Tarmiškumo estetinė vertė: paprastųjų kalbos bendruomenės narių vaizdiniai
Full text
262 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
DAIVA ALIŪKAITĖ
Vilniaus uni e si e o Kauno akul e as
ORCID id: o cid.o g/0000-0002-4275-9512 L'o cid es un ou il de dé ec ion de i us qui es u ilisé pou dé ec e la p ésence de i us dans le co ps humain.
Les di ec ions de eche ches scien i iques: pe cep i ioji dialec ologie,
socioling is ika, geoling is ika.
DOI: doi.o g/10.35321/all85-14
TARMIŠKUMO ESTETIN
VERT: PAPRASTJ LEGOS
BENDRUOMENS NARI
VAIZDINIAI
The Aes he ic Value o Dialec ali y: Images o
O dina y Language Communi y Membe s (La aleu es hé ique de la dialec ali é: des images des memb es de la communau é des langues o dinai es)
ANOTATION Il es impo an de no e que les É a s memb es ne son pas enus d'applique les disposi ions de l'acco d en ma iè e de d oi s de l'homme.
S aipsnyje dé eloppée un discou s de a mė y os, des iné a miškumo aleu es é ique
in e p é e . P is a omo objec i de l'é ude e ec uan emic, . i. pa sa ojo langue
communau ées na io, na a i o analyse, é alue a miškumo aleu es é ique, aleu
sa a ankiškumą e soucijes a ec au es pa amè es a miškumo. La base empi ique considé e
a miali é ques ion de aleu es hé ique es 8 ex es-s imula ions, ep ésen an an s di é en s
egiolek ines aiškas, pe cep ions e données d'é alua ion, ob enus 21 au poin égional e 3
bigmieschies (Vilniuje, Kaune e Klaipėdaje) en e ec uan un examen de pe cep y iosios
dialec ology. S aipsnyje p incipalemen c ée une accès héo ique e me odologique pe cep ion
donnéesim é alue . P is a omas e ic, . y. y ėjo, hypo hįž algos concep ualisan es e
zės. A likus eks ų-s imulų pa auklumo į e čių analizę o muluojamos apibend inamosios
ondamen jian es es e iškumą des codes de adi ion en aison de l'a ai lume dans e ies
dépendan de bend inès langue ac ionnio o moyan a miškumo, ainsi que l'a ai lume
dans e ies in e cessions a ec la pe cep ion du codo gim ines de la langue.
ESMINIAI VOODŽIAI: es e inė e ė, a miškumas, egiolek as, emic na a y as,
pe cep y ioji dialek ologija.
A icles A icles A icles 263 /
Ta miškumo es e inė e ė: pap as ųjų kalbos bend uomenės
na ių aizdiniai
ANNOTATION
The a icle ocuses on he discou se o dialec ology aimed a he in e p e a ion o he aes he ic
alue o dialec ali y. The aim o he esea ch is o e alua e he aes he ic alue o dialec ali y, he
independence o he alue and i s connec ions wi h o he pa ame e s o dialec ali y h ough he
analysis o he na a i e o emic, i.e., an o dina y language communi y membe . The pe cep ion and
e alua ion da a o eigh ex s-s imuli ep esen ing di e en egiolec al exp essions, which we e
collec ed in 21 egional poin s and h ee cons i uen he empi ical basis o he conside a ion o
ci ies (Vilnius, Kaunas and Klaipėda) in he cou se o he s udy o pe cep ual dialec ology,
he aes he ic alue o dialec ali y. and subs an ia ing he aes he ics o he codes o adi ion.
Fi s o all, he a icle c ea es a heo e ical and me hodological app oach o he e alua ion
o he pe cep ion da a. I p esen s e ic, i.e., he esea che ’s, hypo heses concep ualizing
Ap ès analyse les é alua ions de a ac i i é de les ex es-s imuli, les gene alising insigh s son
i és conce nan la dépendance des é alua ions de a ac i i é su le ac o o he s anda d
language in he o ma ion o he images o dialec ali y ainsi que les connexions en e les
é alua ions o a ac i eness and he pe cep ion o he code o linguis ic homeland. KEYWORDS:
aes he ic alue, dialec ali y, egiolec , emic na a i e, pe cep ual dialec ology.
ĮVADAS
L'obje de l'a icle a miškumo es e inė e ė. Ainsi dans l'a icle ise à ai e
a miali é es hé iques dimensionsis. S'e o ce examine les dimensions
es hé iques de a miali é suppose ce ains enjeux: 1) a an ou es c éé un
héo ique ond de l'analyse e ec uée commen és e c i iquemen é alués kali
binių nuos a ų pa adigmos da buose plė ojamos kalbų i a ian ų pe cepciją
hypo heses expliquan l'é alua ion, 2) dans la pa ie de l'a icle é udié e ec uée
une analyse de données de pe cep ion de ma iè e ex ile-s imulée. Le ma é iau à
é udie ecueilli 20172019 m. dans le cad e du p oje de pe cep y iose
dialec ologie (PD) Regionnels a ian s e p é amosios bend ines langues
(k azis anda o) sclaida au débu du XXI siècle: pe cepcinis s udie1. A no e que le
ma é iel du p oje PD basežia ès di e s na a i us de a miškumo e
nona miškumo ( i iamojo PD ins umen o (29 ques ions e âches de anke os) 1
P ojek ą ėmė Vals ybinė lie u ių kalbos komisija.
DAIVA ALIŪKAITĖ
Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV dalykinę sanda ą oi 1 igu e 2642). Cela se passe, ca
PD me odologique pa adigme assu e le simple langue communau ées na io pe spec i e
a ė issemen . m. Kenne ho Pikeo (plg. Headland 1950: su o mulée e ic e emic, ou
pe spec i e objec i e e subjec i i é, dis inc ion es liée à deux modes de concep ion
du monde e du sens (Vic o de Munck 2009: 3537 ci . de Bu kus, Šeškus 2010: 79; plus oi
Aliūkai ė, Čeulėnienė, Mikpai ienė, B azai ienė 2020: 2729, 4958); p emie casi quelque obje
que ce soi , signi iei e in oi e; second le ôle du cons uc eu de sens es exécu é
sa as (complè emen 280; C ame 2018: 6279; Aliūkai ė, Mikulėnienė, Čepai ienė,
nio, aplinkos i k . p asmę iš šalies kons uoja s e imas (ekspe as) s ebė ojas i
B azai ienė 2020: 2729, 4958). Ainsi dans l'a icle dé eloppé, le discou s de aleu
kalbos bend uomenės na ys) ( aip pa ž . Iannàcca o, Dell’Aquila 2001: 265–
es hé ique es un ondemen empi ique es un na a i éic, econs ui susis eminus
PD de l'é ude 8 ex es-s imula ions pe cep ions e âches d'é alua ion, p incipalemen 1
PAV. P oje Regionnels a ian s des e p é amosios bend ines langues (k azis anda o)
eks ų-s imulų pa auklumo, duomenis.
sklaida XXI amžiaus p adžioje: pe cepcinis y imas“ i iamojo ins umen o dalykinė
sanda a
2 Pa exemple, su la base du ma é iel de p oje analysé un in e miškum objec i (Aliūkai ė 2019:
63–91); a miali é du abili é dans les mé opoles e les égions (Aliūkai ė 2020: 85100; 2020a: [120]);
examiné la ques ion de places a miškumo e nona miškumo (Aliūkai ė, Mikulėnienė 2019: [122]);
app écie linguins hom ines isuels (Ge žo ai ė 2019: [125]); en ou e, le con enu du p oje a
encou agé e des ques ions héo iques de ansmė y as considé a ion, pa exemple,
concep ualisée ansminių signes e a miškumo žymenų dis incis (Mikulėnienė 2019: 5262). Bene le
plus comple discou s PD, basé su le ma é iel du p oje , plė o dans une collec i e inée
monog aphie (Aliūkai ė, Mikulėnienė, Čepai ienė, B azai ienė 2020), néanmoins e il p ésen e seulemen une pa ie des ésul a s de l'é ude PD.
A icles a icles 265 /
Ta miškumo es e inė e ė: pap as ųjų kalbos bend uomenės
na ių aizdiniai
8 ex es-s imulés ex ynas comp enai 1419 secondes agmen de discou s spon aniško, ep ésen an čius egiolek inių
zonų a ian es: D eks as-s imulas6 pie ų aukš aičių egiolek ui; E ex as-s imulas7 e esaiques as-s imulas9 sudiniens
A eks as-s imulas3 – pie ų aukš aičių egiolek ui; B eks as-s imulas4 – žemai-
čių egiolek ui; C eks as-s imulas5 – šiau inių aka ų aukš aičių egiolek ui;
aka ų aukš aičių egiolek ui; H ex as-s imulas10 ykalbos a maines, épi usies su un e i oi e engloban plusieu s
egiolek ui; F eks as-s imulas8 – aka inių y ų aukš aičių egiolek ui; G eks-
geolek es plo e les di é miniaien géné alemen éme gée seulemen pa e inius blankiuosius ai s, qui an e ic ( . y.
inių y ų aukš aičių egiolek ui. Bū ina p idu i, kad egiolek ų – egioninių
kalbininkų) na a i es, an simples memb es de la communau é de langues poin de ue a mičnos i son géné alemen
déc i s comme ès ne yškūs (plg. Taeldeman 2005: 233248; Aliūkai ė 2009: 16018ɑɑ; Aliūkai ė, Mikulėnienė 3 A agmen
ex e-s imulo: mɑɛɛs | kɔmˈpɑkj jɪkɑs | g ɑs | mjjɪs s ɑs || lɪˈ ɑb smɑˈg njɛskkkjk jɪk n jɪsɪsjɪsɪ pjɪs j mj | | |
Aliūkai ė, Mikulėnienė, Čepai ienė, B azai ienė
2020: 132).
4 B agmen ex e-s imulo-s imulo: lɑbɪˈgj ɑjɑ | sˈ ɛː | s g pjɛː | ssɪjɛd ˈgɑom | ɪ ɪʋjɑs ɪɪɪkd
5 C agmen ex e-s imulo: kjɛˈlɑjoːnjɑɛs | pɑˈmɛːg | ɛnjɛs | lɑbɪdk kjɛˈljæʋom || ɛnɛs | s s 6 D agmen ex e-s imulo:
pɑjijdjɪ | bɑnjˈdjɛlje | sˈkɔkɔs ˈ ɪ | ɪˈř kɔlɔˈlɑd | ɔbûː u | njæjɛjɪm skjɛ u jɛd mljjæjɛ s | pjɛ jjjjjj || (c .
Ali Ča, Miki ienė, B azauskai ė, B azauskai ė, 2020: 133).
7 E ex eas-s imulus: poˈkjɛ ju pɑmoku | boo môːkjɪ ojms jɛŋjɪjɪnjs || kjɪ jɪ ɪkɪk jɛn | Čepai ienė, B azai ienė 2020: 133).
dɐɪˈnɑˑʊɑ | ˈg ôːjɛ || ˈbʲɛ ɪɛʊ‿ˈmʲɛˑs |ˈʋʲɪskɑ ˌ ʲɛgʊˈlʲûɔɪɛm || (daugiau ž . Aliūkai ė, Mikulėnienė,
8 F ex e-s imulus: ɑʋɑjɪs ɛinjɑ | ɪ ˈjɪs pjîlnɑ | ɪjɛjɪs | ɪjɛjɛlb us | ɪjɪss udiau
msjɛmmmmmmpsmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm-
mmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm-
mmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm 9 ex e-s imulus: mjêːks ɑɑɑ ɑɑɑkjɑæ |
pɑsjɛɪˈdjɑk | ɔˈm | nj jɛˈkɪɪ | mɑjɛs | jnˈ jjjɛm |
jɪjɪˈkk kkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk-
kkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk
10 ex as-s imulus: mɑɑːkomjes | jɪɑˈkjɔɛ js | môːkomjes | sˈgs ljɛgɛsjo | jɑːjɛjj jæm jɪjsɪˈjsɪˈjɪbjɪj njɛs
jɛjɛjjjjjjjjɛs 13 | 13 | k jjmjmɑːs j m m s m m m jm jm m jm m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m
m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m m
DAIVA ALIŪKAITĖ
266 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
2014: 257262; Mikulėnienė 2019: 5162). Donc els ex sai-s imulai son
pa iculiè emen pa ankūs pe cep ion des eche ches.
Dans l'é ude on pa icipé au o al 1064 d'un même g oupe âge (i. e. 14 classes de
gimnazis ai) é udiamieji de di é en in e minio pama o poin s (ž . 2 igu e.). 2 PAV.
Poin es du p oje Regionales a ian es e p é endue commun inée langues
(k azis anda o) sclaida au débu du XXI siècle: pe cepcinis é ude Apibend inan les
héo iques e mé hodologiques disposi ions p ésen ées dans l'a icle, il au di e que la
phase de ma é iel accumula ion, en e ec uan des disposi ions linguis iques e des
a ian es pe cep ion expé imen , guideu asi PD pa adigmas les p émises héo iques e
mé hodologiques de l'é ude, . y. les pa icipan s à l'expé ience PD son des memb es
o dinai es de la communau é linguis ique; le con enu héma ique (ž . Fig. 1) cou e les
élémen s ypiques de l'é ude PD (plg. âche du map mapping men al, ex ų-s imulų
pe cepcija, k . ž . Fig. 1); PD expé iencesi o ganisés à des poin s de base de di é en
in e mieux (ž . Fig. 2); PD ques ionimyne les ques ions e les âches de l'enquê e
sukons uées en incluan e des choix de éponses, e des échelles de di é en ial
séman ique, e des c ê inius map map mappius. Les ques ions ma é ielles inclusuk é
eo inė a gumen acija, pa yzdžiui, eks ų-s imulų panašumo į bend inę kalbą
e inimo užduo į pi miausia g indžia Danielio Longo išplė o a k azis anda o
base su une ce aine no ion (Long 1996: 118135). Ce e ques ion de discussion de ce
a icle considé e la âche la plus impo an e lé alua ion de la ai ex u-s imul
epose non seulemen su la condi ion de emplissage du modèle ypique de lé ude PD,
ces -à-di e lé alua ion de la ai des a ian es es lune des cinq composan es du
modèle pe cep i de Dennis R. P es on (P es on 1999: 177XXIX; P es on 2018: XXVI20), mais
au moins quelques op ions qui expliquen la pe cep ion e lé alua ion, e même, dans un ce ain sens
S aipsniai / A icles 267
Ta miškumo es e inė e ė: pap as ųjų kalbos bend uomenės
na ių aizdiniai
nai iuosius modèles de concep ualisa ion des a ian es (emic poin de ue) ésuman
hypo heses, pa exemple, no ms sclaidos hypo hzée (angl. he no m d i en po ezė
hypo hesis) (Bezooijen 2002), p imes ų no mų hipo ezė (angl. he imposed no m
hypo hesis) (Giles, Bou his, Lewis, T udgill 1974) a socialinių kono acijų hi-
(angl. social conno a ions hypo hesis) (T udgill, Giles 1978) e k ., don lesekles
exclusse de la pa ie héo ique, aussi p ésen an les ésul a s de l'é ude e de ien
c i ique accès à ce a icle, sujugean l'in e p é a ion des pe spec i es des
a ian es es hé iques a ec un na a i . 1. KALB ESTETIKOS MITAS IR JO DEKON-
STRUCTION: EMIC IR ETIC NARATYV
SSAJA
Ta miali é discou s de aleu es é ique nea sie ins du discou s de aleu es é ique
des langues. Où du de nie la é lexion c i ique dé eloppée e e ic pa adigmoje. I alų
kalba y a g azi, okiečių bjau i11 ainsi e ic pa adigmoje es e balizuojamas l'un des
di s my hų apie kalbas (a a ian us) e leu s di é is, conc è emen su les
es hé iques alen s ou dé au s des langues, au e appeléis kalbas hie a chiza imo
pagal es e iką mi as12. Howa d Giles e Nancy Niedzielski aussi dans un in i ulé a icle
scien i iques a gumen sis en en de é ugie ce my h, plus p écisémen
décons ui e la langue ou ses a ian es é alua ion du in é ieu (emic pe spec i e),
mon an une langue ou sa a ian e de lis es de aleu s es hé iques a ec d'au es
a ian o e ėmis, ku ios ne ik paaiškina es e inę e ę, be i suku ia p ielaidas
langues ou sa complexe langue ou ses a ian es e ec ue une analyse. Ainsi H. Gilesas
e N. Niedzielski décons uisen mi à des aleu s es hé iques des langues pa
ilus a y ias hypo heses de aleu s na u elles (angl. inhe en alue hypo hesis)13 e
socialines conno a ions hypo heses (angl. social conno a ions hypo hesis) samp a es
ab a is (daugiau oi Giles, Niedzielski 1998: 8593). Ces de niè es hypo heses son
o mulées soixan aine du ing ième siècle décennies (ž . Giles, Bou his,
Lewis, T udgill 1974; Giles, Bou his, Da ies 1979; T udgill, Giles 1978),
11 O iginali mi o e balizacija „I alian is Beau i ul, Ge man is Ugly“ (Giles, Niedzielski 1998:
85–93).
12 Ajou e que les di é ences es hé iques des a ian es comme disc imininan le aož e balise
enco e un au e my he des langues, p incipalemen a epian a en ion à des di é ences quali a i es
des a ian s des langues Dans le Sud [JAV sud] e à New Yo k, la langue anglaise es ès p assa (o iginali
my e balisa ion They Speak Really Bad English Down Sou h and in New Yo k Ci y. Ce my he jus emen
e décons ui le onda eu con empo aine de pa adigmes PD D. R. P es ons (1998: 139149). 13 Pou la
aleu na u elle hypo heses aussi oi Giles, Bou his, Da ies 1979: 589596. Giles, Bou his, Da ies 1979: 589596. Giles, Bou his, Da ies 1979: 589596.
DAIVA ALIŪKAITĖ
268 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV ou paski ų ga sų) na u elle ca ac é is ique
siekian p is a y i k i inį kalbos a ian iškumo pe cepcijos i e inimo modelį.
P igim inės e ės hipo ezė koncep ualizuoja i pag indžia kalbos (jos a ian ų
es é ique. En d'au es e mes, l'hypo hèse de aleu s na u elles nussa que X
langues ou sa a ian e es é ique quali ica ion lème X langues ou a ian e
inhe en ines (ce cas es e ines) ca ac é is ikes. Si les ca ac é is iques
es hé iques inhe en ées de X langues (o a ian o) son posi i es, cela e la
quali ica ion es é ique de X langues (o a ian o) se on posi i es (en e au e ko,
a ian paklius dans la plus hau e posi ioni ion dans la hié a chie des a ian es du
langage pa exemple, de iend a s anda d, iešas, e c.); si les ca ac é is iques
es hé iques inhe en ées de X langues (o a ian o) son néga i es, cela e X langues
(o a ian o) es hé ique quali ica ion se a néga i e. Les ca égo ies ‘ aigiama ou
‘négama dans ce cas commun a adiklen ou spec e des possibles quali ica ions es hé iques.
Il au ajou e que ce aines p emiè es eche ches, dans lesquelles incluses simples langues
communau és memb es des éac ions d'é alua ion, cou epiančios e es e inį i depuis 1970 m. d'un
u inį ( . y. kaip maloniai a nemaloniai am ik as akcen as skamba), plė o-
des langues es he iques mi o dekons uk o a H. Gileso. Ti i anglais langues a ian es (pa y
exemple, Jo kšy o, Bi mingemo, Écossiens anglais e k .), plus p écisémen di é en es leu s
aleu s du poin de ue simples memb es de communau é (ž . Giles 1970: 211227). Ki aip kaupian emic
pe spec i es données o mé base c i ique des langues (ses a ian s) aleu es hé ique na a i . H.
Gileso e collègues (Giles, Bou his, T udgill, Lewis 1974; Giles, Bou his, Da ies 1979; T udgill, Giles 1978)
e ec uée analyse c i ique des pe cep ions des a ian es du langage, des é alua ions des éac ions
(ainsi que su les a ian es es hé iques) des données, ob enues inges a ian es de scales de
ei ing, echnique a é élé les limi o ums de l'hypo hèse de aleu na u elle. disposi ions y. les
in eg uojan iek adinamąjį „kaukės“ (angl. ma ched-guise) me odą14, iek ski -
memb es de la communau é de la langue o dinai e, qui ne connaissaien des langues don les
ex as-s imula ions é aien incluses dans des âches de econs uc ion, n'é aliaien pas les
di é en es signi ica ions des ex as-s imula ions pa exemple, lo s d'une é ude de 1974 46
é udian s b i anniques é aluan deux dialec es de la langue g aïque (p es ižinį A ėnai e K e os) ne
dégageaien aucun s a is iquemen de s imulan s selon les di e s pa amè es (en e eux e es os)
des di é ences (Giles, Bou his, 14 Kaukė) l'essence du ex as-s imul ealize (comp e ou in o) les
mêmes mo s (appelle s'appelle nomme un ex e ou un au e (di e enciju) de ien à la base d'une
ques ion d'analyse psychologique sociale.
moji kaukė), apie ku į i iamieji nein o muojami, aip ski ingomis a mainomis ealizuo o kau-
mos a mainos ie ą kokioje no s a mainų hie a chijoje, pa yzdžiui, es e inių e čių. P idu ina,
(angl. ‘uncenso ed’ a i udes).
A icles a icles A icles 269 /
Ta miškumo es e inė e ė: pap as ųjų kalbos bend uomenės
na ių aizdiniai
Lewis, T udgill 1974: 407408). De elles endances on encou agé les che cheu s à
dé eloppe e a i me la di e hypo hèse des p imes es no ms (angl. he imposed
no m hypo hesis), concep ualisan -là e d'un ce ain sens ondzian -là la aleu
es hé ique ajou ée des langues (ses a ian s ou des inés sons), au emen
l'a ac ionlume ou non-a ac ionlume ku iasi, s eigiasi au-delà des langues
(ma é ia) limi es. P imes ų no mų hipo ezė explique que un a ian (habi uellemen
s anda d) la supé io i é comme maloniausias de an au es a ian s acqui pa
sui e des no mes cul u elles (Giles, Bou his, Lewis, T udgill 1974: 406), au emen
social s a us agi l'é ablissemen imaginai e du malonaus a ian dans la
o i šenybė ( aip pa i es e inės e ės) p ieš ki us a ian us andasi ne dėl
inhe en inių cha ak e is ikų, be dėl įsis eigusio i pe duo o / pe im o žinoji-
communau é. Un a ianmo su la langue ( a ian ), donc hié a chise les langues e
leu s a ian es peu en les disposi ions des enseignan s de la langue ou, comme
(Massini-Caglia i 2004: 3–2315). Žinoma, daugiakalbiame pasaulyje p imes ų
no mų spaudimas pa i iamas ne ik dėl ienos kalbos a ian ų, be i dėl ski -
pasaky ų Gladis Massini Caglia i gim akalbiai poliglo ai ingų kalbų, pa exemple,
mę ski ingus lingua anca aizdinius. Kiek pa ikslin as i išplė o as p imes ų
pa as i langue communau ées memb es sai , es pe ėno m hypo hesės a ian e
pusi k i ine pe spek y a kalbų es e ikos mi ui dekons uo i. Pe e is T udgillis
es déjà men ie social de conno a ions hypo hesė, ai H. Giles, p écisan p imes ų
no ms hypo hèse, en o cée le ésul a , que (a a ian o) l'a ai ou nepa aukl
[…]ku iasi […]cen a, a accen ué que les solu ions son à cause du complexe
es hé ique de la langue (angl. a o social conno a ions). Le e me ‘socialinis leu
héo ie englobe pas seulemen s a us ou classe sociale. Reigšmig es que les
che cheu s no en que même e des memb es de la même communau é la
pe cep ion peu di é e , ca pou eux ce aines ou au es a ian es peu en
a oi di é en es conno a ions sociales (plus oi T udgill, Giles 1978: 180190). De plus,
socialines cono a ions hypo hzè explique des memb es de la communau é de langue
simple nedicho omique s anda d du langage a ian o e nons anda ines des
langages a ian s pe cep ion e é alua ion. Pa exemple, les égionaux accen ai
(angl. egional accen s) son é alués pozi y iau negu illes akcen ai (angl. u ban
accen s) (Bezooijen 2002: 14). Cela se passe pa ce que les ealizua eu s des accen s
égionaux associons a ec a auklesnie mode de ie e en i onnemen , aige elle
socialine (kon exs inė) in o ma ion (ou socialines cono a ions complexe) ku ia e é e pan.
15 Insj alg su la langue na ale polyglo es o mule Gladis Massini-Caglia i. Mokslininkė, ayan é udié
la lingubinée si ua ion au B azil […] analysé la langue po ugaise e 200 au es i ojan s langues
(en ep lesquels 170 locines langues-dialec es) appo s, p é end que chaque gim akalbis app is sa
langue, app ends a dis ingue e ses a ian es de langue, aigi chaque pa lė ojs nécessai emen
es de la ma e nelle langue poliglo as.
DAIVA ALIŪKAITĖ
270 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
Re ou nan à la langues d'a ac ionlume s bjau ume my I ales langue es beauzi,
okiech bjau i, on peu di e que de la pe spec i e de la aleu na u elle hypo heses
déc i end in ina, que i alies langues es donnée une quali ica ion de bežiõs langue,
ca ces langues ca ac é is iques inhé en es son g ãzios, pa aũklios (pa y,
sonnes, ymiškumas, galų gale sonsai), okiech. Du hypo hezes des conno a ions
sociales pe spec i e i aliens pa bai g ažiõs e é, e okiečių pa bai bjau iõs
e é c ée complexe des cono a ions sociales. Dans des cono a ions conc è es
nesigilinsions, juolab que e lui my he de la beau é e bê eu des langues en e
paski ų kalbų bend uomenių memb es peu ê e e balizuojamas men ionnan e
d'au es langues, pa exemple, ancūzų kalba y a g aži, kinų bjau i; e pan. Comme
dans l'un des plus écen s a aux, des inés à la mo i a ion de l'app en issage des
nė i, į e inan ai, kokį po eikį s e imųjų kalbų mokymuisi u i kalbos ga si-
langues é angè es é udiai la s uc u e e sociaux s e eo ypes, no e Susanne M.
Rei e e , Vi a Kogan, Annema ie Sei he -P eisle e Gašpe Pesekas (2020: 168),
beaucoup nemalonių (angl. unpleasan ) langues son sou en pe çues comme elles à
cause des s igma s sociaux e poli iques exis an s ou passés.
Donc esminée pa lan s hypo hesies di é en is es e ine langue e é laquelle pa le
ou es e ine langue e é c ée ce qui n'es pas la langue elle-même, mais ce qui es su
e au ou langue. Bien sû , les che cheu s a i en a en ion, qu'il es di icile
sépa e , pa exemple, des ca ac é is iques phoné iques e e pe cep ion e aux
iden iques ou au es aux e imen s du langage (o a ian o) sociokul ū ines au os
(angl. socio-cul u al au a), i. e. des pa la eu s e de la langue his oi e, e e langage
(o a ian o) pe cep ion. Comme samp o auen V. V. Kogan e S. M. Rei e e (2021: 2),
pa exemple, la langue ancūzų peu appa aî e belle en aison d'un hau indice ocal
(angl. ocalic index), i. e. qui second sonas dans la pa ole ancūzų es la oix, au e
pa , les équ e ius es é iques peu en dé e mine les sociokul ū ė de la langue
ancūzų, comp enan e Eliziejaus omanus, e k ap. 3 PAV. Renée an Bezooijen
hypo hzies modelis (suku a au o ės D. A.)
A icles A icles A icles 277 /
Ta miškumo es e inė e ė: pap as ųjų kalbos bend uomenės
na ių aizdiniai
é udian s, es 4,26 poin s, e l'a ac ionlume 4,46 poin s. De els é alua ions
moyu kius l'on dé e miné ce que les enquê és 7 ou 6 poin s ce ex e-s imulo on
é alué g azume plus équemmen : 12,36 % de ous enquê és on é alué ex e
comme ès g ažios ex e de langue e a allu é 7 poin s, 16,63 % 6 poin s. La
essemblance à commun inée langue a é alué c i iquemen […] 7 poin s on é alué
5,52 % de ous les enquê es, 6 poin s 12,94 %. Tokies mêmes e aka ines eas e n
aukš aičių egiolek ui ep ésen an F ex e-s imulo į e čių ski čių aisons. Quelle
au eokia no ds des aka es aukš aičių egiolek o žymenis ep ésen aojančio C
ex e-s imulo pe cepcija. Ce e ex e-s imule simili ude à la commun inée langue 7
poin s on é alué 6,46 % de ous les poin s de jeunes, 6 poin s même 21,18 %. Les
ésul a s de pe cep ion es e ique s ic esni comme ès beaužios ex e de
langue, a ibuan 7 poin s, C ex e-s imulas é alué 4,48 p oc. jeunes. À 6 poin s du
séman ique di é en ial échelle son é alua ion ma queai 12,68 pou cen . i iables,
de plus, minimalius 1 ou 2 poin s d'a ai lume į e čius dy ė 16,59 pou cen . jeunes,
édi an une disposi ion, que pou eux ex e-s imulo langue es ès neg aži. Kad
des no d des aka es hau ch aiches egiolek o žymenis ep ésen an an
ex e-s imulas ou neanašus dans bend inée langue le scale du di é en ialo
séman ique é èle 7,98 pou cen . é udian s, ma quan 1 ou 2 poin s. Néanmoins
elles di é és p imai es p ésupposés à cause de ces deux pa amè es (pa ašume
dans commun inée langue e a auklume) dépendance de nekeičia. Au ip
ex e-s imulo simili ude dans bend inée langue, plus p écisémen jeunes u imu
bend inée langue imagdinį, agi ou même lème ex es-s imulų hie achiza imą selon
pa auklumă. Ce ape çu l'a i me enco e da an age les commen ai es ou nis
pa les che cheu s jeunes adolescen s sou en unokį ou un au eį é alua ion
ex e-s imulo g oundzija simili ude ou nonsachaussu e à commun inée langue
a gumen is. Ainsi on peu se ega de , commen ces ex es-s imula ions
a ai lume concep ualisés pa liaison a ec bend ine langue. On peu compa e les H
ex e-s imulo (é alué comme ep ésen a i du plus semblable à la langue commune)
ep ésen an les H ex e-s imulo (é alué comme ep ésen a i du plus semblable à
la langue commune), les D ex e-s imulo (é alué comme ep ésen a i du plus
a i an ) e le B ex e-s imulo (é alué e comme ep ésen a i du plus a i an ou
non a i an ), ainsi que la compa aison à la simili ude ou non à la langue commune, les é i emen s du commen ai e, les agmen s de jeunes (c . 2j.
DAIVA ALIŪKAITĖ
278 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
6 PAV. Teks ų-s imulų (ne)panašumo į bend inę kalbą i (ne)pa auklumo e inimo
in e ace
A icles a icles A icles 279 /
Ta miškumo es e inė e ė: pap as ųjų kalbos bend uomenės
na ių aizdiniai
2 LENTEL. A ac ionlume e simili ude dans commun inée langue à danse des
a gumen si (pa yzdžiai) Teks as-s i-Ti iamasis mulas
La simili ude à la commune langue
a é alué l'a gumen de l'In e sion
Pa auklumus é aluis men as
l'a gumen de l'In e -
B ex e-s imulus
Al_V16 3 poin si au emen signi ica i emen di 3 poin si
nélabai beaux, pa ce qu'il n'es similai e à commun inée
Klp_M07 4 poin si son
galūnės žodžių 5 balai kalba nė a
panaši į bend inę
nukandamos Šl_M02 3 poin si ès
keis ai a ia, ki čiuoja 3 poin si
nelaši į bend inę, keis a
Tl_M21 3 balai umpina
seulemen bend inée
éguliè emen mo s
galūnes, 3 balai beauzi
neki čiuoja pa le
D ex e-s imulus
An_M09 4 balai nes aisyklingai a ia 5 balai nes man g ažu,
bend inė okia
Klp_V04 7 poin si pa ce ès éguliinga 7 poin si pa ce
pa ašu dans bend inę
Kn_M11 5 poin si mêmes mo s 6 poin s similai e à une
commune langue
Ps_M22 6 balai galūnių
manqueks a upu į
bend ines bend ines
a imas 6 balai peuug
di è e du jusqu
langues
iden iškumo
H ex e-s imulus
Klp_M06 6 balai ki čiuojama o 7 balai nes panaši į
bend inę
Mžk_V14 7 poin si ès g ažu 7 poin si
panašu dans bend inę
V n_V11 7 poin si mon a ismu, ici
bend inée 6 poin si nes bend inée
Tl_M25 5 poin si la plupa
assez simila à
bend inée bend inée k.
des mo s 6 poin si pa ce
sonambè en similai e à
P idu ine, que els a miškumo į e čiai ondamen žia ne seulemen p imes ų
no mų ( aip pa no mų sklaidos) ou socialinių cono a ions ( aip pa con ex e)
hypo heses. Comme men ionné, PD pa adigmes R. an Bezooijen hypo hesė de
simili ude explique a o ankesnius du langage ou code de semblables à une
s anda d (bend inę) langue (Bezooijen 2002: 15), donc dans lesquels in es iga i s emic na a i e agmen s,
DAIVA ALIŪKAITĖ
280 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV éclai škėja app écia ion p o isions con enu
g ažu, nes panašu į bend inę kalbą, neg ažu nes nė a panašu į bend inę kalbą (ž . 2
len elę) pa odo olandų y ėjos panašumo hipo ezės uni e salumą. En ou e,
souligne la a en ion que ex es-s imula ions es hé iques į e čiai sou en
a gumen uojami pe èglesingumo e ne aisyklingumo pe spec i e. Taisyklingumo
dimension e ic dans les na a i es p incipalemen associé a ec bend ine langue.
Emic na a i à ca ac é isé nesa a ankios, mais à un ce ain aspec holis ines
disposi ions, i. i. in ég ojances des mul iples są aisyklinga (ž . able 3). Ce lien
lygų išpildymą, aiška. Viena iš s a besnių sąlygų – aisyklingumas: g ažu, nes
(g açume e èglemen ali é) e ic na a i es, dans lesquelles uneau ou au e
opé iée simples memb es de la langue communau é, ziminé même plus ô que
commence à dé eloppe des disposi ions eche ches. Selon Samu Im e (m. 1963)
ep ésen an de la adi ionnelle a mė y os, a las du langue hong us
p épa a eu , les concep s aisyklinga kalba e g aži kalba son p esque
indis inguables au ni eau des commen ai es mé aling is inių (ci . de Kon a 2002:
206). 3 LENTEL. A ac ionlume inse ions a gumen s d'exemples Tekslas
as-s imu-
Ti iamasis Pa auklumo
į e is Į e čio a gumen as
A ex eas-Al_V07 6
éguliè emen pa le s imulas
poin s
Jnš_V29 6 poin si éguliè emen pa le
J b_V05 6 poin si nes éguliè emen
Tl_M21 5 balai nes kalba aisyklingai pakankamai
p esque pa le B eks as-An_V04 2 poin si
s imulas
ne aisyklingai ki čiuoja
K n_M06 1 balas ne aisyklinga kalbėsena
M j_M16 3 poin si pasisyklinga kalba
Pn_M06 2 poin si pa leama ès
pasisyklingai C eks asŠk_M08 6 poin si
comme s imulas ki chia o le mo esu
jolimen , éguliè emen , jus e déplaisai ,
Ukm_M22 2 poin s inco ec e
U _V07 7 balai èginga langue
V n_M24 5 poin si jolie, assez éguliè emen sonne D
ex e-Pn_V20 7 poin sis nes a ia mo sžius
éguliè emen s imulas
Jnšk_M15 7 balai aisyklingai a iami žodžiai
Klp_M14 6 balai aisyklingai kalba
Skd_M17 3 poin s inco ec emen di es ce ains mo s
A icles A icles A icles 281 /
Ta miškumo es e inė e ė: pap as ųjų kalbos bend uomenės
na ių aizdiniai
Texlas
as-s imu-
Ti iamasis Pa auklumo
į e is Į e čio a gumen as
E ex eas-Al_V04 4 poin si quoi
de ien s imulus de plus en plus
pa le ne aisyklingesnė cela elle
neg aji
J b_M14 3 balai sonna i ne aisyklingai ki čiuojama,
nukandama galūnė
Ps_M25 2 poin si ne aisyklinga, nuku amas galūnès, e à
ce ains mo s pas
V n_M35 2 poin si ne aisyklingas
a imas F eks as-Jnš_V18 4 poin si
ne aisyklingai kalba s imulas
Ps_V14 5 poin s inco ec e
Pn_M18 3 poin si pa ce que pas éguliè emen
ki chiée Šl_M12 6 poin si n'es ès
peuisyklinga G ex e-Mžk_M03 5 poin si
èglesingiau ki chiée s imulas
Ps_M31 2 poin si ne aisyklingai ki čiojama U _V04 5
poin si en pa le éguliè emen , mais ne s'essaie
V n_M17 5 poin si pa lama ou e éguliè emen H
eks as-Al_M11 7 poin si pa le éguliè emen s imulas
An_M05 7 balai èginga langue
Šk_M07 6 balai pe aisyklingai
U _M06 6 balai èglemen ai e, clai Comme on oi de emic na a i agmen s, les
simples memb es de la communau é de langue son desiguodai s ic s keldan les
exigences de égula i é, cependan é udian la ques ion a miali é aleu
es hé ique e sa ela ionne a ec d'au es aleu s la di é ence de igidi é ou
non- igueu n'es pas ès impo an e, dans ce cas es impo an une langue
p incienne appa enom, au emen concep s ackling e g ace.
2.2. Tex us-s imula ions pe cep ion ésul a s:
ac eu lingubinée na mine
On peu a i me que combien moins que bend inès les ac eu s de la langue
é udian s pe cep ion agi kalbinès les ac eu s de gim ines. Ou, selon la
no ion de R. an Bezooijen de la di e hypo hèse de econnaissance, il peu explique , pa exemple,
DAIVA ALIŪKAITĖ
282 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV jeunes s'uliečių pa aukliausių i
nepa aukliausių eks ų-s imulų seką: D→A→H→C→G→F→E→B. Šiaulių punk o i iamieji
šiau inių aka ų aukš aičių egiolek o žymenis ep ezen uojančiam C
eks ui-s imului aiškos pa auklumo hie a chijoje alloue la place immédia emen
ap ès semblables aux commun inée langue e g ažiausių D, A e H eks ų-s imulų.
Suabsolu i ie l'ac ion ma e nelle linguis ique aux pe cep ions des jeunes
šiaulieches ne de ai pas, néanmoins a i i l'a en ion su le ai qu'en é aluan
la simila i é C ex e-s imulo aiškos au code ma e nel linguis ique, 7,89 % des
es és ce ex e-s imulo aišką p esque acquiescè en au code ma e nel
linguis ique, la simila i é é an é aluée 7 su 7 poin s; 21,05 pou cen . poin la
simili ude des enquê es a é alué 6 su 7 poin s. A gumen uodami de la simili ude
ex e-s imule à la kalbinée hommineine code au e čius, jeunesoli éb ai é eyské
kalbinée hommine code iden i é des no d des soi ées aukš aičių egiolek o
žymenis ep ésen ojančiam C eks ui-s imului, pa exemple: Šl_M05 i iamoji son
é aluį commen a o pa ce que no e ille aimen ainsi pa le- -on (7 poin si);
Šl_M11 ma ille es pa lée similai emen (5 poin s); Šl_V01 similai e, pa ce que nous
pa lons similai emen (6 poin s); Šl_M06 sou en aussi la même šneku (7 poin s);
Kad kodo pažinimas, o da labiau – jo p ipažinimas sa u kodu u i po eikį
a miškumo es e iniams į e čiams pa i ina jaunųjų ma ijampoliečių pa au-
Šl_V04 similai emen pa lez seulemen plus ja gon (6 poin s). kliausių e peu a acliausių eks ų-s imulų seka: D→G→H→A→F→E→C→B.
Les ma quenis egiolek ois ep ésen an G ex ass imulas g ažumo
hie a chijoje passenkamas en deuxième posi ionée (5,54 poin ), seulemen les
ma quenis egiolek ois ep ésen an D ex as-s imulas son é alués
a o ablemen (5,82 poin ). ex e G-s imulo simili ude à kalbines hom ines codé
jeunes ma ijampoliečiai on é alué 6,34 poin s. De plus, même 81 pou cen .
jeunesųjų ma ijampoliečių G eks ą-s imulą lokalizuoja Ma ijampolėje. Ainsi e
les données de la âche du c ayon mappeu é èlen la econnaissance du code au
code ma e nelle de la langue. D'oùsi, l'a ai lume dans e čius sie i a ec kalbines
hom ines ac eu s es ondée. Tel un insigh es co obo é des agmen s de
na a ion éic des mêmes enquê es, pa exemple: M j_M04 enquê é G ex e-s imulo
beau é de 6 poin s, pa ce que jeaime ma a mė; M j_M09 é alue 7 poin s, ca ma
su alkiečių a mė es la plus belle; M j_M16 é alue 6 poin s, pa ce que jeaime no e
su alkie ique accen . Le jeune ma ijampolie is M j_V11 7 poin s d'a ac ionmen
a gumen e ai le mieux sonne de ous, e simili ude à la kalbinée hommales 7 poin s
d'é alua ion explique ainsi pa ce qu'elle es ma langue. Comme jus emen el emic
na a i o agmen as clai emen p incipalemen a mičnos i es hé ique de aleu
in e conneja a ec linguine in es iga i s iden ybe. Que le dialec e na i des
memb es de la communau é des langues simples es é alué comme su isammen
beauzus es a i é a en ion e déjà men ionné le ep ésen an adi ionnelle
a mė y os S. Im u (ci . Kon a de 2002: 206). Néanmoins il au no e que,
con ai emen à la econnue (quand aussi p é endue!) simili ude à la commune langue, econnue simili ude ex e-s imule à la langue hommines code nécessai emen onc ionne comme
S aipsniai / A icles 283
Ta miškumo es e inė e ė: pap as ųjų kalbos bend uomenės
na ių aizdiniai
condi ion d'a ac ionl. Pa mi assignés poin s de ésul a s de l'é ude de pe cep ion
éme geai endance, que econnaî e comme a miškiausi, i. i. nepaschaisiausi dans
eks ai-s imulai nė a į e inami kaip pa auklesni. Tas pasaky ina, pa yzdžiui,
apie žemaičių egiolek o žymenis ep ezen uojančių B i E eks ų-s imulų į e -
commun inée langue, chius à ces poin s, qui objec i emen pakliū a dans žemaičių
egiolek o a ealą. Pi minée p émisse, si le ac eu hom ines de kalbines é aluions
comme besąlygiquemen lemian i kalbinį skonį, se ai elle e esaičių egiolek ui
ep ésen an an i ex ai-s imulai se on é alués comme plus a ai lūs que peu
a i lūs. Pou an ainsi ne in e. Pa exemple, seulemen 6,82 pou cen . des poin s
zemai iškųjų in es iga i s é aluan B ex e-s imulo pa auklumă on a ibué 7
poin s, enco e 7,27 pou cen . ex e-s imulo pa auklumă on é alué 6 poin s. Comme
ès peu a i lų B ex e-s imulo é alué p esque 30 pou cen . enquê es, ils on alloué 1
ou 2 poin s. Shi es an modéicai e, mais néanmoins similai e e E ex e-s imulo
pe cepcija (ž . Fig. 7.). 7 PAV. B e E ex es-s imula ions a ai li é des zemai iques
poin s é udian s assignés No se zemai iques poin s d'a ai de séquence quelque
peu a ian iškos, cependan un des e esaiches egiolek o ma queinis
ep ésen an B ex e-s imulas oujou s es é alué comme peu a i an s, e le
second E ex e-s imulas dans ce ains poin s es é alué comme plus a ai les que
les es des hau es des égions egiolek es ma queinis ep ésen an F ex e-s imulée
ou des sud des hau es des égions egiolek oin ep ésen an G ex e-s imulé ( 8).
DAIVA ALIŪKAITĖ
284 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV
8 PAV. L'a ac ionlume des ex -s imula ions des poin s zemai iques pa les
é alua ions des enquê eu s Bū con ien d'ajou e que ois poin s zemai iques
Telšių, Plungės e Skuodo é udiamnées pa les deux égolek o žymenis des
e esaiques ep ésen an des ex us-s imulus pa PD, é aluan en ques ion la
simili ude des ex us a ec le code ma e nel de la langue, on é alué comme les plus
9 PAV. Teks ų-s imulų siejimas su kalbine gim ine
No s panašumo į kalbinę gim inę į e čiai nė a aukš i, is dėl o a p isų e-
similai es de ous (j . 9.). giolek inių ex ų-s imulų leu simili ude à la kalbinée
hommine codeu econnu le plus sou en . Ajou e es que E eks ą-s imulą comme
similai e la au code ma e nelle de la langue a é alué e les jeunes k e ingiškiai (4,28
poin ) e mažeikiškiai (4,58 poin ). Ti iamųjų į e čių commen ai es pain issen que
ex ai-s imulai on é é econnus comme des codes de la langue ma e nelle, pa
exemple: Skd_M20 i iamoji, 7 poin s ayan é alué B ex e-s imulo à la simili ude au
code de la langue ma e nelle, commen e ès [panaši], ca c'es ma langue egiono;
kalbinę gim inę sky usi 7 balus, a gumen uoja – nes i mes umpiname galūnes,
A icles A icles a icles 285 /
Ta miškumo es e inė e ė: pap as ųjų kalbos bend uomenės
na ių aizdiniai
Tel_M21 é udiamoji, aussi bien à la simili ude en mal ki chiuojame mo s; Skd_V09
i iamasis 6 ballus basežia ès similai e. Le jeune plungiškis Pln_V09 simili ude dans
kalbinę na mine même e essaie insc i e aimėjišku a miniu g a olek u žemai ėje
a a. Ainsi ésuman kalbines hom ines eiksnis à l'image d'a ac ion di inille, que,
g e inan a ec bend ines langues eiksniu, kalbines hom ines eiksnys es condi ionniškesnis.
IŠVADOS
Faisan e me à l'é ude de aleu es hé ique, o mulo ines elles ésumés
insignes e du discou s ul é ieu su codes es hé iques p émisse, su base
PD accès:
1) Teks ų-s imulų, ep ésen an an s di é en s egiolek ų žymenis,
l'a ac ion pe cepcija g indžia apibend inamąją įž algą, que a miškumo
aleu es hé ique seulemen de pa ie lemia a ian o inhe en ines
kos y imų adicijos požiū iu, ši įž alga nė a o iginali i nauja, be ją pa e-
ca ac é is iques. Kodų es e imian des pe cep ions de a miškumo de la langue
li uanienne, il es possible de s'implique dans le géné ique langues (kodų)
es e ikos e ic, . y. y ėjo, c i ique discou są. Ainsi é aluan emic, . i. le simple
communau é de ma io, pe spec i e dans l'é ykėjančias commun as
ex s-s imulų a ai lumo pe cep ions endances, cons a o ina, que les
hypo hes na a zées expliquan la pe cep ion e l'é alua ion des langues (kodų)
pe me sys éma iquemen é alue les données es hé iques de a miali é de la
langue li uanienne e c ée des séqueklų a mė y os disku są. Le plus
sklaidos, aip pa socialinių kono acijų hipo ezės, koncep ualizuojančios i
simplicémen pe cep ion des memb es de la communau é de langue explique
p imes es no mes ou no mes ondjian es codes ajou ées de aleu es hé ique
ca ac é is ique. 2) Les données de l'é ude de exs ų-s imulų pe cep ion,
e ec uée ing -un poin égional e ois g andmiesci (Vilniuje, Kaune e
Klaipėdoje), pe me d'a i me que pa mi les memb es de simples langues
communau é exis e uni e salūs a ai liosa e nona ai liosa a miškumo
imagdinie. On peu a i me que comme les plus beaux ou plus beaux codes au
ni eau de la pe cep ion son é alués ceux egiolek a, qui son similai es à
po ezės samp a ai, ak ualinančiai bend inės kalbos eiksnį. Bū ina pažymė-
bend inée langue. Tokia apibend inamoji įž alga a i a ia héo ique disku se
bend uomenės na io u imas bend inės kalbos aizdinys, ku is, nepaisan
dé eloppée simili ude hi i, que bend inė langue dans ce cas doi ê e comp as a
comme du simple langue son p écision ou non icslume ( . i. é aluin inas
k azis anda o impliquemen ), e de ien a ai lume mesu e, base
d'é alua ion. Re ien ne pas oubliš i que emic, . i. pap as ojo kalbos
DAIVA ALIŪKAITĖ
286 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXV signi ica i e. Dans le cas i iamueux un
ieno iš jų eikala imų negalima pe kel i ki am, nes aip iš esmės bū ų su-
naikinama iena iš p asmių, ku i dėl o, kad y a ki okia, ne ampa mažiau
simple communau é de langues na io su(si)ku iamas a miškumo imagininys es
impo an obje de a mė y os, don decons ukcija plečia (gali plės i)
a mė y os e ic na a y ą. Ainsi ésum inamoji insj alga su codes
es hé ique de hié a chie pa ikslin ina ainsi comme plus beaužiausi ou plus
bejesni codai pe cep ion ni eaumeniu son é alués ceux egiolek a, qui son
econnus s e econnus comme similai es à bend inée langue. Comme é yškėjo
apibend inus PD pe cep ion données de l'é ude, comme plus belle, ca
sembliausia à bend inę kalbą ( . y. u imą aizdinį), é aluée sudų aukš aičių
egiolek o žymenis e y inių y ų aukš aičių egiolek o žymenis in a
ep ezen uojančių D, H i A eks ų-s imulų aiška; kaip neg ažiausia, nes
labiausiai besiski ian i nuo bend inės kalbos ( . y. u imo aizdinio) – į e -
žemaičių egiolek o žymenis ep ésen an B e E eks ų-s imulų aišką. Tokie
ésul a s, o i ian s commun inées langues, plus p écisémen commun inées
kalbos aizdinio, eikšmę a miškumo es e ikai, g indžia įž algą, kad pa-
p as ajam kalbos bend uomenės na iui a miškumo es e inę e ę „suku ia“
ce qui es au-delà de la langue.
3) PD y imo ezul a ai leidžia į e in i, kaip kalbinės gim inės eiksnys le-
bend uomenės na io, e e ic, . y. p incipalemen y ėjo, monde ma ymo e
įž algos, kad klausomo a ian o p ipažinimas sa u kodu gali lem i palan-
sensmės kons a imo moyens son nonapa in ini, mia a miškumo es e ikos
į e čius. S aipsnyje o muluo inos seulemen p imai es kesnį a mičnos i
es hé ique de l'é alua ion, néanmoins, au emen que econnu (quand e
p é endu!) simili ude dans bend iné langue, econnu ex e-s imulo simili ude dans
la langue ma e nelle code nécessai emen agi comme condi ion d'a ac ion.
G e inan a ec bend inée de la langue ac eu , kalbinée gim ines acnys
a miali é à l'a ai lume imagedini o mo is es condi ionniškesnis, qui su eikia,
si exécu oma p emiè e condi ion ex e-s imulo ep ésen é a miškumas, bien
sû , pap as ojo langue communau ées na io disposi ions e pe cep ion ni eaumeniu, condi ionnelle con inuume a mė → bend inė kalba paslenkamas owa ds bend iné de la langue.
Apibend inan les suje s examinés, il es nécessai e d'insis e que dans ce a icle
les insignes su la a miali é es hé ique de aleu se basen seulemen d'un g oupe
d'âge de che cheu s, pa icipan -us à l'é ude, données, deuxièmemen , pa l'enquê e
e bale l'es hé ique a dé eloppé un na a i ui cumul i seulemen données de
pe cep ion, . i. in e p é an a miali é pa auklumă sau nepa auklumă,
nesi emiama ap io p o isions. ( e balizuo s ou isualizuo s) PD ma é age Ainsi
au econnaî e que dans ce a icle dé eloppés des ape çus à app écie comme
PD pa adigmes a miškumo es hé ique discou se agmen , qui nécessai emen
spéci iable e époé o ile pa di e s di ec ions, pa exemple, a miškumą ep ésen an ex ų-s imulų pe cepciju