alua ion dans a ian iškumo analizės disku są p emie s incluuké Olandijos e Japonijos scien i iques. A icles A icles a icles 93 / Pe cep y iosios dialek ologijos ins umen ai i y imų k yp ys: a ian ų a ealai men aliniuose žemėlapiuose (Bi žų a ejis) 1.1. Pe cep i ioji holandų dialec ologie En Olandisie pe cep y iose dialec ologie commencez considé i s en 1886, quand appa u Pie e io Willemso un ques ionnai e de eche che, don une ques ion ise à cla i ie , où des memb es de langues simples communau é on le poin de ue pa lé de même ou similai emen que e leu habi a ion dans la communau é (Goeman 1999: 138139, P es on 2010: 89). Le p emie sys éma ique su ey des on iè es pe cep uelles (an. pe cep ual dialec bounda ies) a é é e ec ué déjà XX a., 1939 m., pa olandes a mių é ude expedi ions (Mon gome y, Beal 2011: 123). Dans une pa ie du ques ionnai e (an. Ques ionnai e #8) on é é données deux ques ions de conscien iali é a minio. Pi muoju (ainu e 1886 m. Willemso klausimyne) cla iin asi simplic o langue gebėjimas ski i sa osios kalbinės aplinkos aišką – . y. ku , i iamojo nuomo- communau ées na io ne, pa lez de même ou p esque de même comme e de son habi amoje loco ée. Deuxième cla i ian opposan s suje s, où on pa le nei pa eikėjo gy enamoje ie o ėje. Be o, i iamųjų p ašy a pa a dy i speci i- nių ie os kalbinių b uožų (Rensink 1999 (1955): 3). complè emen au emen (ski ingai) Une au e é ape de l'é ude des a mes olandes 1944 m., quand, guidan -se accumulup a des a mes olandes, An onius A. mąjį umpųjų odyklių me odą (ol. pijl jesme hode) (P es on 1999a: xx i–xxix): Weijnenas a c éé adina odyklėmis y ėjas sujugée un end oi s a ec d'au es les i iamées on é alué comme apaches ou ès similai es à leu p op e dialec e. Oui, basé su les données de conscien imen a minio, ob eni imaginables a miques a eales. Tęsdamas Weijneno da bą, 1955 m. W. G. Rensinkas p épa ée déc i end in ą subjec i ųjį Olandijos a mių žemėlapį. La jus ice, en l'élabo an , ne se base que su la p emiè e ques ion su la simili ude des e mes (Gooskens, an Bezooijen, Ne bonne 2013: 569). Pab ėž ina Rensinko disposi ion que le map mapspis subjec i es ai ouo in comme empo ai e (Hee inga 2004: 12). Ainsi clai emen s'exp ime insj alga, que les subjec i ieux ca es-maps e lè en kin ančius imaginions su a mies a ian iškumu. Ainsi e les subjec i es, e les objec i es mapes mon en seulemen d'une ce aine pé iode si ua ion: le p emie cas e li imi imaginie s, second a minių pa icula i és dis ibu ion. Pe cep i ioji japonais dialec ologie 1.2. La pe cep ion des dialek es es a en ion e dans les p emie s a aux de dialec ologie japonais, publiés en 1927 (ž . Mon gome , Beal 2011: 124). Fundamen ale eikale Japonų dialek ologija (1954 m., ja. Nihon hôgengaku) japonais dialek ologijos classique Misao Tôjô é ablie a i ude, que dé e minan DAIVA ALIŪKAITĖ, DANGUOLĖ MIKULĖNIENĖ 94 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIV dialek ų egionus eikia a siž elg i į ai, kaip juos su okia pap as i žmonės. Ti- ia oi es pe cep ions éclai isken p écisémen ceux linguinius aožus qui aiden dis ingue un e mes des au es (ci . des Siba a 1999: 39). lui y é ai di é en s que Pažymė ina, kad adicinės pe cep y iosios dialek ologijos p incipai Japoni- Olandisie: ces de nie s acccen a o dialek es simili ude, japons sa an s eche chés demandè en de classi ie dialec es selon mu uel deg és de di é ences. Te minium conscien imen de dé e mine Les linguis es japonais demandè en d'é alue les kaimelių šnek ų a ian es comme: 1) nesiski iančius; 2) légè emen se dis inguan ; 3) belokai besdiciančius; 4) p esque incomp éhensibles (Siba a 1999: 40). Les enquê és é aien posés ois ques ions supplémen ai es, des inées à éclai ci : s'il y a quelque end oi quelconque en i onnen , qui es bien connu pou la biza e a ian e de discou s; si les in e ogés, en en endan quelque chose en pa lan , peu en iden i ie de quelle égion es ce pa leu ; ou, quand é ai pe i , jimo a ian as y a keis as (Siba a 1999: 60). Klausimų logika, . y. ski ies, o ne panašumo aspek as, lėmė, kad Japonijoje leu ne semblai pas, que du illage adjacen pa lė odyklių mé hode applique n'é ai possible. Cependan ob enus des données de la conscience in e ma ique les che cheu s japonais aussi ma quaien su les ca es ils u ilisaien la pe cepcines limi es de ma quemen echnique (plg. Mase 1999 (1964): 7297. Di é en e logique des ques ions anke ées simili ude ou di é ence des a ian es iden i ica ion es de enu lem inga de la (ne) icslume des ca es subjec i ies e de leu (ne) con o mi é aux ca es objec i ées p iežas imi: Les a mes née landaises, su le p incipe des indica eu s subjec i s, les ca es co éliaien beaucoup plus a ec les ca es objec i es que les japonais. Šiuolaikinė pe cep i ioji dialec ologija: accès e ins umen s 1.3. Olandijoje i Japonijoje susi o ma usios adicinės pe cep y iosios dialek o- logies, qui on consolidé la pe spec i e d'un memb e de la communau é de langue simple dans les classi ica ions des a ian es égionales, on é é é endus in XX a. Ici p incipalemen men ionnés son des ep ésen an s de la dialec ologie e socioling is ique japonaises, pa exemple, Kikuo Nomo o (19993): 6369 sumodelia ęs kalbinių izoglosių i ski umų (a panašumo) isoglosių (an. pe cep ual isoglosses)2 les p incipes de ha monisa ion, ou Fumio In (1995): 14715 dé eloppé le e me de dialec e (an. dialec ) samp a e image. 1999b: 161. P es on A icles A icles a icles 95 / Pe cep y iosios dialek ologijos ins umen ai i y imų k yp ys: a ian ų a ealai men aliniuose žemėlapiuose (Bi žų a ejis) Tačiau šiuolaikinė pe cep y ioji dialek ologija pi miausia siejama su Denniso R. P es ono penkių komponen ų pe cep y iojo y imo modeliu (P es on 1989a; 1999a: xxiiixl; 1999b: 359373; 2002: 57104), qui, Ka ie Wales (2006: 57 66) a i mim, D. R. P es onui lėmė le plus no able ep ésen an de ce e di ec ion nomina ion. Comme men ionné, le modèle d'enquê e pe cep i e de D. R. P es on comp end cinq composan s âches: 1) la âche du c ayon a ian de la ca e (an. d aw-a-map); 2) des a ian es in e minai es de égula i é e d'a ac ion (an. co ec and pleasan ) âche d'é alua ion; 3) in e minių a ian ų di é enciali é (an. deg ee o di e ence) dé e mina ion du âche; 4) la âche de econnaissance des dialec es (an. dialec iden i ica ion); 5) concep uellemen l'é alua ion âche (P es on 1999a: xxxi xxx ). Peš inis des langues a iées mapėlapis. Lo s de la p emiè e âche, les suje s donnen un mapmap de la égion, dans lequel il au sužymė i, dé ini des a ian es ( a mes). Zadduo ies le mappais peu ê e ide ou a ec des quelconques o ien y ais (géog aphique, adminis a i s, e c.) (ex ai s oi P es on 1988: 379392; 1999a: xxxi xxx ; Aliūkai ė 2009: 167169). cog ni i ely eal) (P es on 2013: 169). Ainsi, bien que e Kaip pab ėžia P es onas, kogni y iuoju (pažin iniu) požiū iu i iamajam nu- pieš as ( . y. su į ai iomis a ian ų ibomis i pan.) žemėlapis y a ik as (an. non exac s, il e lè e les ac i s consomma eu ela ion a ec a ian iškumu. Reconnaissables ou non econnaissables a ian iškume peu dé e mine le langbinį compo emen de ma io communau é. Pa conséquen , guidan de elles nupéch ées mapapies in o ma ion, il es possible d'é alue objec i ųjį a ian iškumą e de p édi e egionalinių a ian ų kai ą ainsi aidą. Ta minių a ian ų égula i é e a ai lume é alua ion. Lo s de l'o ganisa ion d'une é ude d'é alua ion de la égula i é e de l'a ac i i é des a ian es linguis iques, la âche donnée aux suje s de su e ange e é alue les a ian es selon les a ian es implique de aisyklingumą i pa auklumą (P es on 1999a: xxxi –xxx ). Toks klasi ika i- mas, a siskleidžiančios pap as ųjų kalbos bend uomenės na ių nuos a os dėl l'in o ma ion su la (ne)sécu i é linguis ique des communau és é udiées, le soi-disan dialec e (ne) isaškumu (an. diale in e io i y complex)3. Usuellemen en e ec uan ce e âche, les é udiés son ou nis à empli un di é en iel séman ique échelle d'é alua ion (plačiau oi P es on 2013: 170). Il es à no e que concep uellemen ce e âche es liée à l'époque des disposi ions linguis iques (kaip socioling is ikos pa adigmas) discou se plė o és pa Howa d Giles, Richa d Y. Bou his e k . concep ions hypo hèse de aleu s [ga s, a ian s] inhe en (an. inhe en alue hypo hesis) e p imes hypo hèse des no mes (an. imposed no m hypo hesis) (Giles, Bou his, T udgill, Lewis: 1974 405406). Nigim ines aleu s hypo heses au eu s de l'opinion, ce ains langues a ian es sonne plus ag éable, ils son a auklesni e à cause de cela acquisja p es ijiali é. O selon p imes ų 3 Pou ce Takesi Siba o concep oi . Inoue 1999: 148. DAIVA ALIŪKAITĖ, DANGUOLĖ MIKULĖNIENĖ 96 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIV no mų hipo eze, a ian ams p es ižiškumo e ę su eikia kul ū inės no mos – pa exemple, du s anda d a ian (Lie u oje bend inės kalbos) le p es ijiškumą peu dé e mine le s a u de langue na ionale e e c. Te minai es a iés de di é encia ion dé e mina ion. Exécu an des a ian s de di é ence (an. deg ee o di e ence) âche de dé e mina ion (P es on 1999a: xxxi compa an a ec leu s xxx ), pe cep y iojo y imo daly iai a ian us klasi ikuoja pagal ski ingumą, mêmes egiono langue a ian . A achne la a en ion, que ce e âche co espond aux japonais plė ée a minio conscien imen o modèle. Dialec es de econnaissance. Pe dialek ų a pažinimo (an. dialec iden i ica ion) âcheo į (P es on 1999a: xxxi xxx ) les é udiamieux écousi ex es-s imulų, iden i ie en endu une a ian e e elie celui-ci a ec quelque chose a ealu. É alua ion concep uelle. Pe concep ualaus é alua ion âcheu į ensa o opinioné su le kami kokybiniai duomenys (ang. quali a i e da a) – i iamieji p ašomi išsaky i e ec ué âche ou des langues a ian es en géné al, e c. (P es on 1999a: xxxi xxx ). Comme on oi , les cinq composan s de P es on echnique de eche ches en essence es d ina ée: comp end e e balizables, e isualizables ni eaux de disposi ions. Il con ien de men ionne que l'un des composan s les plus impo an s de l'enquê e du c ayon, ou au emen men al, mappe, âche es mé hodologiquemen lié au pa adigme de la géog aphie cul u elle (Mon gome y, Beal 2011: 128129). D'au e pa , dans les ca es men ales, les dessinés é udiés de pe cep ion isoglosses elie la ca e de P es on a ec les pe spec i es de la adi ionnelle pe cep y iose dialec ologie mé hodes de cou s indica eu s hollandais e japonais pe cepcines echnique de ma quage. Ilgainii con empo aine de la dialec ologie pe cep y iose accèsépand de elope io, cinq composan s de l'enquê e pe cep i io modèle es de enu seulemen p emie p o o ype, qui cons an emen illo é uni o mokia ou ino iokia pe spec i e d'é alua ion adicinė, iek šiuolaikinė pe cep y ioji dialek ologija, nai iojo y ėjo ž ilgs- niu iden i ikuojan i kalbinį a ian iškumą i k aš o aizdį, išlieka desk ip y i a ian iškumo. Néanmoins, en dépi de ce ains d'éca s e accèses a ian iali é, an e plu iama ée. La desc ip i i é de ce e pa adigme es c i ique e é lexi e. Au iquemen que con empo aineè che cheu s a mė y a, pe cep i ioji dialek ologija es desc ip i i concep uellemen , i. i. iden i ie non quel a ian iškume es , mais quel il es au naï consomma eu e é alua eu . A icles A icles a icles 97 / Pe cep y iosios dialek ologijos ins umen ai i y imų k yp ys: a ian ų a ealai men aliniuose žemėlapiuose (Bi žų a ejis) 2. VARIANT AREALAI MENTALINIUOSE Il es à no e que ŽEMĖLAPIUOSE 2.1. Li u iškasis ques ionnyn Pou les données des p oje s, un ecueil de données a é é p épa é. Dans le ques ionnai e d'é ude, les pa icipan s du p oje eçoi en deuxjopa âche de ca e mappe au c ayon (ž . Fig. 2). pa ie 1 pa ie 2 2 PAV. P oje la place de la langue Bend inės men al dans la ca e de la langue li uanien âche du map map Comme on le oi de igu e 2, le p emie composan du modèle d'enquê e pe cep i e de P es on âche du mapping é ude in èg e ou de sui e plusieu s cep y iojo y imo elemen us. Pieš inio žemėlapio užduo ies pa ikslinimai (Pa- ašyki e, kokia a mė, pakomen uoki e, kaip ją e ina e – g aži a neg aži, aisyklinga pe a nonisyklinga e e c. oi anke os âcheu į igu e 2.) implique clai emen la seconde âcheu i de égula i é e d'a ac i i é des a ian s de la dialec ologie pe cep i iose. La âche du mappage men al es égalemen di ec emen liée à la qua ièmeja pe cepy iosios dialec ologie des eche ches de econnaissance de dialec e. On espè e éclai ci le sys ème isoglosies de pe cep ion des a ian es égionales įsi i inusių dans la conscience des memb es de la communau é de langue simple, qui nécessi e s imuli, pou ê e ac uué (j . 2 igu e 1 mapélapį). Le même acon able e su les langues commun ines a ealus (ž . 2 igu e 2 map mappį). Selon les che cheu s, isualisée kalbinée disposi ion su les ca es des memb es de la communau é des langues simples peu a oi plus de con enu que seulemen e balinis a ian iškumo é alua ion du langage. DAIVA ALIŪKAITĖ, DANGUOLĖ MIKULĖNIENĖ 104 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIV C'es de elles sesiluoksnian es quelques connaissances (ainsi que des ausses nių) sis emos lemia a ian iškumo koncep ualiza imo nenuoseklumą. Dalyje pieš inių žemėlapių a sispindi ik a ski ų ie ų, kaip a minių zonų, imagesdiiden i ica ion, i.e. su la mappe à penš iniame é udiés comme lieux de pa lemen s in e minable ma que seulemen des zones spéci iques, e la disposi ion su d'au es lieux des codes linguis iques ne nu odoma (ž . 8 pa .). Lo sque les é udian s su les ca es à c ayon di é encien des zones de codes a mins e non a mins, obse és deux p incipales endances d'iden i ica ion de elles zones de a mins: 1) les é udian s ma quen seulemen la zone de 51 lingubines (d'où le e me Die cks 2002: 5152); 2) les é udian s a ibuen un ce ain, pou ions di e p o o ypiques zones de codes a mins su la ca e à c ayon ( ig. 8). Seulemen kalbinée hommine su la ca e penš inai e no e 7,22 pou cen . i iamųjų (ž . Bi ž_1(4)_V03, Bi ž_1(4)_V01 mapėlapius Fig. 8). Il s'agi d'un p oje d'aménagemen u bain à g ande échelle mis en œu e dans le cad e du p oje Bi ž_1(4)_V03. Les ca es men ales, dans lesquelles kalbinė gim inė isuellemen ou e balemen iden i ie comme zone de pa lemen s in e minio, mon en objec i s des eche ches ela ion a ec des épe oi es de codes linguis iques dans leu habi a en i onnemen . Kon lik inium ela ionį (ben son p émisse) a ec le code du milieu lingubinée men al dans la ca e-mappe é élées de la kalbinée hom ine a ibuojemen du a minée aiškos, cependan Bi žų zones élimine de a minių kodų peš inio mapápio ne lenkss ama. Vos 3,09 pou cen . zone de Bi žų peš inių žemėlapių nepakliū a en e a minių kodų zonų (des yzdžius oi ig. 9). Ne 69,59 pou cen . les langues é udiées hommales a ealé ma qué en e a mines codes zones (pa yçons, Bi ž_1(4)_M30, Bi ž_1(2)_M03, Bi ž_2(2)_V11, Bi ž_2(4)_V18 oi mapėlapius ig. 8). Bi žų geolek o zone n'éliminée même e de elles pech ines ca og aphies, dans lesquelles é udiamieux seulemen sépa è en hau š aičius e zemaičius (ž . pech ines ca og aphies exemples ig. 7). Dès lo s, les c ayons ca og aphiques mon en non-con lik inium ela ion a ec le code en i onnemen , ce qui de son cô é b ėžia op imis ines Bi žų geolek o pe spec i ey as. Néanmoins les éponses des jeunes bi jasses à l'ou an sondage ques ion su a miquemen pa lan le homme asocia ų mon en que le concep ualisa ions du a ian ialisme égional es mul iplesluoksnis e nenuoseklus. Les jeunes bi žiečiai eux-mêmes indiquen esan s ep ésen an s du code a minien même 82,14 % des é udian s on a i més pa lan s a miquemen (aupa a an aussi oi ig. 8.) e au pech apie Bi žų zonę ma quai comme a minio code zonę, cependan , nomman a miquemen pa lan associa us du humain, ne engė s'a si ibo e du ipiško a minio code. 30,61 %. des enquê es épondances yškėjo au sens la ge opposiciniai a iamieji, pa exemple, ieas ( y esnis) homme; homme du illage; menquesni de l'éduca ion e S aipsniai / A icles 105 Pe cep y iosios dialek ologijos ins umen ai i y imų k yp ys: a ian ų a ealai men aliniuose žemėlapiuose (Bi žų a ejis) pan.4, . i. le po ai socioling is inis d'un homme a miquemen pa lan a ibué depuis les mêmes in es iga i s po ai : jeunes, i an an s dans la ille, besila inan s des pe sonnes. e non des Ki a e us, socioling is inio po e o s uk ū oje esama daugiau eigiamų, conno a ions néga i es dėmenes (p z. : Bi ž_1 (2) V08: a ec un homme o dinai e, a ec qui pakalès de ien d ôle; Bi ž_1 (2) V13: a ec onc ion ayan pou sa égion; Bi ž_1 (4) M08: a ec son a mę nooselėjančiais humains; Bi ž_1 (4) V06: langue qui pag ažinan ou puoselėjan son his oi e homme; Bi ž_1 (4) V13: a ec na minde; Bi ž_1 (4) V20: plus acile e plus apide susišnekėjimas a ec amis e au es; Bi ž_2 (2) M14: a miquemen pa lan homme plus s'ou an ). A no e que les é udiés, même e associcijuodami a miquemen pa lan homme d'un illage ou ieux âge pa lė oju, ces ca ac é is iques socioling is iniam a miquemen pa lan homme po ai ou nissen comme objec i s ius, e non quali iccinius ma queenis, exemple. : Bi ž_1 (2) V06: a miquemen pa lan homme associeojasi a ec pa ois. Pa mi les in es iga i s ou e s de éponses su des associa és de gens a miquemen pa lan son pa iculiè emen e lek y ių, exemple. : Bi ž_2 (4) M41: pa ois a ec senu žmogumi, ku is išlaikė, išsaugojo sa o a mę; Bi ž_2 (4) M16: su kaime gy e- nančiu žmogumi, ačiau ai nė a blogai; Bi ž_2 (4) M41: ka ais su kaimiečiu, be ik kaimiečiu, mais seulemen pa ois; Bi ž_2 (4) M16: a ec un illage i an un homme, mais cela n'es pas mau ais. Tokue considé an ys éponses mon en é udian in é essée, esponsable éponse. On ina, que le égional a ian iali é concep ualisa eu nenuoseklumas (pa yammen , je pa bu a miquemen , mon kalbinė gim inė es a minių kodų zona, mais mon a miquemen pa lan ie humain p o o ype es ieil ( y esnis) homme de illage) es une allusion aiski e e me à a minių kodų mul iiasluoksniškumą. Comme e objec i iojoje a mė y oje ho izon alus a ian iškumas peu ê e di isés selon ele an inių e au es aožų sclaidà e in ensi i é (plg. Aliūding e o dinai e memb e de la communau é de langue, jus e, bien sû , dans ce cas neu ien pas aiškies d'un ond de classi ica ion schemas. À pa i de els élek iques ca esapies e sumišusių disposi ions comme jus e econs uo ina plain ais é aluan le mul iplesluoksnio a ian iškumo expé ience. La econs uc ion kai ė, Mikulėnienė 2014b: 260–262). Tas pa s p incipas, kaip ma y i, y a bū- de la pe cep ion de a ian iali é son pa iculiè emen signi ica i es ces peš iniai jeunes Bi žiečių ca es, dans lesquelles dis inc es zones a minées ne son pas seulemen iden i iées, mais e quali iées, i.e. su la ca e peš iniame i iamieji non seulemen ma que 4 Exclusi emen un homme pa lan a miquemen concep ualise Bi ž_1 (2) M07 i iamoji: [homme pa lan a miquemen ] quelle langue appa ien -il? Aukš aičių i žemaičių a mė asocijuojasi su kaimu. Ti iamoji pieš iniame žemėlapyje ski ia aukš aičių, žemaičių, dzūkų i su alkų a - mes, aip pa šias a mes iš a dija i pasku iniojoje y imo anke os užduo yje. Iš okio a sakymo, galima da y i p ielaidą, kad a mės su okiamos pagal hie a chizuo ą sis emą. DAIVA ALIŪKAITĖ, DANGUOLĖ MIKULĖNIENĖ 106 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIV conc è es zones comme des lieux de pa lemen s a minien, mais e expliqua la zone linguis ique ma quée (ž . Fig. 10). Bi ž_1(4)_V08 Bi ž_1(4)_V11 Bi ž_1(2)_M11 Bi ž_1(2)_V12 Bi ž_1(4)_M17 Bi ž_2(2)_M15 10 PAV. Dans les ca es men ales de la zone insc i e, des commen ai es des jeunes bi žiečių éme gen plusieu s endances: p emiè e, a minius kodus ends ama concep ualisée comme pa auklius, mais da an age ne aisyklingus que aisyklingus. Deuxièmemen , ho izon alus a ian iškumas di é enciés mu uellemen d'une e minée zones son pa auklių (i ečiau aisyklingų) codes, au es nepa auklių codes. A icles A icles A icles 107 / Pe cep y iosios dialek ologijos inst umen ai i y imų k yp ys: a ian ų a ealai men aliniuose žemėlapiuose (Bi žų a ejis) Il es à no e que dans les é udes de dialec ologie pe cep y ienne, la con on a ion en e égula i é e a ac i li é es un phénomène équen dans la s uc u e des codes a miniens (pa y 365, P es on 1989b: 85111; LEpla enie -Saugy 2002: 351 e k .). O concep ualisa ions polinkie liées a ec adi ionnels collec i iniais s é éo ypes, bend ines langue idéologie, objec i ea kalbine aplinka. Des jeunes bi žiečių pech ins mapélapies yškėja kalbinės gim inės code: il es concep ualisuojamas comme beaužus, pa auklus, mais ne aisyklingas (ž . peš inių mapélapių agmen ų pa yzdžius (ž . 11 ig.). 11 PAV. Bi ž_1(2)_V04 Bi ž_1(2)_V03 Bi ž_1(2)_V07 Bi ž_1(2)_V11 Bi ž_2(4)_M26 Bi ž_1(4)_M12 Kalbinée hom ines ep ésen dinys Neabejo ina, que l'a ac ionlumo ê emen a minio codo ep ésen dinien ko eliuoja a ec i iamųjų linguinu apa inimusi. Bi žų kodas ( i iamieji a dija ainsi: Bi ž_1 (2) M06: Bi žiečių kalba; Bi ž_1 (2) V04: aukš aičių bi žiečių; Bi ž_1 (2) V09: bi žie iška a mė; Bi ž_1 (4) M30: bi žie iškai; Bi ž_2 (2) M21: Bi žų k aš o a mė i k .) sa as code, donc é alué a o ablemen . Toki à unj alg peu ê e illus é des p op es commen ai es des enquê es, exemple. : Bi ž_1(4)_M15: beauzi, pa ce que c'es ma na ale a mė; Bi ž_2(2)_M15: la plus belle a mė. Ici se sou iennen Renée an Bezooijen des ape çus, expliquan de elles op ions polinkies d'é alua ion, elles ésend ées de comp éhensibili é e de econnaissance hypo heses (ž . an Bezooijen 2002: 15). On s'a end à ce que èglemen demeu dans le ep ésen a ion du code in e minien (pas seulemen kalbines gim ines) co eliuo ine a ec le gén ines ac eun de langue e cla ii inas jopai. Pi ma, a miniai kodai apsk i ai a sidu ia bend inės kalbos opozicijoje: bend inė kalba koncep ualizuojama kaip aisyklingas kodas, o a minis ko- das (holis iškai ne nedi e encijuojan pagal zonas) – kaip ne aisyklingas (ž . d eBi ž_1(4)_M23 map mappį 12 igu e.). Deux a, bend inée langue ( iksliau, simple langue de la communau é des na io u imas bend inée langue ep ésen dinys (dėl adinamojo k azis anda o ž . Long 1996: 118135) es es a skai a i iamajam su ei inguan a minius kodus (ž . Bi ž_2(4)_M56 ca e mappée 12 igu e. ). DAIVA ALIŪKAITĖ, DANGUOLĖ MIKULĖNIENĖ 108 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIV Voici appelée R. an Bezooijen (2002: 15) soignée hypo hesé de simili ude, a i man que semblables à une langue commune les a ian es peu en ece oi plus a o ablemen la communau é des langues simples. Il con ien de men ionne que ce e au eu ée ainsi s'en oi ai ésuman es hé ique polinkies d'é alua ion des a ian es, mais ou a enden qu'un commun inées langues, comme égulingo code p o o ype, imagini s a bus (gal ne s a besnis) a minių kodų aisyklingumo į e čiams. Bi ž_1(4)_M23 Bi ž_2(4)_M56 12 PAV. Bend inée de la langue eiksnys dans les commen ai es des men alines ca esapies Une au e e us, impossible d'élimine e kalbinée de la ma e ni é eiksnio. D'un poin de ue es hé ique Bi žų geolek as es é alué ès a o ablemen , aigi espé ée que sa as codez ce ains é udiéseux de ien é é en e di é encian du poin de ue a ai lume au es a ian es. Labai in o mi us une é udeamosios men al mappaio commen ai e Bi ž_2(4)_M07: Chaque beauji son a mė, mais de l'au e égion homme di a que son a mė es beauji, e du au e neg aji. Il me plaî ma a mine, pa ce que je la usue. Cependan au econnaî e que a o ankus du poin de ue es hé ique l'é alua ion du code ma e nelle de la langue es seulemen endance, mais pas ègle. Exis e e d'au es images des (Bi ž_2(4)_M01 oi 13 igu e. ). Bi ž_2(4)_M01 13 ig. Nepalankus kalbinée hommelle image ie A icles A icles a icles 109 / Pe cep y iosios dialek ologijos inst umen ai i y imų k yp ys: a ian ų a ealai men aliniuose žemėlapiuose (Bi žų a ejis) Aki aizdu, que a miškumo (apsk i ai) ep ésen dinys jeunesųjų bi žiečių sąmonėje es ambi alen iškas: leis inas: ne ole uo inas a miškumas. Tel di é encia ion es lié e a ec les ca ac é is iques objec i es des a ian s, e a ec les s é éo ypes, e a ec la éussée communica i e (ž . Bi ž_1(2)_V09, Bi ž_2(2)_V01 peš inius mapėlapius 14 pa . ). Bi ž_1(2)_V09 Bi ž_2(2)_V01 Bi ž_2(2)_M11 Bi ž_2(4)_V09 14 PAV. Ta miškumo aizdinio ambi alen iškumas Comme mon en les données de l'é ude, des p o o ypes de sons a ac i s siems bi žiečiams y a labiau aukš ai iški, ki iems – žemai iški, su alkie iški a seuls jeunesiek . (plg. Bi ž_1(2)_V09, Bi ž_2(2)_M11, Bi ž_2(4)_V09, Bi ž_2(2)_V01 des ca es à c ayon le ableau 14.). Ici peu ê e appliquée R. an Bezooijen sons de sclaidos hypo hesé, a i man que ce ains sons son pe çus comme plus beaux que d'au es ( an Bezooijen 2002: 14). Pa mi les jeunes bi žiečių pech ins mapsapies, dans lesquels des zones de pa le in e minio son opposées a ec des zones de pa le non e minio, éme ge plusieu s ypes de elle opposi ion: 1) des zones de codes a minius app ochés ( s olé és) à la kalbinée hommine a ealo (Bi ž_1(2)_M06, Bi ž_1(2)_V06 oi ig. 18). 2) iden i iés akimis du simple é alua eu ka ščiausi a minių kodų aškai, a eales ou su la Li uanie (Bi ž_1(2)_V14, Bi ž_1(4)_M12 ž .18 ig.); 3) Vidu io Li uanie a ealas išski iamas a p a minių zonų, be o, a minių kodų zonos olinamos DAIVA ALIŪKAITĖ, DANGUOLĖ MIKULĖNIENĖ 110 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIV nuo didmiesčių a didmiesčiai eliminuojami iš a minių zonų (Bi ž_2(4)_M41, Bi ž_2(4)_M55 oi 15 ig. ). Bi ž_1(2)_M06 Bi ž_1(2)_V06 Bi ž_1(2)_V14 Bi ž_1(4)_M12 Bi ž_2(4)_M41 Bi ž_2(4)_M55 15 PAV. P o o ipées a minių kodų zonos Les plus p oches egions de cen ai Pane ėžys, U ena, Šiauliai pakliū a en e p o o y ipinių a minių zonų. Seuls 15,46 % des enquê és lien la langue in e p é ée su les ca es manusc i es a ec ou e Li uanie (ž . Fig. 16). On pou ai ê e a i mé que el igu dinys es bene p écis le plus les épe oi es des moyens linguis iques susisluoksniuoja ou ho izon alemen dans le con inuum du langage, aigi i iamieji, signi ian , que ou e la Li uanie se pa le a miquemen , son jus us. A icles A icles a icles 111 / Pe cep y iosios dialek ologijos inst umen ai i y imų k yp ys: a ian ų a ealai men aliniuose žemėlapiuose (Bi žų a ejis) Bi ž_2(4)_M19 Bi ž_2(4)_M51 Bi ž_2(2)_V03 Bi ž_1(4)_V17 16 PAV. Objec i s men als mappages Bien sû , du poin de ue des che cheu s, a miškumas di é enciés: de codes de a ec des yškios, dis incamosios ca ac é is iquesmes jusqu'à codes, auxquels es ca ac é is ique seulemen e inių ca ac é is iques a miškumas (plg. Aliūkai ė, Mikulėnienė 2014a: 4647). Ti iamieux elsux penš inai es mapes isualisuoja ès apibend in ą disposi ion la, que a minien ou a miškojo pa lemen peu s'a end e dans ou e la Li uanie. De elles ca esapies p écisen enquê es éponses à une ques ion ou e e su les ca ac é is iques du pa le , qui aide à econnaî e humain, pa lan a miquemen . miškumo įspūdį kalboje i iamiesiems lemia galūnių (ne) a imas, ki čia imas, Donc se neįpa as i les mo s. D'oùasi, p oposan déc i end in ą pech inium map mappalį i iamieji décla e besi ikin ys aiškos ski umų dans ou e la Li uanie. Plus que 63 pou cen . des jeunes bi jasses p é enden acknowledgean ys que l'homme pa le a miquemen de galūnių (ne) a imo, exemple. : Bi ž_1 (2) M09: quelque où es nuku ées galūnės, Bi ž_1 (4) M11: au e mo s de galūnių a imas, Bi ž_1 (4) V02: ai é es galūnės, Bi ž_2 (4) V06: P z.: bi žiečių a mėje n'y a galūnių, elles nuku ées: sain salu , je ais je ais ein e k . Au e ci conchiaison (p z. : Bi ž_2 (4) M29: au emen ki čiuojami mo s, Bi ž_2 (4) M38: ailleu s lieu deda ki čius), neįp as i mo s (p z. : Bi ž_2 (4) M15: obje s ayan un au e nom, Bi ž_2 (4) V07: neaiškūs / negi dė i žodžiai i juokingai a iami žodžiai) aip pa daugiau nei 30 p oc. jaunųjų bi žiečių ampa objek y iais a minio kalbėjimo odikliais. DAIVA ALIŪKAITĖ, DANGUOLĖ MIKULĖNIENĖ 112 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIV Comme on oi , in es igamieux p oje en a minio pa lemen aožus du kalbinée homminai e pe spec i e. Galūnių ab égemen , ki čio a ac ionmen es objec i s Bi žų geolek o ca ac é is iques. Tel pa p ismée pe sonnelle lingubinée pe leis us ansminių dis inc eujų egis e es impo an pou plusieu s aisons: p emiè e, a mė y os discou se se ou e la possibili é de compa e les dis inc eujos ai s du poin de ue che cheu a ec les dis incamaisie ai jais du poin de ue du locu eu ; deuxièmemen , el ca ac è e des ca ac é is iques consécu i i é es une aiški é é ence à i ybingiausius punk o b uožus. 2.3. Apibend inemen : possible aduc ion pe cepy ienne de dialec ologie Li uanie a ian iali é esea chemen s Pieš iniai jaunųjų bi žiečių žemėlapiai é èlen a ian iškumo imagdinius, qui, espé ée, peu en (o agi ) in luence les p é é ences linguis iques des memb es de la communau é des simples langues e en géné al le compo emen lingubin. su la Tokios p ojekcijos dėl kalbinės p e e encijos gali bū i o muluojamos ado- aujan is kalbinės gim inės, kaip a minės zonos, iden i ikacijos pieš iniame ca e données: il es aisemblable qu'il es di ec e dépendome é en e a minio code i aličnos i kalbinée hom inėje e kalbinės hom inės žymė umo men aliniame mappé. On comp end, ce e in e é ence en ous cas é i iable pa des mé hodes d'obse a ion di ec e. Guidan des zonomis de codes a mins (ne)pa auklių iden i iés su des ca og aphies au c ayon d'in es iga ion il es possible de p oje e la di ec ion de la con e gence ho izon aliosios. Si dimensionija des disposi ions es éliminée, p ognos inė a mė y a se ai unepusée. Taigi šiuo aspek u koncep ualus pe cep y iosios dialek ologijos desk ip y- umas y a e ingas y ėjų a mė y ai, ku ios desk ip y umas y a labiau in- en o izacinis e classi icacinis. Ainsi simpla ojo langue communau ées na io pe spec i e gilina (gali gilin i) a ian iškumo kai os e aidos eche ches discou sà. Su okimo isoglosių pobūdis e densis jeunes Bi žiečių peš iniuose ca og aphies é èlen que les o dinai es memb es de la communau é de langues on di é en s a miškumo comme dis inc i s b uožų imagdinius. On s'a end à ce que l'exis an ep ésen a ion du a miali é es équi ablemen impo an an à ceux é udiés, don les manusc i s ca og aphiques iden i ien des sépa ées zones de codes a miniens, que à ceux don les manusc i s ca og aphiques de codes a miniens cou en ou e la supe icie de la Li uanie. En essayan de épond e à la ques ion, pou quoi dans un el cas son ob enues elles di é en es ca es men ales, con ien pa le de di é encieux é oi s umé é aluan des ela ions de codes a miniens e commun ines de langue du poin de ue des di é ences objec i es. S aipsniai / A icles 113 Pe cep y iosios dialek ologijos ins umen ai i y imų k yp ys: a ian ų a ealai men aliniuose žemėlapiuose (Bi žų a ejis) IŠVADOS Les ca es men ales plus sié ini a ec des nonąmoninges in es iga i s disposi ions. Cependan ceux dans lesquels kalbinė gim inė isuellemen ou (i ) e balemen iden i iée comme a minio kalbėjimo zone, mon en objec i s de eche ches ela ion kalbinių kodų epe ua ais jų gy enamoje aplinkoje. a ec A an quelques années, di igan objec i ia kalbine ma aga, du y ų aukš aičių pane ėžiškių plo o y ėjų dis ingua Bi žų geolek as. Realų, e non imaginé ma son exis ance con i me les plus écen es eche ches jeunes des bi žiečių: les eche ches ela ion […] econnaįs u s. nep ipažįs u a minį kodą esan a imojoje kalbinėje aplinkoje p écieux a minių kodų sklaidai p ognoze e i alingumo endances p é oi . Les poš iniai mapapés mon en nekon lik inį appo a ec en i Regionnel kos kodu, o ai sa o uož u b ėžia op imis ines Bi žų geolek o pe spek y as. a ian iškumo concep ualiza ion nenuoseklumas (pa yみに, je pa bu a miquemen , ma kalbinė gim inė es a minių kodų zona, mais mon a miškai kalbančio žmogaus p o o ype es ieil ( y esnis) homme de illage) es aiški é é ence à a minių kodų mul iasluoksniškumą. P emiè emen , a minius codes endsome concep ualisés comme a auklius, mais da an age ne aisyklingus que èglesingus. Deuxièmemen , ho izon alus a ian iškumas di é enciés mu uellemen d'une e minée zones son pa auklių (i ečiau aisyklingų) codes, au es nepa auklių codes. Kalbinée hom ines code es concep ualisé comme beaužus, a auklus, mais ne aisykligs. On s'a end à ce que èglemen demeu du a minio code ep ésen dinyje (ne seulemen kalbines gim ines) ko eliuoja a ec bend ines ac eu s de langue. D'un poin de ue es hé ique Bi žų geolek as é alué ès a o ablemen , aigi sa asis code à ce ains é udiés […] un ce ain é i is di é encian au es a ian es d'un poin de ue d'a ac ion. Žemėlapiai su p o o ipinėmis a minių kodų zonomis odo, kad pap as ieji kalbos bend uomenės na iai koncep ualizuoja a mę i bend inę kalbą opozi- ciquemen , igno an les a ian es in e médiai es, donc à la pech ée ca e-mappe éme geai seulemen la soi-disan adia oi e zone de a miali é (plg. geolek ų zone de a mių ca e-mapée). On es ime que p écisles plus commun ines langues e codes in e mins du appo des di é ences, e non des aleu s, la pe cep ion l'examine plus dé aillémen le c ayon de la ca e. Les jeunes bi žiečių pein in du mappaie âche âche données analyse mon en que le simple langue kon olinė a ian iškumo koncep ualiza imo sis ema, papildan i i kai ku iais a ejais pa ikslinan i y ėjo požiū į. Taigi pe cep y iosios dialek ologijos p iei- communau ées ma io pe spec i e alen à comme une ce aine gomi assu és di e sie discou s de a mė y os. DAIVA ALIŪKAITĖ, DANGUOLĖ MIKULĖNIENĖ 120 Ac a Linguis ica Li huanica LXXIV e y a ou ably; hence, o ce ain subjec s in he s udy, hei dialec al code is a ce ain s a ing-poin in di e en ia ing o he a ian s om he pe spec i e o hei a ac i eness. The inconsis ency o concep ualiza ion o egional a iabili y (e.g. I speak a dialec , my linguis ic homeland is he a ea o dialec al codes bu my p o o ype o a pe son speaking a dialec is an old (olde ) pe son esiding in a illage) is a clea e e ence o he mul i-laye edness o dialec al codes. Fi s , he e is a endency o concep ualize dialec al codes as a ac i e bu mo e inco ec han co ec . Second, ho izon al a iabili y is di e en ia ed some dialec al a eas ea u e a ac i e (and less commonly co ec ) codes, o he s una ac i e codes. The code o ones linguis ic homeland is concep ualized as beau i ul, a ac i e bu language. inco ec . I is likely ha in he men al image o a dialec al code (no only ha o one’s linguis ic homeland) he componen o co ec ness co ela es wi h he ac o o s anda d Maps wi h p o o ypical a eas o dialec al codes show ha o dina y membe s o a linguis ic communi y concep ualize he dialec as opposing o he s anda d language by igno ing any in e media y a ian s; he e o e, only he so called adial dialec al a eas s and ou in he d awn map. I is likely ha a mo e accu a e pe cep ion o he di e ences a he han he alue o he ela ionship be ween he s anda d language and dialec al codes de e mines a mo e comp ehensi e map d awn. L'analyse da a o he d aw-a-map ask accomplished by he young esiden s o Bi žai mon e que he pe spec i e o an o dina y membe o he linguis ic communi y is seen as a ce ain con ol sys em o concep ualiza ion o a iabili y which supplemen s he esea che s app oach o co ec s i in ce ain cases. ogy discou se. To conclude, he app oach o pe cep ual dialec ology ensu es a mo e a ied dialec ol- Į eik a 2016 m. mai 2 d. DAIVA ALIŪKAITĖ Vilniaus uni e si e as Uni e se o g. 5, LT-01513 Vilnius, Li uanie dai a.aliukai e@kh . u.l DANGUOLĖ MIKULĖNIENĖ Ins i u des langues Li uanies Pe o Vileišio g. 5, LT-2055 Vilnius, Li uanie [email protected]