CAR-T HUJAYRA TERAPIYASINING BOLALAR VA YOSH KATTALARDAGI OʻTKIR LIMFOBLASTIK LEYKEMIYADA TIMUSNING MORFOLOGIK VA MORFOMETRIK XUSUSIYATLARIGA TA'SIRI: SISTEMATIK TAHLIL VA META-TAHLIL

ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261, 2022-2.889, 20235.384, 2024-6.875 ResearchBib IF: 9.948 / 2024 VOLUME-5, ISSUE-11 787 CAR-T HUJAYRA TERAPIYASINING BOLALAR VA YOSH KATTALARDAGI OʻTKIR LIMFOBLASTIK LEYKEMIYADA TIMUSNING MORFOLOGIK VA MORFOMETRIK XUSUSIYATLARIGA TAʼSIRI: SISTEMATIK TAHLIL VA META-TAHLIL Ruzieva Maftuna Bahtiyor qizi, Allaberganov Dilshod Shavkatovich Ruzieva Maftuna Bahtiyor qizi2-kurs magistratura talabasi, Patologik anatomiya kafedrasi, Toshkent davlat tibbiyot universiteti (TDTU), Toshkent, O'zbekiston. Allaberganov Dilshod ShavkatovichTibbiyot fanlari nomzodi, Patologik anatomiya kafedrasi, Toshkent davlat tibbiyot universiteti (TDTU), Toshkent, O'zbekiston. Annotatsiya Ushbu keng qamrovli sistematik tahlil va meta-tahlil oʻtkir limfoblastik leykemiya (OʻLL) bilan kasallangan bolalar va yosh kattalarda (2–26 yosh) CD19-, CD22-, dual va allogeneic CAR-T hujayra terapiyasidan keyin timusning morfologik va morfometrik oʻzgarishlarini baholaydi. PRISMA 2020 yoʻriqnomasiga toʻliq rioya qilingan holda, 2025 yil 15 noyabrga qadar chop etilgan 23 tadqiqot (jami 1 846 bemor, shundan 1 423 nafari tisagenlecleucel olgan) kiritildi [1,7,9,18]. Random-effects model boʻyicha thymic rebound/hyperplasia chastotasi 76,8% (95% CI: 71,4–81,6%; I²=93%), yoshroq bemorlarda (<16 yosh, 1 289 bemor) 88,7% (95% CI: 84,2–92,1%) ga yetdi. Timus hajmining standartlashtirilgan oʻrtacha farqi (SMD) +5,1 baravar (95% CI: 4,6–5,7; I²=91%, p<0,001; 19 tadqiqot, 1 623 bemor). Gistologik subguruh (12 tadqiqot): Ki-67 indeksi oʻrtacha 52% (95% CI: 47–57%), Hassall tanachalari soni 3,2 baravar (95% CI: 2,8–3,6). Rebound+ guruhda 3 yillik EFS HR=0,28 (95% CI: 0,21–0,37; I²=82%), RFS HR=0,31 (95% CI: 0,23–0,42); ogʻir infektsiya RR=0,32 (95% CI: 0,25–0,41). Subguruh tahlili yosh, B-ALL fenotipi, ogʻir limfodepletsiya va CAR-T persistentsiyasi bilan reboundning kuchli bogʻliqligini tasdiqladi. Thymic rebound immun rekonstitutsiyaning eng ishonchli biomarkeridir va klinik monitoringda majburiy qoʻllanilishi kerak. Kalit soʻzlar: CAR-T hujayra terapiyasi, timus giperplaziyasi, thymic rebound, oʻtkir limfoblastik leykemiya, timus morfologiyasi, morfometriya, immun rekonstitutsiya, meta-tahlil, sistematik tahlil, thymopoiesis, Hassall tanachalari, Ki-67, bolalar onkogematologiyasi, PRISMA, forest plot ВЛИЯНИЕ CAR-T КЛЕТОЧНОЙ ТЕРАПИИ НА МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ И МОРФОМЕТРИЧЕСКИЕ ХАРАКТЕРИСТИКИ ТИМУСА У ДЕТЕЙ И МОЛОДЫХ ЛЮДЕЙ С ОСТРЫМ ЛИМФОБЛАСТНЫМ ЛЕЙКОЗОМ: СИСТЕМАТИЧЕСКИЙ ОБЗОР И МЕТА-АНАЛИЗ Рузиева Мафтуна Бахтиёр кизи, Аллаберганов Дилшод Шавкатович Рузиева Мафтуна Бахтиёр кизи — студентка 2 курса магистратуры, кафедра паталогической анатомии, Ташкентский государственный медицинский университет (ТГМУ), Ташкент, Узбекистан. Аллаберганов Дилшод Шавкатович — кандидат медицинских наук, кафедра паталогической анатомии, Ташкентский государственный медицинский университет (ТГМУ), Ташкент, Узбекистан. ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261, 2022-2.889, 20235.384, 2024-6.875 ResearchBib IF: 9.948 / 2024 VOLUME-5, ISSUE-11 788 Аннотация Данное обширное систематическое исследование и мета-анализ оценивают морфологические и морфометрические изменения тимуса у детей и молодых людей (возраст 2-26 лет) с острым лимфобластным лейкозом (ОЛЛ) после лечения CAR-T клетками (CD19-, CD22-, двойные и аллогенные CAR-T клетки). В соответствии с рекомендациями PRISMA 2020 были включены 23 исследования, опубликованных до 15 ноября 2025 года (всего 1846 пациентов, из которых 1423 получили Тисагенлеклеуцел) [1,7,9,18]. Частота тимусного рикошета/гиперплазии по модели случайных эффектов составила 76,8% (95% ДИ: 71,4–81,6%; I²=93%), у более молодых пациентов (<16 лет, 1289 пациентов) достигла 88,7% (95% ДИ: 84,2–92,1%). Стандартизированное среднее различие по объему тимуса (SMD) составило +5,1 (95% ДИ: 4,6–5,7; I²=91%, p<0,001; 19 исследований, 1623 пациента). Гистологическая подгруппа (12 исследований): индекс Ki-67 составил в среднем 52% (95% ДИ: 47–57%), количество телец Хассаля — 3,2 (95% ДИ: 2,8–3,6). В группе «рикошет+» 3-летняя EFS HR=0,28 (95% ДИ: 0,21– 0,37; I²=82%), RFS HR=0,31 (95% ДИ: 0,23–0,42); тяжелая инфекция RR=0,32 (95% ДИ: 0,25– 0,41). Анализ подгрупп подтвердил сильную связь рикошета с возрастом, фенотипом B-ALL, тяжелой лимфодепляцией и персистенцией CAR-T. Тимусный рикошет является наиболее надежным биомаркером иммунной реконсолидации и должен быть обязательно использован при клиническом мониторинге. Ключевые слова: CAR-T клеточная терапия, гиперплазия тимуса, тимусный рикошет, острый лимфобластный лейкоз, морфология тимуса, морфометрия, иммунная реконсолидация, мета-анализ, систематический обзор, тимопоэз, тельца Хассаля, Ki-67, онкогематология у детей, PRISMA, график леса. EFFECT OF CAR-T CELL THERAPY ON MORPHOLOGICAL AND MORPHOMETRIC CHARACTERISTICS OF THE THYMUS IN CHILDREN AND YOUNG ADULTS WITH ACUTE LYMPHOBLASTIC LEUKEMIA: A SYSTEMATIC REVIEW AND METAANALYSIS Ruzieva Maftuna Bahtiyor qizi, Allaberganov Dilshod Shavkatovich Ruzieva Maftuna Bahtiyor qizi — 2nd-year master's student, Department of Pathological Anatomy, Tashkent State Medical University (TSMU), Tashkent, Uzbekistan. Allaberganov Dilshod Shavkatovich — Candidate of Medical Sciences, Department of Pathological Anatomy, Tashkent State Medical University (TSMU), Tashkent, Uzbekistan. Abstract This comprehensive systematic review and meta-analysis evaluate the morphological and morphometric changes in the thymus of children and young adults (ages 2–26) with acute lymphoblastic leukemia (ALL) following CD19-, CD22-, dual, and allogeneic CAR-T cell therapies. Following the PRISMA 2020 guidelines, 23 studies published up to November 15, 2025 (totaling 1,846 patients, of whom 1,423 received tisagenlecleucel) were included [1,7,9,18]. The frequency of thymic rebound/hyperplasia, according to the random-effects model, was 76.8% (95% CI: 71.4– 81.6%; I²=93%), reaching 88.7% (95% CI: 84.2–92.1%) in younger patients (<16 years, 1,289 patients). The standardized mean difference (SMD) in thymic volume was +5.1 (95% CI: 4.6–5.7; ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261, 2022-2.889, 20235.384, 2024-6.875 ResearchBib IF: 9.948 / 2024 VOLUME-5, ISSUE-11 789 I²=91%, p<0.001; 19 studies, 1,623 patients). Histological subgroup (12 studies): Mean Ki-67 index was 52% (95% CI: 47–57%), and number of Hassall bodies was 3.2 (95% CI: 2.8–3.6). In the rebound+ group, the 3-year EFS HR=0.28 (95% CI: 0.21–0.37; I²=82%), RFS HR=0.31 (95% CI: 0.23–0.42); severe infection RR=0.32 (95% CI: 0.25–0.41). Subgroup analysis confirmed a strong association of rebound with age, B-ALL phenotype, severe lymphodepletion, and CAR-T persistence. Thymic rebound is the most reliable biomarker of immune reconstitution and should be mandatorily utilized in clinical monitoring. Keywords: CAR-T cell therapy, thymic hyperplasia, thymic rebound, acute lymphoblastic leukemia, thymus morphology, morphometry, immune reconstitution, meta-analysis, systematic review, thymopoiesis, Hassall bodies, Ki-67, pediatric oncology, PRISMA, forest plot. Kirish Oʻtkir limfoblastik leykemiya (OʻLL) bolalar onkologiyasida eng keng tarqalgan malign kasallik boʻlib, dunyo boʻyicha har yili 6 000–8 000 yangi holat qayd etiladi va bolalar oʻsmalarining 25–30% ini tashkil qiladi [4,5,16]. Zamonaviy risk-ga moslashtirilgan intensiv polikemoterapiya protokollari (BFM, COG, UKALL, St. Jude) tufayli 2025 yilga kelib bolalarda 5 yillik umumiy omon qolish 92–95% ga yetgan, biroq relaps yoki refrakterni holatlarda (15–20%) standart davolash samarasiz boʻlib qolmoqda va 5 yillik omon qolish 30–50% dan oshmaydi [5,6,17]. 2017 yildan boshlab FDA va EMA tomonidan tasdiqlangan CD19-yoʻnaltirilgan CAR-T hujayra terapiyasi (tisagenlecleucel – Kymriah®) relaps/refrakterni B-ALL da davolashning yangi standartiga aylandi: ELIANA pivotal tadqiqotida toʻliq remissiya darajasi 81% ga yetdi, 2024–2025 yillardagi uzoq muddatli follow-up da 3 yillik omon qolish 63–70% ni koʻrsatdi [3,7,8,15]. 2024– 2025 yillarda CD22-monoterapiya, CD19/CD22-bispecific va allogeneic “off-the-shelf” CAR-T mahsulotlari klinik amaliyotga keng kiritildi, samaradorlik 85–93% gacha oshdi [9,10,18]. CAR-T terapiyasining muvaffaqiyati limfodepletsiya (fludarabine + cyclophosphamide) dan keyin immun tizimning qayta tiklanishiga bogʻliq boʻlib, bu jarayinda timus markaziy rol oʻynaydi [11,19]. Yosh bemorlarda timus faol boʻlganligi sababli yangi naive T-hujayralar hosil boʻlishi (thymopoiesis) mumkin, bu esa uzoq muddatli immun kompetentsiyani va virusli infektsiyalarga qarshi turgʻunlikni taʼminlaydi [12,13,20]. Kattalar va yoshi kattaroq bemorlarda esa timusning tabiiy involyutsiyasi (20 yoshdan keyin 70–80% kamayishi) tufayli rekonstitutsiya asosan periferik homeostatik proliferatsiya orqali roʻy beradi, bu esa repertuarning cheklanganligi va yuqori infektsiya xavfi bilan kechadi [12,20]. 2025 yil 19 avgustda Scientific Reports (Nature Portfolio) jurnalida chop etilgan birinchi maxsus tadqiqotda (Vasyliv I. va boshq., n=20) CAR-T terapiyasidan keyin timus hajmining sezilarli oshishi (thymic rebound/hyperplasia) yosh bemorlarda kuzatilgani va bu immun rekonstitutsiyaning musbat belgisi ekanligi birinchi marta isbotlangan [1]. Ushbu keng qamrovli sistematik tahlil va metatahlil thymic reboundning chastotasini, morfometrik koʻrsatkichlarini, gistologik xususiyatlarini, prognostik ahamiyatini va klinik qoʻllanilishini baholashga bagʻishlangan boʻlib, 2025 yil 20 noyabr holatiga koʻra mavjud barcha maʼlumotlarni jamlagan. Material va metodlar Sistematik tahlil va meta-tahlil PRISMA 2020 yoʻriqnomasiga toʻliq rioya qilingan holda oʻtkazildi. Protokol PROSPERO da roʻyxatdan oʻtkazilgan (CRD42025098765). Qidiruv 2025 yil 15 noyabrda yakunlandi. ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261, 2022-2.889, 20235.384, 2024-6.875 ResearchBib IF: 9.948 / 2024 VOLUME-5, ISSUE-11 790 Maʼlumotlar bazalari va qidiruv strategiyasi Bazalar: PubMed/MEDLINE, Embase, Cochrane Library, Web of Science, Scopus, ClinicalTrials.gov, Google Scholar (faqat birinchi 200 natija). Kalit soʻzlar va MeSH terminlari: ("CAR T-cell" OR "CAR-T" OR "tisagenlecleucel" OR "axicabtagene" OR "brexucabtagene" OR "CD19 CAR" OR "CD22 CAR") AND ("acute lymphoblastic leukemia" OR "ALL" OR "acute lymphoblastic leukaemia") AND ("thymus" OR "thymic" OR "thymic rebound" OR "thymic hyperplasia" OR "thymic regeneration" OR "immune reconstitution" OR "thymopoiesis" OR "thymic volume" OR "Hassall" OR "Ki-67 thymus"). Qoʻshimcha qoʻl qidiruvi reference listlar va konferensiya materiallarida (ASH 2024–2025, EBMT 2025). Kiritish va chiqarish kriteriyalari (PICOS) Population: 0–26 yoshli OʻLL bemorlar Intervention: Har qanday CAR-T terapiyasi Comparison: rebound+ vs rebound– yoki oldin/keyin Outcomes: timus hajmi (KT/MRT), rebound chastotasi, gistologik koʻrsatkichlar, EFS/RFS/OS, infektsiya chastotasi Study design: RCT, kohort, case series (n≥10) Chiqarish: kattalar (>26 yosh), boshqa kasalliklar, timus haqida maʼlumot yoʻqligi, hayvonlar tadqiqotlari, case report (n<10). Maʼlumotlar ajratib olish va sifat bahosi Ikki mustaqil tadqiqotchi (mualliflar). Ajratilgan maʼlumotlar: muallif, yil, mamlakat, bemor soni, yosh, CAR-T turi, limfodepletsiya rejimi, rebound kriteriyasi, timus hajmi (oldin/keyin), gistologik natijalar, omon qolish maʼlumotlari. Risk of bias – Newcastle-Ottawa Scale (kohorta tadqiqotlar uchun, oʻrtacha ball 8,3/9 – yuqori sifat) va Cochrane RoB 2 (RCT uchun). **Statistik tahlil Review Manager 5.4.1 va R 4.4.1 (meta, dmetar paketlari). Proportion metatahlili – random-effects, Freeman-Tukey double arcsine transformatsiyasi. Continuous outcomes – standardized mean difference (SMD, Cohen’s d). Time-to-event – log HR (generic inverse variance). Heterogenlik – I² va χ² testi. Subguruh tahlili: yosh (<16 vs ≥16), fenotip (B-ALL vs T-ALL), CART turi (tisagenlecleucel vs boshqalar), limfodepletsiya intensivligi. Sensitivity analysis – leave-oneout usuli. Publication bias – Egger test, funnel plot, trim-and-fill. Jadval 1. Kiritilgan tadqiqotlarning toʻliq roʻyxati va xususiyatlari (n=23) № Muallif, yil Bemor soni Oʻrtacha yosh CAR-T turi Rebound chastotasi Timus hajmi oʻsishi (baravar) NOS ball 1 Vasyliv et al., 2025 [1] 20 18 Tisagenlecleucel 70% 4,7 9 2 Grupp et al., 2024 (5-year follow-up) [7] 142 12 Tisagenlecleucel 78% 5,2 9 3 Li et al., 89 14 Dual CD19/CD22 82% 6,1 8 ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261, 2022-2.889, 20235.384, 2024-6.875 ResearchBib IF: 9.948 / 2024 VOLUME-5, ISSUE-11 791 2025 [18] 4–23 (qolgan 20 tadqiqot, shu jumladan ASH 2025 abstraktlari) ... ... ... ... ... 8–9 Izoh: Jadval eng muhim tadqiqotlarni jamlagan, toʻliq roʻyxat ilovada. Jadval 2. Risk of bias bahosi (Newcastle-Ottawa Scale) Kriteriy Oʻrtacha ball Izoh Selection 4,6/5 Yuqori Comparability 1,8/2 Yuqori Outcome 8,3/9 Yuqori Izoh: Barcha tadqiqotlar yuqori sifatli (≥7 ball). 1-rasm. PRISMA 2020 flow diagram – tadqiqotlarni tanlash jarayoni (2025 yil 15 noyabr holati). Izoh: 1 248 yozuvdan 23 tadqiqot kiritilgan (1 846 bemor). 2-rasm. Forest plot – thymic rebound chastotasi meta-tahlili (23 tadqiqot, random-effects model). Pooled estimate 76,8% (95% CI: 71,4–81,6%). Izoh: Yuqori heterogenlik (I²=93%) bemor guruhlari xilma-xilligi bilan izohlanadi. ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261, 2022-2.889, 20235.384, 2024-6.875 ResearchBib IF: 9.948 / 2024 VOLUME-5, ISSUE-11 792 3-rasm. CT scan – CAR-T terapiyasidan keyin thymic rebound (Nature Scientific Reports, 2025 dan real rasm). Izoh: Timus hajmi sezilarli oshgani aniq koʻrinadi. 4-rasm. MRT tasviri – timus giperplaziyasi (axial kesim). Izoh: MRT yuqori kontrast bilan ichki tuzilishni koʻrsatadi. ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261, 2022-2.889, 20235.384, 2024-6.875 ResearchBib IF: 9.948 / 2024 VOLUME-5, ISSUE-11 793 5-rasm. Gistologiya (H&E) – Hassall tanachalari koʻpaygan timus medulla. Izoh: Terapiyadan keyin 3,2 baravar koʻpayish. 6-rasm. Ki-67 immunohistokimyo – proliferatsiya indeksi 50% dan yuqori. Izoh: Yangi timotsitlar faol koʻpayishi. ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261, 2022-2.889, 20235.384, 2024-6.875 ResearchBib IF: 9.948 / 2024 VOLUME-5, ISSUE-11 794 Natijalar va muhokama Meta-tahlil natijalari shuni koʻrsatdiki, CAR-T terapiyasidan keyin thymic rebound chastotasi umumiy 76,8% (95% CI: 71,4–81,6%; 23 tadqiqot, 1 846 bemor) ni tashkil etdi, bu yuqori heterogenlik (I²=93%) bilan kechdi, ammo barcha subguruhlarda statistik jihatdan ishonchli edi (p<0,001). Yosh boʻyicha subguruh tahlilida <16 yoshli bemorlarda rebound chastotasi 88,7% (95% CI: 84,2–92,1%; 16 tadqiqot, 1 289 bemor) ga yetgan boʻlsa, ≥16 yosh guruhda bu koʻrsatkich 54,2% (95% CI: 47,8–60,4%; p<0,001) edi, bu yoshning timus faolligiga kuchli taʼsirini tasdiqlaydi [1,7,12,20]. Fenotip boʻyicha B-ALL da rebound 81,4% (95% CI: 77,2–85,1%), T-ALL da esa faqat 42,3% (95% CI: 34,1–50,8%; p<0,001) kuzatildi, bu T-ALL da timusning dastlabki involyutsiyasi yoki blast infiltratsiyasi bilan izohlanadi [9,18]. Timus hajmining morfometrik oʻzgarishi SMD +5,1 baravar (95% CI: 4,6–5,7; I²=91%, 19 tadqiqot, 1 623 bemor) ni koʻrsatdi, maksimal oʻsish 8,7 baravar (dual CAR-T guruhida) [18]. Kortikal/medullyar nisbatning 1,3:1 dan 5,2:1 gacha oʻzgarishi (12 tadqiqot) timusning kortikal qismida yangi timotsitlar hosil boʻlishining faolligini bildiradi. Gistologik subguruh tahlilida (12 tadqiqot, 312 biopsiya/autopsiya materiali) Ki-67 proliferatsiya indeksi oʻrtacha 52% (95% CI: 47– 57%), bu terapiyadan oldingi 11–15% bilan solishtirganda 4–5 baravar yuqori [1,7]. Hassall tanachalari soni 3,2 baravar (95% CI: 2,8–3,6), CD4+/CD8+ double-positive timotsitlar zichligi 4,8 baravar oshgani aniqlandi, bu yangi T-hujayra klonlarining regeneratsiyasini tasdiqlaydi. Prognostik ahamiyat jihatidan rebound+ guruhda 3 yillik EFS 86,4% (95% CI: 82–90%), rebound– guruhda 41,8% (HR=0,28; 95% CI: 0,21–0,37; I²=82%, 15 tadqiqot, 1 348 bemor), RFS HR=0,31 (95% CI: 0,23–0,42). Ogʻir infektsiya (grade ≥3) xavfi rebound+ guruhda RR=0,32 (95% CI: 0,25–0,41; 18 tadqiqot), yaʼni 68% ga kamaygan, bu TREC/sjTREC darajasining 6–8 baravar oshishi bilan tasdiqlangan [7,15,20]. Subguruh tahlilida ogʻir limfodepletsiya (fludarabine 30 mg/m² ×4 + cyclophosphamide ≥1 g/m²) rebound chastotasini 84% gacha oshirgani (vs oʻrtacha rejim 61%; p<0,01), CAR-T hujayralarining persistentsiyasi (>6 oy) bilan rebound 91% ga yetgani aniqlandi. ISSN: 2582-4686 SJIF 2021-3.261, 2022-2.889, 20235.384, 2024-6.875 ResearchBib IF: 9.948 / 2024 VOLUME-5, ISSUE-11 795 Muhokama qismida thymic reboundning mexanizmlari quyidagicha izohlanadi: limfodepletsiya natijasida hosil boʻlgan “boʻsh joy” va sitokin boʻroni (IL-7, IL-15, CCL19/CCL21) timus epitelial hujayralarini faollashtirib, thymopoiesisni qayta ishga tushiradi [11,19,20]. Yoshroq bemorlarda bu jarayon kuchliroq, chunki timusning tabiiy involyutsiyasi hali boshlanmagan. B-ALL da rebound yuqori boʻlishi timusning blast infiltratsiyasidan keyin regeneratsiya qobiliyati bilan bogʻliq. Yuqori heterogenlik (I²>90%) bemorlarning yoshi, CAR-T turi va limfodepletsiya intensivligi farqi bilan izohlanadi, ammo sensitivity analysis natijalarni mustahkamladi (leave-oneout usulida pooled estimate 74,2–78,9% oraligʻida). Publication bias yoʻqligi Egger test (p=0,12) va simmetrik funnel plot bilan tasdiqlangan. Xulosa 2025 yil 20 noyabr holatiga koʻra, ushbu meta-tahlil (23 tadqiqot, 1 846 bemor) CAR-T hujayra terapiyasining OʻLL da timusning faol regeneratsiyasini (thymic rebound) 76,8% hollarda chaqirishini, bu jarayonning yosh bemorlarda 88,7% ga yetishini va immun tizimning muvaffaqiyatli tiklanishi, uzoq muddatli remissiya (EFS ni 3 baravar oshirishi) va infektsiyalardan himoya qilishning eng kuchli biomarker ekanligini aniq isbotladi. Timus hajmining 5,1 baravar oshishi, Ki-67 indeksi 52% gacha koʻtarilishi va Hassall tanachalari sonining 3,2 baravar koʻpayishi thymopoiesisning qayta ishga tushganini tasdiqlaydi. Klinik jihatdan thymic reboundning yoʻqligi yoki zaifligi relaps xavfining 3,5 baravar oshishi bilan bogʻliq boʻlib, bu bemorlarni yuqori xavf guruhiga kiritish imkonini beradi. Tavsiyalar: 1. CAR-T terapiyasidan keyin barcha bemorlarda (ayniqsa yosh kattalarda) KT/MRT orqali timus monitoringini majburiy qilish (3, 6, 12 oylar). 2. Thymic reboundni oshiruvchi adjuvant terapiyalarni (IL-7, KGF, rank-ligand, androgen blokatorlari) klinik sinovlarda jadallashtirish. 3. Allogeneic CAR-T va dual CAR-T mahsulotlarida rebound chastotasini yanada oshirish imkoniyati mavjud. 4. Kelajak tadqiqotlarida thymic rebound va CAR-T persistentsiyasi oʻrtasidagi mexanizmlarni (NGS, single-cell RNA-seq) chuqurroq oʻrganish zarur. Ushbu meta-tahlil CAR-T terapiyasining nafaqat sitotoksik, balki immun rekonstruktiv taʼsirini birinchi marta keng koʻlamda isbotlab, pediatrik onkogematologiyada yangi davrni boshlab berdi. Foydalanilgan adabiyotlar 1. Vasyliv, I., Kim, H. G., & Daldrup-Link, H. E. (2025). Impact of CAR T cell therapy on thymus size in children and young adults with acute lymphoblastic leukemia. Scientific Reports, 15, Article 12630. https://doi.org/10.1038/s41598-025-12630-2 2. Maude, S. L., Laetsch, T. W., Buechner, J., Rives, S., Boyer, M., Bittencourt, H., ... Grupp, S. A. (2018). Tisagenlecleucel in children and young adults with B-cell lymphoblastic leukemia. New England Journal of Medicine, 378(5), 439–448. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1709866 3. Hunger, S. P., & Mullighan, C. G. (2023). Acute lymphoblastic leukaemia. Lancet, 401(10379), 1000–1015. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(23)00026-9 4. Pui, C.-H., Yang, J. J., Bhakta, N., & Rodriguez-Galindo, C. (2024). Acute lymphoblastic leukemia. Nature Reviews Disease Primers, 10*, 10(1), 26. https://doi.org/10.1038/s41572-024-00505-9