Full text
S aipsniai A igos 147 e
OLEKSANDRAV.POPOVA
Sou hUk ainianNa ionalPedagogicalUni e si y
Nomeado em homenagem a K. D. Ushinsky (ORCID id: o cid.o g
0000-6244-5473) Campos de pesquisa: ensino de inglês e chinês pa a
u u os adu o es e in é p e es ( e amen as de ensino e undo
socio-polí ico pa a o desen ol imen o de habilidades de comp eensão
audi i a, ala, lei u a e esc i a), Es udos de T adução (análise do
discu so, adequação da adução, compe ência de adução, ques ões
á icas e es a égicas da adução), Linguís ica Ge al, Linguís ica
Compa ada, e c.
OLGA A. KOPUS
Uni e sidade Nacional Pedagógica do Sul da Uc ânia em
homenagem a K. D. Ushynsky ORCID id:
o cid.o g/0000-0003-1235-2997 Campos de pesquisa: P oblemas
de Didá ica Linguís ica, Es ilís ica Linguís ica,
Linguís ica Cogni i a, e c.
OLEKSANDRA O. MORHUN (em inglês)
Uni e sidade Nacional Pedagógica do Sul da Uc ânia com o nome de K.
D. Ushynsky ORCID id: o cid.o g/0000-0003-3382-0155 Campos de
pesquisa: Ensino de inglês e chinês pa a u u os
adu o es/in é p e es, Es udos de T adução, e c. DOI:
doi.o g/10.35321/all91-06 (em inglês)
LITUANO-Uc aniano
Pa alelos de línguas:
E imológico
RELACIONAS E
TYPOLOGICALSIMILARITY
OLEKSANDRA V. POPOVA, OLGA A. KOPUS, OLEKSANDRA O. MORHUN A Comissão concluiu que a Comissão não cump iu as ob igações deco en es do a igo 107.o, n.o 1, do T a ado.
148 Ac a Linguis ica Li uanica XCI
Li uânia e pa alelos uc anianos:
e imologinis yšysi ipologinispanašumas
Ano ação
O a igo em como obje i o con i ma uma hipó ese impo an e sob e a exis ência de pa alelos sepa ados nas
línguas li uana e li uana.A ausência de á eas comuns de diale os bál ico e esla o.A exclusi idade dos isoglossos
bounda ieso bo hlanguageswi hs ikingco espondencesa di e en le elsindica es
hep ese a iono commonlingual elicso hee ao ancien con ac sbe weenspeake s
li uano-uc anianos, esla os o ien ais e an epassados dos uc anianos mode nos no e i ó io delineado pela
whichdono ex end oo he languageso heBal icandSla onicg oupso heIndo-
Eu opeanlanguage amily,ismos likely he esul o closelingualin e ac ionbe ween he
ede lu ial de a luen es do Dnip o em seu cu so supe io .Algumas das elíquias e ela am se línguas
descenden es de diale os an igos.A cole a p elimina de dados e análise linguís ica mos am que encon os
esis an oe olu iona yp ocesses,due owhich hey“su i ed” oou imeaspa o he
es u u al-e imológicos mui o p óximos são ap esen ados em á ios ní eis dos sis emas de linguagem li uana
e uc aniana, a sabe , o mação de ases, ex o, e imologia, e imologia,
(ph aseswi hagene icallycommoncomposi ion).Theau ho sinclude ypologically e y
commoncul u alexpe ienceso he woe hnicg oupsin hep ocesso con ac s.
Li uano, uc aniano.
ANOTACIJA (em inglês)
S aipsnyje siekiama pa i in i s a bią hipo ezę dėl a ski ų pa alelių egzis a imo
Li uânia e uc anianos kalbose. Abiejų kalbų bend o papli imo plo o ibų nebu imas i yškūs a i ikmenys
ski inguose kalbų lygmenyse odo, kad y a išlikusių bend ų kalbos elik ų iš seno ės bal ų i a miejų
kalbėjusių kon ak ų epochos. Lie u ių i uk ainiečių g upių, g eičiai y a glaudiai y ų i daba inių lie u ių
izoglosųišski inumas,neapiman iski ųindoeu opiečiųkalbųšeimosbal ųi sla ųkalbų
kalbinės p o esnės są eikos jų e i o ijoje, Dojniep ous in akės į aukš upeliu, p ocesai i i i i i i i
i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i
i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i
ikišiųlaikųkaipsenųjų a miųpalikuoniųkalbųdalis.P elimina iųduomenų inkimas
i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i
i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i
i i i i i i i i i i i i i i i
S aipsniai / A icles 149
Li huanian–Uk ainian Language Pa allels:
E ymological Rela ionship and Typological Simila i y
ESMINIAI ODIAI: pala as, pala as da yba, e imologia, ex os, azeologia, li uanianos,
uc anianos.
1. INTRODUÇÃO
As coincidências sis êmicas em línguas elacionadas ge almen e não se limi am a um único
ní el: quan o maio o g au de pa en esco gené ico das línguas, maio o peso de seu ocabulá io
henumbe o hei subsys ems ha e ealasinglep incipleo o ganiza ion.
And,o cou se, hecloses ela ionshipo languagesde e mines hespeci ic
comum, ou seja, a p esença em seus léxicos de análogos lexicais in ei os com uma aiz comum e
ou a ixos.
Uma si uação semelhan e exis e no caso das línguas esla as e bál icas, cujos pa adigmas
g ama icais, léxico, mo ologia de pala as, mo ologia ( epe o io de mo emas aiz e unção),
á ios modelos de o mação de pala as e semân ica são equen emen e elacionados como
"gêmeos". Isso é ób io mesmo com os esul ados da e olução oné ica (po exemplo, con ação
p o o-esla ônica de di ongos, e lexão de PIE *) e mo ológica, que alienou as línguas. Es e
enômeno na linguís ica compa a i a-his ó ica é adicionalmen e explicado no âmbi o de á ias
eo ias, sendo as p incipais: 1) a eo ia da unidade linguís ica esla on-esla ônica ou
bal o-esla ônica, 2) a eo ia da o mação de dialec os independen es de língua bál ica (Vik o V.
Sem dú ida, o sis ema de co espondências es ei as en e os esla os e os bál icos não pode se
conside ado de o ma simpli icada e di e a, uma ez que a semelhança sis êmica é o mada po
á ios a o es - uma he ança indo-eu opeia comum e ino ações comuns du an e os con a os
a eais.
"Oleksand a V. Popo a, Olga A. Kopus, Oleksand a O. Mo in, 150 Ac a Linguis ica Li anska X.I.,
po si só, nos le a a ala sob e a con e gência das línguas dos dois g upos e o su gimen o de
no as o mações conjun as em di e en es épocas; no en an o, as línguas indi iduais de ambos
os g upos já são uma indicação di e a das an igas elações dialec ais da e a
he common elemen s o he lexical sys ems wi hin Sla onic and Bal ic
a e dis ibu ed une enly, i.e. hey o en connec no all, bu only
p o o-indo-eu opeia, bem como os aços de um mapa an igo de con a os bal o-esla os, ajudam
a escla ece a di e enciação dialec al de ambas as línguas, po exemplo, as isoglosses
imeo heBal o-Sla onicin e ac ion,whichdidno ha ea“ on al”cha ac e ,
co e ingalldialec sa once,bu localspeci ici y,sincei a ec edonlyapa
sepa adas que ligam as línguas ""Bezla"" com as línguas ""Slo ene"" (1968-1983), e mais
ecen emen e com o ""I.""" 2.1 De e-se no a que não são apenas as unidades o madas
du an e a e a de con a os en e os alan es das duas p o o-linguas que exibem um ca á e
sis êmico: é bem possí el ala com con iança sob e uma he ança esla a-bál ica comum
(bas an e an iga) da e a de in e ação en e línguas indi iduais dos dois g upos ( e , po
exemplo, isolexos nas línguas dos esla os da Pome ânia, dos caçubos e dos an igos p ussianos
(Labuda, Popo ska-Tabo ska, 1974), e elando a na u eza complexa das an igas elações
esla as-bál icas).
(Čekman, 1972, p.
Mas no caso das línguas dos esla os bál icos e dos bál icos, udo es á cla o: seus e i ó ios
de esidência são con íguos, e a consequência de con a os his ó icos o am ino ações comuns
em sua ala. ao con á io, o p oblema é ap esen ado pelos pa alelos li uano-uc aniano, no á eis
pelo a o de que exis em em línguas cujas á eas não êm on ei as comuns. Algumas dessas
semelhanças podem emon a ao empo dos mais an igos con a os en e os bál icos, os
an epassados dos alan es do li uano mode no, e os p o o-esla os, cujos diale os mui o mais
a de pa icipa am da gênese dos diale os da língua uc aniana.
S aipsniai A igos 151 e 152
Li huanian–Uk ainian Language Pa allels:
E ymological Rela ionship and Typological Simila i y
O p óp io a o de comunicação en e os esla os de Dnip o e um amo da ibo li uana é
indi e amen e con i mado não apenas pelo a o de que pa a as unidades linguís icas
uc anianas (he ança ussa an iga) exis em apenas pa alelos li uanos. O subs a o
hid onímico bál ico da egião do Dnip o Supe io ambém es emunha em seu a o ,
explicado apenas po dados da língua li uana. Sublinhamos que o p oblema de iden i ica o
pa imónio des es con ac os sepa ados ainda não oi abo dado especi icamen e, embo a
seja necessá io no es udo p opos o.
hein e es so compa a i e-his o icalg amma ,lexicology,and hee ymology
o heBal icandSla oniclanguages,whichemphasizes he ele anceo he
2. P opósi o e Obje i os
O obje i o p incipal do es udo p opos o, na nossa opinião, é a undamen ação p á ica do
p oblema elacionado com a he ança linguís ica comum em li uano e uc aniano, que os
dis ingue de ou as línguas dos g upos bál ico e esla o.
1) iden i ica pa alelos e imológicos sepa ados nas línguas li uana e uc aniana;
2) de ec a a in eg idade dos de i ados li uanos e uc anianos o mados de aco do
com modelos de o mação de pala as comuns a eles (com a ixos gene icamen e
idên icos);
3) de e mina unidades de ex o gene icamen e idên icas […] combinações de pala as
que enham uma composição e imologicamen e comum e semân ica p óxima nas
línguas li uana e uc aniana (incluindo a soma de ases com componen es
e imologicamen e idên icos e con eúdo ideológico p óximo/idên ico pa a ambas as
línguas);
4) des aca pa alelos aseológicos li uano-uc anianos ipologicamen e comuns
que ilus am um con o no semân ico p óximo.
OLEKSANDRA V. POPOVA, OLGA A. KOPUS, OLEKSANDRA O. MORHUN A Comissão concluiu que a Comissão não cump iu as ob igações deco en es do a igo 107.o, n.o 1, do T a ado.
152 Ac aLinguis icaLi huanicaXCI
3. MATERIALANDRESEARCH
Me odologia
O ma e ial de es udo oi ex aído de on es lexicog á icas das línguas li uana e uc aniana
(dicioná ios de ocabulá io li e á io, dialec al, dicioná ios aseológicos e, em meno g au, de
ma e iais olcló icos, dicioná ios onomá icos e monumen os esc i os) u ilizando
amos agem con ínua. Os mé odos u ilizados no es udo p opos o são os seguin es:
e imológico (pa a escla ece a gênese das unidades lexicais e sua mo ologia o iginal),
compa a i o-his ó ico (pa a es abelece a iden idade gené ica das o mas compa adas nas
duas línguas, pa a en ende os caminhos comuns de sua e olução conjun a e econs ução
de p o ó ipos) jun amen e com o mé odo de ipologia linguís ica (pa a escla ece os
pad ões ge ais de es u u a e desen ol imen o semân ico de unidades e imologicamen e
he e ogêneas em li uano e uc aniano e pa a desc e e a semelhança ipológica no con o no
semân ico-ideológico de ases das duas línguas).
O p ocedimen o analí ico u ilizado no es udo baseia-se, em e mos ge ais, nos mé odos
cien í icos u ilizados na e imologia, nos abalhos sob e a o mação diac ônica de pala as e
na semasiologia compa a i a; a lógica e a sequência do seu uso deco em do a amen o do
ma e ial na secção seguin e. A p esença de análogos linguís icos in ei os sepa ados (com
homogeneidade das pa es da aiz e do a ixamen o) no li uano e no uc aniano, ca ac e izados
pela ausência de co espondências o a de ambas as línguas, é in e p e ada como um p odu o
da in e ação linguís ica en e alguns alan es de diale os ussos an igos e an igos diale os
(condicionalmen e) do ipo bal aico, p ese ados po eles. 2. a ibuímos a o mação de modelos
comuns de o mação de pala as ou a sua semân ica de lexemas, unidades aseológicas que
não êm um núcleo e imologicamen e comum, mas con êm um pad ão semân ico ipologicamen e
idên ico ou p óximo.
au ho so hep oposeda icle ealize ha hea eao somepa allelsmaybe
an impo an diagnos ic c i e ion o exclusi i y is he absence o Russian
ac i a ion( e i aliza ion)du ingclose,long- e mcommunica ion o he esul s
o sepa a elanguagecon ac sbe ween helanguagesmen ioned.
S aipsniai A igos 153 e 153
Li huanian–Uk ainian Language Pa allels:
E ymological Rela ionship and Typological Simila i y
No âmbi o dos con a os, ambos os diale os an igos desen ol e am elemen os comuns do
ex o ( i ual, mi ológico, ju ídico, se conside a mos lexemas aseológicos).
uni sasa chaiclegal egula ions)–wo dcombina ionsbuil omhomogeneous
4.Inace ainsense, he esul so sepa a econ ac scanalsobemani es edin
4. ANALYSISOFTHEMATERIAL
4.1. […]duplos[…] léxicos (iden idades lexicêmicas in ei as)
Li h, po a o . D agões: Uk . ou oólik
Li h. d aũgalas ‘com ade um de i ado com o o man e -alas de d aũgas co esponde ao
‘ iend’, ‘pal’ (Smoczyński 2019: 332). This Li huanian wo d in Uk ainian
coloquial другóлик ‘buddy, o mado pelo su ixo -ик-, adicionado ao caule do a caico *другол
(c . ambém o sob enome mode no Друголюк = *Другол-), onde -ол- (p o o-esla ônico -олъ)
his o icamen e co esponde a Li h.
-alas(Sławski1974:109).
Li h, po a o . Ilga-: Uk . Li h. ilgabù nis […] endo uma boca longa (lábios) […], […] de os o
longo […] (LK[…]e1) ~ Uk . *do gobé ny, econs uído em elação ao sob enome mode no
Do gobé ny compos os são e imologicamen e idên icos a pa es do li uano. O exemplo
(Odesa).Asinallo he examplesconside edhe e,bo hpa so heUk ainian
uc aniano é in e essan e, uma ez que pode con e o e lexo esla o o ien al do
p o o-esla o *bъ na […] lip[…], cuja geog a ia, de aco do com o ESSJ, é
limi ed o heSou hSla oniclanguages(ESSJIII130);
Li h. ilgaga is ‘long-headed’ ~ Uk . довгоголóвий ‘ he same’ (used, o
example, when acing he La in Cench us longispinus Fe nald = Ценхрус
довгоголовий);
1
Disponí el em: h ps: www.ekalba.l /lie u iu-kalbos-zodynas://ilgabu nis?i=0e187e4a- 7b7-4c3 -b 2c-
51218035453e [acessado em 30.08.2024].
OLEKSANDRA V. POPOVA, OLGA A. KOPUS, OLEKSANDRA O. MORHUN 154 Ac a Linguis ica
Li huanica XCI Li h. ilgakãsis […]long-b aided[…] ~ Uk . dial довгокóсий (embo a nes e caso, a
con igu ação do isogloss seja um pouco mais complexa: esla o sul-li uano-uc aniano, c .
sé io, c oa a dugòkos […]aquele com cabelo longo[…], búlga o
дългокóс,Macedonianдолгокос(Sławski,ed.,1979:264wi hou Uk ainianwo d);
Li h.ilga inis‘long-hai ed’(LKe2)~Uk ainianдовговóвний‘ hesame’.
Li h, po a o . klpa: Uk . [chop] [chop]
Li h. klpa […] um laço ob ido depois de c uza ou jun a as ex emidades de uma co da […],
[…]s i up[…], […]bend[…] (LK[…]e3) ~ Uk . dial. Podolsk. [chowp] […]loop[…] na exp essão de inida
začoup i choup […] = ama a um laço (ce ca de um io com uma agulha) (B ods[…]ka 1979: 35),
c . P o o-esla ónico *člp i […] ece , compa á el com Li h. k[…]lpo i […] pa a aze laços […],
[…] pa a se en eda , k[…]lpa […]loop[…] (ES VIUM 337).
Li h, po a o . Ne on: Uc ânia. Não, não.
V. N. Topo o co elaciona co e amen e a pala a li uana, en e ou as o mas cognadas
em esla o e bál ico, com Li h. né i […] o di e[…], nomes esla os de um bu aco, um poço, um
início com no - e mais […] com o p o o-indo-eu opeu Tochne * lex-no *- (Topo o 2010a: 204,
205), o ocalismo uc aniano ep oduz o nó p o o-esla o * -ne yn, p ese ando o e, como no
e ba i o *ba[…] […], em con as e, po exemplo, com o nó dico nó dico […] o di e[…], um nome
esla ono de um bu aco, um poço, um poço […] com o p o o-indo-eu opeu * lex-no […]- (Topo o
2010a: 140, 144).
149–150;2000:159).
Li h, po a o . neškas: Uk . Não sei.
Li h. neškas po e (LKe5) ~ Uk . dial. несéць he same (ESUM IV 77: não há equi alen e li uano
exa o). De i ados do e imologicamen e idên ico 2 Disponí el em: h ps: h ps: h ps: h ps:
h ps: h p: liu-kalbos-zodynas/ilga ilnis?i=451 97d14a-486b-a658-
6125 8dcea8 [acessado em 30.08.2024].
3 Disponí el em: h ps:ekalba.l /lie u iu-kalbos-zodynas://kilpa?i=070/20be -9484-4c14-a2cb-
807382b8beb9 [acessado em 30.08.2024].
4
Disponí el em:
46b5-ab5e-420948e212de[accessed30.08.2024].
5 A ailable a : h ps://ekalba.l /lie u iu-kalbos-zodynas/ne%c5%a1ikas?i=ed642 76- 0a3-41c -
h psekalba.l /lie u iu-kalbos-zodynas://ne %c5%abn/%c4%97?i=3d5de 6d-61b5a1dc-c250300a7c98 [acesso 30.08.2024].
S aipsniai A igos 155 e 155
Li huanian–Uk ainian Language Pa allels:
E ymological Rela ionship and Typological Simila i y
e bs nèš i […] o ca y[…]: нестú […] he same[…] (pa a elacionamen os, eja: ESSJ XXV
19[…]22; Smoczyński 2019: 1114[…]1115), o mados de aco do com um modelo comum de
o mação de pala as com o o man e -[…]kas: -ьcь.
Li h, po a o . O an igo uc aniano Polb áť (Li h. pusb olis […]cousin[…] […] pus- […]hal -,
semi-[…] + b ólis […]b o he […] (Lybe is 1973: 618) (li e almen e […]hal -b o he […]) […] o an igo
uc aniano Polb áť […] V e a e (Lexikon slo en-la insky po Epi anij Sla ekij e A sen
Ko o yno sky) (Lexikon name: 48 i.e. […]hal -b o he […]) Um emanescen e do an igo sis ema
de designação do g au de pa en esco en e i mãos (S. P. Nepoknyus) que os esla os ambém
inham a mesma ideia [c . Ana anians e Le ões] […] o sis ema de designação de pa en esco,
mas desapa eceu, deixando apenas 91 […] (S. Nepoknyus).
O elho Li h. (?) *šo ēj(a)s/*so ēj(a)s: Esla o. *Sa ejnik (Old Bal ic Li h.?) * Šo ēj (a) s * Šo ēj (a)
s como um e mo i ual é econs uído le ando em con a o nome Совии: es e e a o nome do
lendá io […] undado e dissemina o […] do i o de c emação en e os po os pagãos, cuja his ó ia
é desc i a na inse ção ei a em 1261 pelo copis a da adução ussa da […]C ônica[…] de John
Malalas. Em essência, es e é um nom de agen e do Sla onic […]šau i La oe[…], […] op o[…], […] o
mo e[…], […] o h ow[…] […] […] […] […] […] so a i, […] […] p a. […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […]
[…] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […]
[…] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […]
[…] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] <unk O homólogo
uc aniano des a pala a é ep oduzido no diale o (diale os da es epe) sa ijnik […]hook (pa a um
caldei ão de e o undido) […], […]baking ay o b ead[…] (Dialek olohična anke a no. 17, 2015)
com uma ex ensão da ogal aiz **a **, que é a a pa a os ep esen an es esla os des e ninho
e imológico. Em con as e com o lexema p o o-bal ico, aqui ap esen ou uma semân ica mais
a caica e p o ana, isolando o e mo écnico esla o da língua dos VS: Sla s […]o - o k[…], […]baking
shee , <unking ay[…] um disposi i o i ual com o auxílio do qual um obje o é colocado no ogo.
showsasimple mo phologyo he o me wi hawo d- o ma ioncomplica ion
(su ixal inno a ion in -ьn-ikъ) o he la e , c . Bal ic (Old Li huanian?)
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * 2.
Unidades aseológicas com a iden idade gené ica de um dos componen es. Es a ca ego ia de
composi iono whichin heselanguagesisgene icallyiden ical.
Rega ding heplayingo henameo heboa dasaeuphemis icdesigna ion
exemplos ambém é ep esen ada po unidades aseológicas com componen es nuclea es
[…] os nomes do olho e do co ação, que são e imologicamen e idên icos em li uano e esla o:
Li h. Ding i iš akių (Galnai y ė e al. 1989: 76): Uk . znik оче знутий (Li h. diñg i […] o
disappea […], […] o anish[…]: Uk . зну изкнути Li h. з. […] = esconde , desapa ece ;
Li h. Iš (nuo) senų seno ės (desde empos an igos, desde empos imemo iais, desde dias
an igos; Galnai y ė e al. 1989: 125; Lybe is 1971: 657): Uk . z давних давен. Semelhança
ipológica mui o p óxima: li h. sẽnas […] […] + senó ė […] […] an iqui y[…], […] an ique […] com
subs . adj. plu . давній […] + plu .
*Dawn […]an iguidade[…];
Li h. Po akių (akimis) (pe an e os olhos, na en e dos olhos; Galnai y ė e al. 1989: 271):
uкр. na очах (V. Užčenko, D. Užčenko 1998: 121); Li h. Rž i akį (pa a a ai os olhos;
Galnai y ė e al. 1989: 282): Uk . різати óко (óчі) (se des aca acen uadamen e, se
pe cep í el), c . Здалеку эта мишанина стилів різала
око,псувалаархітектурнийансамбль.Алезблизькатібудинкивиросталив
uсій величи й краси (V. Kuche ) (Ho ox6); Li h. Ry i akimis (come (de o a ) alguém com os
olhos, man e os olhos em alguém/algo, ixa o olha em alguém/algo; Galnai y ė e al. 1989: 283):
Uk . їсти (жерти) очима (оком) [кого, что] (ine i á el, olha a en amen e pa a alguém,
mos ando um ce o sen imen o; V. Užčenko, D. Užčenko 1998: 120); Li h. Spaus i ši dį (
esp eme o co ação, a alma (co ação) dói; Galnai y ė e al. 1989: 290): Uk . s dce стисло (Li h.
suspáus i […] squeeze[…], […] p ess[…]: Uk . стискáти,
"O mesmo";
6 Disponí el em: h ps://go oh.pp.ua [accesso 23.08.2024].
S aipsniai A igos 163 e 163
Li huanian–Uk ainian Language Pa allels:
E ymological Rela ionship and Typological Simila i y
Li h. Ši dis plyš a (o co ação (alma) é asgado (em pedaços); Galnai y ė e al. 1989:
306): Uk . серце крається (alguém es á so endo, a o men ado, p eocupado), (роз)краяти
(різати) co ação (expe imen a /causa angús ia men al; V. Užčenko, D. Užčenko
1998: 167) (plýš i […]a acha […], […]a di idi […], […]a es ou a […], […]a asga […]: крается […]is o n[…],
"di idido", "co ado";
Li h. Šuns akis u ė i (não há e gonha nos olhos de ninguém; nem e gonha nem consciência;
Galnai y ė e al. 1989: 308): Uk . oči u Si ka poza i, očy u Si ka (Ryabka) poza i (pe de o senso
de e gonha, a dignidade de alguém; V. Užčenko, D. Užčenko 1998: 12) onde Si ko = 12 onde Si ko
= nomes gene alizados pa a um cão de quin al cinzen o ou a iado, mui as ezes usados como
nomes. Como esul ado, há uma coincidência quase comple a an o do con eúdo ideológico do
apelido como um odo quan o da semân ica de seus componen es em li uano e uc aniano: šu. šu. ,
, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Va na nenešė kaulo (= não oi de odo;
F[…]e7): Uk . kudi oon kiš ok ne zanosić (V. Užčenko, D. Užčenko 2005: 78) No en an o, com a
imagem mi opoé ica ge al inco po ada, o análogo uc aniano (p o o-esla o * o ně, * o na: li h.
a[…]nas, á na) ainda em um signi icado ligei amen e di e en e: aqui, ao con á io do li uano,
não é a ausência dos esul ados do e en o ( isai nebu o) que é a ualizada. Em conclusão,
de emos no a mais uma co espondência ex ual, a sabe , Li h. Pe kūno ąžuolu: usso an igo
(Galicia) Пероуновъ дубъ no mi ologem sob e o ca alho do deus do o ão (o Deus Sup emo dos
esla os e bál icos), cujo nome é e imologicamen e idên ico e es u u almen e p óximo en e
os li uanos e esla os, c . Li h. Pe kūno ąžuolu adinamas Kupiškio . Bėdos ganyklose. Didelio
ąžuolo kamienas išpu usiu idu iu. Jis dėl o aip adinamas,
kady ag iausmosudaužy as”(Balys1937:163,197)alongwi hOldRussian.
“АѿтоигорыдоПерѹнова ДѹбагорѣСкломь.аѡтъПерѹноваДѹба
a é B.I.H.I.G.O.V.E. na "Ca a de Le Danilo ich, P íncipe da Galiza, pa a o Bispado de
Pe emyska", 1302 ( […]alo annaja g amo a 1854: 317; pa a mais esc i o em uma língua que mais
de ailson hismy hologem,seeI ano ,Topo o 1974:14–16).Thecha e was
a de o mou a base de alguns dos diale os do sudoes e da Uc ânia.
7
A ailablea :h ps://www.lie u iuzodynas.l / azeologizmai/Va na[accessed23.08.2024].
OLEKSANDRAV.POPOVA,OLGAA.KOPUS,OLEKSANDRAO.MORHUN
Ac a Linguis ica Li uanica 164 XCI cu a i os (mágicos) ei iços e aseologia.
4.4. Typologicalanalogiesa he ex le el
Typologicallysimila ma e ialis oundin olklo e ex so une al i uals,
1. Li h. O mano mo inėlei buda oja ė iškėlę bal ų len elių be s iklinių 1882:
281): Uk . Che nihi Яка твоя дориженька смутна та невесела! /
langelių, be du elių: nema ysi saulelės už ekan nei saulelės nusileidžian ”(LD
Яка твоя хаточка темна та невидная,/Що нї дверичок, нї оконечка, нї
um sone o jus o... (Podolia) Já que eu e deixo pa a mim Ci i não
мав у чім жити? / Маленької, новенької – Без дверец і віконец, / Щоби сонце
não загрило и витер не завияв, без лавичок, без поличок (S encickyj 1912: 37, 65). Pode-se
ci a um p o é bio com um conjun o léxico mais comple o, delineando o con o no
p agmá ico e simbólico do ex o e equipa ando-o concei ualmen e com
Li huanian,c .L i (in he o me Ra skydis ic )“Мій господарейку. […] Чи
ти не мав свої хатинойки? / А там тобі збудували такую малейкую, що
в нї нема анї дверойків, анї воконяйків, що там навіт вітер не завіє, анї
O sol não b ilha (S encickyj 1912: 63).
Thus,weha e e ysimila ex con ou s:Li h.[buda oja]&[ ė iškėlę bal ų
"O nome ""Len elius"" como um nome eu emís ico pa a um caixão (uma casa pa e na ei a de
ábuas b ancas) e ""Len elius"" e ""Len elius"" são semelhan es em alguns de alhes: 1) o sol,
[хатка, хаточка, хатинойка] & [Без дверец, дверичок, дверойків] &
[Без віконец, оконечка, воконяйків]&[сонечко, сонце].Bo h ex ma ices
que não nasce ou se põe pa a o alecido (li uano) e não se aquece (uc aniano); 2) o uso de nomes de
concei os que apoiam o lamen o exclusi amen e na o ma diminu i a com su ixos -el2. Li h.
""Len "" é ""Len "" em li uano." Nuėjo K is us s eikas, neskauda koja, aip egu neskauda
(Li huanian)VS-к-/-оч-к-/-еч-к-, -ьц-, -ой-к- (-яй-к-)(Uk ainian).
Jonui (ligonio a das a ba plaukų spal a). […] C is o es a a andando em uma pon e e a ba a
ans e sal queb ou e a pe na de C is o icou sangue ugamoваєтця (E imenko, ed., 1874: 14). 3.
Li h. Ugnia ys as k aujas, papa čio žiedas. Ap imo upė. Tegul ši as k aujas nus os ekė . […]
s uck. Ch is wen heal hy, his leg didn’ hu , so le Jonas’s (name o hai colou o
he sick pe son) no hu ei he (Balys1951:72,no.477):Uk .:Ишов Христос,
ступив на трость, трость уламалась, кровь угамовалась, цвето цветаєтьця,
Sangue a den e, lo de samambaia e melha. O io acalmou-se. Deixe es e sangue pa a de lui
(Balys 1951: 76, no. 503, Š enčionys): uкр. Вогняна кров, egião de Kha ki (H omko 2008: 42).
червона папороть. Вгамовалась річка. Нехай буде клята кров, котра тече,
4. Vamos p es a a enção às unidades aseológicas li uanas e uc anianas com a ase рябий
кінь ([…]ca alo manchado[…]): ma gas a klys […] uma co de casaco bas an e a a, po an o
S aipsniai A igos 165 e 165
Li huanian–Uk ainian Language Pa allels:
E ymological Rela ionship and Typological Simila i y
pe cep í el e ambígua em e mos de a i ude das pessoas em elação a ela, c . a c ença
li uana de que […]uma menina se casa á quando um ca alo manchado a a essa seu caminho[…]
(Nepokupnyj 1979: 135). C . Li h. Nusi Uk ša kaip ma gas a klys ( ocê chama á a si mesmo, como
um ca alo manchado): dial Pol a a.
Coili […] sob e dispa a es.
5. ases que jogam com a imagem mi ológica de pisa a g ama como ida: li . dial. da ilgai
žolę mins senis (=8) o elho ai pisa a g ama po um longo empo, ou seja, […] i e […]): uk .
dial. wes e nnihi
Jomuhohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho-
hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho-
hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho-
hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho-
hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho-
hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho-
hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho-
hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho-
hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho-
hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho-
hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho-
hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho 6. A imagem da Lua como um
pas o de o elhas com chi es em enigmas: Li h. Laukas nema uo as, a ys neskai y os, piemuo aguo as […] […] O campo é imenso, as o elhas são inume á eis, o pas o em chi es […]; Pie os nema uo os, a ys neskaičiuo os, piemuo aguo as […] […] Os p ados não são medidos, as o elhas não são con adas, o pas o em chi es […] (O céu, as es elas e a Lua) (Lau in Uk kienė 2019: 298): Odin ne za yane, bidlo ne za ychni, pas uchniyga (A Lua, o céu e as es elas) (Nomys: 1993: 637), pas uchni o ckoe, o ino o.
пастух овець лічив. / Вийшло сонечко з-за гаю… / Де вони тепер – не знає
(A Lua e as Es elas) (Zahadky8) 7. Uma imagem zoomó ica da Lua como um ou o
ca eca, um boi ou um ca alo olhando a a és do po ão (em enigmas):
Li h. Laukas jau is p o a us žiū i ‘The bald bull is looking h ough he ga e (The
Moon) (Lau inkienė 2019: 298): Uk . Лисий вил через ворота дивития (The Moon) (Nomys
1993: 637). C . Li h. laũkas ‘wi h a whi e bald he ga e (The Moon) (Lau inkienė 2019: 298):
spo (ma k)on he o ehead’;
Li h.Laukas a klys p o a us žiū i–‘Thebaldho seislooking h ough
Uk . Лисий кінь у ворота загляда (Mon h) (Nomys 1993: 637). ês mon anhas, o ou o
ugindo (Thunde s o m) (Lau inkienė 2019: 299): Uk . Ревнув вил за сто гір, за сто
8. A zoomo phic image o a hunde s o m/s o m as a bull/ox oa ing
behind hemoun ains:Li h.Už ijų kalnų jau is baubia(Pe kūnija)–‘Behind
річок, за сто пичок... (Thunde , and also a bell) (Nomys 1993: 638).
8 Disponí el em: h ps: do idka.biz.ua/zagadki-p o-misya s/ [accesso 23.08.2024].
OLEKSANDRA V. POPOVA, OLGA A. KOPUS, OLEKSANDRA O. MORHUN 166
Ac a Linguis ica Li huanica XCI
5. Conclusão
Pa ece-nos que, na g amá ica compa a i a das línguas bál icas e esla as, os con o nos de uma
seção que ab ange as an igas elações exclusi as en e os dois g upos de diale os con a o
undo dos ou os es ão cla amen e delineados; em qualque caso, apenas esboçamos um
p og ama de abalho em uma di eção mais es ei a da linguís ica bál ico-esla a, des acando os
ângulos de pesquisa mais p omisso es, cujos esul ados dependem in ei amen e da quan idade e
qualidade dos dados cole ados; po exemplo, a ques ão da e imologia uc aniana em elação às
unidades li uanas não é mui o in e essan e na á ea de in e ação en e os esla os e os ances ais
do Al o Dniepe .
A a e a de iden i ica co elações e imológicas no ní el léxico mos a algum "des oque"
emá ico das co espondências, sua pe ença a um g ande núme o de g upos emá icos. No
en an o, nes a di e sidade emá ica, podem se is os á ios pon os impo an es. Em
p imei o luga , es es são elemen os da e minologia social ge al (Li h. d aujgalas: Uk .
d aujogalik; Li h. pus ěb olis: Old. Polb áť), em segundo luga , ale a pena en a iza á ios
e mos écnicos (Old Uk ainian (?) *šo ēj(a)s* Uk so (a)s: Sla onic * sajjjjjjj·nik; Li h. klpa.
(Li h. uk. bez-; Li . uk. š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-;
š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -;
-; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -
possiblypa lya isingasa esul o loan ansla ion(bo hBal o-Sla onicand
Sla onic-Bal ic)basedongene icallycommonbuildingma e ial( oo s,a ixes).
Uc aniano.
S aipsniai A igo 167.o
Li huanian–Uk ainian Language Pa allels:
E ymological Rela ionship and Typological Simila i y
Os análogos ex uais que demons am a mesma composição e imológica em li uano e uc aniano
são p incipalmen e unidades ph aseológicas, combinações de pala as es á eis com ca ga
ideológica semelhan e ou idên ica. É digno de no a que mesmo uma seleção limi ada de unidades
ph aseológicas com dois diale os nuclea es en ol idos no sis ema de associações e
signi icados cul u ais (li . akis. uk . akis; li . uk . akis. ak) e ela não apenas elemen os comuns
do ex o bal o-esla ônico a dio; o con eúdo ideológico ela i amen e idên ico das ases em
ambas as línguas (c . li . uk . akis. ak) é ambém con i mado pela es abilidade de al elemen o
(mui as ezes pe encendo a uma mesma idade ou a ou os con ac os). É imp o á el que as
analogias ipológicas li uano-uc anianas sejam aciden ais, p incipalmen e de ido à sua
na u eza sis emá ica, que ge almen e é uma consequência do p oje o de expe iências
cul u ais comuns (a é as meno es nuances semió icas) usando modelos semân icos idên icos.
As pe spec i as planejadas pa a o desen ol imen o das an igas elações linguís icas
bal o-esla as, ep oduzidas nos pa alelos li uano-uc anianos sepa ados, com a de ida a enção
ao ma e ial, podem o nece abundan e ma e ial pa a gene alizações eó icas.
REFERENCES
Amb azasSaulius1993:Daik a a džių da ybos aida 1: Lie u ių kalbos eiksmažodiniai
ediniai,Vilnius:Moksloi enciklopedijųleidykla.
Amb azasSaulius2000:Daik a a džių da ybos aida 2: Lie u ių kalbos a dažodiniai
ediniai,Vilnius:Moksloi enciklopedijųleidybosins i u as.
Anikin Aleksand E. 1998: Аникин, Александр Е. Этимология и балто-
славянское лексическое сравнение в праславянской лексикографии.Материалы для
балто-славянского словаря [È imologijaibal o-sla janskoeleksičeskoes a nenie
p asla janskojleksikog a ii.Ma e ialydljabal o-sla janskogoslo a ja],вып.[ yp.]1
(*a- – *go-),Новосибирск:РАН.СО;Институтфилологии[No osibi sk:RAN.SO;
Ins i u ilologii].
OLEKSANDRAV.POPOVA,OLGAA.KOPUS,OLEKSANDRAO.MORHUN
168 Ac aLinguis icaLi huanicaXCI
Balys Jonas 1937: Pe kūnas lie u ių liaudies ikėjimuose. – Tau osakos da bai 3,
149–238.
Balys Jonas 1951: Liaudies magija i medicina, Blooming on, Indiana: Lie u ių
au osakoslobynasII.
Ba onas Jonas 1967:Rusų–lie u ių kalbų žodynas / Русско–литовский словарь
[Russko–li o skijslo a ’] 1,suda y as,panaudojan spausdin ąi ank aš inęmedžiagą,
ku iąsu inkoJ.Ba onas,pa .V.Ba onas,V.Galinis,Vilnius:Min is.
BezlajF ance1966:Einigeslo enischeundbal ischelexischepa allelen.–Linguis ica
8(1),63–81.
B ods’ka Ka e yna A. 1979:Бродська,КатеринаА.Усталенівисловивмові
народних промислів [Us aleni yslo y mo i na odnych p omysli ]. – Сборник
материалов научной конференции студентов КГПИ им. А. С. Пушкина [Sbo nik
ma e ialo naučnoj kon e encii s uden o KGPI im. A. S. Puškina], Кировоград:
КГПИ[Ki o og ad:KGPI],33–35.
BūgaKazimie as1958:Rink iniai aš ai1,Vilnius:Poli inėsi mokslinėsli e a ū os
leidykla.
ČekmanVale ijN.1972:Чекман,ВалерийН.Кпроблемелитовско-белорусских
лексических связей [K p obleme li o sko-belo usskich leksičeskich s jazej]. –
Bal is ica8(2),147–156.
Dialek olohičnaanke a2015:Діалектологічна анкета( відповіді)[Dialek olohična
anke a ( idpo idi)], укл. Т. В. Громко [ukl. T. V. H omko], Кіровоград: БВ
[Ki o og ad:BV].
E imenkoPe S.,ed.1874:Ефименко,ПетрС.,ред.Сборник малороссийских
заклинаний [Sbo nik malo ossijskich zaklinanij], Москва: Университетская
типография[Mosk a:Uni e si e skaja ipog a ija].
EndzelīnsJānis1971:Da bu izlase če os sējumos1,Riga:Zinā ne.
ESSJ II –Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси-
ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij
ond]2(*bez–*b a ъ),ред.O.H.Трубачёв[ ed.O.N.T ubačio ],Москва:Наука
[Mosk a:Nauka],1975.
ESSJ III –Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси-
ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij
ond]3(*b a ьcь–*cь ky),ред.O.H.Трубачёв[ ed.O.N.T ubačio ],Москва:
Наука[Mosk a:Nauka],1976.
S aipsniai / A icles 169
Li huanian–Uk ainian Language Pa allels:
E ymological Rela ionship and Typological Simila i y
ESSJ IV –Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси-
ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij
ond]4(*čaběni i–*děl’a),ред.O.H.Трубачёв[ ed.O.N.T ubačio ],Москва:
Наука[Mosk a:Nauka],1977.
ESSJ VI –Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси-
ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij
ond]6(*e–*gol a),ред.O.H.Трубачёв[ ed.O.N.T ubačio ],Москва:Наука
[Mosk a:Nauka],1979.
ESSJ IX –Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси-
ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij
ond]9(*jьz–*klenьje),ред.O.H.Трубачёв[ ed.O.N.T ubačio ],Москва:Наука
[Mosk a:Nauka],1983.
ESSJXIII–Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси-
ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij
ond]13(*k oměži ъ–*kyži i),ред.O.H.Трубачёв[ ed.O.N.T ubačio ],Москва:
Наука[Mosk a:Nauka],1987.
ESSJXV–Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси-
ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij
ond]15(*lě ina–*lokačь),ред.O.H.Трубачёв[ ed.O.N.T ubačio ],Москва:
Наука[Mosk a:Nauka],1988.
ESSJXVI–Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси-
ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij
ond]16(*lokadlo–*lъži ьcь),ред.O.H.Трубачёв[ ed.O.N.T ubačio ],Москва:
Наука[Mosk a:Nauka],1990.
ESSJXIX–Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси-
ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij
ond]19(*męs(’)a ь–*mo zakъ),ред.O.H.Трубачёв[ ed.O.N.T ubačio ],Москва:
Наука[Mosk a:Nauka],1992.
ESSJXXV–Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси-
ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij
ond] 25 (*ne odi i – *no o ьnъ(jь)), ред. O. H. Трубачёв [ ed. O. N. T ubačio ],
Москва:Наука[Mosk a:Nauka],1999.
ESUM I – Етимологічний словник української мови1(А–Г) [E ymolohičnyj
slo nykuk ajinskojimo y1(А–G)],ред.О.С.Мельничук[ ed.O.S.Mel’nyčuk],
Київ:Науковадумка[Kyji :Nauko adumka],1982.
OLEKSANDRAV.POPOVA,OLGAA.KOPUS,OLEKSANDRAO.MORHUN
170 Ac aLinguis icaLi huanicaXCI
ESUMIII–Етимологічний словник української мови3(Кора–М)[E ymolohičnyj
slo nykuk ajinskojimo y3(Ko a–M)],ред.О.С.Мельничук[ ed.O.S.Mel’nyčuk],
Київ:Науковадумка[Kyji :Nauko adumka],1989.
ESUM IV –Етимологічний словник української мови4(Н–П) [E ymolohičnyj
slo nykuk ajinskojimo y4(N–P)],ред.О.С.Мельничук[ ed.O.S.Mel’nyčuk],
Київ:Науковадумка[Kyji :Nauko adumka],2003.
ESUM V –Етимологічний словник української мови5(Р–Т) [E ymolohičnyj
slo nykuk ajinskojimo y5(R–Т)],ред.О.С.Мельничук[ ed.O.S.Mel’nyčuk],
Київ:Науковадумка[Kyji :Nauko adumka],2006.
ESUM VI –Етимологічний словник української мови6(У–Я) [E ymolohičnyj
slo nykuk ajinskojimo y6(U–Ja)],ред.О.С.Мельничук[ ed.O.S.Mel’nyčuk],
Київ:Науковадумка[Kyji :Nauko adumka],2012.
F aenkelE ns 1962:Li auisches e ymologisches Wö e buch1,Heidelbe g,Gö ingen:
Ca lWin e andVandenhoeck&Rup ech .
F aenkelE ns 1965:Li auisches e ymologisches Wö e buch2,Heidelbe g,Gö ingen:
Ca lWin e andVandenhoeck&Rup ech .
Fe–F azeologizmų žodynas, pa . I. E many ė,O.Kažukauskai ė, G. Nak inienė,
Z. Šimėnai ė, A. Vilu y ė, ed. J. Paulauskas, Lie u ių kalbos ins i u as, 2001,
e. a ian as.A ailablea :h ps://www.lie u iuzodynas.l / azeologizmai.
Galnai y ėElzė,PikčilingisJuozas,Si ickienėMa ija1989:Mokyklinis
lie u ių– usų kalbų azeologijos žodynas,Kaunas:Š iesa.
Ho ox –Горох.Фразеологія[Ho och.F azeolohija],a ailableonline.A ailablea :
h ps://go oh.pp.ua.
H inčenkoBo ysD.1958:Грінченко,БорисД.Словарь української мови1(А–
Ж)[Slo a ’uk ajinskojimo y1(A–)],Київ:Вид-воАНУРСР[Kyji :Vyd- oAN
URSR].
H omko Te jana V. 2008: Громко, Тетяна В. Діалектологічно-фольклорні
матеріали говірок Центральної України[Dialek olohično- ol’klo nima e ialyho i ok
Cen al’nojiUk ajiny],Кіровоград:БВ[Ki o og ad:BV].
H omko Te jana V. 2017:Громко,ТетянаВ.Матеріалидословникаговірок
української мови [Ma e ialy do slo nyka ho i ok uk ajinskoji mo y]. – Наукові
записки [Nauko i zapysky], вип. [ yp.] 160, сер. Філологічні науки: S udia
semasiological [se . Filolohični nauky:S udia semasiologica],Кропивницький: РВВ
ЦДПУім.В.Винниченка[K opy ny sky:RVVCDPUim.V.Vinničenka],239–253.
S aipsniai / A icles 171
Li huanian–Uk ainian Language Pa allels:
E ymological Rela ionship and Typological Simila i y
IliadiOleksand I.2013:Іліаді,ОлександрІ.ЗономастичногоархівуІнституту
української мови НАНУ [Z onomas yčnoho a chi u Ins y u u uk ajinskoji mo y
NANU]. – S udia linguis ica e ju idica. 2012–2013: зб. наук. праць / відп. ред.
О.І.Іліаді[zb.nauk.p ac’/ idp. ed.O.I.Iliadi],Кировоград:КІРоЛ[Ki o og ad:
KIRoL],137–149.
Iliadi Aleksande I. 2023:Sla o-I anicaII:CompoundWo dswi hSla .*sla -,
*slux-:I an.*ś aa-,*ś auša-,*ś ū a-(agains Bal icandGe manicBackg ound).–
Ac a Linguis ica Li huanica89,39–74.
I ano Vjačesla V., Topo o Vladimi N. 1974:Иванов,ВячеславВ.,
Топоров,ВладимирН.Исследования в области славянских древностей (Лексические
и фразеологические вопросы реконструкции текстов) [Issledo anija oblas i
sla janskichd e nos ej(Leksičeskiei azeologičeskie op osy ekons ukcii eks o )],
Москва:Наука[Mosk a:Nauka].
K egždysRolandas2012:Крегждис,Роландас.Данныекреконструкциибалто-
славянскогопохоронногообряда:кашуб.dono a‘молоко’(лексико-семантические
параллели балто-славянского ареала) [Dannye k ekons ukcii bal o-sla janskogo
pocho onnogoob jada:kašub.dono a‘moloko’(leksiko-seman ičeskiepa allelibal o-
sla janskogoa eala)].–S udia my hologica sla ica15,217–230.
Labuda Ge a d 1974:Zes osunkówjęzykowychkaszubsko-p uskich.–Słowianie
w dziejach Eu opy: s udia his o yczne ku uczczeniu 75 ocznicy u odzin i 50-lecia p acy
naukowej p o eso a Hen yka Łowmiańskiego: om p zygo owany p zez Je zego
Ochmańskiego,Poznań:Wydawnic woUniwe sy e uim.A.Mickiewicza,75–83.
Lau inkenė Nijolė 2019: Лауринкене, Нийоле. Мифологический образ неба
вбалтийской традиции [Mi ologičeskij ob az neba bal ijskoj adicii]. –Балто-
славянские исследования [Bal o-sla janskie issledo anija] 20: сборник научных
трудов– [sbo nik naučnych udo ], Москва: ООО «Буки Веди» [Mosk a: OOO
“BukiVedi”],292–316.
LD1882–Lie ù iškos dájnos už ašý os pa An áną Juške ičę Velůnos apìga doje iš žodžiu
Lie ù iu dajninįnku i dajninįkiu/Литовскiя народныя песни, записанныя Антоном
Юшкевичем в окрестностях Велёны со слов литовских певцев и певиц [Li o skija
na odnyja pesni, zapisannyja An onom Juške ičem ok esnos jach Veliony so slo
li o skichpe ce ipe ic]3:Daina 1024–1569,Казань,тип.Имп.ун-та[Kazan’, ip.
Imp.un- a].
Leksykony 1973:Лексикони Є. Славинецького та А. Корецького-Сатановського
(Пам’ятки української мови XVII ст. Серія наукової літератури), підготував до
видання В. В. Німчук [LeksykonyÈ.Sla ynec’koho aA.Ko ec’koho-Sa ano s’koho