Pietų žemaičių raseiniškių tarmių nominacijos ir įverčiai

S aipsniai / A icles 227 DIANA DAMBRAUSKIENĖ Lie u ių kalbos ins i u as ORCID id: h ps://o cid.o g/0000-0002-0346-8421 Las di ecciones de in es igaciones Mokslinių: geoling is ika, socioling is ika. DOI: doi.o g/10.35321/all83-11 El Consejo de Adminis ación y Adminis ación de la Unión Eu opea (CEEA) ha decidido ap oba el Reglamen o (CE) n.o SUET ZEMAIČI RASEINIŠKI TERMI NOMINACIONS Y ĮVERČII Dialec Nomina ions and E alua ions in he A ea o he Sou he n Samogi ian o Raseiniai ANOTACIÓN el El a ículo, basado en me odologías de la dialec ología pe cep y iosa, examinan las nominaciones de a mių de los esponden es del su de las ie as aseiškių pa a mės plo o (Kemės, Raséinių y Tau ags zonų) y sus alo aciones. Todas las es zonas de in es iga i os concienciada a aigada en yški žemaičių i aukš aičių a mių opozicija. El úl imoji iden i ica con bend ine Li u ias lengua. Responden es de opinión, ie aaichos a mė noen endida y ácilmen e econocible. Jiama en o as ciudades ( ie o ėse) cuyos habi an es ealizan en su šnekamojoje cal oje a iados nomb es de es udios ep esen a i ius zemaičių a mės b uožus. Aukš aičių a mė, pasiymin i es e iškumu, sup an amumu, eglamen igumu y co espondien i bend inės kalbos concep os samp a ą, se u iliza ce canos Aukš ai ijos e nog a inio egiono así como eno mes Li uania ciudades ( ie o ėse) y Midu io Li uania. Desde la kalbinée hommánea u ilizado a ian e del lenguaje y bend inés de la lengua más u olusias alš aičių šnek os aseiniškių asocijujamas con nomb inimais de ciudades y į a dijamas a mėmis. Las e aluaciones de los bajos y al os aicios a mies pe mi en hace asumpciones po el espan o de odo el su de los bajos aseiniškių a ealo aukš ai ėjimo (especialmen e en la zona Kemės, donde gene almen e los bajos aicios a mė se e alúa como no comp ensamiausia). ESMINIAI VOODŽIAI: pe cep i ioji dialek ologija, kalbinė gim inė, pie ų žemaičių aseiniškių pa a mė, a mė, bend inė kalba. DIANA DAMBRAUSKIENĖ 228 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIII ANNOTATION Based on he me hodologies o pe cep ual dialec ology, he a icle add esses dialec nomina ions and e alua ions o he esponden s om he a ea o he Sou he n Samogi ian subdialec o Raseiniai (a eas o Kelmė, Raseiniai and Tau agė). The e is a clea opposi ion be ween Samogi ian and Aukš ai ian dialec s es ablished in he consciousness o he Acco ding o he esponden s, esponden s om all h ee a eas. The la e is associa ed wi h S anda d Li huanian. he Samogi ian dialec is incomp ehensible and easily ecognizable. I is used in o he owns (locali ies) whose esiden s ealise he ep esen a i e ea u es o he Samogi ian dialec speci ied by he esponden s in hei spoken language. The Aukš ai ian dialec , which demons a es aes he ics, unde s andabili y, co ec ness and mee s he concep o he s anda d language, is spoken in he nea es owns o he e hnog aphic egion o Li huania Aukš ai ija and Li huanias la ges ci ies (locali ies) and Cen al Li huania. The speake s o he subdialec o Raseiniai associa e he Aukš ai ian local dialec s (Li h. šnek os), which exhibi g ea e di e ences compa ed o he language a ian spoken in hei linguis ic homeland and he s anda d language, wi h he names o owns and e e o hem as dialec os (Li h. a mės) The e alua ions o Samogi ian and Aukš ai ian dialec s lead o an assump ion conce ning he apid shi o he whole a ea o Sou he n Samogi ian o Raseiniai in o Aukš ai ian (in pa icula in he a ea o Kelmė whe e he Samogi ian dialec is mos commonly e alua ed as mos incomp ehensible). KEYWORDS: pe cep i e dialec ology, linguis ic homeland, Sou he n Samogi ian subdialec o Raseiniai, dialec , s anda d language. 1. ĮVADAS Sociokul ū ines y socioeconomicas causas, omen an es mig ación en más g andes y es uc u almen e pa ogesnes luga es, keičia lengua de los consumido es kalbinę egseną. Con ac a con o os usua ios de a ian es de lengua, p es ijíškesnio a ian e isualís co igea las alo aciones de a mainas de lengua y simul áneamen e iniciuya el en oque en a mes pe žiū ą. Úl imo decen io los p incipales basados de la dialec ología pe cep i iosa geoling is ía de la in es igación Li uania ealizada ha nemažai1, sin emba go su os ie asaičių aseiniškių pa a mės a ealas es e pun o de is a analizuados agmen a iamen e, po que neapėmė de odos los lie u ių kalbos a lase (LKA 1977, 1982, 1991; adelan e LKA) mencionados pun os del pa a mės a ealo. Ž algomieji es udios e eló ex aling is inių 1 Sob e los es udios de compe encias geoling is inių miemb os de la comunidad de lengua común más amplamen e é. : Aliūkai ė, Mikulėnienė 2016: 89120; 2016a: 1733; Aliūkai ė, Mikulėnienė, Čepai ienė, Ge žo ai ė 2017; Ge žo ai ė 2016: 121142; 2016a: 321339; 2018: 76101 y k . A ículos A icles 229 / Pie ų žemaičių aseiniškių a mių nominacijos i į e čiai ac o es de in luencia al ho izon al y e ical aseiniškių lenguaje a ian iškumui (Aliūkai ė, Bakšienė, Ja osla ienė y k . 2014: 146; Vai monienė 2014; 2017: 343365). Debido a la con e gencia enómenos pa a més en la zona es ablece es besi o mándose geolek a: pe eiginías Kemės y Raséinių así como algo más es able Tau a a as, sp. gs (Aliūkai ė, Mikulėnienė 2014a: 260; NLTA 2014: XIII žemėlapis i komen- įklija). Sin emba go, pa a e alua la si uación lingübiné obse able en iempo2 así como nos inį pa a mės kai os scena ijų i jo p iežas ingumą, bū ini isų pa a mės es ablece p ogplo e si uadas LKA pun os de allados complejos geoling is ís icos es udios, y uno de los más impo an es componen es de in es igación lengua comunidades geoling is ina compe encia. Así, el obje i o de es e a ículo examina la compe encia geoling is ina de los miemb os de la comunidad de lengua aseiniškių del su de ie as, eniendo en cuen a la posición geo ísica de los pun os LKA aseiniškių (págalo pe enecimien o besi o mándose geolec os). Obje as a mių nominaciones de los miemb os de la comunidad de lengua aseiniškių de los ie as del su , sus imágenes y alo aciones. S aipsnyje se basa 2014 m. no iemb e 2017 m. oc ub e y 2019 m. junio ugsėjo meses su os ie asaichos aseiniškių pa a mės plo e es e a ículo au o aë ecopilada y a dic o oną g abada ma e ial empi ine de has a aho a exis iendo 34 pun os LKA3. Análisis de compe encias Geoling is inas en el a ículo se p esen a según LKA pun os geog a ia en padė į, . y. : 1) La Kemės (šiau inea) zona es á ep esen ada po esponden es de 14 pun os de LKA Gùd- moniškės (LKA 162), Šáukėnų (LKA 194), Kù u ėnų (LKA 195), Váigu os (LKA 224), Kušlekių (LKA 225), Pãdubysio (LKA 226), Kiauno i (LKA 22 K ãžių (LKA 257), Kemės (LKA 252), Kub ažų (LKA 258), Tý u ė (LKA 260), Adomčích (LKA 29), Pái Kánčio (LKA 293) y S ulgi (LKA 327); 2) La zona Raséinių (pie y inei) pe enece a sie e pun os Lýdu ėnų (LKA 294), Nemãkščių (LKA 327), Alėj (LKA 329), Vidùklės (LKA 363), Ge nės (LKA 398a), Pãupio (LKA 396) y Raséinių (LKA 364); Ž iñgių (LKA 357), Pãg amančio (LKA 358), Lomi (LKA 359), Ba aki iempos ep esen an es de lengua, de allamen e sob e el é mino ž . : Labo 1972: 24; Sanko 2006: 116; ambién é. : 3) Tau ags ( aka inei) zonai p iski iami 13 punk ų – Vainù o (LKA 356), Aliūkai ė, Mikulėnienė 2014b: 36; Kalėdienė 2015: 213214 y k . 3 Raseiniškių plo e dis inguidos 37 (LKA 360), Skaud lės (LKA 361), Pe káičių (LKA 362), Žygáičių (LKA 390), 2 S ebimojo laiko (angl. appa en ime) me odą pa anku aiky i i ian ienu me u gy enančių kelių LKA pun os, sin emba go uno Giniõčių (LKA 328) pun o comple amen e sunykęs, ya no haya ningún esiden e en él, y Joci (LKA 391) y Rūgã (LKA 463) pun os ya laiky ini Tau ags subu biais (quié se le an a de las pe sonas ce canas en Tau ags). DIANA DAMBRAUSKIENĖ 230 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIII S agù ės (LKA 392), Jõniškės (LKA 393), Pãšal uonio (LKA 394), Ež ilko (LKA 395) y Eiči (LKA 464) (ž . 1 igu a). 1 PAV. Los lími es de los pa a més aseiniškių del su de las ie as y los pun os LKA (žemėlapio agmen as om Ge žo ai ė, Mikulėnienė 2014: I žemėlapis, žemėlapio au o ė L. Ge žo ai ė) Ti iamąją medžiagą cons i uye me aling is iniai 99 in o man ų komen a ai apie a mes. Los da os más impo an es sob e in o man es se p esen an en la abla. LEN EL ė. El ca ac e ís ica de la edad de los esponden es del su de los ie as aseiškių a minio Aukš asis inis Aukš esn- P adinis ysis išsila . P o esinis išsila . Vidu inis išsila . Fundamen- išsila . išsila . išsila . Del o al Has a 35 m. 6 - 5 3 4 4 22 3660 m. 6 12 10 3 3 1 35 Más que 61 m. 412 3 8 4 11 42 Los comen a ios codi ican po luga de esidencia, edades y sexo (los p ime os dígi os y cua o mayúsculas señalamien o pun o (págala LKA) núme o y p ime a le a del nomb e del pun o, edades indican los núme os 1 (has a 35 años), 2 (3660 años) y 3 (más de 61 años), los comen a ios emeninos indican M, homb es V, po ej., in o man esa de la a mada media Žygaičių (LKA 390) el código de comen a io 390YGA2M). A con inuación en el a ículo los comen a ios in es igables ing esaníamos códigos de esponden es. A ículos A icles 231 / Pie ų žemaičių aseiniškių a mių nominacijos i į e čiai S aipsnyje geoling is inė compe encia se e alúa de habilidades econoce e mes y las elacionen con socialiniais, geog aphiais a ealais g e inimu, Ta ge inama examinando he e os e eo ipinius4 desc ipcionismos, basado pe cepción de los e miškumo y esliškinando ca ac e ingúsimos, con da os geog á icos, sociodemog a inos, sociokul ū inos elacionados. Responden es de edad supone su expe iencia lingüína, elección de compo amien o lingüís ico; cul u almen e las a iables exhiben el sis ema educa i o su o muadas no mas y sociedad en gene al de las disposiciones, al ybių, con icciones. Me odai i me odologinės p ieigos. Medžiaga su ink a de inan pu- siau es anda izadas encues as y giluminio en e is a (pokalbio) mé odos5. El au o de es e a ículo o mula á las p egun as in es igados de mane a que se ob u ie a cuan o más in o mación pa a el es udio de compe encias geoling is ís icas. Geoling is inė compe encia en el discu so cien í ico se de ine como el conocimien o de un usua io de lengua o dina ia sob e a i as lingüís icas así como de la habilidad de los elaciona con á eas geog á icas, sociales, cul u ales (Die cks 2002: 5253; Aliūkai ė, Mikulėnienė 2016: 92; Ge žo ai ė 2019: 1). Las disposiciones subje i as de los usua ios de la lengua o dina ia pueden e ela la imagen obje i a de la a ian izidad así como p e e p ognos ico a ian izismo cai os y modelo de desa ollo (Aliūkai ė, Mikulėnienė 2016a: 1733). La Comisión conside a que la ayuda es a al en cues ión no cons i uye ayuda es a al en el sen ido del a ículo 107, apa ado 1, del T a ado. Los es udios de disposiciones lingüís icas son impo an es, acla ando miemb os de la comunidad lingüís ica imaginados de las a ian es de lengua y sus consumido es de las conexiones de iden idad cul u al, social y con el obje i o de mos a que la a ian iškumu y kai ai kaemiančią in luencia ienen an o ideológicamen e ep esen ados dialek odiniai6, como y pasąmonė susi o ma usios es e eo ipinės T udgill 2004: 28; aip pa ž .: Aliūkai ė, Mikulėnienė 2016a: 17–30; Mikulė- lenguaje ca ac e ís icas (plg. Chambe s, nienė 2019 y k .). 4 He e os e eo ipiniais desc ipúdiimais en a ículo llaman e nog a icos egionos de las a ian es de lengua alo aciones. Debido al é mino más b o, é. Papau ėly ė, Župe ka 2010: 185202 y k . 5 Combinando me odologías de in es igaciones cuan i a i as y cuali a i as, se des elan un p o undo cuad o de la imi ación in es igamosios, se de e minan el compo amien o lingüís ico de la comunidad lingüís ica, endencias de disposiciones y causingumas (Macaulay 2009; Co in, Lillis, OHallo an 2010; Heigham, C oke 2009). Di e en es mé odos al es udia las ac i udes hacia las a iedades lingüís icas, esal akea el s a us social del usua io de la lengua, su compe encia y alo es de las a ian es lingüís icas (p.ej., a auklumas, que con ecuencia es á elacionado con lingüís ico solida um, kalbė ojų pa ikimumu i pan.), p anašumas, p es ižas i k . (plg.: Edwa ds 2006: 324–331; Ga e 2010: 66 i k .). 6 Japonés lingüis a Fumio Inoue dialec o imagina io (angl. dialec image) e minó de ine de ine como el usua io de la lengua imaginableas (susiku us) psicológicos socialinius egional o social dialec o imaginidinos. Ampliamen e sob e la eo ía isual del dialec o y signi icado del é mino éase. : Inoue 1999a: 147; 1999b: 161, 174. DIANA DAMBRAUSKIENĖ 232 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIII 2. LIETUVOS TARMĖS PIETŲ ŽEMAIČIŲ RASEINIŠKI POZIÚRIU Mokslinėje pa adigmoje nusis o ėjusi adición asign Li uania aukš aičių y žemaičių a mes. Sin emba go, da os de in es igaciones lingüo y as aplicadas mues an que las de los usua ios de la lengua o dina ia en la axonomía más acos umb ada es ke u na ė a mių clasi icación, cuando a mės nominojadas cua o de Li uania e nog a inių egionų nomb es (Aukš ai ija aukš aičių a mė, dzūkų a mė i Su alkija – su alkiečių (su alkų) a mė), kiek ečiau a mėmis į a dijamos p o o ipinių a miškumą ep ezen uojančių mies ų a a minių zo- Žemai ija žemaičių a mė, Dzūkija nų pa adinimais (plg. : Aliūkai ė 2013: 13, 1415; Bakšienė 2015: Ge žo ai ė 2; 2016: 121142 y k . ). Las espues as de los encues ados ep esen ando los aceiniškių ada mei del su , a la p egun a de qué lenguas li uanas conocen, pueden di idi se en 5 g upos: 1) hipe oniminé clasi icación (aukš aičių, žemaičių, dzūkų, su alkiečių (su alkų), Mažosios)7, 2) Lie u os d a inė, o mokslinė, klasi ikacija (aukš aičių i žemaičių 3)), polinominė, o kupiana ė, klasi ikacija (p. ej. dzūkų, žemaičių, Plungės, (194 ŠK) AUK3M); Ju ba ko, Rokiškio, desde Upynos, dzūkai, žemaičiai (398aGERV3M)), 4) según a miškumą ep esen anojančius ciudades (p z. : Ma ijampolės, Ju ba ko (396PAUP1M)) y 5) desde a miškumo a i ibojusiųjų ( a mių neį a dijančiųjų) g upo. Según las zonas clasi icaciones a mies los da os a ían has a qué pun o (ž . igu a 2). 2 PAV. Classi icación de nominaciones de los a mies aseiniškių del su ie asaičių8 Po ejemplo, en la zona Kemės no neuž iksuo o ni una sola clasi icación cien í ica en nomb ijamien o, en la zona Raséinių p incipalmen e pa eikusiųjų ie ų pa adis o conc e as localidadesin ų a mių. Tau ags zona en casi diezadalui esponden es de conocida cien í ica clasi icación. Beque odos es a clasi icaciónción besilailan es in o man a son (o S aipsniai / A icles 233 Pie ų žemaičių aseiniškių a mių nominacijos i į e čiai ue on) elacionados con los es udios de lenguas li uanas en escuelas al as, o os a i ma on ace ca de Li u ias a menes desi amien o algo que ecue dan de lenguas li uanas en escuelas de lecciones. Sin emba go, gene almen e aseiniškių sąmonėje a mių nominaciones nea segamas de Li uania e nog a inių egionų pa adinimų: p incipalmen e u na ės – aukš aičių, žemaičių, dzūkų i su alkiečių – a mių klasi ikacijos, ki i i iamųjų conside aosi ke esponden ai a dija po una, d i o is e nog a inių egionų pa adinimus co espondien es a mes. Los esponden es mejo econocibles ie as ie as es la a mė, ella la menciona on más de nue e diezdelas de Kemės y Tau ags zoná y más de dos e cidalos de Raséinių zona i iamųjų9 (ž . ig. 3). O as a mimas apellidados desc ip o ios apa ación po zonas a ía: Kemės zona de es udiadíos, sin žemaičių, bien conocida su alkiečių (su alkų), Raséinių aukš aičių y dzūkų, y Tau ags aukš aičių a mė; Raséinių y Tau ags zonas ečiausiai ing esada su alkiečių (su alkų) a mė, Kemės aukš aičių (ž . ig. 3). 3 PAV. Hipe onimís icos a menes denominaciones eksplikación según zonas 9 Es necesa io deci , que calculada no de odos in es igables, pe o de pa eikusiųjų a menes denominaciones. Nada sob e a mes no sabían y nominaciones no p esen iké al cálculo no auk i. DIANA DAMBRAUSKIENĖ 234 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIII Así se alega que aseiniškiai, e mes iden i icando con e nog a inas egiones, dėsningamen e con i ma las conclusiones de an e io es in es igaciones en Li uania10. El hecho de que ie asaicios a mė aseiniškių į a dijama más ecuen emen e, ambién no es un hecho nue o en es udios de a mių Li uania11. E aluando in es iga i os comen a ios, se eig ina, que aseiniškiam a miškumas ( a mė) en gene al apa us zemaičių a mei, i. e. žemai iškumas se incula con yškiosiami o al menos cuan o besiski iančiomis a minėmis peculia idades (especialmen e acen ua i as y one icas, excep o muchosui žinomą dzūka imą) o ski inga leksika. P idu ina que al desc ibi las a mesas es udiamíneamen e epi e os a ojo indicando in e io a la exclusi inum: más boni a (358PAPA2M, 360BATA2M, 364RASE1M, 394GRPAŠA2M-A, 398AGERV1M), más ieja (3643PAŠRASE1M), a įs amiausia (226YPADU2M, 258KELM1M, 259Y, 294LBIDU2V, 329ALJ2M, 356VAIN3MKU 364RASE3M), más di e ida (325YL3M, 394PAŠA2M), más juo en a (360Y) y pan. Analizándose po zonas, neiš yškėjo he e oniminių a mių alo amien os di e encias, sólo en e čių posiciones pasiski sčiusios ne ienodai. Po ejemplo, los encues ados de Kemės zona más exp esa on la incomp ensión de ie asaichos a mės (di ícil en ende (162GUDM2M), no odo en ienden (225KUŠL3M), no en endida (ŠAUK3M, 257KRAŽ1M, 257KRAŽ3M)), Raséinių i Tau ags – a pažįs a- mumlengua (más lenguaje a endiendoa a (327ŽVIN2M, 329ALJ2M), a endiendoás amiausia (294LYDU2V, 356VAIN3M-1, 364RASE3M, 395ERŽV3M), a endiendoa a (390ŽYGA1M)). Tokie es im e čiai mues an que los a ian es lingüís icas de los yškių no e de ie as ie as con asgos los aceiniškiai del su de ie as žemaičių a mė laikoma nesup an ama (Raséinių i Tau ags apylinkių gy en o- dis inguen mejo , y lo que yams incomp ensamidad es en el segundo luga después de la econocíbilidad), signi ica no sólo de odas las es zonas pe eigiškumą (a imumą aukš aių), sino y de espa os de odo pa a mės plo o aukš ai ėjimą (ypač aplink Kemę). E aluando da os de p esen ado es de di e en e edad, se de e minó que Kemės y Raséinių del g upo de edad más jo en demos an los es udiamnios o mulados conocimien os y disposiciones ideológicas de las ins i uciones educa i as. Po ejemplo, Kemės zona los jó enes encues ados, cali icando bajoaičių a mę como no comp ensible, aún no an one icos 10 Plg. : Aliūkai ė 2013; Ba anauskienė, K upickai ė 2012; Ramonienė, K upickai ė 2013 y k . Desde el pun o de is a del e aluado de la lengua o dina ia, a mín iden i icamien o de de e minan a ios aspec os impo an es: 1) o o modo de habla , 2) ca ac e ís icas de la a miabilidad lingübinesa, 3) al menos ap ixslis isualus del mapa de a minio de Li uania (plg. Aliūkai ė, Mikulėnienė, Čepai ienė, Ge žo ai ė 2017: 158160). 11 Plg. : Aliūkai ė 2013: 12; Župe ka 2012: 297 y k . Hay que deci que en 2014 m. Raséinių kalbos bend uomenės geoling is inės kompe encijos ž algomasis y imas a skleidė panašius esul ados: p incipalmen e apun ųjų (92 p oc.) ikino conocan ys žemaičių a mę, 87 p oc. š auk aičių. Jus o aquella ez más aseiniškių į a dijo su alkiečių, su alkų, Su alkijos a mę (65 pe cen ), dzūkų a mė ue mencionado menos eces (57 pe cen . nominaciones a mių pa eikusių esponden ų). Pa a más de alles sob e el es udio éase. Vai monienė 2014; 2017. A ículos A icles 235 / Pie ų žemaičių aseiniškių a mių nominacijos i į e čiai (nuke galūnes (259KUBI1M)), acen ologías (ki čia anie ki oks (258KELM1M)) ski umus, Raséinių pab ėžia es e iškumą (pužiaja, pe o no comp endama (298aGERV1M)), así como acen ologías (ki čia anje ki oks (364RASE1M)) ski umus. Sin emba go Tau ags la opinión del in es igado jo en que ha adqui ido la educación supe io , debido a peculia lexicikos shi a mė juokinga (juokinga žemaičių a mė con sus palab as (360BATA1M)). Tal alo ación implica no solo subjec i á uno asmens nuomonę, be i apsk i ai menkesnę a mės ( a miškumo) e ę (kad no a y ume g aciosos, hay que habla a odos comp ensible). kumą (seno iniai Pab ėž ina, kad Tau ags zonos aukš esnio išsila inimo i iamųjų žemaičių a mės apibūdinimai gana ka ego iški: nuo pab ėžiančių is o iškumą i es e iš- palab as muy g ažu (360BATA2M), g ažiausia (358PAGR3M, 394SPAŠA2M-1, 392STRA2V), maloniniai e beliai (392STRA3M)) has a subjec i amen e nega i ios (g ubijaniška (362PETK3M), ne aisyklingai šneka i neg ažiai (395ERŽV3M)). Kemės zona de supe io y supe io educadínimu adqui iję esponden es zemaičių a mę alo an bas an e nuosaikiai, pe o más a menudo acen úan es e iškube neįp as a (258KELM1M)), mą (žodžiai ki okie, be g aži (GUDM2M); ski ingi žodžiai (194ŠAUK3M); g aži, al ededo de Rasé ubicados LKA pun os de opinión, es lie u iškiausia, más an igua (364RASE1M) y más bonija (327NE- MA2V) a mė. Los in es igado es de la educación más baja en odas las es zonas man u ie on una e aluación simila y no a as eces ing esa on a la peculia idad o ki oniškumas de las ie as de ie a (įdomesnė (225KUŠL3M), įdomi (257KRAŽ1M), įdomiausia (3PAŠA2M), kalba (39429ALJ2M-1, 363U2M), ki aip a ia (398aVIDGERV2M), ki okia (363VIDU1V)). Así ie aaichos a mia a muchos esponden esos gi dė a, sin emba go su imagín apa os a los dialec os del no e ie aaicios, muy se di e enciando de los mis imos su eños ie asaichos aseiniškių lenguaje a ias12. Todos los es zonas es udiables comen a ios sob e al š aičių a mę a sa gesni que žemaičių a mės desc ipciones, y casi la mi ad de los esponden es en gene al no alo ó, sólo a i ma eó icamen e oyėję la denominación de es a a mės. Hágase así, ales disposiciones deciden no la capacidad de econoce la a mú de los al os ai, sino a a és de medios de comunicación, en público oídas o ins i uciones educa i as o muladas no icias (o consciencia a aigada en la oposición ie aaičiai: aukš aičiai). Es o se con i ma po los comen a ios de la gene ación mediana y senio s esponden es, que a mių neį a dy ų, si no hubie a is oėję p og amas de ele isión Duokim ga o (224VAIG2M, 257KRAŽ3M, 259KUBI3M, 393JONI3M), y una ep esen an e del g upo de edad más jo en a i mó que a mių 12 A k eipinas a enciones, que el análisis de las co eliaciones de las a ian es de lenguaje au os e eo ipicas (pacias esponden es po ucien es) y de iden idad é nica no es obje o de de alle 259 del p esen e a ículo. DIANA DAMBRAUSKIENĖ 242 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIII 3. IŠVADOS La compe encia geoling is ina de los aceiniškių del su de ie as no hace una in luencia signi ica i a la si uación geog á ica de los pun os LKA y su zoniškumo. Gabėjimai a mes econoce , e alua y las elaciona con a miniais a ealais en odas las i as zonas son simila es, po lo an o, e aluando es e aspec o, oda aseiniškių pa a mės á ea conside y inas pe eiginiu. Las e mine ías unidades aseiniškių suelen nomina se basado eó icas pe sis ema žiniomis i konk ečiomis kalbinėmis pa i imis. Ch es oma inės (su o muo os educa i o) conocimien os demos ojadas a dijando hipe oniminius a minius desc ip o ius, smulkesnių kalbos a mainų denominacionimas o o gados guiando kalbinėmis nuo okįs , g imi an o pe sonales pa i imis, an o es e eo ipizuando escuchė us a ian es del lenguaje en el espacio público. Las desc ipciones de e minos más co eliúa con aseiniškių educacimim: más al o de educacim i iamieji iz yškina pe sis ema educa i o adqui i as compe encias de las a ian es del idioma (nu odomi g ama iniai požymiai), lesse de educacim ecu iau ak ualizuoja emocionalumu pa em us į e čius. Sin emba go, en gene al las alo aciones de a menes análisis mos ó que en odas las ijās zonas los esponden es a menes desc ipúdenos (excep uando ie aaichos a mę) ienden a e i a . Gebėjimas ie aaičių a mę incula con conc e os luga es ( ie o ėmis) y su (zemaičių a mės) alo ación como noen endidas y econocien es (aukš aičių a mė andama en las ciudades más ce canas si uadas en la Aukš ai ijos e nog a iniame egione y desc úbida como más boni a, en endida y egula iga) pe mi e a i ma no sólo sob e odas las es zonas pe eigiškumą, sino y bas an e spa ų odo pa a mės plo o aukš ai ėjimą (ypač aplink Kemę). El análisis del es udio mues a noblas aceiniškių eo ías conocimien os sob e la os ie asaičių Lie u os a mes bei a minę o ien aciją, sin emba go, apibend inando a dijamas a mių nominaciones y į e čius, a e idamen e a i ma que a los en e is ados ep esen an es de es a ada més ca ac e iza buena compe encia dialec o y ellos no pueden dis ingui bien a mes, LITERATŪRA Y ŠALTINIAI Aliūkai ė Dai a 2013: Ho izon alusis y e icalusis con inuumo de la lengua skaidums: XXI siglo a ian es del habla del pun o de is a del in e p e e de la lengua simpl ojo. Taikomoji lenguao y a 2. acceso en in e ne : www. aikomojikalbo y a.l . kienė Dalia, Aliūkai ė Dai a, Bakšienė Rima, Ja osla ienė Ju gi a, Judžen y ė Gin- a ė, Leskauskai ė As a, Lubienė Jū a ė, Meiliūnai ė Viole a, Pakalniš- Ragaišienė Vilija, Rinkauskienė Regina, Š amba y ė-Valužienė Janina, U bana ičienė Joli a, Vaišnienė Dai a 2014: Punk ų inklo S aipsniai / A icles 243 Pie ų žemaičių aseiniškių a mių nominacijos i į e čiai ankis geoling is inės ski ies aukš aičiai : žemaičiai požiū iu. – XXI a. p adžios lie u ių a mės: geoling is inis y socioling is inis es udio (zemėlapiai y sus comen a ios), sud. D. Mikulėnienė, V. Meiliūnai ė, Vilnius: B iedis, 129196. Aliūkai ė Dai a, Mikulėnienė Danguolė 2014a: Geolek ų i egionalinių dialek ų o ma imosi peculia idades en Li uania. XXI a. comienzos de las lenguas li uanas: geoling is inis y socioling is inis es udio (zemėlapiai y sus comen a ios), sud. D. Mikulėnienė, V. Meiliūnai ė, Vilnius: B iedis, 257262. Aliūkai ė Dai a, Mikulėnienė Danguolė 2014b: Geoling is ika: ideologija, eo ija i me odai. Pag indinės są okos. – XXI a. p adžios lie u ių a mės: geoling is inis y socioling is inis es udio (zemėlapiai y sus comen a iosa a), sud. D. Mikulėnienė, V. Meiliūnai ė, Vilnius: B iedis, 2947. Aliūkai ė Dai a, Mikulėnienė Danguolė 2016: Ins umen i y di ecciones de in es igación de la Pe cep y iosios dialec ology: a ių a ealai men aliniuose žemėlapiuose (Caso Bi žų). Ac a Linguis ica Li huanica LXXIV, 89120. Aliūkai ė Dai a, Mikulėnienė Danguolė 2016a: Li huanian gymnasis ų požiū is: išsila inimas Lie u os gimnazis ų aizdiniuose. Ve bum 7, 1733. acceso en In e ne : h pwww.zu nalai. u.l / e bum/a icle:// iew/10283. Aliūkai ė Dai a, Mikulėnienė Danguolė, Čepai ienė Agnė, Ge žo ai ė Lau a 2017: El a ian iškumas del lenguaje y su alo ación desde el pun o de is a de la dialec ología pe cep y iosios: a ian es y luga es imagindiños: kolek y inė s udio, sud. D. Aliūkai ė, D. Mikulėnienė, Vilnius: Vilniaus uni e si e as. Bakšienė Rima 2015: Ta minio hablado sa i e ė y gy ybingumas: XXI a. comienzos Šakių y Ju ba ko šnek os. Lie u ių kalba 9. Acceso en In e ne : h pwww.lie u iukalba.l index/php://lie u iu-kalba/a icle/ iew/172. Ba anauskienė Vik o ija, K upickai ė Do ilė 2012: Las peculia idades de la sa imonía egional de los habi an es de las ciudades de Li uania (según una in es igación socioling is ina). Taikomoji lenguao y a 1. acceso en in e ne : www. aikomojikalbo y a.l . Chambe s Jack K., T udgill Pe e 2004: Dialec ology, 2nd edi ion, Camb idge: Camb idge Uni e si y. Ca oline Co in, Lillis The esa M., OHallo an Kie an 2010: Applied Linguis ics Me hods, London and New Yo k: Rou ledge. Die cks Willy 2002: Men al maps. Linguis ic-Geog aphic Concep s. Handbook o Pe cep ual Dialec ology 2, eds. D. Long, D. R. P es on, Ams e dam, Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, 5170. DIANA DAMBRAUSKIENĖ 244 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIII John Edwa ds 2006: Language a i udes. Encyclopedia o Language and Linguis ics 6, 2nd edi ion, ed. K. B own, Ox o d: Else ie , 324331. Ga e Pe e 2010: A i udes o Language, Camb idge: Camb idge Uni e si y. Ge žo ai ė Lau a 2016: Jaunųjų šiauliškių i pane ėžiškių a minė sa imonė: lími es men aliniuose žemėlapiuose. Ac a Linguis ica Li huanica LXXIV, 121142. Ge žo ai ė Lau a 2016a: Va o ojo eiksnys: subjek i usis Polonia de los li uanos šnek ų imagen en men aliniuose mapasapios. Lie u ių a mių kai a XXI a. comienzo: Lenkijos lie u ių šnek os, sud. D. Mikulėnienė, A. Leskauskai ė, V. Ragaišienė, L. Ge žo ai ė, N. Bi gelienė, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 321339. Ge žo ai ė Lau a 2018: Šiaulių jaunuolių kalbinė gim inė men aliniuose žemėlapiuose. P oblemas de lengua his o ia y dialec ología 5, sud. R. Bakšienė, N. Mo ozo a, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 76–101. Ge žo ai ė Lau a 2019: Bend inės lie u ių kalbos aizdinių kalbinio s anda o plo e y imas: de una gimnasia del dis i o Kauno. Lie u ių kalba 13. Acceso en In e ne : h pwww.lie u iukalba.l index/php://lie u iu-kalba/a icle/ iew:278. Ge žo ai ė Lau a, Mikulėnienė Danguolė 2014: Daba inė lie u ių a mių klasi ikacija i Lie u ių kalbos a laso pun os: žemėlapis y comen a ios. XXI a. comienzos de las lenguas li uanas: geoling is inis y socioling is inis es udio (žemėlapiai i jų komen a ai), sud. D. Mikulėnienė, V. Meiliūnai ė, Vilnius: B iedis, I žemėlapis i komen a as (sp. įklija). Gy en ojai h ps://osp.s a .go .l /2011m.- isuo inis-gy en oju-i -bus u-su asymas. Heigham Juani a, C oke Robe A. 2009: Quali a i e Resea ch in Applied Linguis ics, London: Palg a e. Inoue Fumio 1999a: Classi ica ion o Dialec s by Image: English and Japanese. Handbook o Pe cep ual Dialec ology 1, eds. D. R. P es on, Ams e dam, Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, 147160. Inoue Fumio 1999b: Handbook o Pe cep ual Dialec ology 1, eds. D. R. P es on, Ams e dam, Philadelphia: John Benjamins Publishing Company, 161176. Kalėdienė Laima 2015: Vilniaus mies o kalba: obse imojo iempo hipo zė. Ta mės Pa imonio cul u al de las naciones eu opeas Dialec s Cul u al He i age o Eu opean Na ions, Vilnius: MRU, 211244. Labo William 1972: Sociolinguis ic Pa e ns, Philadelphia: Uni e si y o Pennsyl a- P ess nia. LKA Lie u ių kalbos a las I. Leksika, a sak. ed. K. Mo kūnas, Vilnius: Mokslas, ja: 1977. A ículos A icles 245 / Pie ų žemaičių aseiniškių a mių nominacijos i į e čiai LKA A lás de Li u ias del idioma II. Foné ica, espues a. ed. K. Mo kūnas, Vilnius: 1982. LKA – Lie u ių kalbos a lasas III. Mo ologija, a sak. ed. K. Mo kūnas, Vilnius: Moks- Mokslas, las, 1991. Macaulay Ronald 2009: Quan i a i e Me hods in Sociolinguis ics, London: Palg a e. Mikulėnienė Danguolė 2019: Ta miškumo b uožų nomenkla ū a: desde a minių požymių p ie a miškumo žymenų. Respec us philologicus 35(40) Acceso en In e ne : h ps://www.zu nalai. u.l / espec us-philologicus/a icle/ iew/12716/11395. NLTA XXI a. comienzos de las lenguas li uanas: geoling is inis y socioling is inis es udio (žemėlapiai y sus comen a ios), sud. D. Mikulėnienė, V. Meiliūnai ė, Vilnius: B iedis, 2014. Papau ėly ė Sil ija, Župe ka Kazimie as 2010: Li uania ca ac e es de los habi an es de las á eas é nicas asgos de la lengua mundialė aizdyje. Cul u a de la lengua 83, 185202. Ramonienė Meilu ė, K upickai ė Do ilė 2013: Regionaliniai kalbų a ojimo Lie u os mies uos peculia idades. Ciudades y lengua II. Socioling is inis Lie u os žemėlapis: kolek y inė monog a ija, sud. M. Ramonienė, Vilnius: Vilniaus uni e si e as, 2353. Sanko Gillian 2006: Age: Appa en ime and eal ime. Else ie Encyclopedia o Language and Linguis ics, 2nd edi ion. Acceda en in e ne : h ps://www.ling.upenn. edu~gillian/PAPERS/Sanko .Age,AT,RT.pd . Vai monienė Diana 2014: Raseinių kalbinės bend uomenės geoling is inė kompe enci- magis o abajo, Vilnius: Vilniaus uni e si as. Vai monienė Diana 2017: Las a menes de Li uania isudiane del su de zemaičių aseiniškių men aliniame žemėlapyje. Pe spec i es o Bal ic Philology III. The Apocalypses o he Bal ic Wo lds, Poznan: Wydawnic wo Rys, 343365. Župe ka Kazimie as 2012: Me aling is ika. Nekalbininkų kalbo y a, Šiauliai: VšĮ Šiaulių uni e si e o publikla. DIANA DAMBRAUSKIENĖ 246 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXIII Dialec Nomina ions and E alua ions in he A ea o he Sou he n Samogi ian o Raseiniai SUMARY Sociocul u al and socioeconomic easons d i ing mig a ion o la ge and s uc u ally mo e con enien locali ies change he linguis ic beha iou o language use s. Con ac s wi h he use s o o he language a ian s and he image o a mo e p es igious a ian co ec he e alua ions o language a ie ies and also ini ia e a e iew o he a i ude owa ds dialec s. Samogi ian The esea ch add essing he geolinguis ic compe ence in he a ea o he Sou he n subdialec o Raseiniai based on he p inciples o pe cep i e dialec ology has been a he agmen a y; i e ealed he impac o ex alinguis ic ac o s on he ho izon al and e ical a ia ion o he language o he subdialec o Raseiniai; meanwhile, due o he phenomena o con e gence, h ee geolec s, which a e de eloping in he a ea o he subdialec Kelmė, Raseiniai and Tau agė we e iden i ied. A in de e alua he linguis ic si ua ion en he p esen momen and o an icipa e he scena io o he u he de elopmen o he Sou he n Samogi ian subdialec o Raseiniai and i s causali y, he i s s udy add essing he geolinguis ic compe ence o he linguis ic communi ies om all he poin s included in he A las o he Li huanian Language, which a e si ua ed in he a ea o he subdialec , was ca ied ou . The esea ch is based on he compa ison o he commen s o he esponden s om he a eas o Kelmė, Raseiniai and Tau agė abou dialec s and he abili y o associa e hem wi h social and geog aphical a eas. Geolinguis ic compe ence was u he e ised by analysing he e os e eo ypical e alua ions (o o he language a ian s) and he esponden s unde s anding o dialec al speech (dialec al p ope ies) wi h ega d o sociodemog aphic and sociocul u al a iables. I was ound ha he Samogi ian dialec , which is gene ally equalled o dialec al speech, is bes known o ( ecognizable by) he esponden s, i.e., he Samogi ian dialec is linked wi h he language a ian mani es ing p ominen dialec al ea u es (excep o he Dzūkian dialec known by many people) o dis inc ocabula y. The esponden s o he younges age and mo e ad anced educa ional backg ound, demons a ing he knowledge and ideological a i udes o med by educa ional ins i u ions, o en conside phone ic, accen ual and lexical ad anced in di e ences he dis inguishing ea u es o dialec s, whe eas olde esponden s who a e less educa ion end o highligh o iginali y o peculia i y. When nomina ing and commen ing on he dialec s o Aukš ai ian and Samogi ian, he esponden s demons a e hei geolinguis ic knowledge and can o en associa e hem wi h owns o se lemen s. Howe e , i should be no ed ha he esponden s usually look o he Samogi ian dialec in p o o ypical owns exhibi ing p ominen dialec al ea u es (Telšiai, Plungė, Skuodas); meanwhile, Aukš ai ian, which is mo e commonly associa ed wi h he non-dialec al linguis ic a ian , is ound in he owns om he e hnog aphic egion o Aukš ai ija, which a e closes o he speake s o he subdialec o A ículos A icles 247 / Pie ų žemaičių aseiniškių a mių nominacijos i į e čiai Raseiniai (A iogala, Ju ba kas, Šiauliai). The Aukš ai ian local dialec s (Li h. šnek os), which a e u he om he linguis ic homeland and he s anda d language, a e associa ed wi h he names o owns and a e e e ed o as dialec s (Li h. dialec s). Such e alua ions ob iously show he belie o he speake s o he subdialec o Raseiniai ha hei language a ian is close o he image o he s anda d language, which is pa alleled o he Aukš ai ian dialec . The speake s o he subdialec o Raseiniai associa e he language a ian which di e s om he s anda d language o any deg ee wi h a dialec and iew i as a sepa a e dialec al uni . The associa ion o dialec s wi h speci ic locali ies shows ha o dina y language use s well dis inguish be ween dialec s, mien as que language di isibili y depends on he aspec s o hei speci ic linguis ic expe ience. When nomina ing dialec al uni s, he speake s o he subdialec o Raseiniai ollow hei heo e ical knowledge and speci ic linguis ic expe ience. Ch es oma hic knowledge is demons a ed by speci ying hype onymic dialec al desc ip o s, whe eas he names o smalle language a ie ies a e usually a ibu ed on he basis o hei linguis ic unde s anding he media. esul ing om pe sonal expe ience and he s e eo yping o he language a ian s hea d on Los da os de in es igación hacen cla o que la o ien ación dialec al de he speake s o he Sou he n Samogi ian o Raseiniai and hei heo e ical knowledge o Li huanian dialec s a e a he good, pe o in summa y o he nomina ions and e alua ions o dialec s exp essed by he esponden s, no podemos i memen e a i ma ha he ep esen a i es o his subdialec o in e iewed in he s udy can be cha ac e ized by good dialec al compe ence and he abili y o dis ingui en e dialec os. Į eik a 2020 m. oc ub e 16 d. DIANA DAMBRAUSKIENĖ Lie u ių kalbos ins i u as Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius, Li uania damb [email p o ec ed]om