BRUTUS NOSTE
ORATION
QUO ENIM IN
GENEI
ESSE
1
(CICERO,
AD
A:
Richa d G
B u us non
misi ad me o
Capi olina pe iui que a me
u
quam ede e . es au em o a
ue bis, u nihil possi ul a.
sem, sc ipsissem a den ius.
pe sona dicen is. i aque ea
gene e
B u us nos e
esse
op imo gene e dicendi, id i,
elegan ius esse nihil possi ;
:
ec e siue non ec e.
Wenn es s imm , dap scho
o dina e,
zu sagen p leg en, de
Sp uches sind meis schwe zu e
mi
asapiens,
auch schon den
F
(
haben dann an diesen so ge inge
Philologie an die Edi o en de
E
Ti el kein Edi o de B ie e Cicei
Jah en de Cice o o schung, den
Edi o en geleis e haben, is ni
sonde n Chaos und Schlud igke
(2)
MISIT AD
ME
,M
SUAM
...
Z
BRUTUS NOSTER
(?)
ULT
...
TICUM
XV,
la,
2)
:go
Bohm
ionem suam habi am in con ione
eam ne ambi iose co ige em an e
o
sc ip a elegan issime sen en iis,
go amen si illam causam habuis-
'Y~O~EULS
uides quae si <e >
~o ige e non po ui. quo enim in
~ul e quod iudicium habe de
consecu us es in ea o a ione u
d
ego secu us aliud sum, siue hoc
die al en Rome
<<sapien is es
1
die his o ischen An ange eines
~i eln, und wenn die al en Rome
s c h e gemein haben, abe sie
in o de ungen ges ell wie unse e
ie e Cice os, dann e dien jenen
1s in den le z en übe ün hunde
das was insbesonde e die le z en
~ O dnung ode O den lichkei
Um das zu demons ie en geniig die Analyse allein de zwei Sa ze
aus dem soeben zi ie en Cice ob ie an A icus, die in unse en
Ausgaben ganz ohne Ausnahmen mi ~B u us nos e n beginnen.
Diese Ums and is namlich allein deshalb schon e s aunlich, weil
nan schon nach un zig ode sechzig B ie en wei i, da l Cice o die
ihm genehmen ode de Sache de Republikane nahe s ehenden
Manne mi dem Epi he on aos e , (ode .meus),) deko ie , abe
auch bekann is , w i e e das u :
N
i e zweimal in einem und
demselben B ie !
E was da on haben schon die mi elal e lichen Lib a ii geme k ,
denn de Ko ek o des cod. M(ediceus 49,
18)
woll e unbeding
<B u us nos e misi . usw. lesen, obwohl seine Vo lage eindeu ig
B u us
non
misi
las! Unse Au o ha e nach einem -B u us nos e
misi n unse en E ah ungen und Beobach ungen ge na i unmoglich
<<que
[...I
in gene e B u us nos e esse uul . sch eiben konnen, denn
zweimal nenn e eine und dieselbe Pe son in einem B ie nich '
anos e ,,. Hie konn e nan einwenden, da i de e s e e B u us-Sa z
dieses mos e n n i c h ha , so dap de zwei e B u us-Sa z mi
seinem <<B u us nos e n doch ich ig sein konn e. Abe das is
n i c h de Fall, denn das Epi he on .nos e ), (ode meus) komm
g undsa zlich bei de e s en E wahnung de aglichen Pe son, nich
in den wei e en Fallen2. Dann is abe ge ade de z w e i e
B u us-Sa z wegen des *B u us nos e . suspek . Hie beginn also
unse e Analyse.
Analysie en kann nan nich ganz kop los, hie mup nan zumin-
des übe se zen konnen, abe dami hape es allein schon bei den
Edi o en. Denn H. Kas en (eZieh nan namlich in Be ach , welche
A zu eden unse B u us u die ich ige hal *) b auch in seine
zweisp achigen Ausgabe (München 1959, 1976~) e s aunlich iele
Wo e u das ku ze
.que
[...I
in gene e
[...I
esse uul ., D. R.
Shackle on Bailey (Camb idge 1967) wi d dami e s aunlich schnell
'
Wo das de Fall zu sein schein , miip e nan zue s die ~be lie e un~ p ü en ode
gleich in F age s ellen, so auch eben hie .
Vgl. dazu A icus bei Cice o,
Ad A .
IX,
10,
4,
10 hoc sc ibis pos diem qua um
quam ab u be discessimus. Deinde VI11 Kal. Feb .: .Tan um modo Gnaeus nos e ne,
[...I
sic I aliam elinqua .. Eodem die das al e as li e as quibus mihi consulen i
planissi ne espondes. Es enim sic. "Sed uenio ad consul a ionem uam. Si Gnaeus
I alia cedi , in u bem edeundum pu on;
XV,
6,
1
Cu n ad me B u us nos e
sc ipsisse e Cassius
[...I
amen ad eum sc ipsi eique digni a em B u i e Cassi
co n nendaui
[...I
B u us e Cassius u inam
[...I
pe e exo en u .
(~Gi en his chosen s ylen) e ig, abe das geling ihm nu deshalb,
weil e den la einischen Tex
a
1
s c h übe se z . Kas en no abene
auch. Sie sind in de Ve alschung de Si ua ion di ek klassisch.
Denn we hie ein bipchen au pap , dem all es au , dap Cice o
n i c h sagen konn e aquo
[...I
in gene e B u us
[...I
esse uul ,,,
denn B u us will nich e s hinein, e is schon d inn! Die F age wa
en dann nich meh , w o e mi seine A zu eden s ehen woll e,
seinen A izismus s ell niemand meh in F age, sonde n, w e
1
c h e
Rolle e un e den A izis en spielen woll e. Na ü lich die e s e
!
Und die bes en such en sich ih e Vo bilde bei den bes en G iechen.
De bes e Dich e woll e dann unbeding als de zwei e Home
angesehen we den, de bes e Philosoph hiel sich selbs u den
zwei en Pla o, und wo an dach e unse B u us? Sein Ideal wa
na ü lich de bes e Redne im Lage de G iechen o T oja.
In e p e ie en wi ich ig, dann zeig sich, wie alsch bishe gedeu e
wo den is , wenn wi übe spi z c<quo
[...I
in gene e B u us
[...I
esse
uul nos e n lesen wü den ode
...
ccnos e esse uul *. Abe alsch is
dann schon die Ube lie e ung. Denn die noch in ak e Vo lage
unse e codd. mup e Nes o gelesen haben, das sich he nach als eine
lec io di icilio e wiesen ha e. Ein Lib a ius, au den de Fehle
zu iickgeh , hiel dies u einkn Sch eib ehle und ex co ec u a
wu de da aus nos e .
Es is eine ande e F age, ob B u us be ei gewesen wa e, mi de
Gesich smaske eines Nes o lebenslang he umzulau en. Tauschen
woll e de ehe gadlinige und ü ch e lich eh geizige B u us wohl
niemand. Das wup e Cice o am bes en. Abe dann woll e B u us nu
w i e Nes o sein. Und das la einische Wo u ewie. mup e
na ü lich o dem Namen s ehen, dies abe heip : h
i
n e dem
au BRUT abkü zba en B u (us)). In e p e ie en wi ich ig, dann
'
Zu den Abkii zungen u -us s.
W.
STUDEMUND,
Gaii Ins i u ionum commen a ii
qua uo . Codicis Ve onensis denuo colla i Apog aphum,
Leipzig 1874, 258 .: B
=
bus,
I
=
ius, M
=
mus, P
=
pus,
U
=
uus;
W.
M. LINDSAY,
No ae La inae,
Camb idge
1915, 381: B
=
bus,
T
=
us, N
=
nus, L
=
lus,
D
=
dus, usw., CONUENT
=
conuen us;
D.
BAINS,
A
Supplemen o eNo ae La inae~,
Camb idge 1936, 64: M
=
mus,
N
=
nus, P
=
pus,
T
=
us, C
=
cus,
D
=
dus,
G
=
gus, I
=
ius, L
=
lus,
S
=
sus,
R
=
us,
U
=
uus; A. CAPPELLI,
Lexicon abb e iu u a um,
Mailand 19616, 37:
BT
=
bea us, 66: CT
=
ce us, 190: IT
=
ius us;
U.
FR.
KOPP,
Lexicon Ti onianum.
Nachd uck aus Kopps ~Palaeog aphia c i ica* on 1817 mi Nachwo und einem
Alphabe um Ti onianum on B. Bischo , Osnab uck 1965, 369: T(s)
=
us, 154:
GVT.
=
Gu us, 206: L(a ).
=
la us, 207: L(i ).
=
li us, 218: M( ).
=
me us, 237:
N( ).
=
na us, 244: NO( ).
=
No us, 261: P( ).
=
pec us, 388: U( ).
=
ue us.
geh US unse e codd. au QS zu ück4, und dies wa Abkü zung u
q(ua)s(i)5. Unse e Lesa :
quo enim in gene e B u (us) q(ua)s(i) Nes o 6 esse uul e quod
iudicium habe de op imo gene e dicendi7, id i a consecu us es in
ea o a ione u elegan ius esse nihil possi .
Auch u die Lesa des e s e en B u us-Sa zes sind die Zei en
je z gezahl , denn alle Edi ionen lesen hie bekann lich *B u us
nos e misi ad me,, usw., abe kein Philologe diese Wel da
mos e w lesen, wo und wenn a
11
e codd. an de aglichen S elle
NON lesen.
NON
is namlich n i e gleich
NOSTER.
Und wenn
wi , was imme P lich wa , dabei an eine e kann e Abb e ia u
denken, dann wa
NON
nich einmal -1ice enim ioca i- Abkü -
zung u non, dann abe e s ech n i c h u anos e ,,.
Was hie gemein , was gesag we den soll e, e klL sich aus dem
Ums and, dap Cice o wie ein Eisenbahne sohn unse e Zei en
ü ch e lich ge ne alles nach de Uh a , alle E eignisse genau
da ie en woll e. *B u us
[...I
misi ad me, wa e dann u Cice o
beinahe eine Ve le zung de P lich , den A icus ich ig und d.h.
ZU
Q
=
qua s. S udemund,
289:
QM
=
quam,
297:
QR
=
qua e; Lindsay,
206:
Q
=
qua,
225:
QR
=
qua e, QS
=
quasi; Bains,
33
und
36:
QS
=
quasi; Cappelli,
314
und
497:
QS
=
quasi; A. PELZER,
Ab é ia lons ka ines médié ales,
Lou ain-Pa is
1966', 69:
QR
=
qua e; Kopp,
303:
Q(a)
=
qua,
305:
Q(a)C
=
qua causa,
308:
QR
=
qua e,
309:
QS
=
quasi, QSV
=
quasi ue o.
Zu den Abkü zugen u -i s. S udemund.
275
.:
L
=
li, ILL
=
illi, PUPILL
=
pupilli,
Q
=
q(u)i, S
=
si, SP
=
si pa e , SNP
=
si non pa e , U
=
ui, UBR
=
ui
bono um ap o um; Lindsay,
286:
SC
=
sicu ,
290 .:
SM
=
simul, SN
=
sine, SU
=
siue,
134:
NS
=
nisi,
225:
QS
=
quasi; Bains,
36:
QS
=
quasi; Cappelli,
314:
QS
=
quasi; Kopp,
309:
QS
=
quasi.
Zum Ausd uck gl. Cice o,
Na .
I,
71
in deo quid si aquasi co pus. au aquasi
sanguisn, in ellege e non possum;
o a o
55
es ac io quasi co po is quaedam
eloquen ia;
Acad.
I,
17
cum Speusippum Pla o philosophiae quasi he edem eliquisse ;
De
o .
111,
35
uidemus ex eodem quasi ludo summo um a i icum exisse discipulos
dissimiles in e se;
Pkanc.
62
populus Romanus deligi magis a us quasi ei publicae
uilicos;
Acad.
11,
95
illa a s quasi Penelope elam e exens;
Acad.
.
20
ille (Epicu us)
conuoca a de ho ulis in auxilium quasi Libe u ba emulen o um
[...I
ins a ;
Tusc.
i,
17
nec (ea explicabo) quasi Py hius Apollo,
[...I
sed u homunculus;
Ad A .
XIV,
9,
2, 2
duo quidem quasi designa i consules.
'
De Tex hin e dicendin bis eu n is seh schlech übe lie e und bis heu e
kaum schon ich ig edien wo den. Da iibe aus üh liche in einem wei e en Band
unse e
Vigiliae Tullianae.
genau zu in o mie en. E sch ieb also NON MISIT, dies wa abe
-na u lich- ii xNon(is)* misi ,, zu lesen gewesen. NON u
<<Nonaep, Nonas, Nonis inde man in a
11
e n nennenswe en
Nachschlagewe ken de Abb e ia u enkunde9. Hie mupen sich
unse e Edi o en also lau auslachen lassen!
Abe de Held de Iden des Ma z wa u Cice o je z na u lich
cnos e ,,. Da an da man nich zwei eln. Abe de Name selbs wa
auch im e s en B u us-Sa z abgekii z gesch ieben, und zwa auch
je z bis au BRUT. US ( on B p us) geh dann au NS zu uck, und
dies wa eine on meh e en ~bbl e ia u en u ccn(o)s( e )lO,,. Unse e
Lesa :
B u (us) n(o)s( e ) Non(is) misi " ad me o a ionem suam habi am
in con ione Capi olina pe iui que a me u eam ne ambi ioseI2
co ige em an e quam ede e .
Zu den Abkii zungen ii -is s. S udemund,
258
.: B
=
bis, NOB
=
nobis, G
=
gis, LEG, MG
=
magis, M
=
mis, MMSUS
=
manumissus, N
=
nis, POSSION
=
possessionis, U
=
uis, QU
=
quamuis; Lindsay,
336:
L
=
lis, D
=
dis, N
=
nis, FIN,
R
=
is; Bains,
55:
D
=
dis, R
=
is, G
=
gis, N
=
nis; Cappelli,
484:
NON
=
Nonis; Kopp,
236:
N(is)
=
nis, N(is)
=
Nonis,
199:
K(a)N.
=
canis.
Dazu s. Lindsay,
432:
NON
=
Nonas; Cappelli,
484:
NON
=
Nonae, Nonis,
239:
NON
=
Nonas; Pelze ,
52:
Nas
=
Nonas.
'O
Zu de Abkii zung s. Lindsay,
146:
NS
=
n(o)s( e ), gl. auch Cappelli,
242:
NS
=
nos.
Zu genauen Zei angabe gl. Cice o, ad
A .
XV,
11, 1
An ium ueni an e
h(o am); VI; XV,
4, 1
IX Kal. h(o a) VI11 e e a
Q.
Fu io ueni abella ius; XIV,
20, 1
E Pompeiano naui aduec us sum in Luculli nos i hospi ium VI Id. ho a e e e ia.
Eg essus au em e naui accepi uas li e as quas uus abella ius in Cumanum a ulisse
diceba u Non. Mai. da as. A Lucullo pos idie eadem e e ho a ueni in Pu eolanum.
Ibi accepi duas epis ulas, al e am Nonis, al e am VI1 Id. Lanuuio da as. Aus diesem
B ie e gib sich iibe deu lich, da$ zumpdes Sh. Bailey ha e wissen miissen, wozu
NON
unse es Tex es gu wa . S. auch a4
A .
V,
12,
1
p id. Non. Quin
...
nos ibidem
Nonis.
IZ
Die Lesa
u
eam
ne
ambi ose gil -mi Rech - als e de b . Doch dazu an
eine ande en S elle.