El euskera popular de los valles de Ultzama, Anue, Atetz, Basaburu Nagusia, Imotz, Odieta y Lantz: reseña

más transparentes de la zona. Asímismo. la presencia del euskera men.:ce ouo capí tulo especial. en él se recogen principalmente los restos que ha dejado el cuskera en el léxico romance. en el habla habitual de las gentes de este ntlle: así. nos resul ta sencillo comprcmkr el significado de muchas palabras y frases incluidas en dis cur�os castellanos que solo pueden ser entendidas a la luz del eu�kara. Este libro. ademá� de poseer un \·alor etnográfico indudable. es imprescindible para entender la historia de este \'alle fronterizo y. habiendo �ido escrito por una doctora en Filología \'asea. representa un verdadero hito a seguir en la recogida y cstudio del h<lbla \'asea del \"alle de Erro. variedad dialcctal rodada escasamentc in\"cstigada. El euskera popular de los valles de Ultzama, Anue, Atetz, Basaburu Nagusia, Imotz, Odieta y Lantz Orrcaga lbarra l\lurillo l"ltzamako hizkera. ed. Pamiela. ProyectO Orgi-lllrzama-Piazaola. 19<.J7 (2 liburuki: l. 1. )9 or.: 11. IX7 or.) Juankar Lopo.- 1 ugartza Liburu elebidun hau. aurreko batcan oinarrituta dago: izan ere. egile honck duela bi une argitarawtako llltzamako hizkcra liburuari zor zaio honako honen bihotza. t\ipatu liburu hura idazlearen tesiaren ondorioa izanik. hizkuntzalaricntzat. berezi larienrzat egina zen eta herri xeheak bertan zer ikasirik ez zuen. Egilca hurbildik ezagutzcn dugunok badakigu bere grina nagusia herriarcnganako<l dela. bere lanak cz direla idatziak izan ikaskatiluen bcira-arasetan gordcak izatcko. gu g:uztion cskuctan erabili cta zikindu arte irakurriak izatcko baizik. llonako liburu honck helburu hauxe du: dibulgazioa. zerbitzua. hurkotasuna. Jan zicntifikoek duten garratza. ulcrtezina. argiroki cta sendo oztopatzea. Zesarrekin )4t:rtatll bczala. hcrria rcna zcna. hcrriari irzuli zaio. Bcraz. liburu honen ckarpenak aurrckoarcn beretsuak dira. baina ahalegin bcrc zi bar cginez. entzulcgo 1.ahalago bati zuzenduak dira. era ha u deJa cta. berran era hiltzen diren baliabidcak eta hizkuntza bcra ere ezberdinak dira. Liburuak cg:itura klasikoa du. bcronetan lchcnik fonctika. gt:ro morfologia. ondoren sintaxia aztcrtzcn dira. Egilcak hitz teknikoak saihestcn ditll. eta hcrri hauen azpieuskalkien arrean "isoglosa"-rik ez dagoela dirudi, eta "fonema" zcr den ez digu argitzcn: baina ... zertarako? llit:t. horiek ez dira hcharrczkoak hizkuntzaz gauza gutxi dakienari hizkuntzaz aritzcko. I-:gileak etxerako medikuarcn p:1pera 16X 111 \ltl l. lll ·. SI' Ji "· Ll'<a 1�1 1<:.\ \ 1.1 rERII"I In, 2-.> edcrki jokarzen du. era hitt. lauz eta ulcrrerrat.ckin ·'iuultt.cn .. digu medikumzaren h i�.regia. cu�kararen errez<.:ta. Atal ben:zia da liburu honeran l'Jr;.amako idazlancz arduratt.cn dcna, bcrran idatzirako rcstuak. olcrkiak cta. aztcrtzen dira, hala nola cgungo hiztun kopurua eta beste alderdi soziologiko barzuk. llalabcr, azpimarragarria suerrarzen da lcxikoarcn kapiwlua. bcrran crabilgarria era. bcri ere. abera:.garria gerra dakigukccn euskara erdara hit.regi dialckral bar aurkituko dugu. ilu�trat.iot. era karraz hornirua, liburu guzrian barna bezala: han-hcmenka irudi polirak aurkirt.cn bairitugu. 1-lil'. kuntzarcn alderdi �ozialentzat bcsrc kapitulu bar gorde da. berran. hizkunt zaren herimt.a, gizoncn era cmakumcen hirz egiteko molde ezbcrdinak era be�te gai intere�garriak jorrart.cn dira. ,\Jdcrdi guzri hauck erabar garranrzir�uak dira. berct.iki hcriott. bidean dagocn hit.kera honcran herriak nolako jokacrak dituen mintzart.crakoan. Liburua. argiralpen edcrra duelarik. irakurkerarako atscgina da oso, bi hizkunr zaran idarzia da. ale bakoirzak bcrean. Bukacran. herriko jendcarcn ernotestuak biltzen dira. ohiko hizkerarcn isla. Ekarpcn ederra. bada. liburu honcna. egileak bilarzen ducn helburu didakrikoa lorrzen da bere-berean. garramt.i haundiko ika� gaiak modu ]abur era errazean adierazrca era jendc arrunrari hclarazrca, eskolatuck bcrek ere <ltscgina aurkituko durelarik. Navarra ante el vascuence: actitudes y actuaciones (1876-1919) B. L'rmcnera Purroy (1997) Gobierno de :'\a,·arr�t. Departamento de Educación � Cultura .. W7 p. Orrcaga 1 barra :"\1 urillo El trabajo de la aurora recoge con rigor e impecable e\tilo la informacicín existente en :'\a\ arra \obre el comporramienro ptíblico y ¡Jri\ a do de la sociedad ante el eu\ kara cn un determinado periodo de tiempo. Se inicia en 1876. con la abolición de lo� fuero:- ,·ascong;ados �concluye en 1919. momento en que se eon�ti[Uye defini tintmenre la r\ cademia de la Lengua \'asea (Euskalu.aindia). El libro presenta una estructura temática di' id ida en sicrc grande� aparrado�. En lo� cuatro primero� �e analizan la\ moti\·acionc'> ideológicas que dieron lugar ;t la creaci6n de la .\sociacilín Emkara de :\' a, arra. � el uso oral de la lengua en el ámbito religioso. periodbtico y lirerario. t\símismo. se recopila la reglamentación legal en la que que se e>..ig;ía o recomendaba el conocimiento del eu\kara para el desempeño de determinados cargo� públicos. lit \RI I 1>1 e;" Jt ''· u--.c.t �� 11< '' LJI LH \l t H '· 2-.> 169