Medikuntzako galderak erantzuteko sistema elebiduna: hizkuntza-ereduen arkitektura desberdinen ekarpenak

Ikas u ea: 2023-2024
Zuzenda ia: Goikoe xea Salu egi, Josu
Zuzenda ikidea: Gojenola Galle ebei ia, Koldobika
Ikaslea: Bellido O ega, Ainge u
MEDIKUNTZAKO GALDERAK ERANTZUTEKO
SISTEMA ELEBIDUNA:
HIZKUNTZA-EREDUEN ARKITEKTURA
DESBERDINEN EKARPENAK
KUDEAKETAREN ETA INFORMAZIO SISTEMEN
INFORMATIKAREN INGENIARITZAKO GRADUA
GRADU AMAIERAKO LANA
Da a: Bilbo, 2024, uz aila, 25
Labu pena
Lan honek Adimen A i izialeko hizkun za-e edu elebidun ba ga a zea e a en-
ena zea du helbu u, Ba ne Mediku Egoilia a (BAME) medikun za az e ke a gal-
de en e an zun posible kopu u aldako ba ebaz eko gai izango dena, Hizkun za
Na u ala en P ozesamendua en e a Ikaske a Sakona en a ea en egoe ako eknikak
e abiliz.
A aza honen ingu uan au e ik egindako ike ke e an oina i u a, lan honen es-
pe imen azioak ezagu za-oina i sendoa du e eduak en ena zeko. Au eko ike ke-
e an ez bezala, lan hone an so u ako e eduek BAME az e ke en adibideen bidez
soilik jaso zen du e in o mazioa, kanpoko in o mazio-i u ie an kon sul a u gabe.
Lan hone an ga a u ako hizkun za-e eduak gai di a BAME az e ke e ako galde-
en be ezi asunak ikas eko. Ho e a ako, az e ke e ako galde en e an zun kopu u
aldako ba i e an zu eko gai di en e edu a ki ek u a desbe dinak p oposa zen di a
au e iazko ike ke en a ki ek u ak molda uz.
Gaz elaniazko e a ingelesezko az e ke a-mul zoak e abiliz, p oiek u hone an so -
u ako e eduek az e ke a ho iei e an zu eko gai asun elebiduna du e o ain a e ga-
a u ako e edu gehiene an ez bezala, ingelesa baka ik e abil zen du enak.
Hi z gakoak:Ques ion Answe ing,Mul iple Choice Ques ion Answe ing,Medi-
cal Mul iple Choice Ques ion Answe ing, hizkun za-e eduak, Ikaske a Au oma ikoa,
Ikaske a Sakona, Adimen A i iziala
3
Resumen
El p esen e abajo se cen a en la implemen aci´on y en enamien o de un mo-
delo de lenguaje biling¨ue de In eligencia A i icial capaz de esol e p egun as de
ex´amenes m´edicos M´edico In e no Residen e (MIR) con un n´ume o a iable de
espues as posibles, u ilizando ´ecnicas del es ado del a e del P ocesamien o del
Lenguaje Na u al y el Ap endizaje P o undo.
Bas´andose en es udios p e ios en es a a ea, la expe imen aci´on de es e abajo
cuen a con una s´olida base de conocimien o pa a el en enamien o de los modelos. A
di e encia de p e ias in es igaciones, los modelos gene ados en es e abajo eciben
la in o maci´on ´unicamen e a a ´es de los ejemplos de ex´amenes MIR sin consul a
en uen es de in o maci´on ex e nas.
Los modelos de lenguaje desa ollados en el p esen e abajo son capaces de
ap ende las singula idades de las p egun as de los ex´amenes MIR. Pa a ello, se
p oponen di e en es a qui ec u as de modelos que dan espues a a p egun as de
ex´amenes con un n´ume o a iable de opciones posibles modi icando las a qui ec u-
as de in es igaciones p e ias.
Haciendo uso de conjun os de ex´amenes en espa˜nol e ingl´es, los modelos ge-
ne ados en es e p oyec o p esen an una capacidad biling¨ue pa a esponde es os
ex´amenes. Es o con as a con la mayo ´ıa de modelos desa ollados has a la echa
en es e ipo de a eas, que u ilizan ´unicamen e el ingl´es.
Palab as cla e:Ques ion Answe ing,Mul iple Choice Ques ion Answe ing,
Medical Mul iple Choice Ques ion Answe ing, modelos de lenguaje, Ap endizaje
Au om´a ico, Ap endizaje P o undo, In eligencia A i icial
4
Abs ac
The p esen wo k ocuses on he implemen a ion and aining o a bilingual A i-
icial In elligence language model capable o sol ing ques ions o he medical M´edico
In e no Residen e (MIR) exams wi h a a iable numbe o possible answe s, using
s a e-o - he-a echniques om Na u al Language P ocessing and Deep Lea ning.
Based on p e ious esea ch in his ask, he expe imen a ion o his wo k has a
solid knowledge base o aining he models. In con as o p e ious esea ch, he
models de eloped in his wo k ecei e in o ma ion solely h ough examples o MIR
exams wi hou consul ing any ex e nal in o ma ion sou ces.
The language models de eloped in his wo k a e able o lea n he singula i ies
o he MIR exam ques ions. To his end, di e en model a chi ec u es capable o
answe ing exam ques ions wi h a a iable numbe o possible op ions a e p oposed
by modi ying a chi ec u es om p e ious esea ch.
By making use o exam se s in Spanish and English, he de eloped models in his
p ojec demons a e a bilingual capabili y o answe hese exams. This con as s
wi h mos o he models de eloped o da e in his ype o ask, which use only
English.
Kaywo ds: Ques ion Answe ing, Mul iple Choice Ques ion Answe ing, Medi-
cal Mul iple Choice Ques ion Answe ing, language models, Machine Lea ning, Deep
Lea ning, A i icial In elligence
5

GAIEN AURKIBIDEA
Gaien Au kibidea
1 Sa e a 15
1.1 Mo ibazioa e a lana en ja o ia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
1.2 Ga apen I aunko eko Helbu uekiko e a unibe si a ea en p in zipio e a
balio demok a ikoekiko lo u a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
1.3 Dokumen ua en egi u a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
1.4 Lana en helbu u nagusiak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
2 P oiek ua en plani ikazioa 19
2.1 E abili ako esnak .............................. 19
2.2 P oiek ua en i ismena . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
2.2.1 LDEdiag ama ............................ 20
2.2.2 Lan-pake eak ............................. 22
2.3 Denbo a en kudeake a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
2.3.1 Gan diag ama............................ 34
2.4 Ebaluake a ekonomikoa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
2.4.1 Eskulankos uak ........................... 37
2.4.2 Kos uzuzenak ............................ 37
2.4.3 Kos uez-zuzenak........................... 38
2.4.4 Kos u o alak............................. 39
2.5 A iskuenebaluake a............................. 40
3 Oina i eo ikoa e a a ea en egoe a 47
3.1 Oina i eo ikoa................................ 47
3.1.1 Ikaske a Au oma ikoa e a Ikaske a Sakona . . . . . . . . . . . . . 48
3.1.2 T ans o me e an oina i u ako e eduak . . . . . . . . . . . . . . . 58
3.1.3 Hizkun za Na u ala en P ozesamendua (HNP) . . . . . . . . . . . 60
3.2 A ea enegoe a................................ 65
3.2.1 MedMCQA da u-so a e a MedMCQA e edu a ki ek u a . . . . . 65
3.2.2 CasiMedicos da u-so a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69
3.2.3 E iBERTa............................... 70
3.2.4 Bes elanba zuk ........................... 70
4 Espe imen azioa e a inplemen azioa 71
4.1 Ebaluazioa................................... 71
4.2 Sa e a en p ozesake a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72
4.2.1 E an zun-auke a kopu u aldako a en kudeake a . . . . . . . . . . 72
4.2.2 Tokenizazioa e a sa e a en luze a . . . . . . . . . . . . . . . . . . 74
4.3 A ki ek u ak ................................. 76
4.3.1 Baseline a ki ek u a ......................... 76
4.3.2 MedMCQA a ki ek u a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 78
4.4 Da u-so ao eka ua.............................. 79
5 Emai zak 80
5.1 Espe imen uak e edu elebaka a ekin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80
5.1.1 CasiMedicos da u-so a o iginala . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80
5.1.2 CasiMedicos da u-so a o eka ua . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82
6
GAIEN AURKIBIDEA
5.2 Espe imen uak e edu elebiduna ekin . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83
6 Ondo ioak e a e o kizuneko lana 85
6.1 Ondo ioak................................... 85
6.1.1 Ondo io pe sonalak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85
6.1.2 Bes e ondo io ba zuk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85
6.2 E o kizunekolana............................... 86
A Da u-so en ins an zia adibideak 93
A.1 MedMCQA da u-so a en ins an zia adibidea . . . . . . . . . . . . . . . 93
A.2 CasiMedicos da u-so a en ins an zia adibidea . . . . . . . . . . . . . . . 94
B HEH e eduen eboluzioa 95
C Emai za au e a uak 96
C.1 Baseline a ki ek u a e a CasiMedicos o iginala da u-so a . . . . . . . . . 96
C.2 MedMCQA a ki ek u a e a CasiMedicos o iginala da u-so a . . . . . . . 97
C.3 Baseline a ki ek u a e a CasiMedicos o eka ua da u-so a . . . . . . . . . 98
C.4 MedMCQA a ki ek u a e a CasiMedicos o eka ua da u-so a . . . . . . . 99
D En enamendu e a in e en zia luxuak 100
D.1 baseline a ki ek u a en luxua . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100
D.2 MedMCQA a ki ek u a en en enamendu luxua . . . . . . . . . . . . . . 101
D.3 MedMCQA a ki ek u a en in e en zia luxua . . . . . . . . . . . . . . . . 102
D.4 Konka enazioa e abil zen duen a ki ek u a en luxua . . . . . . . . . . . 103
7
IRUDIEN ZERRENDA
I udien Ze enda
1 BAME az e ke a en adibide ba CasiMedicos da u-so a ik a e a a. . . . 15
2 P oiek ua en LDE diag ama. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
3 P oiek ua en Gan diag ama. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
4 A iskuen klasi ikazioa “P obabili a ea” e a “E agina”- i dagokionez. . . 46
5 P oiek ua en MCQA a aza AA- en a loan koka u a. . . . . . . . . . . . . 47
6 Ohiko Ikaske a Au oma ikoa e a Ikaske a Sakona en a eko e endimen-
dua en konpa azioa en enamendu ako e abili ako da u kan i a ea en a a-
be a (i u ia: [9])................................ 49
7 Ikaske a gainbegi a ua en “en enamendua” (u dinez) e a “in e en zia” (be -
dez) (i u ia: h ps:// adim ehu ek.com/da a_science_py hon/). . . 49
8T ain,de e a es mul zoak e a hauen zehaz asunak (i u ia: NLP-Plane ). 50
9 Pe zep oi sinplea x1,x2e a x3sa e ekin, w1,w2e a w3pisuekin e a z
i ee a ekin................................... 51
10 Ge uza ani zeko pe zep oiak edo Mul i Laye Pe cep on (MLP) (i u ia:
[13])....................................... 52
11 A ze anzko p opagazioa. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53
12 Ckos u un zioa en g adien ea en jai sie a wpa ame o baka ba en men-
pean....................................... 54
13 “epoch”, “ba ch-size”, “GPU-a en ba ch-size”, “g adien ea en me ake a”
e a “pauso” de inizioen labu penak. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55
14 Ikaske a- asa en plani ika zaile ezbe dinak. . . . . . . . . . . . . . . . . . 56
15 Azpidoike a, gaindoike a e a doike a zuzena bi dimen sioko espazio ba ean. 57
16 Geldi ze goiz ia a en eknika. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57
17 RNN, LSTM e a GRU neu ona-sa e a ki ek u a mo ak (i u ia: [25]). . . 58
18 HE-en e a HEH-en kapazi a ea en eboluzioa HNP a azak be e zeko (i u-
ia: [27]).................................... 59
19 HNP a azak (i u ia: h ps://www.nlplane .o g/)............ 60
20 HNP- ako pipeline komuna (i u ia: [35]- ik egoki u a). . . . . . . . . . . 61
21 Tokenizazio p ozesua en adibidea. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61
22 “medical” hi za en e a hi z honekin esanahi es ua du en hi zen e ep esen-
azio bek o iala “wo d2 ec”[38], [39] e abiliz (i u ia: h ps://p ojec o .
enso low.o g/)............................... 62
23 MedMCQA da u-so a en ins an zien banake a ain,de e a es mul-
zoe an. .................................... 66
24 MedMCQA ike ke an e abili ako luxua e edua i ins an ziak ema eko (i u-
ia: [1]).................................... 67
25 MedMCQA a ki ek u a en Linea ge uza en a ki ek u a. . . . . . . . . . 68
26 En enamendu luxua MedMCQA a ki ek u a e abiliz. . . . . . . . . . . 68
27 In e en zia luxua MedMCQA a ki ek u a e abiliz. . . . . . . . . . . . . . 69
28 CasiMedicos da u-so a en ins an zien banake a ain,de e a es mul-
zoe an. .................................... 69
29 Adibide ba en nahasmen-ma izea e a ho en accu acy me ika en balioa. 71
30 5 auke a duen sa e a (a), 4 auke a duen sa e a (b) e a 5 auke a duen
sa e a en adibidea (c). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 72
31 5 e an zun-auke ako sa e a (a), 4 e an zun-auke ako sa e a (b) e a mas-
ka a e abil zen duen klasi ikazio bu ua (c). . . . . . . . . . . . . . . . . . 73
8
IRUDIEN ZERRENDA
32 5 auke a duen sa e a ba en adibidea RoBERTa- en oken be eziak e abiliz. 74
33 CasiMedicos da u-so a en ain,de e a es mul zoen ins an zien oken
luze a ekiko ku xa diag amak (oha a: ‘x’ a da za eskala loga i mikoan
dago adie azi a). Eskumako le o go iak 512 oken balioa adie az en du. 74
34 Baseline a ki ek u a.............................. 76
35 Baseline a ki ek u a en klas ikazio bu ua “ ans o me s” libu u egia en
“Robe aClassi ica ionHead” klasi ikazio bu ua e abili a. . . . . . . . . . 77
36 MedMCQA a ki ek u a en egoki zapena (i u ia: [1]-e ik egoki u a). . . . 78
37 Da u-so a o eka ua en so kun za en p ozesua. Goiko le oan da u-so a en
ins an zia o iginala e a beheko le oan ins an zia o iginal ho e a ik so u
di en 5 aldae ak age zen di a. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79
38 CasiMedicos da u-so a en e an zun-auke a zuzenen banake a en uni o -
me asun al a enga ik lo zen di en nahasmen-ma izeak. . . . . . . . . . 81
39 CasiMedicos da u-so a en ain (a), de (b) e a es (c) mul zoen e an zun
zuzenenbanake a................................ 82
40 HEH e eduen eboluzioa azken u ee an (i u ia: [53])............ 95
41 Baseline a ki ek u a e a CasiMedicos da u-so a o iginala e abiliz en e-
namendu op imoan lo u ako emai zak. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 96
42 MedMCQA a ki ek u a e a CasiMedicos da u-so a o iginala e abiliz en-
enamendu op imoan lo u ako emai zak. . . . . . . . . . . . . . . . . . 97
43 Baseline a ki ek u a e a CasiMedicos da u-so a o eka ua e abiliz en e-
namendu op imoan lo u ako emai zak. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 98
44 MedMCQA a ki ek u a e a CasiMedicos da u-so a o eka ua e abiliz en-
enamendu op imoan lo u ako emai zak. . . . . . . . . . . . . . . . . . 99
45 Fluxua en zehaz asunak 5 e an zun-auke a galde a ba e ako Hugging ace-
eko “Robe aFo SequenceClassi ca ion” e a “Robe aClassi ica ionHead”
klaseen inplemen azioa az e u a Gi Hub-eko e eposi o io publikoan. . . 100
46 MedMCQA ike ke an e abili ako a ki ek u a en doikun za es uingu ua ez
e abil zeko e a 5 auke e ako galde ak e abil zeko en enamenduan. . . . . 101
47 MedMCQA ike ke an e abili ako a ki ek u a en doikun za es uingu ua ez
e abil zeko e a 5 auke e ako galde ako e abil zeko in e en zian. . . . . . . 102
48 E ep esen azio bek o ial desbe dinak e abil zen di uen a ki ek u a. . . . 103
9
1 SARRERA
men azioen aldae a be iak so uko di a HNP-ko eknika e a pa adigma desbe dinak e a-
biliz.
1.1 Mo ibazioa e a lana en ja o ia
BAME az e ke ak e an zu en di uz en hainba e edu jada exis i zen di en a en,
G AL hone an ga a u ako e eduek me odologia e a zehaz asun desbe dinak e abil zen
di uz e BAME az e ke e ako galde e a ik e an zunak lo zeko.
BAME az e ke ako galde ak e an zun ani zeko galde a mo ak di a. Ga a u ako sis-
ema au oma ikoa en a aza nagusia, galde a bakoi za ekin eskaini ako e an zun-auke a
posiblee a ik ba auke a zea da. P oiek u hone an e abili ako hizkun za-e eduak (HE)
hainba BAME galde a adibidee a ik ikas en du en enamendu asean zeha (ikasle ba-
ek az e ke a p es a zean egi en duen modu a). Ondo en, e edua en en enamenduan
ikusi gabeko galde ak e an zu eko gai asuna ebalua uko da. Modu ho e an, HE ho ek
galde ak e an zu eko a aza o oko zeko gai den ala ez egiaz a uko da.
A aza hau ebaz eko kanpoko in o mazio-i u iak e abili ahal badi a e e, G AL ho-
ne an, ez di a e abiliko ikaske a p ozesuan ez a ebaluazio p ozesuan. Ho ek zail asun
maila handi zen du bes e u eko BAME az e ke ak baka ik e abili ahal di uelako ikas-
ke a p ozesuan. Hala e e, e abiliko di en e eduak medikun za a loan au e-en ena u a
daude, e abil zen di en e minoe an e a kasu klinikoe an jakin za izanik.
O ain a e ga a u ako lan guz ie an, galde a hauen e an zun-auke a kopu u inko ba-
ekin lan egi eko ga a u di a sis emak. Lan hone an ga a u ako e eduek da u-so e ako
galde en e an zun kopu u desbe dinekin lan egi eko kapazak di a. Ho e a ako, au e-
ka i di en ike ke e ako e edu a ki ek u ak molda u egingo di a e an zun kopu u aldako
ba ekin lan egi eko. Gaine a, zehaz asun hau be e zen du en e edu a ki ek u a desbe di-
nak p oposa uko di a, bes e ike ke e an e abili akoak az e uz e a haue a ik bes e be i
ba zuen diseinua, ga apena e a ebaluazioa gauza uz.
Bes alde, au eka i di en e edu gehienak ingeleseko BAME az e ke ekin daude en e-
na u a. Ho ega ik, G AL honen helbu ue a ik ba gaz elania e a ingelesa e abil zeko
gai asuna duen e edu elebiduna inplemen a zea e a ebalua zea da. Gaz elanian au e-
en ena u ako e edu e a da u-so a gu xiago daude ingelesa ekin konpa a u a e a p oiek-
u hone a ako e a e o kizuneko lane ako e onka ba da.
1.2 Ga apen I aunko eko Helbu uekiko e a unibe si a ea en
p in zipio e a balio demok a ikoekiko lo u a
Ga a u ako p oiek ua ba da o UPV/EHU-ko bizikide za a au egia ekin3e a ho ela
ikus dai eke p oiek uan zeha hu engo alde die an:
•Ga den asuna e a zin zo asuna man en zen da lana en ja due a akademikoa ekiko
(1. a ikuluko 2.e a ala).
•Espazio komunen e espe ua dago, p oiek ua ga a zeko e abili di en gelak modu
zin zoan e abiliz e a espazio digi ala i dagokionez, unibe si a eko ike ke a- aldeak
3h ps://www.ehu.eus/documen s/10707338/31966924/Bizikide za+a au egia.pd /
528ab06e-a0 1-d4d1-3026-d147d0716a1e? =1698238766321
16

1 SARRERA
eskaini ako ha dwa e e a so wa e esnak e a a du a suan e abiliz (1. a ikuluko
2.g a ala).
•Unibe si a ea en izen e a iku ak UPV/EHU-k eza i ako p o okoloa en a abe a
e abil zen di a (1. a ikuluko 2.h a ala).
•Unibe si a eko ikaskideekiko, i akasleekiko, u o eekiko edo a edozein bes e lan-
gileekiko e espe ua man en zen da haien jaio za, a aza edo e nia, sexua, e lijioa,
sinesmenak edo i i zia, adina, desgai asuna, sexu o ien azioa edo iden i a ea, gene o
adie azpena, gaixo asuna edo osasun egoe a, egoe a se ologikoa edo a pa ologia e a
nahasmenduak iza eko joe a gene ikoa, hizkun za, egoe a sozioekonomikoa, edo a
bes e edozein ezauga i edo ingu uaba pe sonal zein sozial edozein dela ik (15.
a ikulua 1. a ala).
Nazio Ba uen E akundeak (NBE) 2015-ean ona u ako Ga apen I aunko eko 2030
Agenda-n zehaz en di en 17 Ga apen I aunko eko Helbu uen (GIH) a ean, hu engoak
be e zen di u ga a u ako lanak:
•3. Osasuna e a ongiza ea: osasuna en a loan lan egi en da e a osasuna hobe ze-
ko esnak ga a zen di a. Ga a u ako esnekin, medikuen p es akun za sus a zen
da. Aldi be ean, eskain zen du en a e a medikoa en kali a ea hobe u lezake.
•4. Kali a eko hezkun za: medikun zako ikasleei BAME az e ke a p es a zeko
esna e abilga ia eskain zen zaie, e a ho ek lagundu lieke ibilbide p o esionalean
a akas a iza eko beha di uz en ebe asunak e a ezagu zak ga a zen.
•8. Lan duina e a hazkunde ekonomikoa: esna medikun zako ikasleek esku-
aga i iza ea ekin, ikasle gehiago medikun za ikas e a lagundu dezake e a ho ela
lanpos u duinak iza ea e az u. Bes alde, AA-ko sek o eak hazkunde-ahalmen han-
dia duela ikus a az ean, sek o ean lanpos uak so zea daka .
•9. Indus ia, be ikun za e a azpiegi u a: hezkun za-medikoa iza eko es-
ku aga i asuna hobe zen da in o mazio- e a komunikazio- eknologiak e abiliz 9.c
helbu uan adie az en den bezala. Gaine a, gobe nuei ikus a az en zaie ike ke a
zien i iko haue an inbe i zea onu ak daka ela 9.5 helbu ua ekin lo u a, ike zaile
kopu ua e a inbe sio publikoa handi uz.
•12. Ekoizpen e a kon sumo a du a suak: e edua en ena zeko e a in zeko
( ine une) e abil zen di en ha dwa e esnak, modu a du a suan e abil zen di a,
haue an so u li za ekeen ene gia-kon sumo gehiga ia saihes uz.
•17. Helbu uak lo zeko alian za: hezkun za-e akundeekin, mediku-elka eekin
e a bes e e akunde ba zuekin lankide zen a i u bai ai eke medikun zako ikasleak
BAME az e ke e a ako p es a zeko. Bes alde, UPV/EHU unibe si a eak e a sendo
ba ean be ma zen di u GIH-ak.
•18. Hizkun za e a kul u aniz asuna: p oiek uko au eka i naba menak, in-
gelesez ga a u di a e a lan hau, euska az ga a zen da. Ho ek, kul u a-nahasmena
sus a zen du. Halabe , gu xi ua izan den euska a hizkun za sus a zen da.
1.3 Dokumen ua en egi u a
Ida zi ako memo ia dokumen u hau hu engo a ale an bana u a dago:
17
1 SARRERA
1. Sa e a: p oiek ua en ideia nagusiak, mo ibazioa e a lana en ja o ia, lana en
GIH-ekiko e a unibe si a ea en p in zipio e a balio demok a ikoekiko lo u a, do-
kumen u honen egi u a e a lana en helbu u nagusiak azal zen di a 1 a alean.
2. Plani ikazioa: p oiek uan e abili ako esnak, p oiek ua en i ismena LDE dia-
g ama ekin ba e a, denbo a en kudeake a, ebaluake a ekonomikoa e a a iskuen
ebaluake a azal zen di a 2 a alean.
3. Oina i eo ikoa e a a ea en egoe a: p oiek ua en espe imen azioan ga a u
dena azal zeko beha ezkoa den oina i eo ikoa 3 a alean eskain zen da.
4. Espe imen azioa e a inplemen azioa: espe imen ue a ako inplemen a u ako
a ki ek u ak e a bes e zehaz asunak azal zen di a 4 a alean.
5. Emai zak: espe imen azioan lo u di en emai zak azal zen di a 5 a alean.
6. Ondo ioak e a e o kizune ako lana: espe imen azioan zeha a e a ako ondo-
ioak e a e o kizune ako lana eskain zen da 6 a alean.
Lana i amaie a eman e a ge o, au e a uagoak di en adibideak, emai zak e a diag a-
mak eskain zen di a e anskine an.
1.4 Lana en helbu u nagusiak
G AL honen 3 helbu u nagusiak hu engo ze endan izenda zen di a:
•MCQA a aza ebaz ea: a lo medikoan hainba e an zun-auke a posible di uz en
galde ak e an zu ean da za MCQA a aza. G AL honen kasuan zehazki, BAME
az e ke a medikoa en galde ak eba zi beha izango di a CasiMedicos da u-so a
e abiliz, az e ke a hauek bil zen di uen da u-so a izanik. Honen azpia azak:
–Kanpoko in o mazio-i u i ik gabeko MCQA a aza bu u u.
–4 e a 5 e an zun-auke a du en galde ak ebaz eko HE dinamikoak ga a u.
•HE-n a ki ek u a desbe dinak p oposa u MCQA a aza bu u zeko. Ho e a ako
a ki ek u a desbe dinak diseina u e a inplemen a uko di a hauen a eko emai zak
konpa a uz.
•Ingelesez e a gaz elaniaz MCQA a aza ebaz en duen HE elebiduna en ena zea.
Gaine a, emai za hobe enak eskain zen di uen hizkun za ondo ioz a uko da.
18
2 PROIEKTUAREN PLANIFIKAZIOA
2 P oiek ua en plani ikazioa
P oiek ua en plani ikazioa en bi a ez, p oiek u ako beha ezkoak di en baliabideak
e a helbu uak kudea uko di a. Ho e a ako, e abili ako esnak (2.1 a alean), p oiek ua-
en i ismena (2.2 a alean), denbo a en kudeake a (2.3 a alean), ebaluake a ekonomikoa
(2.4 a alean) e a a iskuen ebaluake a (2.5 a alean) azalduko di a.
2.1 E abili ako esnak
A al hone an, lanean zeha e abili di en esna aipaga ienak azal zen di a:
•So wa e esnak:
– Visual S udio Code:so wa e-a ga a zeko o du gehien e abili den so wa e-a
da. Honen bi a ez, inplemen a u ako i u i-kode guz ia ida zi da.
– Gi e a Gi Hub: Gi be sio-kon ol sis ema e abili da i u i-kodea kudea-
zeko. Honen bi a ez, ga a u ako be sio guz iak go de a ge a zen di a e a
e o e ba iza eko an, denbo an a ze a buel a zeko auke a ema en du. Gai-
ne a, Gi Hub-en bi a ez, kodea en segu asun kopia ba go de da hodeian
( eknologia honen un zionali a e ik ga an zi suena p oiek u hone a ako).
– Py hon: Py hon p og amazio lengoaia e abili da lana ga a zeko, gau egun
AA-n gehien e abil zen den p og amazio lengoaia. Gaine a, nagusiki, kanpoko
libu u egi hauek beha ezkoak izan di a:
∗Hugging ace4-eko libu u egiak: “ ans o me s”, “da ase s” e a “e a-
lua e” izan di a beha -beha ezko libu u egiak lana ga a zeko o duan.
Hauek, e edua en ena zeko p ozesua asko e az en du e eskain zen du-
en abs akzio-maila dela e a.
∗PyTo ch: AA-ko libu u egi ik e abilene a ikoa da. Au eko libu u e-
giekin konpa a u a, abs akzio-maila xikiagoa eskain zen du inplemen a-
zioa en zehaz asun asko ga a zailea en eskue an u ziz.
– Weigh s & Biases5(Wandb): e eduen en enamendua moni o iza zeko,
me iken bilke a ako e a hipe pa ame oen op imizazio ako e abili den es-
na da. G a ikoen bi a ez, hainba me ika ikus a az eko auke a ema en du
en enamendua beha bezala doan ziu a az eko.
– Gi Hub Copilo :so wa e ga apene ako AA-ko esna honek, kodea azka-
ago idaz eko auke a ema en du. Gaine a, ida zi ako kodean sin axi e o eak
e az au ki zeko kapaza da.
– O e lea : memo ia idaz eko esna izan da. L
A
T
EX es u-p ozesamendu len-
goaia e abil zeko hodei-so wa e-a da.
– No ion: p oiek u ako eginbeha ak e a epeak kudea zeko, a gibideak idaz eko
e a p oiek ua e a zen aliza u ba ean man en zeko esna izan da.
4h ps://hugging ace.co/
5h ps://wandb.ai/si e
19
2 PROIEKTUAREN PLANIFIKAZIOA
– Mic oso 365: esna-so a hau, u o eekin komunika zeko (Ou look) e a
Excel o iak idaz eko e abili da.
– d aw.io e a Mi o: ga a u ako diag amak diseina zeko e abili di a.
– F ee om: diag amak eskuz ha zeko e abili da, ge oago d aw.io edo a Mi o
aplikazioe a a pasa zeko.
•Ha dwa e esnak:
– MacBook P o M2 P o 2023: p oiek ua ga a zeko e abili den o denagailu
e amanga ia.
– Ike ke a- aldeko ze bi za iak e a GPU-ak: e eduak en ena zeko, beha-
ezkoak izan di a G aphics P ocessing Uni -ak (GPU) e abil zea. Hauen pa-
alelizazio ahalmenak ap obe xa uz, e eduen en enamendua azka agoa da.
GPU hauek IXA ike ke a- aldeko ze bi za ie an esku aga i daude.
2.2 P oiek ua en i ismena
G AL-a en helbu uak e a p oiek u en i ismena zehaz eko, Lan-Pake een Deskonpo-
sake a E edua (LDE) diag ama e a lan-pake e bakoi za en azalpenak egingo di a. Lan-
pake een deskonposake a e abiliz, lana en p oiek ua a aza xiki an bana zen da plani i-
kazioa e a kon ola e az uz. LDE-ak beha ezko lana en ikuspegi o oko e a a gi ba
iza en lagun zen du p oiek ua en helbu ue a ik ez u un zeko.
Bes alde, LDE-a en bi a ez ge oago azalduko den denbo a en kudeake a (2.3 a alean)
e a ebaluake a ekonomikoa (2.4 a alean) egin ahal izango da.
2.2.1 LDE diag ama
2 i udiko LDE diag aman, G AL-a en lan-pake e nagusiak e a hauen azpi-a azak
bana u di a.
20
2 PROIEKTUAREN PLANIFIKAZIOA
I udia 2: P oiek ua en LDE diag ama.
21

2 PROIEKTUAREN PLANIFIKAZIOA
2.2.2 Lan-pake eak
A al hone an 2 i udiko lan-pake eak desk iba zen di a hu engo aulen bi a ez:
1. P oiek ua en plani ikazioa: 2, 3, 4, 5, 6 e a 7 aulen bi a ez de ini ua.
2. Fo makun za: 8, 9, 10, 11 e a 12 aulen bi a ez de ini ua.
3. E edu a ki ek u a e a da u-so a desbe dinak: 13, 14, 15, 16 e a 17 aulen bi a ez
de ini ua.
4. Hizkun za desbe dineko en enamenduak: 18, 19 e a 20 aulen bi a ez de ini ua.
5. Dokumen azioa: 21, 22, 23 e a 24 aulen bi a ez de ini ua.
1. P oiek ua en plani ikazioa
Au eikusi ako
denbo a 42 o du
Desk ibapena
P oiek ua e a koo dina u e a an ola u ba ean au e a e ama eko
beha den kudeake a in eg ala egi ea. Helbu uak a gi de ini zea,
a azak e a denbo a kudea zea e a bile ak an ola zea.
Baliabideak No ion, Mi o, d aw.io e a Excel moduko kudeake a e a diseinu es-
nak (lan-pake e honen azpi-pake ee an sakondu a).
Au eka iak ∅
I ee ak/
Emanga iak LDE e a Gan diag amak.
Taula 2: “1. P oiek ua en plani ikazioa” lan-pake ea.
1.1. A azak kudea zea
Au eikusi ako
denbo a 10 o du
Desk ibapena
P oiek uan zeha age zen di en a azak e a an ola u ba ean ku-
dea zea. Ga apena au e a joan ahala, a aza hauek bi pasa u e a
denbo an an ola u. Bes e momen u ba e ako uz en di en a azak
apun a u ge oago buka zeko. Bes alde, lan-pake eak e a LDE dia-
g ama inka zea a aza xikiak kudea zeko beha ezkoa da.
Baliabideak No ion esna e abili da a azen kudeake a egi eko. Mi o esna
e abili da LDE diag ama egi eko.
Au eka iak LDE e a lan-pake eak egoki de ini u a iza ea.
I ee ak/
Emanga iak LDE diag ama.
Taula 3: “1.1. A azak kudea zea” lan-pake ea.
22
2 PROIEKTUAREN PLANIFIKAZIOA
1.1.1. LDE so u
Au eikusi ako
denbo a 4 o du
Desk ibapena
LDE diag ama so u helbu uak lan-pake e moduan de ini u a iza-
eko e a denbo a en plani ikazioa e a ebaluake a ekonomikoa egin
ahal iza eko.
Baliabideak Mi o esna LDE diag ama diseina zeko.
Au eka iak Helbu uak a gi de ini u a iza ea.
I ee ak/
Emanga iak LDE diag ama.
Taula 4: “1.1.1. LDE so u” lan-pake ea.
1.1.2. Be ekizunen e a da en kudeake a
Au eikusi ako
denbo a 8 o du
Desk ibapena
Lan-pake een azpi-a azak e a an ola u ba ean be e zea en ega-
da a e a lehen asunak kon uan ha uz. A aza hauek lana au e a
joan ahala bi plani ika uko di a momen uan denbo a gehien dago-
kion a aza i denbo a eskain zeko.
Baliabideak No ion esna e abiliko da a azak kudea zeko.
Au eka iak LDE e a lan-pake een desk ibapena.
I ee ak/
Emanga iak Lehen asunaga ik o dena u ako a azen ze enda.
Taula 5: “1.1.2. Be ekizunen e a da en kudeake a” lan-pake ea.
23
2 PROIEKTUAREN PLANIFIKAZIOA
1.2. Denbo a en plani ikazioa
Au eikusi ako
denbo a 5 o du
Desk ibapena
A azak kudea zea ekin ba e a, denbo a en plani ikazioa egin beha
da. A aza bakoi zak zenba eko denbo a beha duen e a p oiek ua-
en en ega-da a ako a azak be e zen a i di ela ziu a u. Ho e a-
ako Gan diag ama e abiliko da.
Baliabideak
No ion, be e zeko ge a zen di en a azak denbo an be eko di en ziu -
a zeko e a Excel kalkulu-o ia, lan-pake e bakoi za i eskaini ako
denbo a kon ola zeko. Mi o e abiliko da Gan diag ama diseina-
zeko.
Au eka iak LDE e a lan-pake eak egoki de ini u a iza ea.
I ee ak/
Emanga iak Gan diag ama.
Taula 6: “1.2. Denbo a en plani ikazioa” lan-pake ea.
1.3. Bile ak
Au eikusi ako
denbo a 15 o du
Desk ibapena
Tu o eekin edo a ike ke a- aldeko kideekin p oiek ua i bu uz egin-
dako bile ak. Pe iodikoki egingo di a bile a hauek lana nola bu u-
zen doan kon ola zeko e a lo u ako emai ze a ik espe imen u e a
inplemen azio be iak so zeko.
Baliabideak Bile a gela e a p oiek o ea.
Au eka iak Au eko bile a ik au e a egindako emai zen labu pena p es iza ea.
I ee ak/
Emanga iak A aza be iak e a ga a u akoa en balo azioa.
Taula 7: “1.3. Bile ak” lan-pake ea.
24
2 PROIEKTUAREN PLANIFIKAZIOA
2. Fo makun za
Au eikusi ako
denbo a 63 o du
Desk ibapena
G AL-a ga a u ahal iza eko beha ezkoa den o makun za. G a-
duan zeha landu di en baino au e a uagoak di en kon zep uak
landu beha izan di a lan hone an. Ike ke a- aldeko kideen ezagu-
za ap obe xa uz, In e ne en esku aga i dagoen in o mazioa e a-
biliz e a lan honen ingu uan dauden au e iko ike ke ei eske lo u
da ezagu za nahikoa iza ea.
Baliabideak Bile a gela e a p oiek o ea.
Au eka iak G aduan zeha landu ako kon zep uak a gi iza ea.
I ee ak/
Emanga iak P oiek ua ga a zeko ezagu za nahikoa iza ea.
Taula 8: “2. Fo makun za” lan-pake ea.
2.1. Ike ke a- aldean jaso ako o makun za
Au eikusi ako
denbo a 20 o du
Desk ibapena
Ike ke a- aldeko kideen eskuz lana ga a zeko beha den o makun-
za jaso zea. Nahiz e a g aduan zeha p oiek ua en alo a i bu uzko
hainba kon zep u landu izana, ez di a nahikoak izan p oiek ua ga-
a zeko. P oiek uak a ea en egoe an e abil zen di en eknologiak
e abil zen di uenez, alo hone an lan egi en du en ike la ienga ik
o makun za jaso beha izan da.
Baliabideak Bile a gela e a p oiek o ea.
Au eka iak G aduan zeha landu ako kon zep uak a gi iza ea.
I ee ak/
Emanga iak P oiek ua ga a zeko ezagu za nahikoa iza ea.
Taula 9: “2.1. Ike ke a- aldean jaso ako o makun za” lan-pake ea.
25
2 PROIEKTUAREN PLANIFIKAZIOA
5.1. Memo ia idaz ea
Au eikusi ako
denbo a 72 o du
Desk ibapena P oiek uan zeha ga a u ako inplemen azioa e a ho i ule zeko
beha di en kon zep uen azalpenak memo ian idaz ea.
Baliabideak O e lea esna L
A
T
EX es u-p ozesamendu lengoaia e abili ahal iza-
eko.
Au eka iak Inplemen azioa buka u a iza ea e a oina i eo ikoa inda zen la-
gun zen du en a ikuluak e a libu uak bila u a iza ea.
I ee ak/
Emanga iak Memo ia en dokumen ua PDF o ma uan.
Taula 22: “5.1. Memo ia idaz ea” lan-pake ea.
5.2. Memo ia bi pasa zea
Au eikusi ako
denbo a 15 o du
Desk ibapena
Memo ia bi pasa zea inkong uen ziak, kohesio e a kohe en zia al-
ak e a o ma u e o eak zuzen zeko. Memo ia o ma u egokian
ego eko zehaz asunak kon ola u a iza eko, hainba aldiz i aku i-
ko da memo ia en ega-da a baino lehen.
Baliabideak O e lea esna PDF-a konpila zeko e a esna lagunga iak PDF-
a en gainean oha ak ida zi ahal iza eko.
Au eka iak Memo ia ida zi a iza ea.
I ee ak/
Emanga iak Memo ia en be sio inala.
Taula 23: “5.2. Memo ia bi pasa zea” lan-pake ea.
32

2 PROIEKTUAREN PLANIFIKAZIOA
5.3. I u i-kodea en dokumen azioa
Au eikusi ako
denbo a 7 o du
Desk ibapena
E eduen en enamendu ako e abili ako sc ip -ak dokumen a ua
iza ea publikoki esku aga i e a ule ga i eskain zeko moduan.
I u i-kodea ida zi ahala dokumen a zen joango da e a hilabe ean
behin bi pasa uko da sc ip -a ule ga ia dela ziu a zeko.
Baliabideak Visual S udio Code i u i-kodea idaz eko.
Au eka iak Sc ip -en luxuk ondo de ini u a iza ea.
I ee ak/
Emanga iak I u i-kodea en be sio inala.
Taula 24: “5.3. I u i-kodea en dokumen azioa” lan-pake ea.
33
2 PROIEKTUAREN PLANIFIKAZIOA
2.3 Denbo a en kudeake a
Behin LDE diag ama e a lan-pake eak de ini u di ela, denbo a en kudeake a egi e-
ko beha ezkoa den o duen es imazioa (25 aulan) e a Gan diag ama (2.3.1 a alean)
azalduko di a.
25 aula en bi a ez lan-pake e bakoi za en denbo a es imazioa egin da. En ega-
da ak kon uan iza eko e a Gan diag ama diseina zeko beha ezkoa izango da. Gaine a,
bene an zenba denbo a e aman duen adie az en da 25 aulan bes e zu abe ba en bi a ez.
Au eikusi ako denbo a ekin ebaluake a ekonomikoa egin ahal izango da.
A aza
Au eikusi ako
denbo a
(o duak)
Denbo a
e eala
(o duak)
1. P oiek ua en plani ikazioa 42 +2
1.1. A azak kudea zea 10 +2
1.1.1. LDE so u 4 +0
1.1.2. Be ekizunen e a da en kudeake a 8 +2
1.2. Denbo a en plani ikazioa 5 +0
1.3. Bile ak 15 +0
2. Fo makun za 85 +10
2.1. Ike ke a- aldean jaso ako o makun za 20 +10
2.2. Ike ke a- aldeko i aku ke a saioak 20 +0
2.3. E abili ako e emin e an eba zea 25 +5
2.4. Au e iko ike ke ak ule zea 20 −5
3. E edu a ki ek u a e a da u-so a desbe dinak 109 +1
3.1. 4-5 auke ekin en ena zeko diseinua 15 −4
3.2. baseline a ki ek u a 24 +3
3.3. MedMCQA a ki ek u a 40 +2
3.4. Da u-so a o eka ua ekin en enamenduak 30 +0
4. Hizkun za desbe dineko en enamenduak 40 −13
4.1. Hizkun za desbe dinak di uz en da u-so ak
so zea 10 −5
4.2. E eduen en enamendu elebiduna e a eba-
luazioa 30 −8
5. Dokumen azioa 94 +40
5.1. Memo ia idaz ea 72 +26
5.2. Memo ia bi pasa zea 15 +12
5.3. I u i-kodea en dokumen azioa 7 +2
To ala 370 410 (+40)
Taula 25: Lan-pake e bakoi zeko au eikusi ako denbo a, denbo a e eala
e a denbo a o alak.
2.3.1 Gan diag ama
P oiek ua en i aupena 2023ko u i ik 2024ko uz aile a a e dela jakinda, 3 i udiko
Gan diag aman i aupen ho e an zeha lan-pake een an olake a age zen da. 2023ko
34
2 PROIEKTUAREN PLANIFIKAZIOA
u ia en au e ik, 2023ko udan Eusko Jau la i zak eskain zen duen Ikasike 6bekan ba ean
pa e ha u zen IXA ike ke a- aldea ekin e a hone an jaso ako o makun za guz ia G AL-
e ako beha ezkoa izan da. Ho ega ik, Gan diag ama en lehenengo zu abean age zen
da.
Gan diag ama en gezien bi a ez, baldin za u ako lan-pake eak adie az en di a:
•“3. E edu a ki ek u a e a da u-so a desbe dinak” e a “4. Hizkun za desbe di-
neko en enamenduak” lan-pake eak gauza u ahal iza eko, “2. Fo makun za” lan-
pake ean jaso ako o makun za beha ezkoa izan da.
•Memo ia idaz eko —“5.1. Memo ia idaz ea” lan-pake ea—, “3. E edu a ki ek u a
e a da u-so a desbe dinak” e a “4. Hizkun za desbe dineko en enamenduak” lan-
pake ee an ga a u ako espe imen azioak e a emai zak beha ezkoak izan di a.
•Memo ia bi pasa zeko “5.2. Memo ia bi pasa zea” lan-pake ean, “5.1. Memo ia
idaz ea” lan-pake ea lehenik gauza u beha izan da.
“1.3. Bile ak” lan-pake eko bile ak e a “2.2. Ike ke a- aldeko i aku ke a saioak”
lan-pake eko i aku ke a saioak bi as e an behin egin di a e a ho ega ik age zen di a
pe iodikoki Gan diag aman 3 i udian.
P oiek ua en muga iak e a en ega-da ak 26 aulan labu bil zen di a.
A aza Epe-muga
G AL-a en ma ikula 2024/07/15-24
G AL-a bidali e a de en sa eska u 2024/07/26
G AL-a en de en sa 2024/09/03-06
Taula 26: P oiek ua en muga iak e a en ega-da ak.
6h ps://www.euskadi.eus/becas-ikasike -de-colabo acion/
35
2 PROIEKTUAREN PLANIFIKAZIOA
I udia 3: P oiek ua en Gan diag ama.
36
2 PROIEKTUAREN PLANIFIKAZIOA
2.4 Ebaluake a ekonomikoa
A al hone an, p oiek ua ekiko kos u guz iak adie aziko di a. G AL ba denez, kos uak
ez di a kos u e ealak izan. Gaine a, e abili di en ha dwa e esna gehienak jadanik
amo iza u a daude. Hala e e, p oiek u honek zenba eko kos ua izango lukeen adie az eko
e abiliko da a al hau.
P oiek u honen i aupena 2023-ko u i ik 2024-ko uz aile a a e izan dela kon uan
izanda, hau da, 10 hilabe e, hu engo eskulan kos uak, kos u zuzenak e a kos u ez-zuzenak
plan ea zen di a. 10 hilabe e ho ie an lanaldi osoa en o du kopu ua 8 o du
egun ·5egun
as e ·4as e
hilabe e ·
10 hilabe e = 1600 o du izango li za eke. Kon uan izanda p oiek ua en i aupena en
es imazioa 370 o du izan di ela (ikusi 25 aula), lanaldi osoa en 370 o du
1600 o du ·100 ≈%23 lan
egin da p oiek u hone an.
2.4.1 Eskulan kos uak
Espainia mailan, ingenia i in o ma iko ba en ba ezbes eko solda a ga bia 2250 e-koa
da. Kon uan ha u a solda a go dina en gainean Giza e Segu an za i enp esak o daindu
beha dion ehunekoak hu engoak di ela:
•Ge aka i a un enga iko ko izazioak solda a go dina en %4,70-a suposa zen
du.
•Langabeziaga iko ko izazioak solda a go dina en %1,55-a suposa zen du.
•Lanbide Hezike a ako ko izazioak solda a go dina en %0,10-a suposa zen du.
•Pe sona Fisikoen E en a en gaineko Ze ga (PFEZ) solda a go dina en %30
ingu ukoa suposa zen du aipa u ako ba ezbes eko solda a ga bia kon uan ha u a.
Be az, solda a go dina hile o:
solda a ga bia = solda a go dina −solda a go dina ·(%4,70 −%1,55 −%0,10 −%30)
solda a go dina = 2250 e
1−%4,70 −%1,55 −%0,10 −%30 = 3534,96 e
3534,96 ehile o, 3534,96 e
160 o du
hilabe e
= 22,09 e
o du . Be az, p oiek ua en es ima u ako 370
o du an egindako lanak, hu engo kos ua izan du:
22,09 e
o du ·370 o du = 8173,30 e
2.4.2 Kos u zuzenak
In o ma ika a loko lan ba izanik, kos u zuzenak bi alde nagusi an bana u dai ezke:
ha dwa e kos uak e a so wa e kos uak.
Ha dwa e kos uak kalkula zeko, Ze ga Adminis azioak gailu elek onikoak 10 u e-
an7amo iza zen di ela adie az en du. E abili ako gailuak 10 u e ho ie an amo iza uko
di ela kon uan ha u a, ha dwa e gailuen kos uak hu engoe an bana zen di a:
7Ze ga Adminis azioak “Tabla de amo izaci´on simpli icada”-n adie az en duen bezala: h ps://
sede.agencia ibu a ia.gob.es/Sede/ayuda/manuales- ideos- olle os/manuales-p ac icos/
olle o-ac i idades-economicas/3-impues o-sob e- en a-pe sonas- isicas/3_
5-es imacion-di ec a-simpli icada/3_5_4- abla-amo izacion-simpli icada.h ml
37

2 PROIEKTUAREN PLANIFIKAZIOA
•O denagailu e amanga ia: e abili den o denagailu e amanga ia MacBook P o
M2 P o 14” izan da e a ha en p ezio o ala 2119 eda. Be az, 10 hilabe e an zeha
izandako kos u o ala amo izazioa e a lanaldi oso ba en p opo zioan kon uan ha -
u a: 2119 e
120 hilabe e ·10 hilabe e ·%23 = 40,61 e
•Ze bi za iak: p oiek ua ga a zeko e abili di en ze bi za iak jadanik daude amo i-
za u a. Gaine a, ez di a beha -beha ezkoak izan p oiek ua ga a zeko, ze bi za ia-
en GPU-ak baizik. Be az, ze bi za ia en kos u o ala ez da kon uan izango baizik
e a GPU-a enak.
•GPU: e abili den GPU-a NVIDIA Ti an V 12GB izan da, 1500 e-ko p ezioa duena.
Kon uan izanda 500 o du ingu uko exekuzio-o du izan di uela, e a honako GPU-ek
40.000 o du ingu uko bizi za-i aupena du ela:
1500 e·500 o du
40000 o du = 18,75 e
Bes alde, GPU-a en e abile ak so zen duen elek izi a e kon sumoa 2.4.3 a alean
ikusiko da.
E abili den so wa e gehiena, eewa e edo a open sou ce mo akoa da, hau da, ez
du kos u ekonomiko ik izan. Hala e e, dohaineko e abile a ez du en so wa e-a e abili
den a en, UPV/EHU-ko ikaslea iza eaga ik dohainik izan da. Hala e e, o daindu beha
iza eko an, hu engo kos uak di uz e:
•Mic oso 365 Pe sonal: Mic oso Wo d e a Mic oso Excel mo ako esnak
eskain zen duen pake eak, 7 e
hilabe e -ko kos ua du. P oiek uan zeha izandako kos ua
o duan:
7e
hilabe e ·10 hilabe e ·%23 = 16,10 e
•Gi Hub Copilo : ga apene ako adimen a i izialeko lagun zailea 10 e
hilabe e -ko kos-
ua du. P oiek uan zeha izandako kos ua o duan:
10 e
hilabe e ·10 hilabe e ·%23 = 23,00 e
2.4.3 Kos u ez-zuzenak
Kos u ez-zuzene an, elek izi a e kos uak sa uko di a. Zaila da elek izi a e gas uak
kuan i ika zea baina zenbai es ima u dai ezke. Ho e a ako, lana ga a u den hilabe e an
zeha elek izi a ea en p ezioa en ba ez-bes ekoa kalkula u a80,119 e
kW h da. Kos u ez-
zuzenen osagaiak hu engoak di a:
•O denagailua ka ga zea: o denagailu e amanga ia en kapazi a ea 70 Wh-koa
da9. 10 hilabe eko lanegunak 10 hilabe e·20 lanegun
1 hilabe e = 200 egun izan di uela, egune o
behin ka ga zen dela e a %23-ko lana p oiek ua i dedika u zaiola kon uan ha u a:
70 Wh ·0,119 e
kW h
1000 k·200 egun ·%23 = 0,38 e
8OCU- en a abe a: h ps://www.ocu.o g/ i ienda-y-ene gia/gas-luz/in o me/p ecio-luz
9Apple-en a abe a: h ps://suppo .apple.com/es-es/111340
38
2 PROIEKTUAREN PLANIFIKAZIOA
•GPU-a en e abile a: kon uan izanda GPU-a en exekuzio 500 o duak ∼%100- a
izan di ela e a GPU-ak 200 Wkon sumi zen di uela e endimendu ho e a a:
0,2kW ·0,119 e
kWh ·500 o du = 11,90 e
•A gia: osagai zailena kalkula zen, a gia da. Es imazio moduan, mahaigaineko
lanpa a ba ek 10 Wkon sumi zen di uela kon uan ha uko da. Izan e e, modu
indibidualen kon sumi zen den a gia da:
0,01 kW ·0,119 e
kWh ·370 o du = 0,44 e
2.4.4 Kos u o alak
Kos u o alak, desk iba u ako eskulan kos ua, kos u zuzenak e a ez-zuzenak ba uz
lo uko da. Labu pen moduan, 27 aulan ikusi dezakegu osagaiak e a o ala.
Osagaia Kos ua
Eskulan kos ua 8173,30 e
Kos u zuzenak 98,46 e
O denagailu e amanga ia 40,61 e
Ze bi za iak 0 e
GPU 18,75 e
Mic oso 365 Pe sonal 16,10 e
Gi Hub Copilo 23,00 e
Kos u ez-zuzenak 12,72 e
Odenagailua ka ga zea 0,38 e
GPU-a en e abile a 11,90 e
A gia 0,44 e
To ala 8284,48 e
Taula 27: Kos uen labu pena e a kos u o ala.
39
2 PROIEKTUAREN PLANIFIKAZIOA
2.5 A iskuen ebaluake a
28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40 e a 41 aule an, lana en a iskuak azal-
zen di a. “P obabili a ea” e a “E agina” e emuek, “Oso-baxua”, “Baxua”, “No mala”,
“Al ua” edo “Oso-al ua” balioak ha uko di uz e.
1. Kodea, dokumen azioa edo a baliabideak gal zea
Desk ibapena
Lane ako ga a u ako kodea, dokumen azioa, i udiak, diag amak e a
dokumen uak gal zea. A azo hau, hainba a azoi enga ik ge a
dai eke; hala nola, ekipoa honda zea e a p oiek ua go de a dagoen
In e ne pla a o ma en ba ek da uak gal zea.
P eben zio
plana
Baliabide hauek ez gal zeko, segu asun kopiak egingo di a. Zehaz-
ki:
•Kodea ekipo pe sonalean, ze bi za ian e a Gi Hub-en go de-
zea.
•Dokumen azioa O e lea -en iza ea e a noizean behin p oiek-
ua deska ga zea.
•Ekipo pe sonalean, lan di ek o ioa Google D i e hodeia ekin
sink oniza u a iza ea segu asun kopiak au oma ikoki egi eko.
Kon ingen zia
plana
P oiek ua en a al guz iak bi leku an edo gehiago an go de a dau-
denez, leku ba e ik gal zen badi a, bes e ik be esku a uko di a.
A aza hau lehenbailehen gauza uko da lan- luxua be esku a zeko.
P obabili a ea Baxua
E agina Al ua
Taula 28: Kodea, dokumen azioa edo a baliabideak gal zea en a iskua en
ebaluake a.
2. Aldake ekin lana honda zea
Desk ibapena
Lane ako ga a u ako kodean edo dokumen azioan egindako aldake-
ak, kodea ez un ziona zea edo dokumen azioa o ma u zuzenean ez
ge a zea so dezake. Ba zue an, egindako aldake ak zeha z-meha z
ez badi a gogo a zen, a ze a buel a zea zaila izan dai eke.
P eben zio
plana
Kode ako Gi be sio-kon ole ako so wa e-a e abil zea e a doku-
men azio ako O e lea -ek eskain zen duen be sio-kon ol sis ema
e abil zea.
Kon ingen zia
plana
Gi e abili au eko commi -ak be esku a zeko edo O e lea -en
be sio-kon ol sis ema e abili dokumen ua zuzen zegoen momen-
u a be esku a zeko.
P obabili a ea Al ua
E agina Baxua
Taula 29: Aldake ekin lana honda zea en a iskua en ebaluake a.
40
2 PROIEKTUAREN PLANIFIKAZIOA
3. Komunikazio e a koo dinazio al a
Desk ibapena
Tu o eekin e a p oiek uan inplika u ako alde guz iekin komunika-
zio e a koo dinazio al a iza ea. P oiek ua alde ba e a uz ea edo
ze eginak ondo ez ule zea so dezake.
P eben zio
plana
Lana egunean e ama ea e a egindakoa u o eei e akus ea dagokion
bide ik doala ziu a zeko.
Kon ingen zia
plana
Lanean inplika u ako alde guz iekin bil zea komunikazioa an ola-
zeko e a hobe zeko.
P obabili a ea No mala
E agina No mala
Taula 30: Komunikazio e a koo dinazio al a en a iskua en ebaluake a.
4. Ha dwa e esnak honda zea
Desk ibapena
Lane ako e abil zen den ha dwa e-a honda zea. Ga an zi suenak,
ekipo pe sonala honda zea, ze bi za ia honda zea, GPU-ak hon-
da zea e a pe i e ikoak honda zea.
P eben zio
plana
Ha dawa e-a a du az e abil zea e a sin oma en ba iza eko an,
hauek az e zea e a konpon zea.
Kon ingen zia
plana
Pa eko bes e ha dwa e-a bila zea edo a beha ezkoa iza eko an, be-
i ba e os ea.
P obabili a ea Baxua
E agina Oso-al ua
Taula 31: Ha dwa e esnak honda zea en a iskua en ebaluake a.
41
3 OINARRI TEORIKOA ETA ARTEAREN EGOERA
•Aho sa en p ozesamendua: aho sak e a soinuak p ozesa zea e a haie a ik in-
o mazioa a e a zea edo a so zea (AA so zailea).
•Robo ika e a jokoak: adimena di uz en agen eak so zen di a.
•Big da a: da u-basee an, In e ne en edo a bes e bolumen handiko da u-mul zo-
e an go de ako da u kan i a e handie a ik in o mazioa e a pa oiak a e a zea da
helbu ua.
Hainba sek o e publikok e a p iba uk e abil zen di uz e a lo nagusi haue an lo zen
di en hobekun zak; hala nola, medikun za, indus ia, au omobilgin za, inan zak, e ab.
3.1.1 Ikaske a Au oma ikoa e a Ikaske a Sakona
Ikaske a Au oma ikoa makinek haien kabuz ikas ea i de i zo e a AA- ekin lo u ako
kon zep ua da. Hala e e, Ikaske a Au oma iko ik gabeko AA exis i zen da, sis ema ba-
ek gizakiak inplemen a u ako e abaki-mul zo ba en menpean e abakiak ha di zakeelako
[4] inolako ikaske a p ozesu ik gabe. A aza be a egi eko kapaza den makina ba Ikaske-
a Au oma iko ik gabe e a Ikaske a Au oma ikoa ekin adie az eko, hu engo adibideak
plan ea zen di a [7]:
•Xake a jolas u dezakeen makina ba ek Ikaske a Au oma ikoa e abili ga-
be, agindu-mul zo ba izango du eza i a xake a jolas en dakien gizaki ba enga ik
ida zi a e a ez da egongo inolako ikaske a ik.
•Xake a jolas u dezakeen makina ba ek Ikaske a Au oma ikoa e abiliz, xa-
keko posizio e a jokaldi asko ekin en ena uko da, mugimendu bakoi za en e agina
ikasi a e a i abaz eko op imiza u a, e abaki onena ha zeko moduan.
A ea en egoe an neu ona-sa een gainean egi en den Ikaske a Au oma ikoa i, Ikaske-
a Sakona (Deep Lea ning) de i zo. Ikaske a Sakonean e abil zen di en e eduak, da u-
bolumen handiak e abili di zake e e a hainba ge uza ezku uz osa u ako a ki ek u ak
(3.1.1.1 a alean sakondu a) e abil zen di uz e. Ezku u ako ge uza ho ie an ba eia zen
den heinean, zenba e a ge uza sakonagoa izan, o duan e a sa e a en e ep esen azio
abs ak uagoa ikasiko du.
Aban aila nagusia ohiko Ikaske a Au oma ikoa ekin konpa a u a, be en helbu ua lo -
zeko (sa e en a abe ako e abakiak ha zeko gai asuna ga a zea) sa e en da u go dinak
e abili di zake ela da (ez da beha ezkoa 20 i udian au kez uko den au ep ozesamendu
guz ia beha ) [8]. Gaine a, da u kan i a e handiekin, Ikaske a Sakonak e endimendu
handiagoa eskain zen du (ikusi 6 i udia).
48

3 OINARRI TEORIKOA ETA ARTEAREN EGOERA
I udia 6: Ohiko Ikaske a Au oma ikoa e a Ikaske a Sakona en a eko
e endimendua en konpa azioa en enamendu ako e abili ako da u
kan i a ea en a abe a (i u ia: [9]).
Ikaske a Au oma ikoan e abil zen di en algo i moak, hi u me odologia desbe dine an
sailka u dai ezke [10]:
•Ikaske a gainbegi a ua: e eduak i ee ak eskain zen di u e ike a u ako sa e ak
(espe o ako i ee a ekin adie azi ako sa e ak) emanez. E edu ba ek sa e a ba
i ee a ba ean bihu zen duen un zioa ikas dezan, hainba sa e a-i ee a adibide
ikusiko di u “en enamendu” de i zon p ozesua en bi a ez ain (en enamendu)
mul zo ba e abiliz. Behin un zio ho i ikasi duela, “in e en zia” p ozesu ba egi en
da non en enamenduan zeha ikusi ez di en adibideak e abil zen di en e edua en
emai zak lo zeko [11]. P ozesu bi hauen labu pena 7 i udian ikusi dai eke e a
3.1.1.2 a alean sakonduko da.
I udia 7: Ikaske a gainbegi a ua en “en enamendua” (u dinez) e a
“in e en zia” (be dez) (i u ia:
h ps:// adim ehu ek.com/da a_science_py hon/).
A aza be e zeko esku aga i dauden da uak, hi u an bana zen di a, bakoi zak ezau-
49
3 OINARRI TEORIKOA ETA ARTEAREN EGOERA
ga i desbe dinekin [7]:
–T ain mul zoa: e edua en ena zeko e abil zen di en en enamendu mul zo-
ko da uak di a. Da u gehien di uen mul zoa da.
–De mul zoa: e edu onena zein den ebalua zeko, geldi ze goiz ia a kon-
igu a zeko (ea ly s opping) edo a gaindoike a (o e i ing) (3.1.1.2 a alean
sakondu a) saihes eko e abil zen den da u mul zoa da.
–Tes mul zoa: behin e edua en ena u denean honen e endimendua neu -
zeko in e en zian e abil zen den da u mul zoa da. Da u hauek ez di a en-
enamenduan zeha ikusi e a ho ega ik me ika egokiak a e a zeko ap oposa
da. Labu pen moduan 8 i udia eskain zen da.
I udia 8: T ain,de e a es mul zoak e a hauen zehaz asunak (i u ia:
NLP-Plane ).
Ikaske a gainbegi a uan hu engoak di a gehien e abil zen di en ikaske a algo i -
moak [4]: sailkapen lineala, sailkapen logis ikoa, Na¨ı e Bayes, Sa e Bayesia ak,
Suppo Vec o Machines (SVM), E abaki-Zuhai zak, Random Fo es , AdaBoos ,
Boo s apped Agg ega ion (Bagging), k-Nea es Neighbou s (k-NN) e a Neu ona-
Sa e A i izialak (NSA). NSA-k 3.1.1.1 a alean sakonduko di a a ea en egoe an
HNP a aze an gehien e abil zen den algo i mo/e edu mo a delako.
E edu/algo i mo hauek ikaske a gainbegi a uan be e di zake en a azen adibide ba-
zuk hu engoak izan dai ezke [10]:
–I udi ba ean xaku a edo ka ua den age zen den animalia ezagu zea.
–Email ba spam edo ham den sailka zailea.
–Ze bi za i ba e a konek a zen a i di en e abil zaileak asmo xa a du en de-
ek a zea.
•Ikaske a ez-gainbegi a ua: mo a hone ako ikaske an, sa e a da uek ez daude
i ee ako da uekin lo u a. Hau da, da uak ez daude e ike a u a ikaske a gainbegi-
a uan bezala. Ikaske a honek da uen banake an oina i zen da e a da ue an begi
bis az ikus en ez di en egi u ak deskub i zen lagundu dezake e.
Gehien e abil zen di en algo i moak, clus e ing algo i moak (K-means algo i moa),
50
3 OINARRI TEORIKOA ETA ARTEAREN EGOERA
asoziazio algo i moak (Ap io i algo i moa) e a dimen sionali a ea xiki zeko algo-
i moak (P incipal Componen Analysis, PCA) di a [9].
•Rein o cemen Lea ning: sa i e a zigo sis ema ba e abil zen da e edua en e-
na zeko. Hone a ako e abil zen den algo i moa edo agen ea, sa iak jaso zen di u
jokabide zuzenenga ik e a zigo a jokabide oke enga ik. Adibidez, xake a jolas en
ikas en duen makina ba ek, sa ia jasoko du pa ida i abaz ean edo zigo a gal zean
[9].
Ikaske a me odologia hauek, haien a ean osaga iak di a, hala nola, HE-ak en ena-
zeko momen uan au e ago 3.1.2.2 a alean aipa uko den bezala.
3.1.1.1 Neu ona-Sa e A i izialak (NSA)
A es ian aipa u den bezala, a ea en egoe ako es ua p ozesa zeko a aze an gehien
e abil zen den ikaske a algo i moa edo e edua Neu ona-Sa e A i izialak (NSA) di a.
NSA-k, neu ona a i izialez osa u a daude.
A al hone an, pe zep oi sinple ba e ik hasiko da azal zen ge oago NSA-ei e a hauen
mo a desbe dinei e a zehaz asunei sa e a ema eko. Ho i eske , 3.1.2.1 a alean T ans-
o me e edu a ki ek u en egi u a o oko a ule zeko beha ezko oina ia lo uko da.
Pe zep oia
NSA sinpleena i “pe zep oi” de i zo, neu ona a i izial baka a e abil zen duena,
hain zuzen e e. Rosenbla -ek [12] lehen aldiz pe zep oia e abil zen izan zen. Rosen-
bla , iloso o ba izan zen e a iloso ia saila konpu azio-zien zie a a e aman zuen pe zep-
oia i bizi za emanez.
Pe zep oia, hainba sa e en bi a ez e abaki ba (i ee a) ha zeko kapaza da [13].
Ho e a ako, sa e a bakoi za i, pisu ba eslei zen dio. 9 i udiko pe zep oian ikus de-
zakegun bezala, 3 sa e a di u: x1,x2e a x3. Sa e a bakoi za i, pisu ba eslei uko dio,
w1,w2e a w3hu enez hu en. Hauen konbinazio lineala gauza uz, zi ee a ba lo uko
da non z=x1·w1+x2·w2+x3·w3bezala de ini zen den. Be az, pe zep oia wipisuak
eza iz e abakiak ha zen duen sis ema da.
I udia 9: Pe zep oi sinplea x1,x2e a x3sa e ekin, w1,w2e a w3
pisuekin e a zi ee a ekin.
Egune oko adibide ba e a e aman nahian, demagun la unba ean kon ze u ba dagoe-
la zu e ondoko he i ba ean (adibidea [13]- ik egoki u a). Kon ze ua gogoko duzu e a
51
3 OINARRI TEORIKOA ETA ARTEAREN EGOERA
ho a joa eko edo ez joa eko e abakia ha u nahi duzu. Ho e a ako, hi u ak o e kon uan
ha uko di uzu:
•Egu aldi ona egingo du?
•Zu e lagunak joango al di a?
•Kon ze u a joa eko ga aio publiko ik ba al dago? (ez duzu au o ik)
Hi u ak o e hauek, x1,x2e a x3sa e ak izango li a eke. Demagun bakoi zak -2 e a
2 a eko balioak ha di zakeela. O duan, e abakia ha zeko momen uan, sa e a bakoi za
ho i ze ga an zia ema en diozun eza i beha da, hau da, w1,w2e a w3pisuak. Hauek
e abiliz, z=x1·w1+x2·w2+x3·w3lo uko duzu. z- en balio ho ekin, e abaki ba
ha u beha ko duzu. Ho e a ako, i izpide ba auke a uko duzu. Adibidez, zbalioa 0
baino xikiagoa bada, kon ze u a joango za a; bes ela, ez za a joango.
Be az, ma ema ikoki o mula u a, hu engo sis ema e abiliko duzu kon ze u a joango
za en ala ez e abaki zeko:
z=x1·w1+x2·w2+x3·w3→z < 0→kon ze u a joan
z≥0→kon ze u a ez joan
Adibidean aipa u den i izpidea, ak ibazio un zio ba da. Ak ibazio un zioak, neu-
ona ba en p oduk u eskala a balio e ep esen aga i ba ean bihu zen du. E abil zen
di en ak ibazio un zio komunenak sinu un zioa, sigmoidea, angen e hipe bolikoa, ReLU
(Rec i ie Linea Uni ) e a So max di a [14].
Ge uza ani zeko pe zep oiak
Age ian uz en den bezala, pe zep oia e abakiak ha zeko kapaza da; ez ho ela da-
uen pa oiak ez daudenean hain a gi. Ho ega ik, NSA-k e abil zen di a edo ge uza
ani zeko pe zep oiak —Mul i Laye Pe cep on (MLP)— 10 i udian ikus dezakegun
bezala. Haue an, ge uza ezku uak e abil zen di a, sa e a da ue an pa oi zeha zagoak
ikas eko kapazak di enak.
I udia 10: Ge uza ani zeko pe zep oiak edo Mul i Laye Pe cep on
(MLP) (i u ia: [13]).
52
3 OINARRI TEORIKOA ETA ARTEAREN EGOERA
1 edo 2 ge uza ezku u du en neu ona-sa eei, azaleko neu ona-sa eak (Shallow Neu onal
Ne wo k) de i ze. 3.1.1 a alean au kez u den bezala, ge uza ezku u hauen kan i a ea
handi zean —no malean ge uza 2 edo gehiago—, neu ona-sa e sakonak de i zen neu ona-
sa eak so zen di a, Ikaske a Sakona kon zep ua i bizi za ema en dio enak. Momen u
hone a ik au e a, neu ona-sa e sakonen neu ona bakoi zak da ue an e epa a zen dion
pa oia zein den jaki eak ez dauka a azoike a a gi ik iza en [13]. Ho ega ik gehiene an
neu ona-sa e sakonak ku xa bel zak di ela esan ohi da.
Ikaske a p ozesua
NSA-k en ena zeko, a ze anzko p opagazioa (backp opaga ion) de i zon eknika e a-
bil zen da. NSA-en en enamendu ba ean zeha , aipa u ako wipisuak —hemendik au-
e a “pa ame o” bezala dei uko di a— doi zen joan beha di a e eduak be e beha
duen a aza emai za egokiekin lo zeko. Ho e a ako, NSA-ei da uak ema en zaizkion ba-
koi zean, eskain zen duen i ee a en e o ea neu u beha da. E o eak kos u un zioen
bi a ez neu zen di a, e abilienak C oss-En opy Loss e a e o e koad a ikoak di a [13].
Aipa u ako kos u un zio ba e abiliz e o ea neu u a dagoenean, NSA-e an zeha
dauden wipa ame oak doi u beha di a. Hemen e abil zen da a ze anzko p opagazioa en
eknika. E abili ako Ckos u un zioa, xie a wiguz ien menpekoa da; sa e ako xibalioak
ezin di a alda u baina wipa ame oak bai. Hau jakinda, Ckos u un zioa i zenba eko
e agina egin dion wipa ame oak kalkula uko da e a ha en a abe a egune a uko da (ikusi
11 i udia).
I udia 11: A ze anzko p opagazioa.
Te mino ma ema ikoe an, Ckos u un zioa en de iba u pa zialak kalkula u beha
di a wipa ame o guz ie a ako: ∂C
∂wi
,∀wi. De inizioz, un zio ba en de iba u pa zial
guz iak kalkula zea i g adien e de i zo e a ho ela de ini zen da:
∇C=










∂C
∂w1
∂C
∂w2
...
∂C
∂wn










53

3 OINARRI TEORIKOA ETA ARTEAREN EGOERA
Be az, g adien ea kalkula u a, wipa ame o bakoi zak zelako e agina duen Ckos u
un zioa engan jakingo dugu e a honen a abe a pa ame o hauek egune a u [14]. Helbu-
ua Ckos u un zioa en balioa minimiza zea denez, a ze anzko p opagazioan e abil zen
den eknika honi “G adien ea en Jai sie a” (G adien Descen ) bezala ezagu zen da. 12
i udian Ckos u un zioa en g adien ea en jai sie a e akus en da Ckos u un zioa wpa-
ame o baka ba en menpean izanda.
I udia 12: Ckos u un zioa en g adien ea en jai sie a wpa ame o baka
ba en menpean.
3.1.1.2 a alean, en enamendu hauen kon igu azioe an sakonduko da hauek gauza ze-
ko beha di en zehaz asunak nola e a ze a ako eza zen di en azalduz.
3.1.1.2 En enamenduak, kon igu azioak e a hipe pa ame oak
A al hone an, en enamendu ba e ako kon igu a zen di en hipe pa ame oen esanahia
azalduko da, ba ez e e p oiek uan zeha e abili di enak. Izan e e, publikoki p oiek u ho-
ne a ako esku aga i dauden en enamendu sc ip -e an10, kon igu a u beha di en balioak
di a.
Hipe pa ame oak en enamendu ba ean kon igu a zen di en aldagaiak di a non en-
enamendu be a en po ae a alda u dezake en edo a e abil zen den e edua en a ki ek u-
a en zehaz asunak. Balio hauek en enamendua hasi baino lehen de ini u beha di a [15].
Hipe pa ame oak e a pa ame oak ez di a nahas u beha , pa ame oak 3.1.1.1 a alean
azaldu ako pisuak di a.
En enamendu ba ean e abil zen den ain mul zoa en ins an zia (adibide bakoi za)
guz iak neu ona-sa e ik pasa zen di enean, epoch ba be e dela esa en da [16]. Zenba
e a epoch gehiago e abili, e eduak ain mul zoa ge o e a hobe o ezagu uko du baina
au e ago aipa zen den gaindoike a (o e i ing) a azoa so dezake.
Ba ch-size balioa a ze anzko p opagazioa ain mul zoko zenba ins an zie an behin
egi en den adie az en du. Balio honen a abe a, 3.1.1.1 a alean azaldu den g adien ea en
jai sie a 3 mo akoa izan dai eke [17]:
•S ochas ic G adien Descen (SGD): a ze anzko p opagazioa ins an zia bakoi-
zeko egi ea en es a egia i de i zo (Online G adien Descen bezala e e ezagu u a).
10I u i-kode guz ia esku aga i: h ps://gi hub.com/Ainge uBeO /G AL
54
3 OINARRI TEORIKOA ETA ARTEAREN EGOERA
•Ba ch G adien Descen : a ze anzko p opagazioa epoch bakoi zeko egi ea en
es a egia i de i zo, hau da, ain mul zoko ins an zia guz iak behin neu ona-sa e ik
pasa u a. Ho e a ako, g adien een balioak me a zen di a epoch-a buka zen denean
a ze anzko p opagazioa gauza zeko (Vanilla G adien Descen bezala e e ezagu u-
a).
•Mini-ba ch G adien Descen : au eko bien a eko nahaske a da. Kasu ho-
ne an, ain mul zoko kins an zia bakoi zeko egi en da a ze anzko p opagazioa.
A ea en egoe an e abil zen den eknika da.
Kon uan izan beha da ba ch-size dei zen dugun balioa, egia esanda mini-ba ch-size
balioa dela. Izan e e, SGD e a Ba ch G adien Descen ez di a gehiegi e abil zen.
Ba ch-size balioa eza ze akoan, no malean bi balioen a eko bide kadu a da:
•GPU-a en ba ch-size: en enamendu ako GPU-a e abil zean, GPU ho ek pa a-
leloki p ozesa zen di uen ins an zia kopu ua da. En enamendua diseina ze akoan,
balio ho i nahie ako balio a eza zen saia zen da baina GPU-a en memo ia dela
e a, hainbes e ins an zia pa aleloki p ozesa zeko kapaza ez bada, g adien ea en me-
ake a e abiliko da.
•G adien ea en me ake a: GPU-ak p ozesa zen di uen mul zoen me ake a en
balioa da a ze anzko p opagazioa egin baino lehen.
Be az, bene ako ba ch-size balioa (no malean “ba ch-size e aginko a” bezala ezagu-
u a), hu engo o mula ekin kalkula uko da:
(ba ch-size e aginko a) = (GPU ba ch-size)·(g adien ea en me ake a)
ba ch-size e aginko a en balioa, “s ep” edo “pauso” bezala e e ezagu zen da. Pauso
ba au e ako pauso ( o wa d pass) ba ekin e a a ze anzko p opagazio ba ekin be e zen
da. 13 i udian, hona a e aipa u ako “epoch”, “ba ch-size”, “GPU-a en ba ch-size”,
“g adien ea en me ake a” e a “pauso” de inizioak adibide ba en bi a ez labu bil zen
di a.
I udia 13: “epoch”, “ba ch-size”, “GPU-a en ba ch-size”, “g adien ea en
me ake a” e a “pauso” de inizioen labu penak.
55
3 OINARRI TEORIKOA ETA ARTEAREN EGOERA
3.1.1.1 a alean aipa u den bezala, a ze anzko p opagazioa en bi a ez, neu ona-sa een
pa ame oak egune a zen di a. Ikaske a- asa en bi a ez (lea ning a e), gauza u ako
egune ake ak zenba eko e agina du en eza zen da. Neu ona-sa ea en zeha dauden pa a-
me o guz ien bek o ea −→
w=w1, w2, ..., wnizanik, ηikaske a asa en balioa izanik e a ∇C
kos u un zioa en g adien ea izanik, −→
wpisuen egune ake a hu engo o mula en bi a ez
de ini zen da [13], [14]: −→
w=−→
w−η· ∇C
Ikaske a- asa honen balioa, zaila izan ohi da eza zea. Gaine a, hipe pa ame o ho-
nen balioa en enamenduan zeha kons an e man en zea ez dugu nahi, en enamendua
au e a joan ahala balio hau xiki zea komeni zaigu kasu asko an. Ikaske a- asa plani-
ika zaileak ikaske a- asa en balioa kons an e ez man en zea lo zen du [18]. 14 i udia-
en bi a ez ohiko plani ika zaileek ikaske a- asa i e agindako aldake a en enamenduan
zeha ikus dai eke.
I udia 14: Ikaske a- asa en plani ika zaile ezbe dinak.
A ea en egoe an e abil zen di en en enamendu eknikekin ba e a, ikaske a- asa en
op imiza zaileak e abil zen di a. En enamenduan zeha ikaske a- asa dinamikoki al-
da zean da za op imiza zaile hauen es a egiak. G adien ea en jai sie ak di uen desa-
ban aila asko konpon zea lo zen du e, hala nola, minimo lokale an ge a zea, minimoak
as i oegi opa zea edo minimoak ez au ki zea ikaske a- asa handienga ik [19].
A ea en egoe an e abil zen di en ikaske a- asa op imiza zaile e abilienak, “Adag ad”,
“AdaDel a”, “Adam” [20] e a “AdamW” [21] di a.
En enamendu ba en helbu ua e edua da ue a a doi zea da hauen gainean a aza ba
be e zeko. Hala e e, e edua en enamenduko da uei gehiegi doi zea a azo ba izan dai eke.
Izan e e, en enamenduan zeha ikusi ez di uen ins an zia be iak ikus ean, ez da kapaza
izango a aza modu egonko ba ean ebaz eko. Fenomeno honi “gaindoike a” (o e i ing)
de i zo. Bes alde, en enamendu gu xi egi ea en e a a aza be e zeko kapazi a e al a i
“azpidoike a” (unde i ing) de i zo. 15 i udian po ae a hauek ikus di zakegu [22].
56
3 OINARRI TEORIKOA ETA ARTEAREN EGOERA
I udia 15: Azpidoike a, gaindoike a e a doike a zuzena bi dimen sioko
espazio ba ean.
Aipa u ako azpidoike a a azoa kon ola zeko “geldi ze goiz ia a” de i zon es a-
egia e abili ohi da. Gaindoike a neu zeko auke a ba , en enamenduan zeha e abil zen
di en ain e a de mul zoen e o e un zioak neu zean da za. Gauzak ho ela, en e-
namenduan zeha de mul zoa e abil zen da nolako emai zak a e a zen di uen mul zo
honekin konp oba zeko, mul zo hau ez bai a pa ame oen en enamendu ako e abil zen.
E a hone an, ain mul zoko e o ea e a de mul zokoa e e jais ea bila zen da. Mo-
men u en ba ean ain mul zoko e o ea xiki zen bada baina de mul zokoa handi zen
bada, gaindoike a ba ean gaudela jakingo dugu. En enamendua be an geldi uko da
e a momen u a a e en enamenduan lo u ako e edua go deko da. 16 i udiko g a ikoan
azpidoike a e a gaindoike a ikus di zakegu e o e un zioa en bi a ez.
I udia 16: Geldi ze goiz ia a en eknika.
Aipa u ako de mul zoa ekin, esan bezala, en enamenduan zeha e edua en e en-
dimendua neu zen da. E abili ohi den bes e eknika ba de mul zoa e abil zean, mo-
men u ho e a aino en ena u ako e edua en kon ol-pun u (checkpoin ) ba go de zea
da. Ho ela, gaindoike a edo bes e edozein a azo iza eko an (ko on e-elek ikoa moz ea
edo a makinako exekuzioa geldi zea), en enamenduan zeha izandako e edu desbe dinak
esku aga i egongo di a.
En enamendue an zeha ausazko hainba p ozesu ge a zen di a, hala nola, e edua-
en pisuen hasie ake a e a ain mul zo ik da uak ha zeko ausazko p ozesua. P ozesu
hauek ausazkoak izanik, en enamenduak e epika u nahi iza eko an ez legoke auke a-
ik emai za be dinak a e a zeko. Ho ega ik, ausazko balioak kon ola zen di uen hazia
(seed) e abil zen da. Hazi honen balioa en enamendua baino lehen de ini zen da e a
honekin en enamenduak emai za be dinekin e epika zeko auke a lo zen da [23].
57
3 OINARRI TEORIKOA ETA ARTEAREN EGOERA
– Esaldiak be e: hu suneak be e zeko galde en aldae a ba da non esaldi ba en
azkenengo za ia be e beha den.
•E an zuna en a abe a (43 aulan adibideak):
– E auzi ako e an zunak: galde a sa e a moduan jaso a, galde a en e an zu-
na bila u beha da in o mazio-i u i ba e ik. A aza hau bilake a algo i moak
egi en du ena ekin konpa a u dai eke.
– Auke a ani zeko e an zunak (Mul iple Choice Ques ion Answe ing,
MCQA): kasu haue an, galde a ez da sa e a baka a, galde a ekin ba e a
hainba e an zun posible ema en di a. A aza hone a ako esku aga i dauden
da u-so ak [44], [45], eskuz ida zi a daude p o esionalenga ik e a no malean
es moduko galde ak iza en di a eskole ako az e ke e a ako.
Fo ma u honen e an zunen aban aila e auzke a e an zunekin konpa a uz, e an-
zuna auke a mul zo i xi ba ean e abaki beha dela da. Gaine a, galde a e a
e an zunak ida zi duenak, e an zuna auke a uko duena en a azoike a en gai-
neko kon ola du.
E eduen ebaluazioa, bes e e an zun o ma u mo e an ez bezala, be ehalakoa
da e an zun zuzena baka a (edo a e an zun ani z mul zo baka a) delako.
Hala e e, zaila da mo a haue ako galde ak e edua i ondo plan ea zea ikaske a
egokia iza eko. Izan e e, e an zun oke ak baz e zeko e azak badi a, e eduak
hauek baz e zen ikasiko du e a ez e an zun zuzena a azoi zen. A azo hau
konpon zeko, [46]-en e an zunak o mula zeko eskemak so u di a.
Kon uan izan beha da gizakiak e an zuna auke a zeko i izpideak ez di ela e e-
duak e abil zen di uen be dinak. Adibidez, eskola az e ke a ba ean, ikasleak
e an zun-auke a bakoi zeko e an zun zuzenen banake a uni o mea izango dela
kon uan ha zen du no malean.
Ga a u ako p oiek uak, mo a hone ako e an zunak di u e a aipa u ako zail a-
sunak e a desaban ailak emai ze an zeha ikusiko di a 5 a alean.
– E an zun ka ego ikoak: mul zo i xi e a ini u ba ean de ini u a ego en di a
e an zun hauek, hola nola, zenbakiak, da ak, bai/ez, e ab. Bes e auke a ba ,
en enamenduan zeha ikusi ako e an zunak, in e en zia en e an zun be ak
iza ea da. In e en zian e eduak e an zun beha eko auke ak badaki zein di en
en enamenduan ikusi di uelako.
– E edu so zaile ba enga ik so u ako e an zunak: gizakiok hizkun za
na u alean so genezakeen e an zunak di a. E an zuna in o mazio-i u i ba e-
ik lo u ez ezik, e eduak e an zun ho i so zen du ha en ezagu zaz balia uz.
E edu so zaileen emai zak zailak di a ebalua zen ez dagoelako e an zun zuzen
baka a.
64

3 OINARRI TEORIKOA ETA ARTEAREN EGOERA
Ebiden zia Fo ma ua Galde a E an zuna
Eins ein
was bo n
in 1879.
Galde a When was Eins ein bo n? 1879
Kon sul a Which yea Eins ein bo n 1879
Hu suneak be e Eins ein was bo n in . 1879
Esaldiak be e Eins ein was bo n ... in 1879
Taula 42: QA galde en o ma uak (i u ia: [43]- ik egoki u a).
Ebiden zia Fo ma ua Galde a E an zuna
Eins ein
was bo n
in 1879.
E auzke a When was Eins ein bo n? 1879 ( oken 5)
MCQA When was Eins ein bo n? (a) 1879, (b) 1888
Ka ego ikoa Was Eins ein bo n in 1880? No
So u a When was Eins ein bo n? 1879 (e edu so -
zaile ba ekin)
Taula 43: QA e an zunen o ma uak (i u ia: [43]- ik egoki u a).
3.2 A ea en egoe a
P oiek u hau ga a ze ako o duan, hainba au eka i izan di a. E eduen a ki ek u a
e a da u-so a desbe dinak oga u di a e a hauek ap obe xa uz, haue an sakondu da lan
hone an zeha .
3.2.1 MedMCQA da u-so a e a MedMCQA e edu a ki ek u a
MedMCQA [1] ike ke an, medikun za a loko MCQA a aza ako da u-so a ba so u
zen. Gaine a, ike ke a ho e an da u-so a ho ekin lo u zi ekeen emai zak konp oba-
zeko e edu a ki ek u a zeha z ba e abiliz egin zi en en enamenduak. A al hone an,
ike ke a hone ako da u-so a e a a ki ek u a en zehaz asunak azalduko di a.
3.2.1.1 MedMCQA da u-so a
[1] ike ke an, “All India Ins i u e o Medical Sciences (AIIMS PG)” e a “Na ional Eli-
gibili y cum En ance Tes (NEET PG)” az e ke ak e abili di a da u-so a ba so zeko.
Honen au e ik saiake ak egin di a biomedikun zan MCQA mo ako galde ak di uz en
da u-so ak so zeko baina lo u di enak xikiak e a biomedikun za en domeinu espe-
zi ikoe an oina i u a daude. Be az, helbu u nagusia, biomedikun za a loan MCQA15
da u-so a ba so zea izan zen. Da u-so a honek, az e ke a hauen 193155 galde a di u,
182822 ain mul zoan, 4183 de mul zoan e a 6150 es mul zoan16 (ikusi 23 i udia).
15[1] ike ke a honen a gi alpena en os ean, “MedMCQA” dei u zaio biomedikun za a loko MCQA a a-
za i baina dokumen u hone an zeha “MCQA” e abiliko da a aza i bu uz hi z egi eko e a “MedMCQA”
ike ke a hone an bildu ako da u-so a i e a e edu a ki ek u a i e e e en zia egi eko.
16Nahiz e a [1] ike ke an 6150 ins an zia de mul zoan e a 4183 ins an zia es mul zoan di ela aipa u.
65
3 OINARRI TEORIKOA ETA ARTEAREN EGOERA
I udia 23: MedMCQA da u-so a en ins an zien banake a ain,de e a
es mul zoe an.
Da u-so a, JSONL (JSON Lines) o ma uan eskain zen da17 e a hu engo e emuak
di u ins an zia/galde a bakoi zak:
•id: ins an zia en iden i ika zailea.
•ques ion: galde a.
•opa: A auke a.
•opb: B auke a.
•opc: C auke a.
•opd: D auke a.
•cop: auke a zuzena.
•choice ype: “single-choice” edo “mul i-choice” auke a baka a edo ba baino
gehiago egon badai eke18.
•exp: adi u ba en azalpena auke a zuzena en ingu uan.
•subjec name: galde a en medikun za e emua.
• opic name: galde a en e emu espezi ikoa medikun za e emua en ba uan.
Ins an zia hauen adibide ba ikus dai eke e anskineko 1 i u i-kodean.
3.1.3.1 a alean egindako sailkapena en a abe a da u-so a honen ins an zie an age -
zen di en galde ak, galde a o ma ua e a esaldiak be e zeko o ma ua du e. Bes alde,
e an zun mo ak MCQA mo akoak di a guz iak.
Ike ke a hone an, baseline moduan e abili ako HEH-ak au e-en ena u ako BERT
[30], SciBERT [47], BioBERT [48] e a PubmedBERT [49] izan zi en. E edu hauek so -
u ako da u-so a ekin indu zi en e a e edu ho ni zaile ba e abili zen Wikipedia e a
PubMed kanpoko jakin za i u iekin ho ni zeko da u-so a en galde ei es uingu ua gehi-
uz. Lo u ako emai zak —%47 emai za ik onena— gizakiak mo a hone ako az e ke e-
an di uen emai zak baino xa agoak di a (ikasle hobe enak %90-ko asma ze- asa ingu u
izan ohi du e). Hala e e, helbu ua da u-so a egoki ba so zea denez, da u-so a hau
e o kizuneko ike ke e a ako pen sa u da ike ke a hone an.
Da u-so a honen kali a ea e a zuzen asuna hu engo ezauga ienga ik da o :
17Da u-so a esku aga i: h ps://gi hub.com/MedMCQA/MedMCQA? ab= eadme-o - ile#
da a-download-and-p ep ocessing
18Da u-so a en ins an zia guz iak e an zun zuzen baka a du en a en.
66
3 OINARRI TEORIKOA ETA ARTEAREN EGOERA
•Momen u a a e biomedikun zan dagoen MCQA da u-so a ik handiena da.
•Galde ak mundu e ealeko az e ke en galde ak di a, p o esional ba en edo
ba zuenga ik p oposa u a.
•Da u-so a bil ze akoan egin den ga bike a i eske , e edua en sa e ako desegokiak
di en elemen uak ezaba u di a, hala nola, URL-ak e a HTML e ike ak. Gaine a,
g ama ika e a sin axi e o eak zuzendu e a e epika u ako galde ak ezaba u di a.
3.2.1.2 MedMCQA e edu a ki ek u a
[1] ike ke an p oposa u ako e edu a ki ek u a i ins an ziak ema eko, 24 i udian ja-
ai zen den luxua e abil zen da. Ins an zia bakoi za i es uingu ua ema en zaio e edu
ho ni zaile ba e abiliz Wikipedia edo a PubMed jakin za i u iak e abiliz. Behin es-
uingu ua duela, 4 azpi-ins an zia an bana zen da, bakoi za es uingu ua, galde a e a
auke a ba izanik. Bakoi za, T ans o me e edu ik iga o zen da e a buka zeko, Linea
neu ona-sa e ik i aga pena egin dezan.
I udia 24: MedMCQA ike ke an e abili ako luxua e edua i ins an ziak
ema eko (i u ia: [1])
.
Auke a bakoi za ekin so u ako azpi-ins an ziak T ans o me e ik pasa u a, azpi-ins-
an zia en oken bakoi zeko e ep esen azioa lo zen da 768 dimen sioko bek o ea e abiliz.
Linea neu ona-sa eak lehenengo okena en e ep esen azio bek o iala jaso zen du. Be-
az, sa e ako ge uzak 768 neu ona di u. Neu ona-sa e honek ez dauka ezku uko ge uza ik
e a i ee ako ge uzan neu ona baka a dago (ikusi 25 i udia).
67
3 OINARRI TEORIKOA ETA ARTEAREN EGOERA
I udia 25: MedMCQA a ki ek u a en Linea ge uza en a ki ek u a.
A ki ek u a hau en ena ze ako momen uan, Linea klasi ikazio bu u bakoi za ema en
di uen logi -ak (konbinazio lineala en emai za en balioa) bil zen di a logi -en en so e
(bek o een modukoak) ba ean. E o e un zio bezala C oss-en opy loss e abil zen da
e a ho ekin a ze anzko p opagazioa egi en da (ikusi 26 i udia).
I udia 26: En enamendu luxua MedMCQA a ki ek u a e abiliz.
Bes alde, in e en zia egi eko momen uan logi -ekin un zioa maximiza zen duen a gu-
men ua e abil zen da (ikusi 27 i udia):
e edua en auke a = a g max{l1, l2, l3, l4}
68
3 OINARRI TEORIKOA ETA ARTEAREN EGOERA
I udia 27: In e en zia luxua MedMCQA a ki ek u a e abiliz.
3.2.2 CasiMedicos da u-so a
CasiMedicos p oiek ua, medikuen elka e ba da BAME az e ke en galde en e an-
zunei bu uzko azalpenak idaz en di uz enak, elka lanean e a bo onda ezko lanean [2].
Haien helbu ua, baliabide ba so zea da e o kizuneko medikuei BAME az e ke e a ako
ikas en lagun zeko.
Da u-so a honek, az e ke a hauen 579 galde a di u, 404 ain mul zoan (%70), 56
de mul zoan (%10) e a 119 es mul zoan (%20) (ikusi 28 i udia).
I udia 28: CasiMedicos da u-so a en ins an zien banake a ain,de e a
es mul zoe an.
Eskain zen den da u-so a19 gaz elaniaz bildu da e a DeepL20 e abiliz ingelese a, an-
sese a e a i alie a a i zuli a dago.
Ins an ziek hu engo e emuak di uz e:
•id: ins an zia iden i ika zen duen zenbakia.
•yea : galde a en az e ke a u ea.
•ques ion id speci ic: an zeko galde en iden i ika zailea. Ez da au e ik aipa u a-
ko id-a ekin nahas u beha .
• ull ques ion: galde a.
• ull answe : e an zuna en azalpena.
•op ions: auke a guz iak eskain zen duen JSON e emua.
19Da u-so a esku aga i: h ps://gi hub.com/ixa-ehu/an ido e-casimedicos
20h ps://www.deepl.com/es/ ansla o
69

3 OINARRI TEORIKOA ETA ARTEAREN EGOERA
•co ec op ion: e an zun zuzena.
•explana ion: auke a bakoi za ze ga ik den zuzena edo ez-zuzena adie az en duen
e emua. Auke a bakoi zeko, galde a en ze za ian au ki zen den ebiden zia adie-
az en da.
Ins an zia hauen adibide ba ikus dai eke e anskineko 2 i u i-kodean.
BAME az e ke e an e abil zen di en galde a mo en a abe a, i udiak e abil zen du e-
nak, kasu klinikoa e abil zen du en galde ak e a ezagu za mediku o oko a du en galde ak
izan ohi di a. Da u-so a hone an, kasu klinikoa e abil zen du en galde ak baka ik e abili
di a, ga a u ako lane ako ap oposa dena.
3.1.3.1 a alean egindako sailkapena en a abe a da u-so a honen ins an zie an age -
zen di en galde ak, galde a e a esaldiak be e zeko o ma ua du en galde ak di a. Bes-
alde, e an zun mo ak MCQA mo akoak di a guz iak.
3.2.3 E iBERTa
E iBERTa [50] medikun za a loko HNP-n ingelesez e a gaz elaniaz au e-en ena u-
ako HEH da, RoBERTa [51] a ki ek u a en gainean (BERT [30] T ans o me a en al-
dae a) au e-en ena u a. E edua ze o ik en ena u da RoBERTa- en okeniza zaile e a
au e-en enamendu me odologia be a e abiliz, honen e endimendua ap obe xa uz baina
gaz elaniako mediku domeinuan au e-en ena u a.
E edua en a ki ek u a i dagokionez 44 aulan age zen den kon igu azioa e abil zen
du.
E iBERTa- en a ki ek u a
Oina iko e edua RoBERTa
Ge uza kopu ua 12
Ezku uko ge uza en amaina 768
A en zio bu u kopu ua 12
Pa ame o kopu ua 135M
Taula 44: E iBERTa e edua en ezauga iak.
3.2.4 Bes e lan ba zuk
[52] lana medikun za a loko MCQA a azean ga a u ako G AL-a da. Hone an ga-
a u ako helbu u nagusia, ezagu za-base ba p es a zea izan zen. Honi eske e a [1]-n
ga a u ako a ki ek u a e abiliz, helbu ua ezagu za-base honek emai ze an suposa zen di-
uen hobekun zak az e zea izan zen.
70
4 ESPERIMENTAZIOA ETA INPLEMENTAZIOA
4 Espe imen azioa e a inplemen azioa
Ga a u ako p oiek uan zeha , CasiMedicos da u-so a ekin e a hainba a ki ek u a
e a es a egia ezbe dinekin espe imen a u da. A al hone an, zehaz asunak e a a ki ek u-
a diseinuak azalduko di a. Ga a u ako inplemen azio osoa en i u i-kodea, Gi Hub-en
esku aga i au ki u dai eke21.
Au e-en ena u ako e edu gisa, E iBERTa- en be sio lib ea [50] (da u-so a publi-
koak e abili di uena au e-en enamendu ako) e abili da (3.2.3 a alean azaldu a) T ans-
o me gisa 4.3.1 e a 4.3.2 a ale an azal zen di en e edu a ki ek u e a ako. Izan e e, e edu
honek medikun za a loko jakin za du e a G AL hone a ako ap oposa izan da.
4.1 Ebaluazioa
E eduen e a a ki ek u en e endimendua neu zeko e a emai zak ema eko, accu acy
(zehaz asuna) me ika e abiliko da, hau da, ins an zia posible guz ie a ik zenba asma zen
di en:
accu acy =ASMATZE TOTALAK
INSTANTZIA KOPURUA
Me ika hau sinplea den a en, BAME az e ke a ba ean ge o e a ins an zia gehien
asma zea ga an zi suena da. Honekin ba e a, 3.1.1.2 a alean azaldu ako “geldi ze goiz-
ia a” accu acy me ika ekin kon igu a u da; de mul zoan accu acy-a handi zen badoa,
en enamenduak au e a ja ai uko du e a au kako kasuan en enamendua geldi uko da.
En enamendue an e eduak asma zen di uen galde ak konp oba zeko, nahasmen-ma-
izea e abiliko da. Izan e e, bali eke e eduak e an zun-auke a konk e u ba i aga zeko
joe a iza ea (5.1.1 a alean joe a ho i dagoela ikusiko da). Nahasmen-ma izea auke a
zuzen bakoi ze ik —a), b), c), d) e a e) 5 auke ako galde e an, adibidez— e eduak zenba
asma u e a zenba hu s egin di uen konp oba zeko e abiliko da.
29 i udiko adibidean, 100 ins an ziako mul zo ba e ako lo u ako nahasmen-ma izea
adie az en da. Nahasmen-ma izea en diagonal nagusian (be dez kolo ez a u a) asma-
u ako ins an ziak age zen di a e an zun-auke a posible bakoi zeko. Accu acy me ika
kalkula zeko, diagonal nagusian dauden balioak e abiliko di a e a ins an zia kopu ua ekin
za i u.
I udia 29: Adibide ba en nahasmen-ma izea e a ho en accu acy
me ika en balioa.
21h ps://gi hub.com/Ainge uBeO /G AL
71
4 ESPERIMENTAZIOA ETA INPLEMENTAZIOA
Nahasmen-ma ize ba ean, diagonal nagusian ge o e a balio handiagoak iza ea bila-
uko da ins an ziak ondo i aga zen di ela adie aziz. Diagonal nagusi ik kanpo dauden
balioak, xa o i aga i akoak izango di a. Espe imen uen memo ian zeha aipa uko den
bezala, en enamendua hobe zeko auke a eman du honako nahasmen-ma izea e abil-
zeak.
Espe imen azioa en a al hone an zeha e abili ako bi a ki ek u a nagusiak modu labu
ba ean izenda zeko, “baseline” e a “MedMCQA” —[1] ike ke an e abili ako a ki ek u a-
en doike a ba delako— dei uko di a.
4.2 Sa e a en p ozesake a
CasiMedicos da u-so a en galde ak e edua i ema eko, galde a hauek p ozesa u beha
di a e eduei sa e a bezala ema eko moduan. Ho e a ako, a al hone an nola egi u a u
di en sa e ak azalduko da e an zun-auke a kopu u aldako a kudea zeko. Bes alde, sa-
e a hauen amaina egokia den e edu hauen sa e a ako konp oba uko da.
4.2.1 E an zun-auke a kopu u aldako a en kudeake a
Ga a u ako e eduak galde en e an zun-auke a kopu u aldako a ekin lan egi eko ka-
pazak di a. Izan e e, e abili ako CasiMedicos da u-so ak, 4 e a 5 e an zun-auke a kopu u
posibleko galde ak di u. Izan e e, u ee an zeha BAME az e ke a en o ma ua alda u
egin da e a e abili ako da u-so e an, bes e he ialde ba zue ako az e ke ak daude e a
he ialde hauen a eko galde en e an zun-auke a kopu uek ez du e ba egi en. E abiliko
den eknika eskalaga ia izango da e a bes e e eduek kopu u aldako ba ekin lan egi eko
auke a izango du e a ki ek u a en doike a xiki ba eginez.
4 e a 5 e an zun-auke a di uen CasiMedicos da u-so a ekin lan egi e akoan sa e a
dinamiko ba p oposa u da. Bi e an zun-auke a kopu u badi a e e, sa e ak be i 5 e emu
izango di u: amaina 5 denean, 5 e emuak e abiliko di a; amaina 4 denean, 5. e emua
hu sik egongo da —azken bana zaile okena en e a amaie ako okena en a eko e emua—.
Bi kasu hauek 30 i udian ikus dai ezke 5 auke ako adibide ba ekin (30c i udia) ba e a.
(a)
(b)
(c)
I udia 30: 5 auke a duen sa e a (a), 4 auke a duen sa e a (b) e a 5
auke a duen sa e a en adibidea (c).
72
4 ESPERIMENTAZIOA ETA INPLEMENTAZIOA
Bes e auke a ba e an zun-auke a kopu u bakoi za i o ma u ba eza zea e a klasi i-
kazio bu uan ( eed o wa d neu ona-sa ea) maska a ba e abil zea izango li zake e. Ho-
ela, klasi ikazio bu ua en neu ona ba zuk desak iba u a ge a uko li a eke klasi ikazio
bu u hau baino e an zun-auke a gu xiago ako p es a u a dagoen sa e a ba jaso zean.
31 i udian 4 e a 5 e an zun-auke ako galde en sa e a o ma uak e a aipa u ako kla-
si ikazio bu ua au kez en di a. 31c i udiko klasi ikazio bu uak bosga en auke a en za
(E e an zun-auke a 31c i udian) eskain zen duen balioa desak iba uko luke maska ak
galde a en e an zun-auke a kopu ua 4-koa iza eko an.
(a)
(b)
(c)
I udia 31: 5 e an zun-auke ako sa e a (a), 4 e an zun-auke ako sa e a (b)
e a maska a e abil zen duen klasi ikazio bu ua (c).
Ai zi ik, p oposa u ako maska a ez da inplemen a uko baseline a ki ek u an, e eduak
be ak bosga en e an zun-auke a ez denean age zen hau ez i aga zen ikasi beha izango
du. E o kizune ako lan bezala maska a inplemen a zea auke a ba izan dai eke, e edua i
4 edo 5 e an zun-auke ako galde a ba dena en a aza ekin lagunduz e a ho ela ziu a uz
e eduak ez duela bosga en auke a i aga zen 4 e an zun-auke ako galde a ba ean.
Bes alde, 4.3.2 a alean au kez uko den MedMCQA- en doikun za a ki ek u an, azpi-
ins an zie an bana u ako sa e a (azpi-ins an zia bakoi za galde a e a e an zun-auke a
posible ba ekin so u a dago) p es a uko da. Azpi-ins an zia bakoi za klasi ikazio bu u ik
pasa uko da e a ez da doi u beha izango. Hala e e, 4 e a 5 e an zun-auke e ako da u-
so ekin lan egi ean bosga en azpi-ins an zia e an zun-auke a ik gabe ge a u dai eke 4
e an zun-auke ako ins an zia ba ean. baseline a ki ek u an bezala, e eduak e an zun-
auke a ho i ez i aga zen ikasi beha izango du.
Hasie an esan bezala, aipa u ako bi eknikak eskalaga iak izango di a 4 edo 5 e an-
zun-auke a baino gehiago edo gu xiago di uz en galde ekin. Ga a u ako inplemen azioan
e an zun-auke en kopu ua sa e a-pa ame o ba da, e a azken ho en a abe a kon igu-
a uko da a ki ek u a.
73
5 EMAITZAK
5 Emai zak
A al hone an, 4 a alean azaldu ako inplemen azioa e abiliz lo u ako emai zak azal-
duko di a. Emai zen a al hau bi za i an bana u da:
•E edu elebaka a ekin egindako espe imen uak 5.1 a alean azalduko di a. Hemen,
4.3.1 a alean p oposa u ako baseline a ki ek u a e a 4.3.2 a alean p oposa u ako
MedMCQA a ki ek u en a eko konpa azioak gauza uko di a CasiMedicos da u-
so a o iginala e a da u-so a honen be sio o eka ua e abiliz.
•E edu elebiduna ekin egindako espe imen uak 5.2 a alean azalduko di a. Gaz e-
laniako e a ingeleseko ins an zia kan i a e desbe dineko en enamenduen emai zak
age ian ja iko di a hizkun za bakoi zak emai ze an zelako e agina duen ondo ioz-
a zeko.
5.1 Espe imen uak e edu elebaka a ekin
Baseline (4.3.1 a alean) e a MedMCQA (4.3.2 a alean) a ki ek u ak izanda, konbina-
zioak espe imen a u di a CasiMedicos da u-so a en ingeleseko be sioa e abiliz. Helbu-
ua emai za hobe enak lo zen duen a ki ek u a opa zea izan da.
A ki ek u en hipe pa ame oak op imiza zeko egin di en eko ke e an, Hugging ace-k
e a Wandb-k hipe pa ame oen eko ke ak egi eko eskain zen du en me odo Bayesia ak
e abili di a. Hauek, hipe pa ame o bakoi ze ako adie azi ako a ee an zeha en ena-
menduak gauza uko di uz e e a o du a a e lo u ako emai zen a abe a kon igu a uko
di a en enamendu be iak. 100 saiake a egin di a e abili ako a ki ek u a bakoi ze ako
e a hu engo a eak e abili di a eko ke ak kon igu a zeko:
•Epoch a ea: [1, ..., 30]
•Ikaske a- asa (η) a ea : [1E-4, ..., 1E-6]
•Ba ch-size e aginko a a ea: [1, ..., 144]
5.1.1 CasiMedicos da u-so a o iginala
CasiMedicos da u-so a en ingeleseko be sioa e abili a e a azaldu ako baseline e a
MedMCQA a ki ek u ak e abili a pa ame o eko ke e an lo u di en hipe pa ame o op-
imoak e a ga an zi suak di en bes e hipe pa ame o ba zuk 45 aulan age zen di a:
CasiMedicos
baseline MedMCQA a ki ek u a
Epochs 27 25
Ikaske a- asa (η)9.95E-5 7.99E-5
η-plani ika zailea Linea wi h wa mup Linea wi h wa mup
η-op imiza zailea AdamW AdamW
Ba ch-size e aginko a 85 4
Taula 45: CasiMedicos da u-so a en ingeleseko be sioa ekin baseline e a
MedMCQA a ki ek u e a ako lo u ako hipe pa ame o op imoak.
Konbinazio haue a ako lo u di en emai za ik hobe enak 46 aulan bil zen di a.
80

5 EMAITZAK
CasiMedicos
de es
baseline 0,42 ±0,04 0,35 ±0,01
MedMCQA a ki ek u a 0,47 ±0,02 0,34 ±0,04
Taula 46: CasiMedicos da u-so a en ingeleseko be sioa ekin baseline e a
MedMCQA a ki ek u e a ako lo u ako emai zak. Emai zek da u-so a en
de e a es mul zoe an e a 42, 1234 e a 16 haziekin gauza u ako
en enamenduen ba ezbes eko accu acy-a e a haien desbide azio ipikoa
adie az en du e.
46 aulan age zen di en espe imen uen emai za au e a uak e anskine ako 41 e a 42
i udie an ikus dai ezke.
Lo u ako emai zen nahasmen-ma izea i e epa a u a, i aga i ako e an zun-auke en
a eko deso eka handia dagoela ikus en da. 38 i udia en bi a ez, en enamendu ba zuen
(hipe pa ame o op imoak ez di uz enak) nahasmen-ma izeak eskain zen di a adibide
bezala. 38a i udian C e an zun-auke a baka ik i aga zen du e eduak e a 38b i udian C
e an zun-auke a da gehien i aga zen duena, B e e zenbai e an e a D oso gu xi an (A e a
E ez di a inoiz i aga zen). Joe a ik idealena diagonal ba iza ea izango li za eke baina
ez da ho ela lo u ako nahasmen-ma izeei e epa a u a.
(a) (b)
I udia 38: CasiMedicos da u-so a en e an zun-auke a zuzenen
banake a en uni o me asun al a enga ik lo zen di en nahasmen-ma izeak.
Lo u ako nahasmen-ma ize haue an eskain zen di en i aga penen joe a zuzenean
lo u a dago CasiMedicos da u-so a en e an zun-auke a zuzenen banake a ekin, 39 i u-
dian mul zo bakoi za en his og ama ba ekin adie azi a. 39a i udian ain mul zoa en
e an zun-zuzenen banake a i e epa a u a, C e an zun-auke a ins an zie an zeha gehien
e epika zen den e an zun-auke a zuzena dela ikus en da. C e an zun-auke a honen os-
ean, B e a D di a gehien e epika zen di en e an zun-auke a zuzenak. Ho ek a gi uz-
en du e eduak da u-so a en (be eziki ain mul zoa en) ins an zie an zeha dagoen
e an zun-auke a zuzenen banake a ikas en duela.
81
5 EMAITZAK
(a) (b) (c)
I udia 39: CasiMedicos da u-so a en ain (a), de (b) e a es (c)
mul zoen e an zun zuzenen banake a.
Be az, e eduek e an zun-zuzenen banake a en a abe ako i aga penak egi ean, ze bai
ikasi du ela kon side a u dai eke lo u ako nahasmen-ma izea en bi a ez e eduek ba-
nake a baino ze bai gehiago ikas en du ela ikus ean. Ho e a ako accu acy emai zak
e e e abili dai ezke; accu acy balioa e eduak da u-so a mul zoa en gehien e epika zen
den e an zun-auke a zuzena en p opo zioa baino handiagoa bada (0,34 de mul zoan
e a 0,32 es mul zoan), ze bai ikasi duela kon side a u dai eke.
Lo u ako hipe pa ame o op imoekin e eduek banake a baino gehiago ikasi badu e
e e, hauen hasie ako joe a banake a ikas ea da. A azo hau konpon zeko e a e eduak
e an zuna a azoi u dezan e a ez baka ik banake a ikasi, 4.4 a aleko da u-so a so u da
konponbide bezala e a honekin lo u ako emai zak hu engo 5.1.2 a alean azal zen di a.
5.1.2 CasiMedicos da u-so a o eka ua
CasiMedicos da u-so a en ingeleseko be sio o eka ua e abili a e a azaldu ako bi a -
ki ek u ak e abili a, hipe pa ame oen eko ke ak gauza u di a 5.1 a aleko kon igu azio
be dinak e abiliz. Haue an lo u ako hipe pa ame o op imoak e a ga an zi suak di en
bes e hipe pa ame o ba zuk 47 aulan adie az en di a.
CasiMedicos o eka ua
baseline MedMCQA a ki ek u a
Epochs 25 30
Ikaske a- asa (η)2.23E-5 5.00E-5
η-plani ika zailea Linea wi h wa mup Linea wi h wa mup
η-op imiza zailea AdamW AdamW
Ba ch-size e aginko a 12 9
Taula 47: CasiMedicos da u-so a o eka ua en ingeleseko be sioa ekin
baseline e a MedMCQA a ki ek u e a ako lo u ako hipe pa ame o
op imoak.
Konbinazio haue a ako lo u di en emai za ik hobe enak 48 aulan bil zen di a.
82
5 EMAITZAK
CasiMedicos o eka ua
de es
baseline 0,23 ±0,01 0,21 ±0,02
MedMCQA a ki ek u a 0,49 ±0,01 0,39 ±0,04
Taula 48: CasiMedicos da u-so a en ingeleseko be sio o eka ua ekin
baseline e a MedMCQA a ki ek u e a ako lo u ako emai zak. Emai zek
da u-so a en de e a es mul zoe an e a 42, 1234 e a 16 haziekin
gauza u ako en enamenduen ba ezbes eko accu acy-a e a haien desbide azio
ipikoa adie az en du e.
47 aulan age zen di en espe imen uen emai za au e a uak e anskine ako 43 e a 44
i udie an ikus dai ezke.
Da u-so a o iginala en a eko emai zak ezin di a zuzenean konpa a u in e en zia ako
mul zoak ez di elako be dinak (o iginala e a o eka ua). Hala e e, da u-so a o iginala-
en emai zekin alde a uz ge o, baseline-a en emai zak oke u egin di a, e a MedMCQA
a ki ek u a enak hobe u.
Ondo io moduan, baseline-ak da u-so a en e an zun-auke a zuzenen banake a ikas-
en duela di udi, e a ho ega ik lo zen du %20-ko ingu uko accu acy-a. Bes alde, MedMC-
QA a ki ek u ak da u-so a en handi ze ik e a o eka ze ik ikas en duela e akus en du,
e a, ondo ioz, baseline-a baino sendoagoa e a egokiagoa da MCQA a azan. Ho ega ik,
ondo ioz a u dai eke MedMCQA a ki ek u ak bene an a aza egi en ikas en duela bai a
e an zunak a azoi zeko gai dela.
5.2 Espe imen uak e edu elebiduna ekin
E edu elebiduna lo zeko ingelesez e a gaz elaniaz esku aga i dagoen CasiMedicos
da u-so a e abiliko da. Gaine a, E iBERTa ingelesez e a gaz elaniaz au e-en ena u a
dago 3.2.3 a alean aipa u den bezala.
Da u-so a o eka ua ekin MedMCQA a ki ek u a ekin lo u ako emai zak o iginala-
ekin baino al uagoak di ela ikusi a, da u-so a honekin espe imen uak egi en ja ai uko
da. A ki ek u a en alde ik, bes alde, 4.3.2 a alean azaldu ako MedMCQA a ki ek u a
be a e abiliko da inolako aldake a ik gabe.
Gauza u ako inke ak, hu engo bi mo akoak izango di a:
•Finke a elebaka ak: hizkun za baka a (gaz elania edo ingelesa) e abil zen du-
en mul zo o eka uak e abiliko di a.
•Finke a elebidunak: ba e a gaz elania e a ingelesa nahasi a du en mul zo o eka-
uak e abiliko di a. Mul zo honekin hainba oga egin di a hizkun za bakoi zeko
po zen aia desbe dinak e abiliz. Po zen aia hauek e abil zean e epika u ako ins-
an zia ik ez ego ea bila u da. Izan e e, gaz elaniazko e a ingelesezko da u-so en
ins an ziak, ins an zia be dinak di a baina dagokion hizkun za a i zuli a (baka ik
“%100-es+%100-en” inke an e epika u di a ins an zia guz iak).
Finke a haue an lo u ako e eduen in e en zia ako, 4 mul zo e abili di a:
1. Gaz elaniako de mul zo o eka ua.
83
5 EMAITZAK
2. Gaz elaniako es mul zo o eka ua.
3. Ingeleseko de mul zo o eka ua.
4. Ingeleseko es mul zo o eka ua.
CasiMedicos da u-so a o eka ua e a MedMCQA a ki ek u a e abiliko denez, a ki ek-
u a e a da u-so a hone a ako 47 aulan lo u ako hipe pa ame o op imoak e abiliko
di a. Lo u ako emai zak 49 aulan adie az en di a.
es en
de es de es
elebaka a %100-en 0,39 0,33 0,51 0,43
%100-es 0,44 0,28 0,28 0,32
elebiduna
%100-es+%100-en 0,50 0,42 0,51 0,43
%50-es+%50-en 0,41 0,29 0,50 0,35
%70-es+%30-en 0,45 0,34 0,45 0,33
%80-es+%20-en 0,48 0,34 0,39 0,31
%30-es+%70-en 0,44 0,39 0,41 0,39
%20-es+%80-en 0,32 0,33 0,53 0,49
Taula 49: Finke a elebaka e an e a elebidune an lo u ako accu acy
emai zak. Zu abe bakoi zeko e a espe imen u mo a bakoi zeko bel zez
adie azi a daude lo u ako emai za ik hobe enak.
49 aulan e edu elebaka en emai zei e epa a u a, o oko ean ingeleseko inke ak
emai za hobe enak lo zen duena da. Gaz elania ekin in ze akoan, gaz elaniako de mul-
zoa ekin emai za hobe enak lo zen di a zen zuzkoa den moduan. Izan e e, de mul zo
hau inke a asean e abil zen da e edua en kali a ea es ima zeko. Hala e e, gaz elaniako
es mul zoan emai za ik hobe enak ingelesa e abiliz lo zen di a e e.
49 aulan e edu elebidunen emai zei e epa a u a, gaz elanian emai za hobe enak
“%100-es+%100-en” inke an lo zen di ela ikus dai eke. Gaz elania ekin o oko ean,
badi udi zenba e a da u gehiago izan o duan e a emai za hobeagoak lo zen di ela de
mul zoan baina ez da gauza be a be e zen es mul zo ako. Ingelesa ekin bes alde, emai-
za hobe enak lo zeko “%20-es+%80-en” inke an gaz elaniako hainba ins an zia (%20)
beha izan di a.
Hala e e, e edu elebidunekin lo u ako emai zenga ik, “%100-es+%100-en” inke ak
gaz elania e a ingelesa en a eko emai za o eka uagoak eskain zen duen inke a da. “%50-
es+%50-en” inke an, aldiz, nahiz e a ingeleseko e a gaz elaniako ins an zia kopu u be a
izan, emai zak askoz hobeagoak di a ingelese ako. “%100-es+%100-en” inke a ekin ba-
e a “%70-es+%30-en” inke ak ingelesa e a gaz elania en a eko emai za an zekoak es-
kain zen duen inke a da. Finke a honi eske ikusi dai eke e eduak gaz elaniako emai zak
ingeleseko emai zak be din zeko, gaz elaniako ins an zia gehiago beha di uela.
49 aulan o oko ean ikus dai ekeen bezala, e edua en emai zak hobeagoak di a ingele-
sa ekin gaz elania ekin baino. Ho ek adie azi dezake E iBERTa- en au e-en enamen-
duan ingelesa hizkun za hobe o ikasi duela edo CasiMedicos da u-so a en ingeleseko
be sioa e mino medikoe an hobe o ida zi a dagoela.
84
6 ONDORIOAK ETA ETORKIZUNEKO LANA
6 Ondo ioak e a e o kizuneko lana
Ga a u ako inplemen azio e a espe imen azio guz ia azaldu a, espe imen u e a emai-
ze a ik a e a ako ondo ioak e a e o kizuneko lane ako a azak azal zen di a hu engo
le oe an.
6.1 Ondo ioak
Hasie ako o eka u gabeko CasiMedicos e abiliz, plan ea u ako bi e eduek da u-so a-
en e an zun-zuzenen banake a ikas eko joe a du ela baiez a u da. E eduek e an zuna
a azoi u deza en e a ez baka ik e an zun-auke a zuzenen banake a ikasi, CasiMedicos
da u-so a en be sio o eka u ba so u da.
CasiMedicos o eka ua ekin lo u di en emai zak nahiko hobe u di a MedMCQA a ki-
ek u a en kasuan. Hala e e, baseline a ki ek u a i dagokionez, da u-so a o eka u honen
banake a ikas eko joe a man en zen duela konp oba u da.
Be az, CasiMedicos o eka ua ekin e a MedMCQA a ki ek u a ekin lo u ako emai-
zak hobe enak di ela ondo ioz a u da lo u ako accu acy-a e a nahasmen-ma izeak
kon uan ha u a. Ho i dela e a, a ki ek u a honen i aga penak da u-so a o eka ua e-
kin sendoagoak e a ziu agoak di ela ondo ioz a u da. Baseline a ki ek u a ekin, aldiz,
da u-so a en e an zun-auke a zuzenen banake a ikas eko joe a duela ondo ioz a u da
nahiz e a o eka u ako da u-so a e abili.
Egin di en espe imen u elebidune a ik, emai zak hobe zeko ingelesa gaz elania baino
lagunga iagoa dela ikusi da. Izan e e, gaz elaniako en enamenduek ingeleseko en e-
namenduak baino ins an zia gehiago beha du e ingeleseko pa eko emai zak lo zeko.
Bes alde, nahiz e a ingelesa emai za hobeagoak lo zeko lagunga iagoa izan, emai za
hobeagoak lo u di a ingeleseko ins an ziei gaz elaniako hainba ins an zia sa u a elea -
eko ans e en zia dela e a.
6.1.1 Ondo io pe sonalak
G AL honen bi a ez, HNP- en a loan e a Ikaske a Au oma ikoa en a loan p es akun-
za e a espe ien zia lo u da. Honi eske , a lo hone ako ike kun zako a ikulu-zien i ikoak
ule zeko kapazi a ea lo u da. Bes alde, a ea en egoe an e abil zen di en amewo k e a
eknologie an sakondu da hauek ga a zeko beha den ebe asuna landuz.
Lo u ako ebe asuna, e o kizune ako baliaga ia izango da ba ez e e AA- en a loan
lan egin delako e a a lo hau go eneko une ba ean dagoelako lan hau ga a zeko momen-
uan. Gaine a, eknologia haue an lo u ako ebe asuna g aduan zeha ez da landu e a
G AL honek auke a pa egabea eskaini du a lo hone an lan egi eko.
6.1.2 Bes e ondo io ba zuk
G AL hone an euska a e abili denez, AA- en a loan euska az ida zi a dauden lane an
eka pena egin da. Izan e e, AA- en a loan euska az idaz en di en a ikulu, lan e a libu-
uak ez di a hain naba iak e a honelako lanek a lo hone ako hiz egi eknikoa zabal ze a
lagun zen du e.
85

6 ONDORIOAK ETA ETORKIZUNEKO LANA
6.2 E o kizuneko lana
E o kizuneko lan bezala, 3.2.1 a alean azaldu den bezala, [1] ike ke an es uingu ua
e abili li za eke. Aldagai hau lan hone an ba ne a zean, espe imen azioa en bes e bide
ba i ekiko li za eke. A ea en egoe an e abil zen di en Re ie al-Augmen ed Gene a ion
(RAG) mo ako e edu ho ni zaileak e abili li za eke es uingu ua gehi zeko e a eo ikoki
e a p obabili a e handia ekin, e edua en e endimendua handi zeko. Hala e e, 4.2.2 aipa-
u ako eknika en ba aplika u beha ko li za eke segu uenik 512 okeneko sa e a amaina
gaindi uko li za ekeelako.
E abili ako E iBERTa [50] e edua, encode -only mo ako e edua da e a ez dauka a ki-
ek u a ik e an zunak e edu so zaile ba e ik lo zeko. Be az, e edu honi decode mo ako
a ki ek u a ba gehi uz edo a ea en egoe an esku aga i dauden bes e edozein e edu
so zaile e abili a, a aza bi plan ea zeko auke a egongo li za eke. Ins uc ion P omp
Tuning mo ako eknikak e abili ahal izango li a eke e edua en inke ak bes e modu ba-
e an jo a uz encode -only mo ako e eduekin konpa a uz.
Lan hone a ako bi da u-so a esku aga i izanda, bi da u-so ekin e edua in zeak
emai za hobeak eman dezake. Ai zi ik, MedMCQA da u-so a e abil zean ins an zia
kan i a ea izuga i handi zen da e a esku aga i izandako ha dwa e baliabideak, denbo a,
epeak e a p oiek ua en i ismena di ela e a, inke a hauen espe imen azioak p oiek ua en
denbo a en e a kos u plani ikazio ik kanpo ge a uko li a eke.
Da uen egi u a i dagokionez, [1] ike ke an a gi uz en da MedMCQA da u-so a en
galde a en a lo medikoak ga an zia izan dezakeela inke a o duan. Izan e e, in e en zian
zeha a lo mediko en ba en ingu uan galde u dai eke inke a gauza ze akoan ikusi ez dena
e a honi bu uz e eduak eze ez dakiena.
A ki ek u en hobekun zen a ean, baseline e a MedMCQA oina i u a bes e mo ako
a ki ek u ak diseina zea izango li za eke. Hauen a ean hu engoak labu bil zen di a:
•Baseline a ki ek u a en maska a: 4.2.1 a alean aipa u ako maska a e abil zea
zehaz asun in e esga i ba izan dai eke baseline a ki ek u a alda zeko. Hala e e,
e edua kapaza izan beha ko li za eke e an zun zuzena a azoi zeko maska a mo ako
lagun za ik e abili gabe.
•Klasi ikazio bu ua en a ki ek u a alda zea bai baseline e a MedMCQA a ki-
ek u an. E abili izan di en a ki ek u ak lehene siak di en a en e a no malean
ondo un ziona zen du en a en, bes e mo ako klasi ikazio bu uen a ki ek u ekin
emai zak konpa a u dai ezke. Adibidez, ezku uko ge uza gehiago e abil zen du en
a ki ek u ak, ak ibazio- un zio desbe dinak e abil zea edo a e o e- un zioen zehaz-
asunak alda zea.
•Klasi ikazio bu uak ha zen duen auke a u ako okena en e ep esen a-
zioa alda zea. Ga a u ako espe imen u guz ie an, hasie ako okena en —‘<s>’
E iBERTa e eduan— e ep esen azio bek o iala e abili da. Balio lehene sia da e e
baina bes e e ep esen azio ba zuk e abili genezake, hala nola, azken okena edo ba-
na zaile okenen konka enazioa (a ki ek u a honen diag ama e anskineko 48 i udian
age zen da).
•MedMCQA a ki ek u an ez dago e lazio ik azpi-ins an zien a ean (ikusi
26 e a 27 i udiak), klasi ikazio bu uak azpi-ins an zia bakoi za ins an zia baka a
86
6 ONDORIOAK ETA ETORKIZUNEKO LANA
bali z bezala egi en du i aga pena. Beha bada, klasi ikazio bu uen a eko e lazio en
ba so zen bada a ki ek u a alde ik, klasi ikazio bu uak jakingo du bes e ins an-
zien e ep esen azioaz e a e abaki ba ha zen lagunduko dio.
Be az, BAME az e ke ak e an zu eko a azean hainba ondo io e a emai za ga an zi-
su eman di a G AL hone an zeha . Hala e e, e o kizune ako lane ako bide asko egon
dai ezke lan hone an lo u ako emai ze a ik abia u a, da u-so ekiko e a a ki ek u ekiko
egin di en eka pene an oina i u a.
87
6 ONDORIOAK ETA ETORKIZUNEKO LANA
Eske onak
A al hone an, eske ak eman nahi dizkio g adua buka zeko e a G AL-a ga a zeko
bidean lagundu didazuenon guz ioi.
Ama, ai a e a Andeka i, eske ak eman nahi dizkizue e xean ni e zo amenak jasa-
eaga ik e a xiki a ik ni e ibilbide pe sonalean ni e aldean ego eaga ik. Ai i e-amama,
osaba-izeko e a lehengusinekin ba e a biho za en ni e hasie ako pausoe a ik ho egon za-
e e e a biho za en sakon-sakone ik eske ak eman nahi dizkizue baldin za ik gabeko
euska iaga ik. Familia ede a du !
Ibon, zu ezagu zeak bizi za bes e modu ba e a ikus ea egin di e a bene an zo aga-
ia da ho ela ikus ea. Eske ak eman nahi dizkizu zu e biho za en za i ba ni e za
go de zeaga ik e a zu e bizi zan pa e ha zen uz eaga ik. Pe sona mi esga ia da ama
ondoan!
Kuad illako lagunei bizi za zelako alaia izan dai ekeen ge a zen ga en bakoi zean e a-
kus eaga ik e a ba ez e e, gogo a zeaga ik! Bu ua lan egi eko moduan ja zen dudanean
ahaz en zai e a!
IXA aldeko kideei e a ba ez e e Ai zibe , Koldo, Josu e a Ande i ike ke a- aldeko
a eak zabal zeaga ik e a e aku si didazuen guz iaga ik. Oso gus u a egon naiz zuekin lan
egi en e a p o esional e a pe sona i zeleko aldea za e e! Ike i e e eske ak eman nahi
dizkio p oiek u hone an eskaini ako bo onda ezko izuga izko lagun zaga ik, asko-asko
ikasi du zu e pa ez.
G adua en hasie ako ku so ik hona ba e a izan dudan Mai ane, Nago e e a Se gio-
i. Beha ezko pieza izan za e e azken ku so hauek hain ondo buka zeko, lane a ako
aldekide onenak za e e! Hemendik au e a gu e bideak bana zen badi a e e, ziu nago
a akas a izango duzuela edonon.
Inpe sonalki ni e zale asunei: ki ola e a gi a a. Bu ua e a go pu za lane ik desko-
nek a zen lagun zen didazue e a a gi dauka beha ezkoak izan za e ela lanean au e a
ja ai zeko.
Ezinbes ekoak izan za e e honaino ako bidean e a G AL honen za i ba zuena da e e.
Eske ik asko!
88
ERREFERENTZIAK
E e e en ziak
[1] A. Pal, L. K. Umapa hi e a M. Sanka asubbu, “MedMCQA: A La ge-scale Mul i-
Subjec Mul i-Choice Da ase o Medical domain Ques ion Answe ing”, non P o-
ceedings o he Con e ence on Heal h, In e ence, and Lea ning, G. Flo es, G. H.
Chen, T. Polla d, J. C. Ho e a T. Naumann, edk., se -zb. P oceedings o Machine
Lea ning Resea ch, bol. 174, PMLR, ap. de 2022, o k. 248-260. es eka: h ps:
//p oceedings.ml .p ess/ 174/pal22a.h ml.
[2] I. Goenaga, A. A u xa, K. Gojenola, M. O onoz e a R. Age i, Explana o y A -
gumen Ex ac ion o Co ec Answe s in Residen Medical Exams, 2023. a Xi :
2312.00567. es eka: h ps://a xi .o g/pd /2312.00567.pd .
[3] D. Dob e , A De ini ion o A i icial In elligence, 2012. a Xi : 1210.1568 [cs.AI].
[4] P. P. Shinde e a S. Shah, “A e iew o machine lea ning and deep lea ning appli-
ca ions”, non 2018 Fou h in e na ional con e ence on compu ing communica ion
con ol and au oma ion (ICCUBEA), IEEE, 2018, o k. 1-6.
[5] P. N. S ua Russell, A i icial In elligence: A Mode n App oach. 28 de ap. de 2020.
es eka: h ps://aima.cs.be keley.edu/.
[6] K. G. Nalban e a S¸. Uyanık, “Compu e ision in he me a e se”, Jou nal o
Me a e se, bol. 1, zb. 1, o k. 9-12, 2021.
[7] NLP-Plane . “Machine Lea ning and A i icial In elligence”. (), es eka: h ps :
//www.nlplane .o g/cou se- p ac ical- nlp/00- ai- and- ml- e eshe #
machine-lea ning-and-a i icial-in elligence (azkenekoz ikusia 2024-05-28).
[8] N. K. Chauhan e a K. Singh, “A e iew on con en ional machine lea ning s deep
lea ning”, non 2018 In e na ional con e ence on compu ing, powe and communi-
ca ion echnologies (GUCON), IEEE, 2018, o k. 347-352.
[9] A. Ma hew, P. Amudha e a S. Si akuma i, “Deep lea ning echniques: an o e iew”,
Ad anced Machine Lea ning Technologies and Applica ions: P oceedings o AMLTA
2020, o k. 599-608, 2021.
[10] NLP-Plane . “Main a eas o Machine Lea ning”. (), es eka: h ps://www.nlplane .
o g/cou se - p ac ical- nlp/00 - ai- and- ml- e eshe #main- a eas- o -
machine-lea ning (azkenekoz ikusia 2024-05-28).
[11] V. Nas eski, “An o e iew o he supe ised machine lea ning me hods”, Ho izons.
b, bol. 4, zb. 51-62, o . 56, 2017.
[12] F. Rosenbla , “The pe cep on: a p obabilis ic model o in o ma ion s o age and
o ganiza ion in he b ain.”, Psychological e iew, bol. 65, zb. 6, o . 386, 1958.
[13] M. A. Nielsen, Neu al ne wo ks and deep lea ning. De e mina ion p ess San F an-
cisco, CA, USA, 2015, bol. 25.
[14] C. C. Agga wal e . al., Neu al ne wo ks and deep lea ning. Sp inge , 2018, bol. 10.
[15] P. Radhak ishnan. “Wha a e Hype pa ame e s ? and How o une he Hype -
pa ame e s in a Deep Neu al Ne wo k?” (9 de abu. de 2017), es eka: h ps://
owa dsda ascience.com/wha - a e- hype pa ame e s- and- how- o- une-
89
C EMAITZA AURRERATUAK
C Emai za au e a uak
C.1 Baseline a ki ek u a e a CasiMedicos o iginala da u-so a
(a) In e en zian de mul zoa en
nahasmen-ma izea.
(b) In e en zian es mul zoa en
nahasmen-ma izea.
(c) En enamenduan zeha ain
mul zoa en gainean izandako e o ea.
(d) En enamenduan zeha de
mul zoa en gainean izandako e o ea.
(e) En enamenduan zeha de
mul zoa en gainean izandako accu acy-a.
I udia 41: Baseline a ki ek u a e a CasiMedicos da u-so a o iginala
e abiliz en enamendu op imoan lo u ako emai zak.
96

C EMAITZA AURRERATUAK
C.2 MedMCQA a ki ek u a e a CasiMedicos o iginala da u-
so a
(a) In e en zian de mul zoa en
nahasmen-ma izea.
(b) In e en zian es mul zoa en
nahasmen-ma izea.
(c) En enamenduan zeha ain
mul zoa en gainean izandako e o ea.
(d) En enamenduan zeha de
mul zoa en gainean izandako e o ea.
(e) En enamenduan zeha de
mul zoa en gainean izandako accu acy-a.
I udia 42: MedMCQA a ki ek u a e a CasiMedicos da u-so a o iginala
e abiliz en enamendu op imoan lo u ako emai zak.
97
C EMAITZA AURRERATUAK
C.3 Baseline a ki ek u a e a CasiMedicos o eka ua da u-so a
(a) In e en zian de mul zoa en
nahasmen-ma izea.
(b) In e en zian es mul zoa en
nahasmen-ma izea.
(c) En enamenduan zeha ain
mul zoa en gainean izandako e o ea.
(d) En enamenduan zeha de
mul zoa en gainean izandako e o ea.
(e) En enamenduan zeha de
mul zoa en gainean izandako accu acy-a.
I udia 43: Baseline a ki ek u a e a CasiMedicos da u-so a o eka ua
e abiliz en enamendu op imoan lo u ako emai zak.
98
C EMAITZA AURRERATUAK
C.4 MedMCQA a ki ek u a e a CasiMedicos o eka ua da u-
so a
(a) In e en zian de mul zoa en
nahasmen-ma izea.
(b) In e en zian es mul zoa en
nahasmen-ma izea.
(c) En enamenduan zeha ain
mul zoa en gainean izandako e o ea.
(d) En enamenduan zeha de
mul zoa en gainean izandako e o ea.
(e) En enamenduan zeha de
mul zoa en gainean izandako accu acy-a.
I udia 44: MedMCQA a ki ek u a e a CasiMedicos da u-so a o eka ua
e abiliz en enamendu op imoan lo u ako emai zak.
99
D ENTRENAMENDU ETA INFERENTZIA FLUXUAK
D En enamendu e a in e en zia luxuak
D.1 baseline a ki ek u a en luxua
I udia 45: Fluxua en zehaz asunak 5 e an zun-auke a galde a ba e ako Hugging ace-eko “Robe aFo SequenceClassi ca ion”
e a “Robe aClassi ica ionHead” klaseen inplemen azioa az e u a Gi Hub-eko e eposi o io publikoan.
100
D ENTRENAMENDU ETA INFERENTZIA FLUXUAK
D.2 MedMCQA a ki ek u a en en enamendu luxua
I udia 46: MedMCQA ike ke an e abili ako a ki ek u a en doikun za es uingu ua ez e abil zeko e a 5 auke e ako galde ak
e abil zeko en enamenduan.
101

D ENTRENAMENDU ETA INFERENTZIA FLUXUAK
D.3 MedMCQA a ki ek u a en in e en zia luxua
I udia 47: MedMCQA ike ke an e abili ako a ki ek u a en doikun za es uingu ua ez e abil zeko e a 5 auke e ako
galde ako e abil zeko in e en zian.
102
D ENTRENAMENDU ETA INFERENTZIA FLUXUAK
D.4 Konka enazioa e abil zen duen a ki ek u a en luxua
I udia 48: E ep esen azio bek o ial desbe dinak e abil zen di uen a ki ek u a.
103