Faktore wat die werkverrigting van rekenaargebaseerde inligtingstelsels beïnvloed

B uwe , P. J.S. A icle Fak o e wa die we k e ig ing an ekenaa gebasee de inlig ings elsels beïn loed Sou h A ican Jou nal o Business Managemen P o ided in Coope a ion wi h: Uni e si y o S ellenbosch Business School (USB), Bell ille, Sou h A ica Sugges ed Ci a ion: B uwe , P. J.S. (1983) : Fak o e wa die we k e ig ing an ekenaa gebasee de inlig ings elsels beïn loed, Sou h A ican Jou nal o Business Managemen , ISSN 2078-5976, A ican Online Scien i ic In o ma ion Sys ems (AOSIS), Cape Town, Vol. 14, Iss. 1, pp. 6-10, h ps://doi.o g/10.4102/sajbm. 14i1.1136 This Ve sion is a ailable a : h ps://hdl.handle.ne /10419/217819 S anda d-Nu zungsbedingungen: Die Dokumen e au EconS o dü en zu eigenen wissenscha lichen Zwecken und zum P i a geb auch gespeiche und kopie we den. Sie dü en die Dokumen e nich ü ö en liche ode komme zielle Zwecke e iel äl igen, ö en lich auss ellen, ö en lich zugänglich machen, e eiben ode ande wei ig nu zen. So e n die Ve asse die Dokumen e un e Open-Con en -Lizenzen (insbesonde e CC-Lizenzen) zu Ve ügung ges ell haben soll en, gel en abweichend on diesen Nu zungsbedingungen die in de do genann en Lizenz gewäh en Nu zungs ech e. Te ms o use: Documen s in EconS o may be sa ed and copied o you pe sonal and schola ly pu poses. You a e no o copy documen s o public o comme cial pu poses, o exhibi he documen s publicly, o make hem publicly a ailable on he in e ne , o o dis ibu e o o he wise use he documen s in public. I he documen s ha e been made a ailable unde an Open Con en Licence (especially C ea i e Commons Licences), you may exe cise u he usage igh s as speci ied in he indica ed licence. h ps://c ea i ecommons.o g/licenses/by/4.0/ Fak o e wa die we k e ig ing an ekenaa gebasee de inlig ings elsels bein loed D . P .J.S. B uwe Oepa emen Rekenaa we enskap en Nag aadse Skool i Bes uu swese, PU i CHO Fac o s which ln l.-,ce compu e -baMd ln onna ion sys ems. The design and implemen a ion o compu e -based in o ma ion sys ems ha e o a long ime (and in some o ganiza ions a e s ill being) accep ed as p ima ily echnical ac i i ies. As a esul o his a i ude abOu echnology, he ac ha p ac ical- ly all compu e -based sys ems exis wi hin he con ex o an o ganiza ion has been la gely igno ed. F om he li e a u e i haS eme ged ha many compu e -based in o ma ion sys ems ha e ailed, no necessa ily as a esul o poo echnical quali· y, bu because ce ain o he impo an aspec s, which de e - mine he success o he ailu e o a compu e -based sys em ha e been le ou o accoun . As a esul o a esea ch p o- jec , i will be shown in his pape which ac o s a e he mos impo an in hei con ibu ion o he success o compu e · based sys ems. S. Ai . J. Bus. Mgm . 1983, 14: 6-10 Die on we p en bed y an ekenaa gebasee de inlig ings elsels is baie lank (en in sommige o ganisasies andag nog) aan aa as p im6 egniese ak iwi ei e. As ge olg an hie die houding oo egnologie is die ei da ei lik alle ekenaa gebasee de in· lig ings elsels in die kon eks an 'n o ganisasie bes aan, geheel en al geigno ee . Ui die li e a uu blyk di da alle ekenaa gebasee de inlig ings elsels misluk he en nie noodwendig as ge olg an swak egniese kwali ei nie, maa omda daa ande belang ike ak o e, wa die sukses o misluk- king an 'n ge ekena isee de s elsel bepaal, bui e ekening gelaa is. In hie die a ikel wo d daa op g ond an die esul a e an 'n na o singsp ojek 1 wa ui ge oe is, aange oon wa e ak o e die g oo s e byd ae o die sukses an ekenaa gebasee de in- lig ings elsels lewe . S.-A . Tydsk . BBd y sl. 1983, 14: 6-10 D . P.J.S. Bnn e l>epa emcn Rcl cnaa we enskap en Nag aadse S ool i Ba uu swese, PU i CHO, PO!che s oom 2520, Republiek an Suid-A ik.a Aan aa : Ok obe 1982 lnleiding Oo die a gelope dekade is 'n g oo aan al ekenaa s elsels i 'n b ee spek um an oepassings deu p i aa sowel as openba e o ganisasies in geb uik geneem. So 'n e ande- ing waa daa an die kon ensionele hands elselme odes oo geskakel is na ge ekena isee de s elsels hou nie sleg.s g oo inansiele implikasies i 'n onde neming in nie, maa be ook o ganisa o iese e ande inge o ge olg. Di is die bes uu an die o ganisasie wa moe beslui : (a) o 'n ekenaa geb uik gaan wo d en hoe di aange- wend gaan wo d; (b) wa e o ganisa o iese e ande inge nodig wo d wan- nee daa ge ekena isee wo d, en (c) di is ook die bes uu wa moe oesien da hie die e ande inge we gemaak wo d. Vele p obleme kan eg e ook e wag wo d me die koms an 'n ekenaa en die ekena ise ing an hands elsels in 'n o ganisasie -so eel so da alle ge ekena isee de s elsels andag o mislukking gedoem is. Die doe) an die na o sing kan ko liks in ie hoo pun e saamge a wo d, naamlik: (i) om die geb uik an ge ekena isee de inlig ings elsels en die welslae daa an soos di deu die geb uike waa geneem wo d, e onde soek; (ii) om as e s e wa e ak o e die g oo s e byd ae lewe o die sukses an ge ekena isee de s elsels; (iii) om deu middel an op imalise ingsme odes as e s el wa e ak o e die belang iks e is om e e ande soda die welslae op imaal e hoog kan wo d, en (i ) om modelle e o mulee waa deu di i die bes uu an 'n o ganisasie moon lik sou wees om kapi aal so aan e wend da die ge ekena isee de s elsels op imale we k e ig ing )ewe . In pa ag aa een wo d die hipo e iese na o singsmo- del1·P·134 ko liks besp eek. Daa na wo d die k i e ium i sukses wa in hie die p ojek geb uik is, in pa ag aa wee e - duidelik. In pa ag aa d ie wo d die me ode wa ge olg is me die insameling an die da a besp eek en in pa ag aa ie die linee e e bande wa onde soek is. 'n Voo beeld an die esul a e wo d in pa ag aa y gegee, ge olg deu 'n ko besp eking an die kanoniese ko elasie oe s in pa ag aa ses. Die esul a e wo d in pa ag aa sewe besp eek en in pa a- g awe ag en nege wo d die bepe k e linee e eg essieme ode en die kos emodel ko liks besp eek. s. A . J. Bus. Mgm . 1983, 14(1) GCBRUIKCRS K J dOkw ne C_.. ----"--- .,. om••• H, a:, .. okk•nheld opleldlng G, pe •oonllke akco • pe aoonUka akCONI 2 II c, kw•ll••lc e A, aullaaa A 8 2 "•*"""•- onde aceunlng z ~-yl 4 ho11dlng caanoo ~=• •.!•unlna ~·-•_••_"_••~••_•"_'"-"--' ~.:::" - lak e C --W Cagnl••• kwallCal ; 12 V. koppal lak BCSTUUR houdlng &eanoo ad pa aon-1 Figuu I Hipo e iese na o singsmodel Hipo e lese na o singsmodel 11 Deu 'n besk ywende model an e ande likes1·P·129 (Figuu 1) e geb uik, is daa me behulp an BMDP-p og amma- uu 2 ko elasie- en eg essieme odes geb uik om onde soek in e s el na linee e e bande ussen seke e e ande likes in die model (pa ag aa 4). Die sleu el e ande likes in die model, wa ui 'n geb uike s- en bes uu de skomponen be- s aan, is sukses an ge ekena isee de s elsels. Me k op da in die model en die besp eking e de die simbole K,, C,, ens. geb uik is i 'n ko e sk y wyse i die e ande likes soos besk y in die oo eens emmende blokkie in die diag am. 'n Onde sk i 1 saam me die e ande like simbool dui op e ande likes wa be ekking he op gewone geb uike s, e - wyl die onde sk i 2 dui op e ande likes wa op die bes uu an die o ganisasie be ekking he . K i e ia i sukses Die olgende d ie k i e ia kan geb uik wo d om die sukses an ge ekena isee de s elsels mee e mee : (i) kos e oo deel; (ii) ma e an geb uik; (iii) geb uike s e edenheid (i) is 'n baie doel e ende k i e ium, maa moeilik om e geb uik, aangesien daa ook onmee ba e en/o on asba e oo dele ui ekena ise ing e k y kan wo d. (ii) kan slegs geb uik wo d wannee die geb uik an die s elsels ywilliglik is. In hie die na o singsp ojek I is geb uike s e edenheid as maa s a i die sukses an s elsels geb uik. lnsameling an da a In Figuu 1 wo d die e bande ussen die e skillende e ande likes me ge ig e lyns ukke aangedui wa genom- me is oo eenkoms ig die hipo eses wa ge oe s is en in die olgende pa ag aa gegee wo d. Om hie die e bande e 7 onde soek is da a in 'n baie g oo o ganisasie ingesamel. In die o ganisasie is daa sowa 140 ge ekena isee de s elsels wa deu nagenoeg 1200 kle klike o lae- lak geb uike s en deu 114 bes uu de s geb uik wo d. (Die o ganisasie e kies om anoniem e bly.) V aelys e is on we p i die kle klike geb uike s sowel as i die bes uu de s en 'n s eekp oe an 200 gewone geb uike s en die oile populasie bes uu de s is in die onde - soek be ek. Die oo g o e mee de heid ae 1·P·282 moes op 'n 7-pun skaal bean woo d wo d. Die doe! an hie die ae was om die e ande likes in die model (Figuu 1) e kwan i isee . Ve bande wa onde soek is Deu an ko elasies, ak o on leding, kanoniese ko elasie en s apsgewyse linee e eg essie geb uik e maak 1·P· 157 kon aange oon wo d da die olgende linee e e bande bes aan: 1. geb uike houding eenoo ekena ise ing en die sukses an ge ekena isee de s elsels; 2. die egniese kwali ei an 'n ge ekena isee de s elsel en die sukses an die s elsel; 3. bes uu sonde s euning en die sukses an 'n ge ekena isee de s elsel; 4. pe soonlike ak o e aan die kan an die geb uike en die sukses an 'n ge ekena isee de s elsel; 5. geb uike sbe okkenheid in die on we p, on wikkeling, implemen e ing en bed y an 'n ge ekena isee de s elsel en die houding an die geb uike eenoo en die sukses an 'n ge ekena isee de s elsel; 6. die egniese kwali ei an 'n ge ekena isee de s elsel en die houding an die geb uike eenoo ekena ise ing; 7. bes uu sonde s euning en die houding an die geb uike eenoo ekena ise ing; 8. dokumen asie en geb uike sopleiding en die egniese kwali ei en sukses an ge ekena isee de s elsels; 11. die houding an bes uu eenoo ekenaa pe soneel en die sukses an 'n ge ekena isee de s elsel; 12. die mens/s elsel koppel lak en die egniese kwali ei an 'n ge ekena isee de s elsel, en 13. die beskikbaa heid an hulpb onne en die sukses an ge ekena isee de s elsels. Me k op da die nomme s an die hipo eses oo eens em me die nomme s in Figuu 1. Ve de is hipo ese 9 nie s a is ies ge oe s nie omda e skeie o ganisasies in so 'n ge al be ek sou moes wo d. Ook is hipo ese 10 nie ge oe s nie, omda di opsigsel 'n ui geb eide na o singsp ojek is. Ve de he hipo ese 13 oo gesp ui ui die e we king an die da a en is hie die hipo ese nie aan anklik in die hipo e iese na o singsmodel opgeneem nie. Die bes uu en die kle klike geb uike s is as wee g oepe geb uike s behandel omda die geb uik an ge ekena isee de s elsels in die wee g oepe adikaal an mekaa e skil. Ve - skeie e ande likes is geb uik om 'n hoo e ande like (soos by oo beeld die egniese kwali ei an ge kena isee de s elsels) in die model mee e mee . Voo beeld As oo beeld wo d die pa e ko elasiekoe isien e wa geb uik is om hipo ese I e onde soek en die kanoniese ko - elasie i geb uike shouding (A 1) eenoo die sukses (S 1) 8 $.-A . Tydsk . Bcd y sl. 1983, 14(I) Tabel1 Pea son ko elasiekoi isiAn e A1,1 A1,2 A1,J A1.4 Ai., Ai., A1.1 A1.1 Ai.• A1.10 s •.• 0,08 0,00 0,26+ + 0,13 O,CT7 0,13 0,22 0,08 0,20+ 0,14+ S1.2 O,J2+ + o,os o,4s+ • 0,28+ + 0,10 O,JO+ + 0,14+ 0,24+ + 0,30+ + 0,17+ S1,J 0,29+ + 0,11 o,1s+ 0,22+ + O,OS 0,23+ + 0,38+ + o.1s+ 0,29+ + 0,20+ + S1,4 0,31 + + 0,31 0,17+ 0,41 + + 0,20+ + 0,26+ + 0,41 + + 0,12 O,JO+ + 0,01 Tabel 2 Kanoniese ko elasie abel Kanoniese ko elasie Eiewaa de Xo.os;s.a.n 0,61 0,37+ + + - beduidend by SO/ peil an be ekenis + + - beduidend by I '11 peil an be ekenis O,ISS Xo.01:s.a.n 0,18 an ge ekena isee de s elsels in Tabelle l en 2 saamge a . Die esul a e in bie die abelle is a koms ig an die da a an kle klike geb uike s. Tien houdings e ande likes A 1,1, A1,2, ... A1,10 is geb uik en ie sukses e ande likes S1,1, S1,2, S1,3 en S1,4, Die ee s e indeks an 'n e ande like dui op bes uu o kle klik en die weede op e skillende kom- ponen e an 'n boo e ande like. Omda die bipo eses wa ui die model ge olg be , eg e be ekking be op linee e e bande ussen hoo e ande likes, is daa an kanoniese ko elasies geb uik gemaak om die bipo eses o meel e oe s. Kanoniese ko elasies mee die g aad an e wan skap ussen wee e samelings an e ande likes 3,p.m. Pa e ko elasies ussen die a sonde like e ande likes is eg e ook be eken en on leed. Toe s l die ona hankllkheld an g oepe e ande lkes Laa die bipo ese wa ge oe s moe wo d, wees da daa geen e band ussen wee g oepe e ande likes bes aan nie. Daa kan nou an 'n oe s 3·P·253 geb uik gemaak wo d waa die g oo s e kanoniese eiewaa de en 'n k i ieke waa de geb uik wo d om op 'n oo gesk ewe pell an be ekenis e oe s o die bipo ese geld. Indien die g oo s e kanoniese eiewaa de me C1 aangedui wo d en die k i ieke waa de me X ;s,m,n,, dan wo d die bipo ese aan aa indien C1 SX a:;1,m,n, waa a: s p,q m n N = lak an be ekenis = min {p,qJ = aan al e ande likes in die wee e samelings espek iewelik = IP-qi -1 2 = N-p-q-2 2 = aan al da apun e Die g oo s e eiewaa de wo d e k y deu an die BMP6M 2·P·727 p og ampakkie geb uik e maak en Xa:; 1, 11 ,. wo d ana 'n abel a gelees3 ·P· 379• Besp eklng an die esul a e Ui Tabe 1 olg da daa mee ko elasies is wa op 'n l D o peil an be ekenis beduidend is, as wa daa is wa ne op 'n 50'/o peil an be ekenis beduidend is. Fo meel wo d hipo ese 1 deu die kanoniese ko elasie oe s (pa ag aa 6) e we p. Diesel de p osedu e is ge olg me be ekking o al ien ande hipo eses en di is gedoen i beide die bes uu de sg oep sowel as die kle klike g oep geb uike s en onde s euning i al el bipo eses is op bie die wyse e k y. Deu an ak o on leding4 geb uik e maak is die ie sukses e ande likes an die kle klike geb uike s o •n enlcele ak o gekombinee •BMDP4M,P· 656 en deu middel Van S aps- gewyse line! e eg essie2•8 MDPlR,P- 455 is die ak o e wa die a iasie an bie die enkele sukses e ande likes die bes e e klaa , geselek ee . Die eg essiemodel wa ge ind is, was wee eens in oo eens emming me die hipo eses wa ges el is. Die bes uu de sda a is ook geb uik om 'n linee e eg c:Mie- model e ind in e me waa an die sukses e klaa kan wo d. Aangesien die oile populasie bes uu de s in hie die onde soek be ek is en di ui eindelik die bes uu is wa een o ande aksie moe ondemeem wannee die ge ekena isee · de s elsels nie doel e end unksionee nie, is hie die model belang ik i e de e on leding. Ee s ens is 'n ak o on leding op die wee e ande likes wa geb uik is om die sukses an ge ekena isee de s elsels e mee , ui ge oe , soda sukses deu middel an linee e eg essie as 'n linee e e band an 'n aan al e ande likes ui ged uk kan wo d. Deu an s apsgewyse linee e eg essie geb uik e maak, is die 39 ona hanklike e ande likes in e me waa an S (sukses) e klaa kan wo d, ge edusee o 18 e ande likes. Hie die e ande likes be 720'/o an die a iasie an S e klaa . Deu an die ui oe an die BMDP2R-p og am2·P·455 geb uik e maak is die aan al e ande likes in die eg essie e gelyking ui ges ip eenoo R2 (Figuu 2). Ui hie die g a iek was di duidelik da 'n aan al ona~- hanklike e ande likes ela ie min o R2 byd a. Om die geldigheid an hie die e moede e onde soek is 'n mee - oudige line! e eg essiep og am (BMDP9R 2·P· 45 9) w~ Mallows se Cp as k i e ium geb uik wo d, geb uik om die 'bes e' deel e sameling an ona hanklike e ande likes e selek ee in e me waa an S e klaa kan wo d; 690/o an die a iasie an S is deu 12 e ande likes in die 'bes e' deel e sameling e klaa . Hie die 12 e ande likes is sonde om enige p io i ei s olgo de e geb uik, die olgende: s. A . J. Bus. Mgm . 1983, 14(1) 18 16 14 12 ------------------------------ ---- N 10 •1 ·Z ·4 ·6 ·7 l&uu 2 G a iese oo s elling an aan al e ande likes (N) eenoo R2 Bes uu se houding eenoo ekena ise ing. Die onde s euning an bes uu en opsig e an ekena i- se ingsp ojek e. Die g aad an de ail in ui oe e slae ( e eel). Die g aad an de ail in ui oe e slae ( e min). Die akku aa heid an inlig ing. Tyd wa bes uu be okke was in ekena ise ingsp o- jek e. Die diens e myn an die bes uu de s in die o ganisasie. Die beskikbaa heid an hulpb onne. Die egniese bekwaamheid an ekenaa pe soneel. Die kwali ei an die bes uu de s se bes uu s e nu . Opleiding wa aan die geb uike s e ska wo d en op- sig e an die ge ekena isee de s elsels wa hulle geb uik. Ma e waa oe geb uike s be ek is in ekena ise ings- p ojek e. Bepe k e linei e eg essiemodelme ode Deu 'n bepe k e eg essiemodelme ode1 ·P· 187 e geb uik waa in daa an linee e p og amme ings egnieke geb uik gemaak is, kon die aan al ona hanklike e ande likes in die linee e eg essiemodel e de e minde wo d. Die esul aa an die oepassing an hie die egniek was da daa y ak o e ui k is alisee he wa 'n besonde g oo in loed op die sukses an ge ekena isee de s elsels he . Hie - die y is die olgende: Die akku aa heid an die inlig ing wa deu die s elsels e ska wo d. Die beskikbaa heid an hulpb onne. Die diens yd an 'n bes uu de in die o ganisasie. Die egniese kwali ei an ekenaa pe soneel. Opleiding wa aan geb uike s an ge ekena isee de s elsels e ska wo d. Waa al die ande ak o e die sukses posi ie bein loed he , was di baie duidelik da 'n lange diens e myn an bes uu de s in die o ganisasie 'n nega iewe in loed op die sukses an ge ekena isee de s elsels he (ande na o se s o.a. Lucas5, he in die e lede diesel de be inding gehad). Hie - die e ande like kan ook as 'n sogenaamde s aa e ande like waa aan niks gedoen kan wo d, beskou wo d. Aan al die 9 ande e ande likes kan daa seke lik ie s aan gedoen wo d deu die bes uu an 'n o ganisasie. 'n Kos emodel Wannee die bes uu an 'n o ganisasie sy ge ekena isee de s elsels wil e be e is die kos e e bonde aan al el e ande likes (die s aa e ande like ui gesonde ) an belang, maa bogenoemde ie is die wa by oo keu aandag be- hoo e genie . 'n Bepe king op die e be e ing an die ge ekena isee de s elsels is ui die aa d an die saak die hoe eelheid kapi aal wa daa oo beskikbaa is. 'n Ve de e p obleem is die ei da die kos e e bonde aan die e hoging an die e skillende e ande likes an mekaa sa e skil. 'n Model1 ·P· 230 is on - wikkel, gep og ammee en me hipo e iese kos es ge oe s waa in daa wee an linee e p og amme ing geb uik gemaak is en waa daa 'n op imale oplossing i die bes eding an kapi aal aan die e skillende e ande likes e k y kan wo d. (Onde op imale oplossing wo d e s aan die maksimum e be e ing an die sukses an die ge ekena i- see de s elsels onde hewig aan 'n kos e bepe king.) Same a ing en aanbe elings Wannee ge ekena isee de inlig ings elsels in 'n o ganisasie misluk, wo d daa dikwels aan aa da die p obleme bloo egnies an aa d is. In hie die na o singsp ojek is daa aange oon da daa ook ande belang ike ak o e bes aan wa 'n byd ae o die sukses o mislukking an 'n ge ekena i- see de s elsel lewe . Omda di die geb uike is wa ui eindelik me 'n ge e- kena isee de s elsel moe saamlee is di belang ik om die sukses an so 'n s elsel e e aluee anui die geb uike se oogpun . Alie geb uike s kan ook nie oo diesel de kam geskee wo d nie omda kle klike o ansaksie-geo ien ee de geb uike s op 'n heel ande lak an 'n ge ekena isee de s elsel geb uik maak as by oo beeld bes uu de s in 'n o ganisasie. Di is e de ook baie belang ik om die ede i 'n onsukses olle s elsel as e s el oo da egniese aspek e soos oe us ing, p og amme, enso oo s sonde mee daa - oo blamee wo d. Dan is di ook noodsaaklik om die ond- se wa beskikbaa is i die e be e ing an die ge ekena i- see de s elsels op die mees doel e ende wyse aan e wend. In hie die p ojek is daa deu middel an ko elasieme o- des ee s ens asges el da daa linee e e bande ussen seke e ak o e en die sukses an ge ekena isee de s elsels bes aan. Me behulp an s apsgewyse linee e eg essie en mee oudige linee e eg essie is die 12 belang iks e ak o e geiden i isee . Deu an 'n bepe k e linee e eg essiemodel geb uik e maak, kon sommige an hie die ak o e e de eliminee wo d soda die y ak o e wa die g oo s e byd ae o die sukses an ge ekena isee de s elsels lewe , gciden i isee kon wo d. Di is na uu lik belang ik hoe ondse aangewend moe wo d om die lak an sukses an die s elsels op imaal e e hoog. Vi hie die doel is 'n kos emodel waa in die kos ebepe king in ag geneem is, ge o mulee . Deu an bie - die model geb uik e maak behoo die bes uu an 'n o ganisasie in s aa e wees om sy ondse op die mees doel e ende wyse aan e wend i die e be e ing an sy ge ekena isee de s elsels. 10 Summa y The cen al p oblem in his esea ch p ojec amoun s o he ac ha he design and implemen a ion o compu e -based in o ma ion sys ems ha e o a long ime (and in some o ganiza ions a e s ill being) accep ed as being p ima ily echnical ac i i ies. As a esul o his a i ude abou echnology, he ac ha p ac ically all compu e -based sys ems exis wi hin he con ex o an o ganiza ion has been la gely igno ed. The aim o his s udy may be summed up in he ou main poin s iz.: (i) o in es iga e he use o compu e -based in o ma ion sys ems and hei success as pe cei ed by he use ; (ii) o de e mine which ac o s make he la ges con ibu- ion o he success o compu e ized sys ems; (iii) o de e mine, by means o op imizing me hods which ac o s a e he mos impo an o change, so ha he pe o mance o he in o ma ion sys ems may be op- imally imp o ed; and (i ) o o mula e a model which would enable he manage- men o an o ganiza ion o apply capi al in such a way ha he compu e ized sys ems may p o ide op imum pe o mance. By using a desc ip i e model o a iables, and wi h he aid o BMDP s a is ical p og ams, co ela ion and eg es- sion me hods as well as ac o analysis we e used o in- es iga e linea ela ionships be ween ce ain a iables and he success o compu e ized sys ems. In o de o de e mine he ela ionships da a om use s o compu e ized sys ems in a e y la ge o ganiza ion we e collec ed. In his o ganiza- ion he e a e abou 140 compu e iz.ed sys ems used by abou 1200 cle ical s a and 114 manage s. Ques ionnai es we e designed o he cle ical wo ke s as well as o he manage s, and a andom sample o 200 cle ical use s and he ull popula ion o manage s we e in ol ed in he in es iga ion. Mos o he ques ions in he ques ionnai e could be answe ed on a 7-poin scale. In his p ojec use sa is ac ion was used as a measu emen o he success o he a ious sys ems. The manage ial da a we e used o de e mine a linea eg ession model o a iables in e ms o which success could be explained. To be able o do his, he ollowing me hod was used: by using ac o analysis, he a iables used o de e mine he success o he compu e ized sys ems we e combined o o m a single ac o . Success could now be p edic ed by means o a linea ela ionship o a numbe o a iables. Wi h he aid o a s epwise linea eg ession com- pu e p og am, he numbe o independen a iables in e ms o which success could be explained we e educed o S.-A . Tydsk . Bcd y sl. 1983, l4(l) 18 ~a iables ( h~ numbe a he ou se had been 39). These anables explamed 72'1/o o he a ia ion o he success a iable. Howe e , because he e was a need o as simple a model as possible o he es o he s udy, a mul iple linea eg ession p og am was used o selec he 'bes ' subse1 o independen a iables in e ms o which success could be explained; 69% o he a ia ion in success could be explained by 12 a iables. A es ic ed linea eg ession model was o mula ed and sol ed wi h he a ailable da a. Wi h his me hod i was posm.. ble o iden i y he i e ac o s which ha e he mos signi i- can in luence on he success o he compu e ized sys ems. These ac o s a e he ollowing: Accu acy o he in o ma ion yielded by he sys ems. The a ailabili y o esou ces. The e m o se ices o a manage wi hin he o ganiza ion. The echnical quali y o compu e pe sonnel. T aining o use s o he compu e made a ailable by compu e pe sonnel. When he managemen o an o ganiza ion know he easons why hei compu e ized sys ems ail, i is as impo - an o hem o know how o spend a ailable unds in he mos e icien way o imp o e he le el o he success o he sys ems. Fo his eason a cos model in which he cos es ic ion was conside ed, was o mula ed as well. This model was p og ammed and es ed wi h hypo he ical cos s. When sol ed, he solu ion p o ides an op imal way o ap- plying mone a y unds o imp o e he pe o mance o he compu e ized sys ems. The p ocedu e ou lined abo e could well be used by he managemen o an o ganiza ion when he pe o mance o hei compu e ized sys ems a e poo . I is a sys ema ic way o iden i ying he easons o he ailu e as well as a well- de ined me hod o use when decisions ha e o be made o imp o e he compu e ized sys ems. Ve wyslngs I. B uwe P.J.S.: Byd aes o modelon wikkeling en einde die we k e ig ing an ge ekena isee de s elsels e e aluee . Ongepublisee de p oe sk i , PU i CHO, Po che s oom, 1982. 2. Dixon W.J. & B own M.B: BMDP-77, Biochemical Compu e P o- g ams. p-se ies. Be keley, Los Angeles: Uni . o Cali o nia P ess. 1977. 3. Mo ison D.F.: Mul i a ia e S a is ical Me hods. New Yo k: McG aw-Hill Book Company, 1976. 4. F ane J.W. & Hill M.: Fac o analysis as a ool o da a analysis, Comm. S a is .• Theo y and Me hods. Vol. AS, No. 6, 1976. 5. Lucas H.C. j : Why In o ma ion Sys ems Fail. New Yo k: Colum- bia Uni e si y P ess, 1975.