scieee Open visual document viewer

Eugenijus Jovaiša. „Kapai ir žmonės. Aisčiai, romėnai, gotai ir kitos istorijos“

Darius Ivoška

Full text

Recenzijos / Re iews 373 DARIUS IVOŠKA Lie u ių kalbos ins i u as ORCID id: o cid.o g/0000-0003-3898-0000 Di ecções de pesquisas Mokslinių: his o inis p ūsų i lie u ių a dynas, his o inis man aš inis pa eldas, Vokiečių o dino kancelia ijos dokumen ų y imai. DOI: doi.o g/10.35321/all83-18 Eugenijus Jo aiša CAPAI E HMONS. AISČIAI, ROMNAI, GOTAI IR KITOS ISTORIJOS Vilnius: UAB,,Unseen Pic u es, 2020, 286 p. ISBN 978-609-475-477-7 E de si p óp ia comp eensí el, e pa adoxal, que mesmo milha es demeios exis indo nação ebeieško seus caudais, medeua seus p o undos passado. En ão, onde eside en endimen o, e onde pa adoxalidade? His ó ia da nação glūdi não só nos conhecidos seus ac os passados, em ou a pala a, his o icamen e paludi ados acon ecimen os ou agmen men iškues genčių paminėjimuose, e onde que mais undo. Os p imei os schslui conhecidos de uma ou ou a nação (ou g upo de nações) es udijimas simplesmen e nos o nece conhecimen os sob e sua exis is ação num pe íodo conc e o, mas não sob e sua adimusi. cada da ação mais p ecoce imedia amen e ap esen a pe gun a e o que oi a é en ão? Juk nem uma nação, como socialinis junginys, u ėjęs seu e ninį peculia idade, não pôde encon a -se de epen e e de nenhum lado. É po isso cada maio ou meno descobe a em on es da his ó ia, a queologicos casinėjimuose ou ou os elacionados ciências ecu sosos conside á inas no o pėdsaku, p o ocokuojančiu busca aquilo, que ainda não sabemos, o iginais e o igem. Elas buscam e p imei ojoje Eugenijaus Jo aišos saída ilogia Aisčiai. Kilmė li oje. Qual conside a descobe a e no o e impo an e da his ó ia e elacionadas ciências enominiu an opologia, a queologia, his ó ia da linguagem e cul u a pesquisas, às ezes pode i a obje o discussões, e p ecisamen e discussões e polemica c ia o pa adoxosal do descob imen o. A ai ia, que no os his ó icos monumen os, exclusi os adínia ou desconhecidos his ó icos esc i os on es não an o já mui o esama. Mas ainda assim ąsamen e DARIUS IVOŠKA 374 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIII p abylama sob e descob imos, no os dados bem acessí el a no as e neme odamen e i in da ąsių conclusões. Não esqueça que i emos em empos de g andes possibilidades, quando mesmo cên imos analisados dados hoje podem se p ocessados de ou a o ma, adequadamen e apon ada as mais a ançadas ecnologias, que em mais um caso ajudam a acha p ecislesnija e mais undamen ada a explicação. A si e ia no as possibilidades de explicação do uni e so dos enómenos. Especialmen e impo an e XXXXI a. adqui iu disposição g e i i dados das ciências elacionadas e base lhes ap esen a quan o mais Bū en ai aki aizdu ecenzijoje ap a iamoje Eugenijaus Jo aišos knygoje Kapai i žmonės. Pa s au o ius nelinkęs sa o knygos e in i kaip mokslo s i ies da bo con iá eis conclusões. (p. 14) o au o da e isão com al a i mação não gos a ia de conco da . S ulbinančiai sub ilus, abundan emen e e p o issionalmen e ilus ada publicação do li o e mé odo de ap esen ação do ma e ial al ez mais ca ac e ís ico de publicações de popula ização da ciência, po ém longaameços de alhos e sis emingos au o us ma e ial de pesquisas, descobe as de eno me signi icância e s a ia cien í ica e udição baseadas em conclusões bem como in e p e ação de nenhuma manei a não pe mi e que o linguís ico seja conside ado insu icien emen e cien í ico. Pe seguindo o í ulo do li o, o lei o não pode imagina , que nela ap esen ada não ela o de pesquisas ealizadas a queólogo, e ha monicamen e esumi am-se aisčių e Anões Eu opa habi an es seus elemen os de go e no, gue as, comé cio e cul u a. O au o consegue implemen a a ideia des e li o liga a ida das pessoas mais an igas da nossa egião com os passados empos eu opeus e seus a o es (p. 14). Assim ensinadôsa in o mação de alhada e complexa, dis inguindo-se não só dados a iadosão e gausa, mas e complexas in e ligações com his o ine espaço e empo, mui o cómodo le e pe cebe a ou os ep esen an es das ciências ou à his ó ia e a queologia ciências lei o am ama eu , ou al ez a é casual lei o am, não endo conhecimen os sob e o nosso po o começo, não hea am sob e ais. Au o da e isão, como usuá io de dados da ciência a queológica, e não p o issional, li o a alia a pa i de sua onomas ina pe spec i a. Conside a que kalbo y a, como sepa ada e sa a ankiška ciência sa ea, não se elaciona com a cheology, se ia nea sosiga. XX a. onomas ikoje om a di igi joguinsnį em ou as ciências, galinhos acili a i diach oninius a dyno pesquisas, e mui as ezes a é aze con iá eis conclusões, quais impossí eis baseando só linguagem schslu. Os pesquisado es eu opeus de sob enome pe cebiam que g ande pa e das pala as eu opeiinas, especialmen e os elhos sêsliosos es emunhas da his ó ia da humanidade anden a džiai, a e localo a džiai bem como pessoo a džiai, não pode se explicados, mais p ecisamen e dizendo, impossí el de e mina suas o igens, com base apenas em dados da linguo i osa his ó ica no con empo âneo con ex o geopolí ico. His o icas kalbo y os e indoeu opeis ikos conheco ams a Hans K ajei (Hans K ahe)1, e mais a de ao seu discípulo Vol gangu P. Šmydui (Wol gang P. 1 Ž . Hans K ahe 1964. Eugenijus Jo aiša. Kapai i žmonės. Aisčiai, omėnai, go ai i ki os is o ijos Re iews Re iews 375 / Schmid)2 no ando que os mesmos ou semelhan es aizes endo e no sen ido de de e minação de o igem não encí eis anden a džiai são papli ę po oda a Eu opa: do pússio dos Pi ênios a é Apenninos, da G ande B i ânia a é a Escandiná ia e a a és dos países de odo o con inen e a é os Balcãs, adosi hipo e inė An igos Eu opa concepção. Sob ela amplamen e es abelecido e bas an e c edi elmen e mais uma ez undamen ado de uma p okalbia, comum não só a odos habi an es p é-his ó icas da Eu opa, exis ação. Rodos, como na cosmogonía dos an igos g egos do Caoso nasce ha moni e ha moniga uni e sa, assim po oda a Eu opą išsiba s ę nãoaiškias o igem anden a džiai subu ia neiš i iamai minčiai sob e anuome odos bend ai, p okalbei. Ima daug kas aiškė i. Vadinasi, isos p iešis o inės „Seno- os seus pe encimen o a uma, em que Eu opa i iusios po os, ibos ou alguma ou aquila humanidade comunidades inham comum ou pelo menos mui o semelhan e a linguagem, como comunica i os, oca, comé cio, ou as elações sociais de supo e. O mesmo lei mo i men yse y o e lendo E. Jo aišos li o Kapai e pessoas. Ta kime, aisčių mig acija Apeninai, Pama ys, Semba, Vaka ų Mozū ija, Panemunė bei Nemuno e Ne ies san aka (p. 38). Não de e ia esquece e do g ande in e pzemyninas comé cio (p. 234) enômeno Gin a o kelio com ais cen os come ciais como Semba ou mūsų pama iu, au o io do nomeado aisčių p ekybos Meka (p. 210), pela sua ex ensão compa á el a Silko kelio (p. 224). Es es di íceis pe cebem, mas, apa ece-se, p o io na ano ê já ex- amani e ealús da humanidade k aus ymosi, come binê geog a ia e mú uo elações a os es emunha dinamica e olução da humanidade his o ia, d ague įmindami mui o mįslių. Kapų lobiai aisčių gy en ame a eale, odos, niekaip nesusiję nem com seus bui imi, ka yba, nem puošimosi adição (p. 5556), mos o que aisčiai es eudamen e comunha a come ciais e cul u ais p opósi os não só com Romos pasauliu, mas e com olimais kaimynais do no e. Va dyno pesquisado não só cu iosamen e le E. Jo aišos pensamen os sob e Gin a o caminho ma cklinanças cidades (p. 226) Ascaucalis, Calisa, Pa ienna, B ecla e e c. e sua o igem de nomes, mas como se lhe seja ap esen ada a e a expo a o igem de nomes de mencionadas cidades e en a descob i , a a és de quem é a nossa e a. skynu ojai caminha jun o link Ka nun o (p. 226). Ga saus okieços a dynininko Ju geno Udol o (Jü gen Udolph) e G asildas Blažienės ap esen adas Ascaucalis localo a džio a aliações isso nemenka início do es udo. Sla iška o igem des e opo é gio ejei ada jus i icadamen e, G. Blažienė inclinada cau elosamen e p ocu a pa alelos com bal iškais análogos, po ém Ascaucalis a ibui aos b ancos nesi yž a. En ão al ez es e opônimo pe ença ao apelido Senosios Eu opa? Mui o pa ešus caso encon a-se J. Udol o habili aciniame eikale3, onde discu e-se (p. 342) sob e a a ual Len- 2 Wol gang P. Schmid 1968. 3 Udolph Jü gen 1990: Die S ellung de Gewässe namen Polens inne halb de al eu opäischen Hyd onymie (Lenkijos anden a džių ie a Senosios Eu opos hid onimijoje). DARIUS IVOŠKA 376 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIII kijos no e i ó io dos anden a džių Ode , D awa, D węca, D ama, Radęca, M oga de o igem. Au o , esumindo pesquisas da Polônia anden a džius, alouos anden a džius a alia um pouco di e en e do que a é ol polkų onomas ai Tadeušas Lė -Spla inskis (Tadeusz Leh -Spławiński), Hube as Gu no ičius (Hube Gó nowicz) e E a Že elska-Feleško (Ewa Rze elska-Feleszko). T. Lė -SplaE. Že elska-Feleško, mesmo mo i uodami, esą inskis juos p isky ė ikisla iško laiko a pio hid onimams, ačiau, pasak jo, jie bu ę ene ų (al. enedų) palikimas. Jo nuomonei p i a ė i H. Gu no ičiuss bei p iesagas -is (s) a u in ys anden a džiai p iski ini ene ų subs a ui (Udolph 1990: 342). H. Gu no ičius ainda manęs, que eles u ėję se passados do sla ų-kel ų-ily ų pe íodo. J. Udol as pasigedo conc e os c i é ios, com base nos quais minimi su dos a ibuídos ene ams. O au o po causa da cla eza sla ų-kel ų-ily ų e ique a endęs a oca mais amplo, mas mais cla o e, segundo ele, menos p oblemas keliančiu Senosios Eu opos e mo. Sie i os nomes conc e os com ene ais e seu legado o au o em ge al e i a, baseando-se em dados sob e ene us y inėje pa e do meio eu opeu escoca. Além disso, ele a i ma que, digamos, p eesaga -sbūdinga anden a djiam, espalhados mui o que mais longe, do que conhecidas ene ų gy en os e i ó ios. Mas ol emos ao li o Kapai e pessoas. O que no o nos e ela não aciden almen e Jū os, Ančios, Šuš ės e Nemuno paupios al ez ainda an es de C is o es abelecidos aisčių assen amen os único pa imônio ma e ialus sepai? Es a egicamen e impo an e e con enien e aqueles empos de assen amen o (p. 135), sussequiam com ios, e an es deles nesudė ingais caminhos de e a, Nemuno in akai cons i uí condições não só con enien emen e iaja , come cia e ap o i i com os necessá ios ecu sos, mo endo en e isolados ais de assen amen os aqueles in akões andenimis, mas mais impo an e Nemessi a é o ma Bál ico ( . mapeius, p. 1213, 212 yunuile i p ekyb y. Que ele com sucesso uncionou, con i ma do li o au o as não alando a adimai kasinėjan Dauglaukio kapinynus, ku iuose su as a Alpių spal o ųjų me alų di binių i Romos impe ijoje pagamin ų ka olių iš s iklo i emalio, jau sob e moedas com Romos go e no os imagens, e o a o de que es a localidade habi an es a é 260 anos Gin a o caminho žydėjimo empos. Não esqueš ini Šaukėnai, que a i kščiai adinių negausumu liudija Gin a o kelio saulėlydį (p. 135), mas deixou-nos no os conhecimen os sob e a o mação de uma sociedade no a sanklodas aisčių gy enime. A kas i a mas, exclusi a ka io e de ca alo es uá io e o namen ações e ka inės diduomenės bui es e u ensílios de banho ala sob e ka io como impo an eus na io da sociedade padė į (p. 141). Paminė ini e mais a dei Ruponionių, u bū , ka iniai, lobiai pasak li o au o iaus, ín ego ginklų gudėlys (p. 125). Luomas e aisčių comunidades aldimen o es emunha e Dauglaukio 15220 ano pe íodo adiniai, ma cin ys p isia inusį pe mainų me ą. Não an o é impo an e odos os adinius enume a , quan o pe cebe sua esmę his ó ico acon ecimen os pe íodo, en ão o con ex o Eu opeu e aisčius nele, p ekybinių yšių mas ą Eugenijus Jo aiša. Kapai i žmonės. Aisčiai, omėnai, go ai i ki os is o ijos Re isões Re iews 377 e cul u a peculia idade /. Caminho do Gin a o isso não só é uma e dadei a in e pzemyninė p ekyba (p. 234), deixada Sa ma ų okeano de gemas gin a o Micėnuose, nas bo das do Ma Medi e âneo e no Caucasus, mas ambém abipusė p ekyba, saciada do diduomenė da Eu opa po um p ecioso ado namen o e o necida de ecu sos dos quais não ha ia luga pa a eles. P imos aos séculos da humanidade depois de C is o isso indesc i í el dimensão come cinhas minai. Iš i i kapai, na u almen e, p abilo não só sob e aisčius, como ca angiõs me cad endedo es, mas e como lygia e čius pa icipan es do me cado come cial da Eu opa. P ominen inas aisčių pasiun inių encon o com go ų ka aliumi Teodo iku. Aisčiai esą sabeję sob e seu sumanymą, p o a elmen e, p epa a -se a g ande gue aam com ge manų gen imis e no ėję con ibui , e Teodo ikas sua in enção e gin a o a našas mielai apėmęs (p. 6162). Signi ica isso que aisčiai VI a. compa ilha a (žodžiu i aš u) com ou as nações eu opeias amžininkėmis e decla ou on adeą pa icipa en ão nas poli inėse decisões? Teodo icas sabia sob e Gin a o caminho, e isso es emunha his ó icas on es, ad mui o abejo i não de e iam. Deixemos anuá ios, menkai esc i os on es baseados nos u ingus empos e mudemoselka, digamos, em medie žių a dyną. Pabandykemos panag ina as nações pagãs eu opeias his ó ica, cul u al e social, começando a XII a., quando de Je usalém a ilnijo Je usalês Š enčiausiosios Me gelės Ma ijos Vokiečių namų b ãos o dinas, pe a ky as e mais a de nomeado Vokiečių o dinu. Seu zammaças e a i idades an o con undi am e ão e niicamen e ma gą No e e Eas e n Eu opa a eal, que nele sob e i ęs e abundância em documen os his ó icos za ixados a dynas nenusileidžia ais aisções come ciais e de elações cul u ais deixadas às capas nem quali i ne, nem quan i i ne sen ido, não menin suas p oblemá icas de pesquisas. Va dyno pesquisado , analisêjanço de uma de e minada nação i ame a eale encon us, mas seus dados de linguagem nãoaaexplicá eis ce os nomes, emca expandi pesquisas campo e p ocu a de o igem es anha nomes de consumo, suas adimosi empo e ci cuns âncias. Isso mui o lemb a a queólogo, en e IIII a. aisčių įkapių adusio id o ou emalio ka oliukų ou de Alpias mine alas a ej os dos me ais colo o os, p incípio de abalho analisa wide nį geopoli ico e cul u alinho con ex á, p ocu ando possí eis in e ligações. Liças en e a queologia e kalbo y os, e pa icula men e his ó icas onomas ikos, mui o glaudessi, do que pode iam a o ica . Va dyno in es igêjui ap ikus des inado um o igem es animas localo á dio his ó ico ou pe sonalo á dio não ipiniame a eale, insu icien e de e mina seu nepaaixkinamo kelmę é p eciso de e mina , como ele lá adosi. Ta kemos, não escondeis, que XIV a. P ūsijoje, embo a e negausiai, i ia li eu os. Vokiečių o dino olian e No. 105 encon ados em documen os de p i ilégios á ias das li uanos, aos quais en e 1353 e 1375 m. a ibuídos sklypai de e a Vėlu os ( ok. Wehlau) kaimuose, a dų, a ques ão su ge o que aqueles no aku iai li uanos naquele momen o eikė P ūsijoje? Passi ando mais p i ilégios e ou os documen os his ó icos e ela-se que se ala sob e ugêlios de Li uânia Didžiosios Kunigaikš ys ės. En epamajame olian e exis en es de á ias cen enas p i ilegiiais encon a-se ês, emi idas ussos. Kokie DARIUS IVOŠKA 378 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIII keliai juos a edė į Ungu ą ( ok. Ange bu g) Va mės i Mozū ų pa ibyje, doku- men os não menciona4. XIV a. P ússia e ninê compõe, especialmen e sua pa e ociden al, onde i ia p incipalmen e polacos e não poucos colonos g eeceços, po ém u ėjusoie e i is dos p ūsų assen amen os a é mesmo sua ociden al pa ibio, coloca mui as ques ões a dyno pesquisado es. P imei amen e não coincide algumas opiniões de cien is as po causa b ancas, ge manas e sla as a ealo limi es. Realmen e en ou-se nudei a on ei a dos e i ó ios habi ados pelos b ancos ao longo Vyslas agą, mas semp e encon a a-se no os dados, es emunhando onde algo olimότερο a p e alência de assen amen os b ancos5. Assim, ap ikus pa ilhinhos opo a dzes ou pe sono a dzes pa a o oes e de Vysla, obje i amen e undamen a seu his ó ico, e al ez a é p éhis ó ico exis is ação bu ê keblu po causa nusis o ėjusios disposições xalininkų c í ica e epugnância6. Como só em ais casos a dyno pesquisêjui necessi a de dados de ciência da his ó ia e a queologia. A queologicos kasinhões e a dyno ma e ial, co apusios uma ou ou a nação bene ício, o na nenuginčijamu a gumen u con i ma uma mul idão s a bios ac s. Só de e ia não esquece , que o caminho de hipo e ís ica p essupos a a é a inal conclusão con iá el pode se longo, e às ezes išsixako i em klys kelius. Empi inė ma e ial do nome his ó ico, como e įkapės, é paci icada abundância de empo a o es e i icia bal ų a dai esc i os nos on es não são insc i os, suas o mas ge manizuo as ou polonizuo as, co espondmenų paieškos nou os documen os não podemimos, po que deles neišlikę, e pan. Assim su ge pe igo de in e p e a inexac amen e ou e oneamen e a o igem do e dadei o nome, já sem ala sob e ele 4 G. Blažienė 2018 m. no a igo Zu den ussischen Pe sonennamen in den Folian en des Deu schen O dens (lie . De ido aos nomes ussos de pessoas no olian e do o den Vokiečių) analisou os nomes p i ilegiados e discu iu as ci cuns âncias de habi ação das pessoas (p. 118122). 5 Já há mui o empo em mui as con e ências in e nacionais es a ques ão oi analisada G. Blažienė. Kelių a esque da ibei a de Vysla loculados localo a dzes apj algá e bal os e as de p oblema iká examinou ecensiação au o no a igo Beme kungen zu P oblema ik de bal ischen O snamen wes lich de Weichsel (lie . Kele as de ido obse ações bal ichs localo a dzes a oes e do Vysla p oblema ikos). 2020 m. Julho 2224 d. Pe e bu ge deco ido na con e ência in e nacional que adqui iu o mundial econhecimen o Ejeгодная международная конференция Индоевропейское языкознание и классическая филология (чтения памяти профессора И. М. Тронского) G. Blažienė mais uma ez ol ou à es a ques ão. Suas ac uais insplo es, baseadas nos mesmos mais ecen es es udos, imp imiu-se языкознание и классическая филология XXIV, Материалы чтений, dedicados memó ia p o eso Иосифа Моисеевича Тронского. A igo de au o ė não apenas e isa os es udos dos habi an es b ancos a ealo, mas ao mesmo empo c i icamen e a alia seu Rusijos mokslų akademijos Ling is ikos y imų ins i u o leidžiamame leidinyje Индоевропейское signi icado, con iamidade e adap aicomum. 6 m. 2019 Da iaus Aleknos a igo c í ico De Nuno Ag ipos a é Plinius: Vysla I a. omėnų geog a inėje li e a ū oje o nece nomeadamen e ma e iais mui o aliosos de abalhos de au o es de his ó ia p imi i a sob e po os, i idos Vysla basine, suku iančios pla esnį įsi aizda imą, o que oco eu ame a eale ul imiais séculos a é e pi mais depois C is o. E nes e abalho con i mam-se e i ó ios de habi ação bal os e na ma gem esque da Vysla, nomeadamen e Pama yje (p. 251252). Eugenijus Jo aiša. Kapai i žmonės. Aisčiai, omėnai, go ai i ki os is o ijos Re isões Re iews 379 insc ição his ó ia em documen os ci cuns âncias e azão, c ianças con ex o. / P ecisamen e sem ele a maio pa e da subs ância es udada pe de meia do seu alo . Falando sob e con ex o, é p eciso olha -se e em discu ida li o de apa ição bem como sua esc i a ci cuns âncias. Ela apa eceu mui o no melho momen o. Li uiando i endo no ojo milêniomecio p muosius dezmeios obse ado nacional e ci il a i ismo bem o gulhandois seu e ninu iden idadeum. Há apenas mais de dez anos a sh ęs os 1000-a Li uânia como es ado comemo ação, 2010aisiais 600-a g ande Žalgi is mūšio, 2016-aisiais 100-a Li uânia independência p oclamamen o anuais, palisê as abundybe de e en os cul u ais. Nãope dis ino 2017 meses de ma ço Liudo Mažiulio Minis é io dos Negócios Es angei os alemão a chy e encon ada n e minação sob e Li uânia independen e es ado de eabe u a línguas li uãs e okiečių com 20 signa a os pa ašais. Não sabe, se impo an es à Li uânia e aos li uanianos da as de da as, ou quase in a anos de esku os independência, ajudeiá ias uma pa e da nossa sociedade se ape a do passado šešėlio, e ou ai spėjus zaug i e sub ęs i Li uânia li e, despe ou li a ians au iškumo e sa imonės sen imen os. T iscol ė ou his ó ica bandei a pa a c ianças le an adas já não só ocasião de es a ís icas e enças e a ninguém ne aginando, e o cos ume nacional cos umado cos uma nem ela não só em cole i os nacionais can ando ou dançando escola es do século ou senoli. Jê encon a emos não em uma única amília como cada memb o da amília i in espeb iná d abužį. Que pode se melho empo e con ex o encon is pa a uma publicação que possamos le odos, não impo a se desejan is complemen a seus conhecimen os sob e nossa o ighm e ica cul u a pasiiminhã a his o ia e assim aze aumen a a maio esização da sua nação, ou jomis expandi s e įs i suas pesquisas. E que con ex o a c iam Kapai e pessoas? Pla ų, s a ų e múl iialypį. Es e li o suku s e mais con ex os. Vol ando ao seu au o ci ado objec i o liga a ida dos mais an igos homens da nossa e a com os passados empos eu opeus e os seus ac o es (p. 14) o au o da e isão islumb a mais uma conquis a essencial, com įgy endinus išsikel ą ikslą. Tai – mūsų p o ė ių kul ū os unikalumo i s a bos liudijimas. Da ka ą s a s ydami apie au o iaus a as us bei iš i us kapus su icos encan os e com de alhe e cla amen e desc i a o g ande caminho de Gin a o, deixando ao mundo a no ícia sob e os nossos an epassados ais ius, emos opo unidade não só de conhece no amen e a o igem da nossa cul u a, mas ambém de e le i O li o au o con ence, que aisčiai já p imei os séculos depois C is o podiam não só caça , ocupa -se o ícios, seigama i u ensílios bui ais, ginklus e ado nus, mas e booš is. A mais impo an e, que deošėsi não só aisčių homens e mulhe es eles deošě mui os das g andes cidades eu opeias galinguosos e seus ambien eGe manų okeano (p. 119), ambém chamado e Sa ma ų okenu (p. 218), auksu gin a u. Uma subulkų, mas i in ykusį kon eks ą baseado ou o E. Jo aišos abalho cien í ico duas pa es monog a ia Aisčiai. Kilmė e Aisčiai. Raida ao au o da e isão já conseguiu DARIUS IVOŠKA Ac a Linguis ica 380 Li huanica LXXXIII c ia . Rašindo 2019 m. apa ece žiusį a igo Die Wide spiegelung p ußische Kul u in den G enzbesch eibungen des Deu schen O dens (P ūsų kul ū os a spindžiai Vokiečių o dino sienų описаниях)7 oi pasi elk os E. Jo aišos monog a ijoje ap esen ados de alhos desc ição do caminho Gin a o. O au o do a igo conseguiu ao lei o in e nacional de abalhos de ciência o nece con incinamesnę Vokiečių o dino olian uose ão equen emen e minimo gin a o alo samp a ą. En ep já mencionado olian e No 105 ap esen ados documen os con endocias do XIV a. início P ússia sepa adas zemias de limi es e de bo das com izinhas šalimis desc ições gin a as não só equen emen e mencionados, mas b e emen e zaziminada es amos sob e luga es e ecolha eglamen ação. Sem nenhuma dú ida, Kapai e pessoas ainda incen i a ão c ia mui os e di e sos ou os con ex os. P ecisa só o gulha -se de g ande e complexo abalho, in es igando nossos an epassados mais an igos locais de en e o, cole ada abundusia e incomensu á el ma e ial, que lei o ho ap esen ado em discussão no li o Kapai e pessoas. P ecisa en a iza , que di icilmen e há em onde que que no mundo ão in e essan emen e, s ilingamen e e g akščiai edi a li o a queólogo. Pa i o li o é ob a de a e, e desc e e adiniai su p eende, encan a, a é zombina, que nossos an ê iai p alenkė nós. ŠALTINIAI IR LITERATŪRA Alekna Da ius 2019: Desde Ag ipos a é Plinijaus: Vysla I a. omėnų geog a izada li e a u a. Li uanis ica 65, 4(118), 251271. Blažienė G asilda 2018: Zu den ussischen Pe sonennamen in den Folian en des Deu schen O dens. Índoeu opeu Language Knowledge e Classical Filologia XXII: Ma e iais de lei u as, dedicщённых памяти профессора Иосифа Моисеевича Тронского, 18–20 июня 2018 г. Первый полутом, отв. ред. Н. Н. Казанский, Санкт- Петербург: Наука, 110–124. Blažienė G asilda 2020: Bal ische Spu en in O snamen Eu opas? Índoeu opeu Language Knowledge e Classical FilologiaXXIV: Ma e iais de lei ões, dedicados памяти профессора Иосифа Моисеевича Тронского, 22–24 июня 2020 г. Первый полутом, отв. ред. Н. Н. Казанский, Санкт–Петербург: Институт лингвистических исследований, 443–465. I oška Da ius 2016: Beme kungen zu P oblema ik de bal ischen O snamen wes lich de Weichsel. Ac a Linguis ica Li huanica 74, 208225. 7 A igo imp esso em anual na publicação cien í ica publicada da His o ical Comissão de Pesquisas do País de Oes e e Oes e da P ússia e da His ó ia e Landš o y os Cope nicus da P ússia Ociden al P eußenland. Eugenijus Jo aiša. Kapai i žmonės. Aisčiai, omėnai, go ai i ki os is o ijos Re iews Re iews 381 / I oška Da ius 2019: Wide spiegelung de p ußischen Kul u in den G enzbesch eibungen des Deu schen O dens. Jah buch de His o ischen Kommission ü os und wes p eußische Landes o schung und de Cope nicus-Ve einigung ü Geschich e und Landeskunde Wes p eußens, Mi eilungen aus dem Geheimen S aa sa chi P eußische Kul u besi z 10, 723. (Ja buch de His o ischen Kommission ü os und wes p eußische Landes o schung und de Cope nicus-Ve einigung ü Geschich e und Landeskunde Wes p eußens), 10 723. (Mi eilungen aus dem Geheimen S aa sa chi P eußische Kul u besi z 10, 723.) É publicado pela publicação alemã. Jo aiša Eugenijus 2012: Aisčiai. Kilmė, Vilnius: Li uania edukologijos uni e si as, Li uânia mokslų akademija. Jo aiša Eugenijus 2014: Aisčiai. Raida, Vilnius: Li uânia edukologijos uni e si á ia publicação, Li uânia mokslų akademija. Hans K ahe 1964: Unse e äl es en Flußnamen, Wiesbaden: Ha assowi z Ve lag. 105 OF Geheimes S aa sa chi P eußische Kul u besi z: XX. HA His . S A Königsbe g, O dens olian 105. Wol gang Schmid P. 1968: Al eu opäisch und Indoge manisch. Abhandlungen de Geis esund Sozialwissenscha lichen Klasse, Akademie de Wissenscha en und de Li e a u Mainz, Jah gang 1968, Wiesbaden. Udolph Jü gen 1990: Die S ellung de Gewässe namen Polens inne halb de al eu opäischen Hyd onymie, Heidelbe g: Ca l Win e Uni e si ä s e lag. Į eik a m. 2020 se emb o 7 d. DARIUS IVOŠKA Lie u ių kalbos ins i u as Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius, Li uânia da ius.i [email protected]