scieee Open visual document viewer

„Ortsnamen zwischen Rhein und Elbe – Onomastik im Europäischen Raum“. Ein Forschungsprojekt der Göttinger Akademie der Wissenschaften

Jürgen Udolph

Abstract

    The place names of the German federal states of Lower Saxony and Westphalia (part of the state of North Rhine-Westphalia) that were attested before 1600, including the names of deserted towns and villages, are critically examined on the basis of their historical evidence and linguistically examined according to their origin and interpretation etymologically, morphologically and typologically, with the volumes of the NOB (Niedersächsisches Ortsnamenbuch) to be an example. Once the work is completed, maps and summary papers will provide an evaluation of the question of origin, etymological connections and settlement history.    The results will also be relevant for Scandinavia, England, Eastern Europe (including the Baltic States) and parts of Central Europe.

Full text

326 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVII JÜRGEN UDOLPH Zen um ü Namen o schung – Gö ingen Akademie de Wissenscha en zu Gö ingen ORCID id: o cid.o g/0000-0002-8475-7857 Cien í icas Fo schungs ich ungen: His o ische Linguis ik, Gewässe namen, O snamen, Familiennamen. DOI: doi.o g/10.35321/all87-16 ORTSNAMEN ZWISCHEN RHEIN UND ELBE ONOMASTIK IM EUROPÄCHEN RAUM. EIN RESCHUNGSPROJEKT DER GÖTTINGER AKADEMIE DER CÍNSSCHAS Vie o a džiai a p Reino i Elbės – Onomas ika Eu opos e d ėje. Ge ingeno mokslų akademijos mokslo- i iamasis p ojek as ANNOTATION The place names o he Ge man ede al s a es o Lowe Saxony and Wes phalia (pa o he s a e o No h Rhine-Wes phalia) ha we e a es ed be o e 1600, including he names o dese ed owns and illages, a e c i ically examined on he basis o hei his o ical e idence and linguis ically examined acco ding o hei o igin and in e p e a ion e ymologically, mo phologically and ypologically, wi h he olumes o he NOB (Niede sächsisches O snamenbuch) o be an example. Once he wo k is comple ed, maps and summa y pape s will p o ide an e alua ion o he ques ion o o igin, e ymological connec ions and se lemen his o y. The esul s will also be ele an o Scandina ia, England, Eas e n Eu ope (including he Bal ic S a es) and pa s o Cen al Eu ope. KEYWORDS: place names, names o dese ed places, se lemen his o y, Ge manic peoples, Saxons. O snamen zwischen Rhein und Elbe – Onomas ik im Eu opäischen Raum. Ein Fo schungsp ojek de Gö inge Akademie de Wissenscha en Įž algos Insigh s 327 / PRAGESHICTE Die Vo geschich e zu dem P ojek de Gö inge Akademie de Wissenscha en, on dem hie die Rede sein wi d, ha ih en An ang am 18.10.1990 in den Räumen des Sp achwissenscha lichen Semina s de Uni e si ä Gö ingen genommen. An diesem Tag and die e s e S unde des P osemina s O snamen como on e his ó ica com o suplemen o Os o snamen do K eises Wol enbü el sob a condução de Jü gen Udolph luga . Em ela pa icipa am alguns es udan es, incluindo ambém já Ki s in Casemi e Uwe Ohainski, que o p oje o não só desde en ão êm acompanhado, mas desde esse dia em dian e sem in e upção em decisi a manei a êm omen ado. O plano consis ia nele, com o cí culo Wol enbü el um p oje o em a aque a oma , o que os o sund Wüs ungsnamen do país Niede sachsen gewidme wa . In ande en Bundeslände n Deu schlands ha en schon zum Teil um assende Un e suchungen an den Siedlungsnamen eingese z und wa en auch schon zu wich igen E gebnissen gekommen. Fü Niede sachsen ehl en co esponden es es udos quase comple amen e. O uma ez iniciado Semina oi nos anos seguin es a é 2000 con inuamen e con inuado. T a adas o am os o snamenos dos cí culos Wol enbü el, Gö ingen, Os e ode/Ha z, Gosla , No heim, Holzminden, Hildesheim, Hameln-Py mon , Hanno e (inclusi amen e cidade Hanno e ), Peine, Celle, Helms ed , Gi ho n bem como das cidades B aunschweig e Hanno e . Os e en os na Uni e sidade de Gö ingen o am, po ém, in e ompidos 1999 2000, po que J. Udolph inha ecebido um nome pa a a P o essu a pa a Onomas ica da Uni e sidade de Leipzig e es e depois de um ep esen a ionssemes e 19992000 no win e semes e inha acei o. Os abalhos nos opônimos de Baixa Saxônia o am, po ém, não in es igações a in e essa e pa a apoio inancei o a ganha . Sob e udo cidade e K eis Hanno e un e b ochen. Es wa gelungen, S äd e und K eise in Niede sachsen ü diese mos a am-se mui o in e essados, po an o pude am á eas se in ensi icadas e o esul ado dos abalhos 1998 como p imei o olume de um Niede sächsischen sei e wa 1996–1997 die Un e suchungen de O s- und Wüs ungsnamen des O snamenbuches (= NOB I) se em publicados. Dois anos mais a de segui am os o snamen do cí culo Os e ode (= NOB II). Alguns anos an e io men e e a a ex ensi a in es igação nomeskundliche Un e suchungen zum Ge manenp oblem de J. Udolph (1994) apa ecidos, na qual uma sé ie de undwö e e su ixes ge manische He kun und de en Vocam em o snomes do al ge manischen siedlungsgebie es a ados e ambém com a ajuda de ca ie ungen pode em se de e minados mais pe o. Ao azê-lo, e elou-se que os países Niede sachsen, pa es de Sachsen-Anhal , JÜRGEN UDOLPH 328 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVII Thü ingen, Hessen e Wes alen em pa icula manei a a as p opagações pa icipação êm. Ele e o çou os au o es do NOB nele, a abalho nos opônimos No dund Mi eldeu schlands con inua . Em es ei a conexão com essas conside ações es a a a 2003 como disse a ion o iginada in es igação de K. Casemi aos o snamen do landk eises a -bü el-namen (Casemi 1997) oi uma Wol enbü el und de S ad Salzgi e (= NOB III), in de die Au o in in dankenswe e Weise auch a chäologische und siedlungsgeschich liche Aspek e mi den O snamen e knüp ha e. Auch ih e Magis e a bei übe impo an e con ibuição pa a a in es igação dos o snamen ambém Niede sachsens. Depois de seu nome pa a Leipzig, pôde J. Udolph em uma con e sa com o p esiden e da Gö inge Akademie es a disso con ence , que um o snamenbuch pa a Niede sachsen se ia uma impo an e e necessá ia a e a pa a a academia. Pa a azê-lo cu o: depois de p olongadas discussões e con e sas den o da União das academias alemãs das ciências oi o p oje o, expandido po o âmbi o SaxsenAnhal e Wes alen no academienp og am Alemanha's maio geis esund sozialwissenscha liches Fo schungsp og amm, omado. A u o ia ica a nas mãos da Gö inge Akademie de Wissenscha en, a A bei ss elle oi es abelecida na Uni e sidade Müns e e 2005 começa am as in es igações. DAS PROJETT Sob a di eção de J. Udolph o am inicialmen e Hend ik Da ids, Michael Flöe , Claudia Ma ia Ko smeie , B igi Meineke e Ju a Sch öde a i os no p oje o. Um pouco mais a de ie am en ão K. Casemi como abalho S ellenlei e in e en ão ainda U. Ohainski, Jose Dolle e empo almen e ambém Jens Ke s ing. Inicialmen e, o p oje o oi c iado em 32 anos e meio e ab angia a in es igação dos opônimos dos países Baixa Saxônia (incluindo B emen e B eme ha en), Wes alen e Saxênia-Anhal . De ido a decisões in e nas das academias, o p azo oi encu ado a 25 anos, o que nos o çou a enuncia Saxênia-Anhal . Isso emos mui o deplo ado. Uma desc ição de alhada do p oje o, do es ado da p ocessamen o, nós a es e pon o não da . Um encon a-a em uma página in e ne seine Ziele und wei e e dami zusammenhängende Aspek e müssen da Gö inge Akademie de Wissenscha en sob h ps://adw-goe.de/ o schung/ o schungsp ojek e-akademienp og amm/o snamen-zwischen- hein-undelbe/ e sob o link O snamen.ne . O snamen zwischen Rhein und Elbe – Onomas ik im Eu opäischen Raum. Ein Fo schungsp ojek de Gö inge Akademie de Wissenscha en Įž algos Insigh s 329 / B e emen e desc i os pode-se como obje i o do p oje o o mula : Os an es de 1600 es emunhados o snamens da á ea de in es igação incluindo os wüs ungsnamen são sob e a base de suas p o as his ó icas c i icamen e explo ados e linguis icamen e após o igem e deu inga e ymologicamen e, mo phologicamen e e ypologicamen e in es igados, sendo os olumes do Niede sächsischen O snamenbuches como modelo se em. Após conclusão da edição, ca ie amen os e esumen es abo dações ão uma a aliação pa a a ques ão após a o igem, os laços e imológicos e da assen amen ohis ó ia o e ece . O a ual es ado dos abalhos dão dois ca ões de ol a, que nós aqui ab in amos: MAPTE 1: Wes älisches O snamenbuch Bea bei ungss and ou ub o 2022 JÜRGEN UDOLPH 330 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVII KARTE 2: Niede sächsisches O snamenbuch – Bea bei ungss and Ok obe 2022 Ao mesmo empo, é desde início das in es igações o am en adas, uma ambém pa a in e essados leigos comp eensí el ep esen ação a o e ece . A discussão em o no do chamado El enbein u m, no qual se pesquisa acadêmica supos amen e mo e, é não po úl imo ambém pelo a o de que em publicações cien í icas à pa e uma o ma de linguagem oi cul i ada (e é), que uma dis ança ao público in e essado su giu deixou. No domínio da Indoge manís ica é po in odução da chamada La yngale e sua ep esen ação g á ica, que ambém na o snamen o schung en ada encon ou, jus amen e es a dis ança em al a medida e o çado. É ambém nes e caso nosso es o ço, es a dis ança no a amen o dos nomes de localidade aba ua . O esnames in e essam em al o g au ambém a público, po an o é necessá io, uma comp eensí el linguagem e ep esen ação a escolhe . O subp oje o Wes älisches O snamenbuch se á 2022 com olume 20 concluído, enquan o se o 28 olumes planejados Niede sächsische O snamenbuch ainda em p ocessamen o es á. O snamen zwischen Rhein und Elbe – Onomas ik im Eu opäischen Raum. Ein Fo schungsp ojek de Gö inge Akademie de Wissenscha en Įž algos / Insigh s 331 Uma lis agem de odos a é ago a apa ecidos ossos não damos nes e pon o. Sob e isso in o ma o si e o snamen.ne sob as ub icas Niede sächsisches O snamenbuch e Wes älisches O snamenbuch, em que ambém são encon ados mapas de isão das co esponden es á eas de p ocessamen o. Os publicados olumes são inicialmen e no li o come cial disponí eis, mas ês anos após seu e guimen o (Expi ão do Spe is ) são eles em es doc ae documen ense e da Academia das Ciências a Gö ingen disponí eis, onde ambém uma sea chmaske o ind de desejados opónimos acili a (h ps ep.adw-goe.de/). PUNTLAGES, OBJETOS E PRIORTE ERGEBNISSE DES PROJEKTES 1. Die Rele anz de O snamen o schung lieg nich nu in de F age nach de Bedeu ung eines einzelnen Namens. Zwa is die Undu chsich igkei do nome geog á ico semp e mais alí io pa a a pe gun a: O que signi ica esse nome ealmen e?, mas disso sozinho esul am-se apenas agmen ações de insigh s na linguachode siedlungsgeschich e. A ançados descobe os se explo am só en ão, quando um maio e i ó io namencundamen e é examinado. Só en ão consegue-se, o signi icado o iginal de um único nome em seus undamen os. Po an o, aspi a uma esumen e a aliação onomas ica pesquisa ambém semp e de no o e com di ei o após uma ca og á ica e gação do ma e ial cole ado e dos á ios ní eis, com os quais os nomes en elaçados são. 2. Uma in es igação do o snamenscha zes dos países Wes alen, Niede sachsen, B emen e ambém Sachsen-Anhal é pa a a Vo und F ühgeschich e da Eu opa po que a é ao início B andenbu g, Sachsen, Thü ingen e Hessen es á em es ei o dieses P ojek es eine g a ie ende Fo schungslücke bes and und ge ade dieses bishe nich un e such e Te i o ium nich nu mi den benachba en deu schen Lände n wie dem Rheinland, Schleswig-Hols ein, Mecklenbu g-Vo pomme n, con a o, mas po que é após in es igações dos úl imos anos em o ma no á el mi wei en Be eichen de Ge mania, e ne mi dem wes sla ischen Sp achgebie und in seinen äl es en Spu en mi dem Bal ikum und einem al sla ischen Siedlungsgebie in Südpolen und de Uk aine e bunden is . JÜRGEN UDOLPH 332 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVII 3. No de alhe, podem-se após os a é ago a apa ecidos olumes e ou as in es igações mais ecen es seguin es linhas de conexão i a , cuja impo ância no de alhe ainda p ecisa se in es igada: a) de Niede sachsen e Wes alen de pa a Ingla e a, sendo Bélgica, as Niede lande e Flande n b ücken o ma (p imei a ca og a iungesspe imen a: Udolph 1994: 775 [Mapa 55]). Que ele en e o o snamebes and No dihm e ec uadas in es igação co esponden emen e geäuße : und Wes deu schlands und dem Englands enge Ve bindungen gib , die al sein müssen, is schon seh üh u.a. on H. Jellinghaus (1898, 1902) e kann wo den, auch E. Sch öde (1933: 22) ha e bei dem G undwo -ho s au G und eine bei é um Siedlungswo , que única e exclusi amen e aos saxens p óp io é, que eles sozinho com pa a Ingla e a e que ambém em longe abgelegene Gegend apa ece (zu wei e en Au a bei ung on -ho s s. Udolph 1994: 776796, gl ambém Ka e 3). Isso ale mas ambém pa a ou as Appella i a. Assim diz-se em Hessmann 1985: 199: Al englische Elemen e inden, inso a que elas não o am assumidas do B i ânico ou Escandina ischo, quase semp e sua co espondência no âmbi o do Al sächsischen (d.h. sob e udo em Niede sachsen). Nós pudemos isso há poucos anos com ajuda de uma algo mais comp eendida lis agem de Appella i os (Udolph 2006) sus en a . An e io men e ele inha em á ias con ibuições indi iduais Appella i a selecionado e à base dos deles de i ados o snamenas as Wande ungen wes ge manische S ämme s amm die olgende Ka e 3, die ge manisch ho s , z.B. in mi elhochdeu sch hu s , auch hü s e, nach England nachzuzeichnen e such (Udolph 1994: 765–830; 1995). Da aus al hochdeu sch hu s , al sächsisch hu s ‘Gebüsch, Ges üpp, auch al englisch hy s , englisch hu s zumeis ‘Buschwald, Gebüsch, Ges äuch, Gehüpp, Niede holz, mi elniede deu sch, mi elniede ländisch hu s , ho s , niede ländisch ho s , E bewachsene kleine E höhung in Sump und Ges Moo u.ä. inclui . Nos abalhos aos nomes de local Wes alens e Niede sachsens é nos um ou o enômeno encon ado, que com England a aze em, a é ago a mas nunca oi no ado: eles con êm à pa e Appella i a, que só a exis e no oldenglischen ou inglês ocaz. A consequência disso é conside á el: signi ica, nomeadamen e, que a pala a subjun elíngea, que só ainda no inglês é p ese ada, an e io men e ambém nos ge mânicos munda es do no edeu schlands lebendig gewesen is . Aqui só um exemplo: No inglês é desde an igoenglische empo bem es emunhado: g i (e), g ā , g o e ‘Hain, Gehölz, pa en e com sla . g ab ъ, g abъ ‘Hainbuche e ou as pala as. Com isso são di e en es o snomes ingleses o mados, como z.B. G a on ou G o ehu s . Um encon a essa pala a ago a ambém em nomes de luga es alemães como G as up, K . Lippe, G a ho s , K . Helms ed , G asdo , Região Hanno e e al ez ambém em G e en, K . S ein u (dazu ul imo WOB 13: 123 .). O snamen zwischen Rhein und Elbe – Onomas ik im Eu opäischen Raum. Ein Fo schungsp ojek de Gö inge Akademie de Wissenscha en Įž algos Insigh s 333 / MAPTE 3: ho s /hu s in O snamen De hie aus é ambém no a luz em elha e supos amen e já decidida ques ão, de onde de os oes e-ge manicos besiedle da Ingla e a ie am, jogado. Quase ge almen e é assumido que es as de SchleswigHols ein e Dänema k ie am, Beda amosas sen enças agem a é hoje após: Ad ene un au em de ibus Ge maniae populis o io ibus, id es Saxonibus, Anglis, Ju is [Sachsen, Angeln, Jü en]. In es igações, que es a alegação com ajuda dos o snamen Schleswig-Hols eins que iam con i ma (z.B. Lau 1964), e b a am po ém nenhum esul ados. Daí é concluído, que a pesquisa de nome pa a es a ques ionamen o não pode se consul ada. P imei os indícios suge em, mas, que essas concepções pa a Niede sachsen apa en emen e não se aplicam. Após a conclusão da in es igação se á-se com ce eza uma espos a a es a pe gun a: O snamen são pa a mo imen os mig a ó ios as mais segu as es emunhas, isso mos a-se em ansmissões no les e alemão, de Eu opa pa a ul ama , dos ussos s ammlanden pa a sibé ias e nou os luga es. Ähnliches ale pa a a o igem e o igem dos saxens. Essas ques ões o am a é ago a quase apenas de pe spec i a a queológica e his ó ica a adas. In es igações mais ecen es mos am que a supos a en ada Saxones em P olemaeus, que no ge al é e e ida em Schleswig-Hols ein, p o a elmen e é um leze elo (Sp inge 2002; 2004: 2729). Com isso b ich uma impo an e ped a da eo ia a é ago a o a, saxens ossem o iginalmen e de Schleswig-Hols ein. A ques ão é comple amen e abe a. Be enda-se, JÜRGEN UDOLPH 334 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVII que as p imei as segu as e e ências a saxões de onomas ische pon o de is a os ingleses condados Essex, Middlesex, Sussex, Wessex e c. são, em ambém aqui aos o snamen um impo an e deu nis alo a: Läss se anhal dos são ambém conexões ao Wo und Namenscha z de Namen e gleiche zwischen englischen und kon inen alge manischen Namen e was zu He kun de Besiedle Englands sagen? b) Du ch die Bea bei ung de O snamen Niede sachsens und Wes alens Schleswig-Hols ein, Dänema k e Skandina ien o a abalhado sido. Disso con am O sund Wüs ungsnamen, aos Appella i a como haugaz ‘Hügel, G abhügel, *hlaiwaz ‘(G ab)hügel, klin ‘Anhöhe, Be g, malm- (auch in go . malma ‘Sand), wedel ‘seich e S elle im Wasse , Fu u.a.m. zug unde es a . E liche des a Appella i a em J. Udolph (1994: 830918) a ado. Da es a coleção aqui apenas uma Ca iamen o (Mapa 4): MAPTE 4: wedel em O snamen c) A elabo ação dos opónimos da á ea de in es igação ambém em co espondências an o no ocaz como no o snamenbes and com os bál icos e sla iscos assen amen os e i ó ios espec i amen e ao co esponden e Wo und namenbes and e b aído. Eles con i mam já cedo exp essadas suposições de W. P. Schmid, wonach no Bal ischen um cen o da Al eu opäischen Įž algos Insigh s 341 / O snamen zwischen Rhein und Elbe – Onomas ik im Eu opäischen Raum. Ein Fo schungsp ojek de Gö inge Akademie de Wissenscha en LITERATUR Bach Adol 1954: Die deu schen O snamen, Bd. 2, Heidelbe g: Ca l Win e Uni e si ä s e lag. B ylla Cha lo e 2009: De seman ische Kamp um den Beg i des No dens in Schweden zu Zei des Na ionalsozialismus. ‒ Face en des No dens. Räume – Kons uk ionen – Iden i ä en, Be line Bei äge zu Skandina is ik, Bd. 17, h sg. on J. Hecke -S ampehl, H. Kliemann-Geisinge , Be lin: No deu opa-Ins i u . Casemi Ki s in 1997: Die O snamen au -bü el. (Namenkundliche In o ma ionen Beihe 19), Leipzige Uni e si ä s e lag. Casemi Ki s in, Udolph Jü gen 2006: Die Bedeu ung des Bal ischen ü die niede sächsische O snamen o schung. ‒ Bal ų onomas ikos y imai – Aleksand ui Vanagui a min i, sud. L. Bilkis, A. Ragauskai ė, D. Sinke ičiū ė, Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as, 114–136. Dini Pie u U., Udolph Jü gen 2005: Slawisch-Bal isch-Ge manische Sp achbeziehungen. ‒ Reallexikon de Ge manischen Al e umskunde 29, 59–78. G imm Jacob 1845: Geschich e de deu schen Sp ache, Leipzig: S. Hi zel. G imm Jacob 1871: Kleine e Sch i en, Bd. 5, Be lin: Dümmle . Hessmann Pie e 1984: Bedeu ung und Ve b ei ung einige no dwes deu sche Sump bezeichnungen. ‒ Gießene Flu namen-Kolloquium, h sg. on R. Schü zeichel, Heidelbe g: Win e , 190–200. Jellinghaus He mann 1898: Englische und niede deu sche O snamen. ‒ Anglia 20, 257–334. Jellinghaus He mann 1902: Bes immungswö e wes sächsische und englische O snamen. ‒ Jah buch des Ve eins ü niede deu sche Sp ach o schung 28, 31–52. K ahe Hans 1949: O snamen als Geschich squelle, Heidelbe g: Quelle & Meye . Lau Wol gang 1964: Namenübe agungen im Zuge de angelsächsischen Wande ungen. ‒ Bei äge zu Namen o schung 15, 287–297. Mülle Gun e 1970: Das P oblem de änkischen Ein lüsse au die wes älische Toponymie. ‒ F ühmi elal e liche S udien 4, 244–270. NOB ‒ Niede sächsisches O snamenbuch, h sg. on K. Casemi , J. Udolph, Bd. 1 . Biele eld 1998 . NOB I ‒ Ohainski Uwe, Udolph Jü gen 1998: Die O snamen des Landk eises und de S ad Hanno e , Biele eld: Ve lag ü Regionalgeschich e. JÜRGEN UDOLPH 342 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVII NOB II ‒ Ohainski Uwe, Udolph Jü gen 2000: Die O snamen des Landk eises Os e ode, Biele eld: Ve lag ü Regionalgeschich e. NOB III ‒ Casemi Ki s en 2003: Die O snamen des Landk eises Wol enbü el und de S ad Salzgi e , Biele eld: Ve lag ü Regionalgeschich e. NOB IV ‒ Casemi Ki s en, Ohainski Uwe, Udolph Jü gen 2003: Die O snamen des Landk eises Gö ingen, Biele eld: Ve lag ü Regionalgeschich e. Schmid P. Wol gang 1994: Linguis icae Scien iae Collec anea, h sg. on. J. Becke , Be lin, New Yo k: de G uy e . Sch öde Edwa d 1993: Sachsen und Che uske . ‒ Niede sächsisches Jah buch ü Landesgeschich e 10, 5–28. Schuh Robe 1980: -heim-Namen in Os anken. Ausd uck änkische He scha ? ‒ O snamen als Ausd uck on Kul u und He scha . E lange O snamenkolloquium, h sg. on R. Schü zeichel, Heidelbe g: Win e , 33–47. Sp inge Ma hias 2002: Saxones und Saxonia im Al e um und F ühmi elal e . ‒ Namenkundliche In o ma ionen 81/82, 155–177. Sp inge Ma hias 2004: Die Sachsen, S u ga : Kohlhamme . Udolph Jü gen 1994: Namenkundliche S udien zum Ge manenp oblem, Be lin: de G uy e . Udolph Jü gen 1995: Die Landnahme Englands du ch ge manische S ämme im Lich e de O snamen. ‒ No dwes ge manisch (Reallexikon de Ge manischen Al e umskunde, E gänzungsband 13), Be lin, New Yo k: de G uy e , 223–270. Udolph Jü gen 1997: Zogen die Hamelne Aussiedle nach Mäh en? Die Ra en änge sage aus namenkundliche Sich . ‒ Niede sächsisches Jah buch ü Landesgeschich e 69, 125–183. Udolph Jü gen 1998: F änkische O snamen in Niede sachsen? ‒ Fes gabe ü Die e Nei ze zum 65. Gebu s ag, h sg. on P. Au gebaue , U. Ohainski, E. Schube (Gö inge Fo schungen zu Landesgeschich e, Bd. 1), Biele eld: Ve lag ü Regionalgeschich e, 1–70. Udolph Jü gen 1999: Bal isches in Niede sachsen? ‒ Flo ilegium Linguis icum. Fes sch i ü Wol gang P. Schmid zum 70. Gebu s ag, h sg. on E. Egge s, J. Becke , J. Udolph, D. Webe , F ank u , Main: Pe e Lang, 493–508. Udolph Jü gen 2005: Sla isch-Bal isch-Ge manische Übe eins immungen in Toponymie und Hyd onymie. ‒ Reallexikon de Ge manischen Al e umskunde 29, 64–67. O snamen zwischen Rhein und Elbe – Onomas ik im Eu opäischen Raum. Ein Fo schungsp ojek de Gö inge Akademie de Wissenscha en Įž algos / Insigh s 343 Udolph Jü gen 2006: England und de Kon inen : O snamenpa allelen (Ein Si ua ionsbe ich ). ‒ Language and Tex . Cu en Pe spec i es on English and Ge manic His o ical Linguis ics and Philology, Heidelbe g: Win e , 317–343. WOB – Wes älisches O snamenbuch, h sg. on K. Casemi , J. Udolph, Bd. 1 , Biele eld: Ve lag ü Regionalgeschich e, 2009 . WOB 13 ‒ Ko smeie Claudia Ma ia 2009: Die O snamen des Landk eises und de S ad Hanno e , Biele eld: Ve lag ü Regionalgeschich e. Vie o a džiai a p Reino i Elbės – Onomas ika Eu opos e d ėje. Ge ingeno mokslų akademijos mokslo- i iamasis p ojek as SANTRAUKA Remian is his o iniais duomenimis, s aipsnyje k i iškai analizuojami Vokie ijos Žemu inės Saksonijos i Ves alijos žemių (Šiau ės Reino-Ves alijos žemės dalies) ie o a džiai, paliudy i iki 1600 me ų, įskai an apleis ų mies ų i kaimų a dus. Ty ime aip pa a lik a šių ie o a džių ling is inė analizė a siž elgian į jų kilmę i e imologinę, mo ologinę i ipologinę in e p e aciją, naudojan kaip pa yzdį Žemu inės Saksonijos ie o a džių knygą. A likus y imą, žemėlapiuose i y imo apibend inimuose į e inamas kilmės klausimas, e imologinės sąsajos i ie o ių apgy endinimo is o ija. Ty imo esul ados bus naudingi Skandina ijos, Anglijos, Ry ų Eu opos (įskai an Bal ijos šalis) i am ik ų Cen inės Eu opos egionų y imams. Į eik a 2022 m. ugpjūčio 21 d. JÜRGEN UDOLPH Cen o pa a nome o schung Gö ingen Rosdo , S einb ei e 9, D-37124 Rosdo em Gö ingen Akademie de Wissenscha en zu Gö ingen A bei ss elle O snamen zwischen Rhein und Elbe Onomas ik im eu opäischen Raum Robe -Koch-S . D 29,14-489 Müns e [email p o ec ed]