scieee Open visual document viewer

Lithuanian–Ukrainian Language Parallels: Etymological Relationship and Typological Similarity

Oleksandra V. Popova; Olga A. Kopus; Oleksandra O. Morhun

Abstract

The article aims to confirm an important hypothesis about the existence of separate parallels in the Lithuanian and Ukrainian languages. The absence of common areal boundaries of both languages with striking correspondences at different levels indicates the preservation of common lingual relics of the era of ancient contacts between speakers of Baltic and Slavonic dialects. The exclusivity of the Lithuanian-Ukrainian isoglosses, which do not extend to other languages of the Baltic and Slavonic groups of the Indo-European language family, is most likely the result of close lingual interaction between the Eastern Slavs and the ancestors of modern Lithuanians on the territory outlined by the river network of tributaries of the Dnipro in its upper reaches. Some of the relics turned out to be resistant to evolutionary processes, due to which they “survived” to our time as part of the descendant languages of ancient dialects. Preliminary data collection and linguistic analysis show that very close structural-etymological encounters are presented at several levels of the Lithuanian and Ukrainian language systems, namely, lexical, word formation and textual (phrases with a genetically common composition). The authors include typologically very close textual analogies at the phraseological level among the evidence of the development of joint innovations introduced by the ancestors of the speakers of Lithuanian and Ukrainian speech, which are probably based on common semantic-semiotic models generated by common cultural experiences of the two ethnic groups in the process of contacts.

Full text

S aipsniai A igos 147 e OLEKSANDRAV.POPOVA Sou hUk ainianNa ionalPedagogicalUni e si y Nomeado em homenagem a K. D. Ushinsky (ORCID id: o cid.o g 0000-6244-5473) Campos de pesquisa: ensino de inglês e chinês pa a u u os adu o es e in é p e es ( e amen as de ensino e undo socio-polí ico pa a o desen ol imen o de habilidades de comp eensão audi i a, ala, lei u a e esc i a), Es udos de T adução (análise do discu so, adequação da adução, compe ência de adução, ques ões á icas e es a égicas da adução), Linguís ica Ge al, Linguís ica Compa ada, e c. OLGA A. KOPUS Uni e sidade Nacional Pedagógica do Sul da Uc ânia em homenagem a K. D. Ushynsky ORCID id: o cid.o g/0000-0003-1235-2997 Campos de pesquisa: P oblemas de Didá ica Linguís ica, Es ilís ica Linguís ica, Linguís ica Cogni i a, e c. OLEKSANDRA O. MORHUN (em inglês) Uni e sidade Nacional Pedagógica do Sul da Uc ânia com o nome de K. D. Ushynsky ORCID id: o cid.o g/0000-0003-3382-0155 Campos de pesquisa: Ensino de inglês e chinês pa a u u os adu o es/in é p e es, Es udos de T adução, e c. DOI: doi.o g/10.35321/all91-06 (em inglês) LITUANO-Uc aniano Pa alelos de línguas: E imológico RELACIONAS E TYPOLOGICALSIMILARITY OLEKSANDRA V. POPOVA, OLGA A. KOPUS, OLEKSANDRA O. MORHUN A Comissão concluiu que a Comissão não cump iu as ob igações deco en es do a igo 107.o, n.o 1, do T a ado. 148 Ac a Linguis ica Li uanica XCI Li uânia e pa alelos uc anianos: e imologinis yšysi  ipologinispanašumas Ano ação O a igo em como obje i o con i ma uma hipó ese impo an e sob e a exis ência de pa alelos sepa ados nas línguas li uana e li uana.A ausência de á eas comuns de diale os bál ico e esla o.A exclusi idade dos isoglossos bounda ieso bo hlanguageswi hs ikingco espondencesa di e en le elsindica es hep ese a iono commonlingual elicso  hee ao ancien con ac sbe weenspeake s li uano-uc anianos, esla os o ien ais e an epassados dos uc anianos mode nos no e i ó io delineado pela whichdono ex end oo he languageso  heBal icandSla onicg oupso  heIndo- Eu opeanlanguage amily,ismos likely he esul o closelingualin e ac ionbe ween he ede lu ial de a luen es do Dnip o em seu cu so supe io .Algumas das elíquias e ela am se línguas descenden es de diale os an igos.A cole a p elimina de dados e análise linguís ica mos am que encon os esis an  oe olu iona yp ocesses,due owhich hey“su i ed” oou  imeaspa o  he es u u al-e imológicos mui o p óximos são ap esen ados em á ios ní eis dos sis emas de linguagem li uana e uc aniana, a sabe , o mação de ases, ex o, e imologia, e imologia, (ph aseswi hagene icallycommoncomposi ion).Theau ho sinclude ypologically e y commoncul u alexpe ienceso  he woe hnicg oupsin hep ocesso con ac s. Li uano, uc aniano. ANOTACIJA (em inglês) S aipsnyje siekiama pa i in i s a bią hipo ezę dėl a ski ų pa alelių egzis a imo Li uânia e uc anianos kalbose. Abiejų kalbų bend o papli imo plo o ibų nebu imas i yškūs a i ikmenys ski inguose kalbų lygmenyse odo, kad y a išlikusių bend ų kalbos elik ų iš seno ės bal ų i a miejų kalbėjusių kon ak ų epochos. Lie u ių i uk ainiečių g upių, g eičiai y a glaudiai y ų i daba inių lie u ių izoglosųišski inumas,neapiman iski ųindoeu opiečiųkalbųšeimosbal ųi sla ųkalbų kalbinės p o esnės są eikos jų e i o ijoje, Dojniep ous in akės į aukš upeliu, p ocesai i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i ikišiųlaikųkaipsenųjų a miųpalikuoniųkalbųdalis.P elimina iųduomenų inkimas i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i i  S aipsniai / A icles 149 Li huanian–Uk ainian Language Pa allels: E ymological Rela ionship and Typological Simila i y ESMINIAI ODIAI: pala as, pala as da yba, e imologia, ex os, azeologia, li uanianos, uc anianos. 1. INTRODUÇÃO As coincidências sis êmicas em línguas elacionadas ge almen e não se limi am a um único ní el: quan o maio o g au de pa en esco gené ico das línguas, maio o peso de seu ocabulá io henumbe o  hei subsys ems ha  e ealasinglep incipleo o ganiza ion. And,o cou se, hecloses  ela ionshipo languagesde e mines hespeci ic comum, ou seja, a p esença em seus léxicos de análogos lexicais in ei os com uma aiz comum e ou a ixos. Uma si uação semelhan e exis e no caso das línguas esla as e bál icas, cujos pa adigmas g ama icais, léxico, mo ologia de pala as, mo ologia ( epe o io de mo emas aiz e unção), á ios modelos de o mação de pala as e semân ica são equen emen e elacionados como "gêmeos". Isso é ób io mesmo com os esul ados da e olução oné ica (po exemplo, con ação p o o-esla ônica de di ongos, e lexão de PIE *) e mo ológica, que alienou as línguas. Es e enômeno na linguís ica compa a i a-his ó ica é adicionalmen e explicado no âmbi o de á ias eo ias, sendo as p incipais: 1) a eo ia da unidade linguís ica esla on-esla ônica ou bal o-esla ônica, 2) a eo ia da o mação de dialec os independen es de língua bál ica (Vik o V. Sem dú ida, o sis ema de co espondências es ei as en e os esla os e os bál icos não pode se conside ado de o ma simpli icada e di e a, uma ez que a semelhança sis êmica é o mada po á ios a o es - uma he ança indo-eu opeia comum e ino ações comuns du an e os con a os a eais. "Oleksand a V. Popo a, Olga A. Kopus, Oleksand a O. Mo in, 150 Ac a Linguis ica Li anska X.I., po si só, nos le a a ala sob e a con e gência das línguas dos dois g upos e o su gimen o de no as o mações conjun as em di e en es épocas; no en an o, as línguas indi iduais de ambos os g upos já são uma indicação di e a das an igas elações dialec ais da e a he common elemen s o he lexical sys ems wi hin Sla onic and Bal ic a e dis ibu ed une enly, i.e. hey o en connec no all, bu only p o o-indo-eu opeia, bem como os aços de um mapa an igo de con a os bal o-esla os, ajudam a escla ece a di e enciação dialec al de ambas as línguas, po exemplo, as isoglosses imeo  heBal o-Sla onicin e ac ion,whichdidno ha ea“ on al”cha ac e , co e ingalldialec sa once,bu localspeci ici y,sincei a ec edonlyapa  sepa adas que ligam as línguas ""Bezla"" com as línguas ""Slo ene"" (1968-1983), e mais ecen emen e com o ""I.""" 2.1 De e-se no a que não são apenas as unidades o madas du an e a e a de con a os en e os alan es das duas p o o-linguas que exibem um ca á e sis êmico: é bem possí el ala com con iança sob e uma he ança esla a-bál ica comum (bas an e an iga) da e a de in e ação en e línguas indi iduais dos dois g upos ( e , po exemplo, isolexos nas línguas dos esla os da Pome ânia, dos caçubos e dos an igos p ussianos (Labuda, Popo ska-Tabo ska, 1974), e elando a na u eza complexa das an igas elações esla as-bál icas). (Čekman, 1972, p. Mas no caso das línguas dos esla os bál icos e dos bál icos, udo es á cla o: seus e i ó ios de esidência são con íguos, e a consequência de con a os his ó icos o am ino ações comuns em sua ala. ao con á io, o p oblema é ap esen ado pelos pa alelos li uano-uc aniano, no á eis pelo a o de que exis em em línguas cujas á eas não êm on ei as comuns. Algumas dessas semelhanças podem emon a ao empo dos mais an igos con a os en e os bál icos, os an epassados dos alan es do li uano mode no, e os p o o-esla os, cujos diale os mui o mais a de pa icipa am da gênese dos diale os da língua uc aniana. S aipsniai A igos 151 e 152 Li huanian–Uk ainian Language Pa allels: E ymological Rela ionship and Typological Simila i y O p óp io a o de comunicação en e os esla os de Dnip o e um amo da ibo li uana é indi e amen e con i mado não apenas pelo a o de que pa a as unidades linguís icas uc anianas (he ança ussa an iga) exis em apenas pa alelos li uanos. O subs a o hid onímico bál ico da egião do Dnip o Supe io ambém es emunha em seu a o , explicado apenas po dados da língua li uana. Sublinhamos que o p oblema de iden i ica o pa imónio des es con ac os sepa ados ainda não oi abo dado especi icamen e, embo a seja necessá io no es udo p opos o. hein e es so compa a i e-his o icalg amma ,lexicology,and hee ymology o  heBal icandSla oniclanguages,whichemphasizes he ele anceo  he 2. P opósi o e Obje i os O obje i o p incipal do es udo p opos o, na nossa opinião, é a undamen ação p á ica do p oblema elacionado com a he ança linguís ica comum em li uano e uc aniano, que os dis ingue de ou as línguas dos g upos bál ico e esla o. 1) iden i ica pa alelos e imológicos sepa ados nas línguas li uana e uc aniana; 2) de ec a a in eg idade dos de i ados li uanos e uc anianos o mados de aco do com modelos de o mação de pala as comuns a eles (com a ixos gene icamen e idên icos); 3) de e mina unidades de ex o gene icamen e idên icas […] combinações de pala as que enham uma composição e imologicamen e comum e semân ica p óxima nas línguas li uana e uc aniana (incluindo a soma de ases com componen es e imologicamen e idên icos e con eúdo ideológico p óximo/idên ico pa a ambas as línguas); 4) des aca pa alelos aseológicos li uano-uc anianos ipologicamen e comuns que ilus am um con o no semân ico p óximo. OLEKSANDRA V. POPOVA, OLGA A. KOPUS, OLEKSANDRA O. MORHUN A Comissão concluiu que a Comissão não cump iu as ob igações deco en es do a igo 107.o, n.o 1, do T a ado. 152 Ac aLinguis icaLi huanicaXCI 3. MATERIALANDRESEARCH Me odologia O ma e ial de es udo oi ex aído de on es lexicog á icas das línguas li uana e uc aniana (dicioná ios de ocabulá io li e á io, dialec al, dicioná ios aseológicos e, em meno g au, de ma e iais olcló icos, dicioná ios onomá icos e monumen os esc i os) u ilizando amos agem con ínua. Os mé odos u ilizados no es udo p opos o são os seguin es: e imológico (pa a escla ece a gênese das unidades lexicais e sua mo ologia o iginal), compa a i o-his ó ico (pa a es abelece a iden idade gené ica das o mas compa adas nas duas línguas, pa a en ende os caminhos comuns de sua e olução conjun a e econs ução de p o ó ipos) jun amen e com o mé odo de ipologia linguís ica (pa a escla ece os pad ões ge ais de es u u a e desen ol imen o semân ico de unidades e imologicamen e he e ogêneas em li uano e uc aniano e pa a desc e e a semelhança ipológica no con o no semân ico-ideológico de ases das duas línguas). O p ocedimen o analí ico u ilizado no es udo baseia-se, em e mos ge ais, nos mé odos cien í icos u ilizados na e imologia, nos abalhos sob e a o mação diac ônica de pala as e na semasiologia compa a i a; a lógica e a sequência do seu uso deco em do a amen o do ma e ial na secção seguin e. A p esença de análogos linguís icos in ei os sepa ados (com homogeneidade das pa es da aiz e do a ixamen o) no li uano e no uc aniano, ca ac e izados pela ausência de co espondências o a de ambas as línguas, é in e p e ada como um p odu o da in e ação linguís ica en e alguns alan es de diale os ussos an igos e an igos diale os (condicionalmen e) do ipo bal aico, p ese ados po eles. 2. a ibuímos a o mação de modelos comuns de o mação de pala as ou a sua semân ica de lexemas, unidades aseológicas que não êm um núcleo e imologicamen e comum, mas con êm um pad ão semân ico ipologicamen e idên ico ou p óximo. au ho so  hep oposeda icle ealize ha  hea eao somepa allelsmaybe an impo an  diagnos ic c i e ion o  exclusi i y is he absence o  Russian ac i a ion( e i aliza ion)du ingclose,long- e mcommunica ion o he esul s o sepa a elanguagecon ac sbe ween helanguagesmen ioned. S aipsniai A igos 153 e 153 Li huanian–Uk ainian Language Pa allels: E ymological Rela ionship and Typological Simila i y No âmbi o dos con a os, ambos os diale os an igos desen ol e am elemen os comuns do ex o ( i ual, mi ológico, ju ídico, se conside a mos lexemas aseológicos). uni sasa chaiclegal egula ions)–wo dcombina ionsbuil  omhomogeneous 4.Inace ainsense, he esul so sepa a econ ac scanalsobemani es edin 4. ANALYSISOFTHEMATERIAL 4.1. […]duplos[…] léxicos (iden idades lexicêmicas in ei as) Li h, po a o . D agões: Uk . ou oólik Li h. d aũgalas ‘com ade um de i ado com o o man e -alas de d aũgas co esponde ao ‘ iend’, ‘pal’ (Smoczyński 2019: 332). This Li huanian wo d in Uk ainian coloquial другóлик ‘buddy, o mado pelo su ixo -ик-, adicionado ao caule do a caico *другол (c . ambém o sob enome mode no Друголюк = *Другол-), onde -ол- (p o o-esla ônico -олъ) his o icamen e co esponde a Li h. -alas(Sławski1974:109). Li h, po a o . Ilga-: Uk . Li h. ilgabù nis […] endo uma boca longa (lábios) […], […] de os o longo […] (LK[…]e1) ~ Uk . *do gobé ny, econs uído em elação ao sob enome mode no Do gobé ny compos os são e imologicamen e idên icos a pa es do li uano. O exemplo (Odesa).Asinallo he examplesconside edhe e,bo hpa so  heUk ainian uc aniano é in e essan e, uma ez que pode con e o e lexo esla o o ien al do p o o-esla o *bъ na […] lip[…], cuja geog a ia, de aco do com o ESSJ, é limi ed o heSou hSla oniclanguages(ESSJIII130); Li h. ilgaga is ‘long-headed’ ~ Uk . довгоголóвий ‘ he same’ (used, o  example, when acing he La in Cench us longispinus Fe nald = Ценхрус довгоголовий); 1 Disponí el em: h ps: www.ekalba.l /lie u iu-kalbos-zodynas://ilgabu nis?i=0e187e4a- 7b7-4c3 -b 2c- 51218035453e [acessado em 30.08.2024]. OLEKSANDRA V. POPOVA, OLGA A. KOPUS, OLEKSANDRA O. MORHUN 154 Ac a Linguis ica Li huanica XCI Li h. ilgakãsis […]long-b aided[…] ~ Uk . dial довгокóсий (embo a nes e caso, a con igu ação do isogloss seja um pouco mais complexa: esla o sul-li uano-uc aniano, c . sé io, c oa a dugòkos […]aquele com cabelo longo[…], búlga o дългокóс,Macedonianдолгокос(Sławski,ed.,1979:264wi hou Uk ainianwo d); Li h.ilga inis‘long-hai ed’(LKe2)~Uk ainianдовговóвний‘ hesame’. Li h, po a o . klpa: Uk . [chop] [chop] Li h. klpa […] um laço ob ido depois de c uza ou jun a as ex emidades de uma co da […], […]s i up[…], […]bend[…] (LK[…]e3) ~ Uk . dial. Podolsk. [chowp] […]loop[…] na exp essão de inida začoup i choup […] = ama a um laço (ce ca de um io com uma agulha) (B ods[…]ka 1979: 35), c . P o o-esla ónico *člp i […] ece , compa á el com Li h. k[…]lpo i […] pa a aze laços […], […] pa a se en eda , k[…]lpa […]loop[…] (ES VIUM 337). Li h, po a o . Ne on: Uc ânia. Não, não. V. N. Topo o co elaciona co e amen e a pala a li uana, en e ou as o mas cognadas em esla o e bál ico, com Li h. né i […] o di e[…], nomes esla os de um bu aco, um poço, um início com no - e mais […] com o p o o-indo-eu opeu Tochne * lex-no *- (Topo o 2010a: 204, 205), o ocalismo uc aniano ep oduz o nó p o o-esla o * -ne yn, p ese ando o e, como no e ba i o *ba[…] […], em con as e, po exemplo, com o nó dico nó dico […] o di e[…], um nome esla ono de um bu aco, um poço, um poço […] com o p o o-indo-eu opeu * lex-no […]- (Topo o 2010a: 140, 144). 149–150;2000:159). Li h, po a o . neškas: Uk . Não sei. Li h. neškas po e (LKe5) ~ Uk . dial. несéць he same (ESUM IV 77: não há equi alen e li uano exa o). De i ados do e imologicamen e idên ico 2 Disponí el em: h ps: h ps: h ps: h ps: h ps: h p: liu-kalbos-zodynas/ilga ilnis?i=451 97d14a-486b-a658- 6125 8dcea8 [acessado em 30.08.2024]. 3 Disponí el em: h ps:ekalba.l /lie u iu-kalbos-zodynas://kilpa?i=070/20be -9484-4c14-a2cb- 807382b8beb9 [acessado em 30.08.2024]. 4 Disponí el em: 46b5-ab5e-420948e212de[accessed30.08.2024].  5 A ailable a : h ps://ekalba.l /lie u iu-kalbos-zodynas/ne%c5%a1ikas?i=ed642 76- 0a3-41c - h psekalba.l /lie u iu-kalbos-zodynas://ne %c5%abn/%c4%97?i=3d5de 6d-61b5a1dc-c250300a7c98 [acesso 30.08.2024]. S aipsniai A igos 155 e 155 Li huanian–Uk ainian Language Pa allels: E ymological Rela ionship and Typological Simila i y e bs nèš i […] o ca y[…]: нестú […] he same[…] (pa a elacionamen os, eja: ESSJ XXV 19[…]22; Smoczyński 2019: 1114[…]1115), o mados de aco do com um modelo comum de o mação de pala as com o o man e -[…]kas: -ьcь. Li h, po a o . O an igo uc aniano Polb áť (Li h. pusb olis […]cousin[…] […] pus- […]hal -, semi-[…] + b ólis […]b o he […] (Lybe is 1973: 618) (li e almen e […]hal -b o he […]) […] o an igo uc aniano Polb áť […] V e a e (Lexikon slo en-la insky po Epi anij Sla ekij e A sen Ko o yno sky) (Lexikon name: 48 i.e. […]hal -b o he […]) Um emanescen e do an igo sis ema de designação do g au de pa en esco en e i mãos (S. P. Nepoknyus) que os esla os ambém inham a mesma ideia [c . Ana anians e Le ões] […] o sis ema de designação de pa en esco, mas desapa eceu, deixando apenas 91 […] (S. Nepoknyus). O elho Li h. (?) *šo ēj(a)s/*so ēj(a)s: Esla o. *Sa ejnik (Old Bal ic Li h.?) * Šo ēj (a) s * Šo ēj (a) s como um e mo i ual é econs uído le ando em con a o nome Совии: es e e a o nome do lendá io […] undado e dissemina o […] do i o de c emação en e os po os pagãos, cuja his ó ia é desc i a na inse ção ei a em 1261 pelo copis a da adução ussa da […]C ônica[…] de John Malalas. Em essência, es e é um nom de agen e do Sla onic […]šau i La oe[…], […] op o[…], […] o mo e[…], […] o h ow[…] […] […] […] […] […] so a i, […] […] p a. […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] […] <unk O homólogo uc aniano des a pala a é ep oduzido no diale o (diale os da es epe) sa ijnik […]hook (pa a um caldei ão de e o undido) […], […]baking ay o b ead[…] (Dialek olohična anke a no. 17, 2015) com uma ex ensão da ogal aiz **a **, que é a a pa a os ep esen an es esla os des e ninho e imológico. Em con as e com o lexema p o o-bal ico, aqui ap esen ou uma semân ica mais a caica e p o ana, isolando o e mo écnico esla o da língua dos VS: Sla s […]o - o k[…], […]baking shee , <unking ay[…] um disposi i o i ual com o auxílio do qual um obje o é colocado no ogo. showsasimple mo phologyo  he o me wi hawo d- o ma ioncomplica ion (su ixal inno a ion in -ьn-ikъ) o  he la e , c . Bal ic (Old Li huanian?) * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * 2. Unidades aseológicas com a iden idade gené ica de um dos componen es. Es a ca ego ia de composi iono whichin heselanguagesisgene icallyiden ical. Rega ding heplayingo  henameo  heboa dasaeuphemis icdesigna ion exemplos ambém é ep esen ada po unidades aseológicas com componen es nuclea es […] os nomes do olho e do co ação, que são e imologicamen e idên icos em li uano e esla o: Li h. Ding i iš akių (Galnai y ė e al. 1989: 76): Uk . znik оче знутий (Li h. diñg i […] o disappea […], […] o anish[…]: Uk . зну изкнути Li h. з. […] = esconde , desapa ece ; Li h. Iš (nuo) senų seno ės (desde empos an igos, desde empos imemo iais, desde dias an igos; Galnai y ė e al. 1989: 125; Lybe is 1971: 657): Uk . z давних давен. Semelhança ipológica mui o p óxima: li h. sẽnas […] […] + senó ė […] […] an iqui y[…], […] an ique […] com subs . adj. plu . давній […] + plu . *Dawn […]an iguidade[…]; Li h. Po akių (akimis) (pe an e os olhos, na en e dos olhos; Galnai y ė e al. 1989: 271): uкр. na очах (V. Užčenko, D. Užčenko 1998: 121); Li h. Rž i akį (pa a a ai os olhos; Galnai y ė e al. 1989: 282): Uk . різати óко (óчі) (se des aca acen uadamen e, se pe cep í el), c . Здалеку эта мишанина стилів різала око,псувалаархітектурнийансамбль.Алезблизькатібудинкивиросталив uсій величи й краси (V. Kuche ) (Ho ox6); Li h. Ry i akimis (come (de o a ) alguém com os olhos, man e os olhos em alguém/algo, ixa o olha em alguém/algo; Galnai y ė e al. 1989: 283): Uk . їсти (жерти) очима (оком) [кого, что] (ine i á el, olha a en amen e pa a alguém, mos ando um ce o sen imen o; V. Užčenko, D. Užčenko 1998: 120); Li h. Spaus i ši dį ( esp eme o co ação, a alma (co ação) dói; Galnai y ė e al. 1989: 290): Uk . s dce стисло (Li h. suspáus i […] squeeze[…], […] p ess[…]: Uk . стискáти, "O mesmo"; 6 Disponí el em: h ps://go oh.pp.ua [accesso 23.08.2024]. S aipsniai A igos 163 e 163 Li huanian–Uk ainian Language Pa allels: E ymological Rela ionship and Typological Simila i y Li h. Ši dis plyš a (o co ação (alma) é asgado (em pedaços); Galnai y ė e al. 1989: 306): Uk . серце крається (alguém es á so endo, a o men ado, p eocupado), (роз)краяти (різати) co ação (expe imen a /causa angús ia men al; V. Užčenko, D. Užčenko 1998: 167) (plýš i […]a acha […], […]a di idi […], […]a es ou a […], […]a asga […]: крается […]is o n[…], "di idido", "co ado"; Li h. Šuns akis u ė i (não há e gonha nos olhos de ninguém; nem e gonha nem consciência; Galnai y ė e al. 1989: 308): Uk . oči u Si ka poza i, očy u Si ka (Ryabka) poza i (pe de o senso de e gonha, a dignidade de alguém; V. Užčenko, D. Užčenko 1998: 12) onde Si ko = 12 onde Si ko = nomes gene alizados pa a um cão de quin al cinzen o ou a iado, mui as ezes usados como nomes. Como esul ado, há uma coincidência quase comple a an o do con eúdo ideológico do apelido como um odo quan o da semân ica de seus componen es em li uano e uc aniano: šu. šu. , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Va na nenešė kaulo (= não oi de odo; F[…]e7): Uk . kudi oon kiš ok ne zanosić (V. Užčenko, D. Užčenko 2005: 78) No en an o, com a imagem mi opoé ica ge al inco po ada, o análogo uc aniano (p o o-esla o * o ně, * o na: li h. a[…]nas, á na) ainda em um signi icado ligei amen e di e en e: aqui, ao con á io do li uano, não é a ausência dos esul ados do e en o ( isai nebu o) que é a ualizada. Em conclusão, de emos no a mais uma co espondência ex ual, a sabe , Li h. Pe kūno ąžuolu: usso an igo (Galicia) Пероуновъ дубъ no mi ologem sob e o ca alho do deus do o ão (o Deus Sup emo dos esla os e bál icos), cujo nome é e imologicamen e idên ico e es u u almen e p óximo en e os li uanos e esla os, c . Li h. Pe kūno ąžuolu adinamas Kupiškio . Bėdos ganyklose. Didelio ąžuolo kamienas išpu usiu idu iu. Jis dėl o aip adinamas, kady ag iausmosudaužy as”(Balys1937:163,197)alongwi hOldRussian. “АѿтоигорыдоПерѹнова ДѹбагорѣСкломь.аѡтъПерѹноваДѹба a é B.I.H.I.G.O.V.E. na "Ca a de Le Danilo ich, P íncipe da Galiza, pa a o Bispado de Pe emyska", 1302 ( […]alo annaja g amo a 1854: 317; pa a mais esc i o em uma língua que mais de ailson hismy hologem,seeI ano ,Topo o 1974:14–16).Thecha e was a de o mou a base de alguns dos diale os do sudoes e da Uc ânia. 7 A ailablea :h ps://www.lie u iuzodynas.l / azeologizmai/Va na[accessed23.08.2024]. OLEKSANDRAV.POPOVA,OLGAA.KOPUS,OLEKSANDRAO.MORHUN Ac a Linguis ica Li uanica 164 XCI cu a i os (mágicos) ei iços e aseologia. 4.4. Typologicalanalogiesa  he ex le el Typologicallysimila ma e ialis oundin olklo e ex so  une al i uals, 1. Li h. O mano mo inėlei buda oja ė iškėlę bal ų len elių be s iklinių 1882: 281): Uk . Che nihi Яка твоя дориженька смутна та невесела! / langelių, be du elių: nema ysi saulelės už ekan nei saulelės nusileidžian ”(LD Яка твоя хаточка темна та невидная,/Що нї дверичок, нї оконечка, нї um sone o jus o... (Podolia) Já que eu e deixo pa a mim Ci i não мав у чім жити? / Маленької, новенької – Без дверец і віконец, / Щоби сонце não загрило и витер не завияв, без лавичок, без поличок (S encickyj 1912: 37, 65). Pode-se ci a um p o é bio com um conjun o léxico mais comple o, delineando o con o no p agmá ico e simbólico do ex o e equipa ando-o concei ualmen e com Li huanian,c .L i (in he o me Ra skydis ic )“Мій господарейку. […] Чи ти не мав свої хатинойки? / А там тобі збудували такую малейкую, що в нї нема анї дверойків, анї воконяйків, що там навіт вітер не завіє, анї O sol não b ilha (S encickyj 1912: 63). Thus,weha e e ysimila  ex con ou s:Li h.[buda oja]&[ ė iškėlę bal ų "O nome ""Len elius"" como um nome eu emís ico pa a um caixão (uma casa pa e na ei a de ábuas b ancas) e ""Len elius"" e ""Len elius"" são semelhan es em alguns de alhes: 1) o sol, [хатка, хаточка, хатинойка] & [Без дверец, дверичок, дверойків] & [Без віконец, оконечка, воконяйків]&[сонечко, сонце].Bo h ex ma ices que não nasce ou se põe pa a o alecido (li uano) e não se aquece (uc aniano); 2) o uso de nomes de concei os que apoiam o lamen o exclusi amen e na o ma diminu i a com su ixos -el2. Li h. ""Len "" é ""Len "" em li uano." Nuėjo K is us s eikas, neskauda koja, aip egu neskauda (Li huanian)VS-к-/-оч-к-/-еч-к-, -ьц-, -ой-к- (-яй-к-)(Uk ainian). Jonui (ligonio a das a ba plaukų spal a). […] C is o es a a andando em uma pon e e a ba a ans e sal queb ou e a pe na de C is o icou sangue ugamoваєтця (E imenko, ed., 1874: 14). 3. Li h. Ugnia ys as k aujas, papa čio žiedas. Ap imo upė. Tegul ši as k aujas nus os ekė . […] s uck. Ch is wen heal hy, his leg didn’ hu , so le Jonas’s (name o hai colou o he sick pe son) no hu ei he (Balys1951:72,no.477):Uk .:Ишов Христос, ступив на трость, трость уламалась, кровь угамовалась, цвето цветаєтьця, Sangue a den e, lo de samambaia e melha. O io acalmou-se. Deixe es e sangue pa a de lui (Balys 1951: 76, no. 503, Š enčionys): uкр. Вогняна кров, egião de Kha ki (H omko 2008: 42). червона папороть. Вгамовалась річка. Нехай буде клята кров, котра тече, 4. Vamos p es a a enção às unidades aseológicas li uanas e uc anianas com a ase рябий кінь ([…]ca alo manchado[…]): ma gas a klys […] uma co de casaco bas an e a a, po an o S aipsniai A igos 165 e 165 Li huanian–Uk ainian Language Pa allels: E ymological Rela ionship and Typological Simila i y pe cep í el e ambígua em e mos de a i ude das pessoas em elação a ela, c . a c ença li uana de que […]uma menina se casa á quando um ca alo manchado a a essa seu caminho[…] (Nepokupnyj 1979: 135). C . Li h. Nusi Uk ša kaip ma gas a klys ( ocê chama á a si mesmo, como um ca alo manchado): dial Pol a a. Coili […] sob e dispa a es. 5. ases que jogam com a imagem mi ológica de pisa a g ama como ida: li . dial. da ilgai žolę mins senis (=8) o elho ai pisa a g ama po um longo empo, ou seja, […] i e […]): uk . dial. wes e nnihi Jomuhohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho- hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho- hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho- hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho- hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho- hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho- hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho- hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho- hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho- hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho- hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho- hohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohohoho 6. A imagem da Lua como um pas o de o elhas com chi es em enigmas: Li h. Laukas nema uo as, a ys neskai y os, piemuo aguo as […] […] O campo é imenso, as o elhas são inume á eis, o pas o em chi es […]; Pie os nema uo os, a ys neskaičiuo os, piemuo aguo as […] […] Os p ados não são medidos, as o elhas não são con adas, o pas o em chi es […] (O céu, as es elas e a Lua) (Lau in Uk kienė 2019: 298): Odin ne za yane, bidlo ne za ychni, pas uchniyga (A Lua, o céu e as es elas) (Nomys: 1993: 637), pas uchni o ckoe, o ino o. пастух овець лічив. / Вийшло сонечко з-за гаю… / Де вони тепер – не знає (A Lua e as Es elas) (Zahadky8) 7. Uma imagem zoomó ica da Lua como um ou o ca eca, um boi ou um ca alo olhando a a és do po ão (em enigmas): Li h. Laukas jau is p o a us žiū i ‘The bald bull is looking h ough he ga e (The Moon) (Lau inkienė 2019: 298): Uk . Лисий вил через ворота дивития (The Moon) (Nomys 1993: 637). C . Li h. laũkas ‘wi h a whi e bald he ga e (The Moon) (Lau inkienė 2019: 298): spo (ma k)on he o ehead’; Li h.Laukas a klys p o a us žiū i–‘Thebaldho seislooking h ough Uk . Лисий кінь у ворота загляда (Mon h) (Nomys 1993: 637). ês mon anhas, o ou o ugindo (Thunde s o m) (Lau inkienė 2019: 299): Uk . Ревнув вил за сто гір, за сто 8. A zoomo phic image o  a hunde s o m/s o m as a bull/ox oa ing behind hemoun ains:Li h.Už ijų kalnų jau is baubia(Pe kūnija)–‘Behind річок, за сто пичок... (Thunde , and also a bell) (Nomys 1993: 638). 8 Disponí el em: h ps: do idka.biz.ua/zagadki-p o-misya s/ [accesso 23.08.2024]. OLEKSANDRA V. POPOVA, OLGA A. KOPUS, OLEKSANDRA O. MORHUN 166 Ac a Linguis ica Li huanica XCI 5. Conclusão Pa ece-nos que, na g amá ica compa a i a das línguas bál icas e esla as, os con o nos de uma seção que ab ange as an igas elações exclusi as en e os dois g upos de diale os con a o undo dos ou os es ão cla amen e delineados; em qualque caso, apenas esboçamos um p og ama de abalho em uma di eção mais es ei a da linguís ica bál ico-esla a, des acando os ângulos de pesquisa mais p omisso es, cujos esul ados dependem in ei amen e da quan idade e qualidade dos dados cole ados; po exemplo, a ques ão da e imologia uc aniana em elação às unidades li uanas não é mui o in e essan e na á ea de in e ação en e os esla os e os ances ais do Al o Dniepe . A a e a de iden i ica co elações e imológicas no ní el léxico mos a algum "des oque" emá ico das co espondências, sua pe ença a um g ande núme o de g upos emá icos. No en an o, nes a di e sidade emá ica, podem se is os á ios pon os impo an es. Em p imei o luga , es es são elemen os da e minologia social ge al (Li h. d aujgalas: Uk . d aujogalik; Li h. pus ěb olis: Old. Polb áť), em segundo luga , ale a pena en a iza á ios e mos écnicos (Old Uk ainian (?) *šo ēj(a)s* Uk so (a)s: Sla onic * sajjjjjjj·nik; Li h. klpa. (Li h. uk. bez-; Li . uk. š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; š-; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; -; - possiblypa lya isingasa esul o loan ansla ion(bo hBal o-Sla onicand Sla onic-Bal ic)basedongene icallycommonbuildingma e ial( oo s,a ixes). Uc aniano. S aipsniai A igo 167.o Li huanian–Uk ainian Language Pa allels: E ymological Rela ionship and Typological Simila i y Os análogos ex uais que demons am a mesma composição e imológica em li uano e uc aniano são p incipalmen e unidades ph aseológicas, combinações de pala as es á eis com ca ga ideológica semelhan e ou idên ica. É digno de no a que mesmo uma seleção limi ada de unidades ph aseológicas com dois diale os nuclea es en ol idos no sis ema de associações e signi icados cul u ais (li . akis. uk . akis; li . uk . akis. ak) e ela não apenas elemen os comuns do ex o bal o-esla ônico a dio; o con eúdo ideológico ela i amen e idên ico das ases em ambas as línguas (c . li . uk . akis. ak) é ambém con i mado pela es abilidade de al elemen o (mui as ezes pe encendo a uma mesma idade ou a ou os con ac os). É imp o á el que as analogias ipológicas li uano-uc anianas sejam aciden ais, p incipalmen e de ido à sua na u eza sis emá ica, que ge almen e é uma consequência do p oje o de expe iências cul u ais comuns (a é as meno es nuances semió icas) usando modelos semân icos idên icos. As pe spec i as planejadas pa a o desen ol imen o das an igas elações linguís icas bal o-esla as, ep oduzidas nos pa alelos li uano-uc anianos sepa ados, com a de ida a enção ao ma e ial, podem o nece abundan e ma e ial pa a gene alizações eó icas. REFERENCES Amb azasSaulius1993:Daik a a džių da ybos aida 1: Lie u ių kalbos eiksmažodiniai ediniai,Vilnius:Moksloi enciklopedijųleidykla. Amb azasSaulius2000:Daik a a džių da ybos aida 2: Lie u ių kalbos a dažodiniai ediniai,Vilnius:Moksloi enciklopedijųleidybosins i u as. Anikin Aleksand  E. 1998: Аникин, Александр Е. Этимология и балто- славянское лексическое сравнение в праславянской лексикографии.Материалы для балто-славянского словаря [È imologijaibal o-sla janskoeleksičeskoes a nenie  p asla janskojleksikog a ii.Ma e ialydljabal o-sla janskogoslo a ja],вып.[ yp.]1 (*a- – *go-),Новосибирск:РАН.СО;Институтфилологии[No osibi sk:RAN.SO; Ins i u  ilologii]. OLEKSANDRAV.POPOVA,OLGAA.KOPUS,OLEKSANDRAO.MORHUN 168 Ac aLinguis icaLi huanicaXCI Balys Jonas 1937: Pe kūnas lie u ių liaudies ikėjimuose. – Tau osakos da bai 3, 149–238. Balys Jonas 1951: Liaudies magija i medicina, Blooming on, Indiana: Lie u ių au osakoslobynasII. Ba onas Jonas 1967:Rusų–lie u ių kalbų žodynas / Русско–литовский словарь [Russko–li o skijslo a ’] 1,suda y as,panaudojan spausdin ąi  ank aš inęmedžiagą, ku iąsu inkoJ.Ba onas,pa .V.Ba onas,V.Galinis,Vilnius:Min is. BezlajF ance1966:Einigeslo enischeundbal ischelexischepa allelen.–Linguis ica 8(1),63–81. B ods’ka Ka e yna A. 1979:Бродська,КатеринаА.Усталенівисловивмові народних промислів [Us aleni yslo y  mo i na odnych p omysli ]. – Сборник материалов научной конференции студентов КГПИ им. А. С. Пушкина [Sbo nik ma e ialo  naučnoj kon e encii s uden o  KGPI im. A. S. Puškina], Кировоград: КГПИ[Ki o og ad:KGPI],33–35. BūgaKazimie as1958:Rink iniai aš ai1,Vilnius:Poli inėsi mokslinėsli e a ū os leidykla. ČekmanVale ijN.1972:Чекман,ВалерийН.Кпроблемелитовско-белорусских лексических связей [K p obleme li o sko-belo usskich leksičeskich s jazej]. – Bal is ica8(2),147–156. Dialek olohičnaanke a2015:Діалектологічна анкета( відповіді)[Dialek olohična anke a ( idpo idi)], укл. Т. В. Громко [ukl. T. V. H omko], Кіровоград: БВ [Ki o og ad:BV]. E imenkoPe S.,ed.1874:Ефименко,ПетрС.,ред.Сборник малороссийских заклинаний [Sbo nik malo ossijskich zaklinanij], Москва: Университетская типография[Mosk a:Uni e si e skaja ipog a ija]. EndzelīnsJānis1971:Da bu izlase če os sējumos1,Riga:Zinā ne. ESSJ II –Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси- ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij ond]2(*bez–*b a ъ),ред.O.H.Трубачёв[ ed.O.N.T ubačio ],Москва:Наука [Mosk a:Nauka],1975. ESSJ III –Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси- ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij ond]3(*b a ьcь–*cь ky),ред.O.H.Трубачёв[ ed.O.N.T ubačio ],Москва: Наука[Mosk a:Nauka],1976.  S aipsniai / A icles 169 Li huanian–Uk ainian Language Pa allels: E ymological Rela ionship and Typological Simila i y ESSJ IV –Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси- ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij ond]4(*čaběni i–*děl’a),ред.O.H.Трубачёв[ ed.O.N.T ubačio ],Москва: Наука[Mosk a:Nauka],1977. ESSJ VI –Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси- ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij ond]6(*e–*gol a),ред.O.H.Трубачёв[ ed.O.N.T ubačio ],Москва:Наука [Mosk a:Nauka],1979. ESSJ IX –Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси- ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij ond]9(*jьz–*klenьje),ред.O.H.Трубачёв[ ed.O.N.T ubačio ],Москва:Наука [Mosk a:Nauka],1983. ESSJXIII–Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси- ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij ond]13(*k oměži ъ–*kyži i),ред.O.H.Трубачёв[ ed.O.N.T ubačio ],Москва: Наука[Mosk a:Nauka],1987. ESSJXV–Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси- ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij ond]15(*lě ina–*lokačь),ред.O.H.Трубачёв[ ed.O.N.T ubačio ],Москва: Наука[Mosk a:Nauka],1988. ESSJXVI–Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси- ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij ond]16(*lokadlo–*lъži ьcь),ред.O.H.Трубачёв[ ed.O.N.T ubačio ],Москва: Наука[Mosk a:Nauka],1990. ESSJXIX–Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси- ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij ond]19(*męs(’)a ь–*mo zakъ),ред.O.H.Трубачёв[ ed.O.N.T ubačio ],Москва: Наука[Mosk a:Nauka],1992. ESSJXXV–Этимологический словарь славянских языков. Праславянский лекси- ческий фонд [Ѐ imologičeskij slo a ’ sla janskich jazyko . P asla janskij leksičeskij ond] 25 (*ne odi i – *no o ьnъ(jь)), ред. O. H. Трубачёв [ ed. O. N. T ubačio ], Москва:Наука[Mosk a:Nauka],1999. ESUM I – Етимологічний словник української мови1(А–Г) [E ymolohičnyj slo nykuk ajinskojimo y1(А–G)],ред.О.С.Мельничук[ ed.O.S.Mel’nyčuk], Київ:Науковадумка[Kyji :Nauko adumka],1982. OLEKSANDRAV.POPOVA,OLGAA.KOPUS,OLEKSANDRAO.MORHUN 170 Ac aLinguis icaLi huanicaXCI ESUMIII–Етимологічний словник української мови3(Кора–М)[E ymolohičnyj slo nykuk ajinskojimo y3(Ko a–M)],ред.О.С.Мельничук[ ed.O.S.Mel’nyčuk], Київ:Науковадумка[Kyji :Nauko adumka],1989. ESUM IV –Етимологічний словник української мови4(Н–П) [E ymolohičnyj slo nykuk ajinskojimo y4(N–P)],ред.О.С.Мельничук[ ed.O.S.Mel’nyčuk], Київ:Науковадумка[Kyji :Nauko adumka],2003. ESUM V –Етимологічний словник української мови5(Р–Т) [E ymolohičnyj slo nykuk ajinskojimo y5(R–Т)],ред.О.С.Мельничук[ ed.O.S.Mel’nyčuk], Київ:Науковадумка[Kyji :Nauko adumka],2006. ESUM VI –Етимологічний словник української мови6(У–Я) [E ymolohičnyj slo nykuk ajinskojimo y6(U–Ja)],ред.О.С.Мельничук[ ed.O.S.Mel’nyčuk], Київ:Науковадумка[Kyji :Nauko adumka],2012. F aenkelE ns 1962:Li auisches e ymologisches Wö e buch1,Heidelbe g,Gö ingen: Ca lWin e andVandenhoeck&Rup ech . F aenkelE ns 1965:Li auisches e ymologisches Wö e buch2,Heidelbe g,Gö ingen: Ca lWin e andVandenhoeck&Rup ech . Fe–F azeologizmų žodynas, pa . I. E many ė,O.Kažukauskai ė, G. Nak inienė, Z. Šimėnai ė, A. Vilu y ė, ed. J. Paulauskas, Lie u ių kalbos ins i u as, 2001, e. a ian as.A ailablea :h ps://www.lie u iuzodynas.l / azeologizmai. Galnai y ėElzė,PikčilingisJuozas,Si ickienėMa ija1989:Mokyklinis lie u ių– usų kalbų azeologijos žodynas,Kaunas:Š iesa. Ho ox –Горох.Фразеологія[Ho och.F azeolohija],a ailableonline.A ailablea : h ps://go oh.pp.ua. H inčenkoBo ysD.1958:Грінченко,БорисД.Словарь української мови1(А– Ж)[Slo a ’uk ajinskojimo y1(A–)],Київ:Вид-воАНУРСР[Kyji :Vyd- oAN URSR]. H omko Te jana V. 2008: Громко, Тетяна В. Діалектологічно-фольклорні матеріали говірок Центральної України[Dialek olohično- ol’klo nima e ialyho i ok Cen al’nojiUk ajiny],Кіровоград:БВ[Ki o og ad:BV]. H omko Te jana V. 2017:Громко,ТетянаВ.Матеріалидословникаговірок української мови [Ma e ialy do slo nyka ho i ok uk ajinskoji mo y]. – Наукові записки [Nauko i zapysky], вип. [ yp.] 160, сер. Філологічні науки: S udia semasiological [se . Filolohični nauky:S udia semasiologica],Кропивницький: РВВ ЦДПУім.В.Винниченка[K opy ny sky:RVVCDPUim.V.Vinničenka],239–253.  S aipsniai / A icles 171 Li huanian–Uk ainian Language Pa allels: E ymological Rela ionship and Typological Simila i y IliadiOleksand I.2013:Іліаді,ОлександрІ.ЗономастичногоархівуІнституту української мови НАНУ [Z onomas yčnoho a chi u Ins y u u uk ajinskoji mo y NANU]. – S udia linguis ica e ju idica. 2012–2013: зб. наук. праць / відп. ред. О.І.Іліаді[zb.nauk.p ac’/ idp. ed.O.I.Iliadi],Кировоград:КІРоЛ[Ki o og ad: KIRoL],137–149. Iliadi Aleksande  I. 2023:Sla o-I anicaII:CompoundWo dswi hSla .*sla -, *slux-:I an.*ś aa-,*ś auša-,*ś ū a-(agains Bal icandGe manicBackg ound).– Ac a Linguis ica Li huanica89,39–74. I ano  Vjačesla  V., Topo o  Vladimi  N. 1974:Иванов,ВячеславВ., Топоров,ВладимирН.Исследования в области славянских древностей (Лексические и фразеологические вопросы реконструкции текстов) [Issledo anija  oblas i sla janskichd e nos ej(Leksičeskiei azeologičeskie op osy ekons ukcii eks o )], Москва:Наука[Mosk a:Nauka]. K egždysRolandas2012:Крегждис,Роландас.Данныекреконструкциибалто- славянскогопохоронногообряда:кашуб.dono a‘молоко’(лексико-семантические параллели балто-славянского ареала) [Dannye k ekons ukcii bal o-sla janskogo pocho onnogoob jada:kašub.dono a‘moloko’(leksiko-seman ičeskiepa allelibal o- sla janskogoa eala)].–S udia my hologica sla ica15,217–230. Labuda Ge a d 1974:Zes osunkówjęzykowychkaszubsko-p uskich.–Słowianie w dziejach Eu opy: s udia his o yczne ku uczczeniu 75 ocznicy u odzin i 50-lecia p acy naukowej p o eso a Hen yka Łowmiańskiego: om p zygo owany p zez Je zego Ochmańskiego,Poznań:Wydawnic woUniwe sy e uim.A.Mickiewicza,75–83. Lau inkenė Nijolė 2019: Лауринкене, Нийоле. Мифологический образ неба вбалтийской традиции [Mi ologičeskij ob az neba  bal ijskoj adicii]. –Балто- славянские исследования [Bal o-sla janskie issledo anija] 20: сборник научных трудов– [sbo nik naučnych udo ], Москва: ООО «Буки Веди» [Mosk a: OOO “BukiVedi”],292–316. LD1882–Lie ù iškos dájnos už ašý os pa An áną Juške ičę Velůnos apìga doje iš žodžiu Lie ù iu dajninįnku i dajninįkiu/Литовскiя народныя песни, записанныя Антоном Юшкевичем в окрестностях Велёны со слов литовских певцев и певиц [Li o skija na odnyja pesni, zapisannyja An onom Juške ičem  ok esnos jach Veliony so slo  li o skichpe ce ipe ic]3:Daina 1024–1569,Казань,тип.Имп.ун-та[Kazan’, ip. Imp.un- a]. Leksykony 1973:Лексикони Є. Славинецького та А. Корецького-Сатановського (Пам’ятки української мови XVII ст. Серія наукової літератури), підготував до видання В. В. Німчук [LeksykonyÈ.Sla ynec’koho aA.Ko ec’koho-Sa ano s’koho