Pagrindinės bibliotekininkystės sąvokos Vaclovo Biržiškos redaguotose enciklopedijose
Full text
PAGRTNDTNE S BTBLTOTEKININKYSTES SAVOKO S VAC
-
LOVO BIRZISKOS REDAGUOTOSE
ENCIKLOPBDUOSB
Vaclo o Sob e
Bi Zi5kos nuopelnus
Lie u os kul ai, o pe j4,2inoma,
e li os é mui o pasaky a e
pa aSy a.
Todel no d qsi pa uelg i I quan o siau esng kul [ in6s ac i idades
s i i - biblio eca e i isso que com emini elaciong, pasidomd i, V.
Bi Zi5ka e koki4 i ak4 pada d mesmo juo abalg ou os S iesios
mnem ies Zmonds, p epa ando isuo ing enciklopedij4.
Panag in6sime, quais biblio ekininl ys ds s4 ocos es ão
V. Bi Zi5ka, compa insime Kaune leis oje jq ai5kinim4
paai5kin os encyclopedijās, uni e so in 3se cujo edi o -che e oi
su
,,Lie u iSkoj e enciklopedij oj e" e,,Lie u iq enciklopedij
oj e", que apa eode já Jung inese
Nos es ados ame icanos.
,,Bíblio
(g .biblos
-k ygu, biblinn
-knygele) p adin6 pa e
elacionadaq com o li o mokslu
ZodZiq,
ndsime okias s4 okas, esandias
Nes as duas enciclopedías.
P addsimos desde
bibliog a ia
e mo, pois
a i idades s ijuo
alcança mais
i a dy a is
an igos empos.
,,Lie u i5kojoj e enciklopedij oj
e" (2, p. 834-847),,bibliog a ijos"
s4 okai des inada mesmo L3
skildiq. Nu ody a Lodlio kilmd, .i.
idiomas, ku iq é kilgs Sis Zodis,
i5
nomeamen o e seu
e isan umpa, e imonas mas i
lie u iq kalb4.
A segui ap esen a-se s4 ocos en endimen o, padios seu kai a,
bibliog a ai são ling B. iden i ica com knygq mokslu ( us. xnu o-
paai5kin a, ko nede d q chama i bibliog a ija, pois,,ki i
BeAeHl e, ok.
Biiche kunde, lenk.
ksiggommaws w-
(2,7.
o)" 3,p. 834-
847). Além disso, pladiai e bas an e populia men e paai5kin a, ao
que eque ida bibliog a ij a an o cien inkui, an o pupiniu.
,,Lie u iq
enciklopedijoje"
Siai s4 okas des inadas 9 colunas.
Thip ambém ap esen ado ZodZio
e imologico ai5kinim bem s4 ocos
en endimen o:
,,nesse sen ido mais
an igo em ge al a
ciência sob e li os4.
e eik5me
Ilgainiui B.
s4 oka
susiau djo,
e ago a
- li og + ap a[…]ão ciência e p óp io
ki abq
desen[…]amen o e ap a[…]ão' (3, T. 2, p. 47 4-47
8). I5des y i bibliog a ijas uZda iniai,
i5 akos, mundo expe iência, ap esen ada
Ziniq sob e i ai iq mokslo s idiq lie u iq
bibliog a j4, bibliog a iapL elg a
laik a5diq ja, pamind i bibliog a ijas
p adininkai. undamen iniq
Be Siq Ziniq, abiejos encyclopedijās
lde i a igos sob e bibliog a ijas
147
ins i u 4, leidini,,Bibliog a ijas
Zinios", e encyclopedia de
Bos on ainda é possí el
le se e sob e bibliog a ia
sociedades e cong usos.
Ap a iam em enciklopediações há
sob e de5im ku e esniq ZodZiq,
iq ddmuo p imei o biblio-. Um jq
encikloped joje", na qual não só
encon a-se só,,Lie u i5kojoje
apa ece LodLio bibliognozija
e imologija, mas ele i a dy as
como,, e m, que mdgino kun.
Jonas i es i
Juozas Ri e (173G-1791)
na loja
,,La chasse aux bibliog aphes
e
an iquai es mal ad ise's" (2,T.3,
p. 834). Dada a abib dação p azo
Siame à loja i pai5kin a, que ddl
p p ie5os
,,bibliog a ia, como li oq ap açãoção e bibliog a ia,
como menui ala em sob e li os jq con eúdo ou
his o ias a Z ilgiu p igijo' (Ten pa ).
Mais um nep igijgs o mesmo
J. J. Ri e siuly as Zodis
- bibliologija.ldom isso, que em abejas
enciklopediações e mo, e ele i a dy as
en oma e ela s4 ocos
con ini.,,Lie u ikoj e enciklopedij oj e"
ku ienas popula ização, ypad bibliologijas
pladiau paai5kin as e mo Rusijoje,
d augijos A. M. Lo iaginas p ipaZino,
s eigejq kad bibliog a ija e bibliologija são
sinonimas (2,T.3, p. 848). Scanando,,Lie u iq
encyclopedia" ajuda à obse ação,
a igoni a ema, que dia men ys
i5des S os glausdiau, a s4 oca con eúdo
paai5kin a, po do g ande e mo con eúdo
paai5kido mui o konk ediai, além disso,
i5ple ikad,,ddl mo9), e mas nep igijo,
po que essa sa ea nag indja especialas
disciplinas" T. (3,2, 47 p.
Abiej ose encyclopediaij
ose pode q como sob e
biblio ilij ce e campo4 de
suIn o ma sob e
ac i idades e sob e kilmg
e aid4.
padios
s4 okos
,,Lie u i5kosios enciklopedia" ijq skildiq a igo sob e
isso quan o painokas, embo a esme paai5kin a bas an e
bem. ,,Lie u iq encyclopedia" a igo 6a biblio ília já já
umi i di e en e, pa a5y as sklandZiau i a dijama não
só como,,p anc zq naujada as su gadgs
(bibliophilie), XVII a. ", mas e
compa ado a ou o pana5iu,
su
às ezes pa a ojag e a
mu e mo de Bu y ainda a
k ygq,,Philo ilobiblija (pagal
XIII a. iejusi4
biblion", na qual p imei a ez
pladiau pamegim4). Além
oi a5ado sob e li os
disso, pab dZiama
que,biblio ilijas e mo é
dis inguido de bibliomanijas
- liguis o
ap imen o ao li o'
(3, T 2, p. 473).
148
Enciclopedijose há e
alguns quan o ediau
a ojamq sudu iniq
lodLiq, ku iq p imei o
demuo
- biblio.
Abiejose
encyclopedijās
i5des l as; 3,
s4 okq,,bibliomanij
(2,
7. 2, p - 47 9
a" e,,biblioman lja"
T 3, p. 348) en endimen o,
kauni5keie enciclopedia numa
sen iniu
paai5kin as,,biblioklep omanijos"
s4 ocos con eúdo.
ApZ elgus
Siandien daZniau ou ediau usouus
ou odos5ddl se ce ce queq
p Zasdiq nep igijusius sudu inius
e minus, necesse q discu i
un4mais impo an esq, p igijusi4 e
a é que nãouchusi4 s s4 ok4
,,biblio eca".
A igo
sob e
biblio eca
uLima
20,
"Lie u i5kosios
enciklopedijos" e
14, "Lie u iq
enciklopedijos" skildiq.
Em p imei o luga , indica-se a
p óp ia Lodlio o igmd e dá-se
s4 ococa paai5ginha:
,,pla esniam ou es eu esniam
skai y ojq a ui a ibui-se
kul U ind is aiga, segundo
plan4 sis emicamen e
complemen ada li os e
ou os iskiniais, conside ada
especialmen e adap ada num
qua o e e a koma
specialis q biblio ekininkq.
Toki4 eik5mg e
p asmg B. e mo igijo
só
XIX a. "
(3,T.2,p.479),
segue-se
apinquinha
que,, e min
con ini mais
exa amen e
co esponde
JAV biblio ecas",
pois
,,Zymi
Pa e B. não
co esponde
a qualque
exigência
daquela
de inição'
(2,T 3,
850-870),
o,,ne inp.
kamas
B. su a kymas a siliep a a e B. pa adinamen os.
Wz.,Li u oje B. no luga do e mo longgai oi
usado
Lodis li og ns
-
li og +
inkinys,
co espond4s
B. aidos s adij4, quando
e lpdjo li os col i
i ien4 luga 4,
nesi pinando, a quem
aqueles cole iniai
des inados.
Daba in-
dse
B. li ogynas ou o
chamado magazinu,
esuda o o ganizaci-
ng
B. dali,
sem qual
não
podem
bn i nenhuma
B., mas que não
p i em odo o
con eúdo'
B.
(3,T.2,
p.4J9).
,,Lie u i5kojoje
enciklopedijoje" é
e,,biblio ekininkysp-
s4 oka, paai5n o
a eik a es"
seu con eúdo,
adiau ji
e minologi5kai
nei a dijama.
,,Biblio ekininkys d su eda
i ien4 udo isso, k4 em
Zino i kiek ienas
biblio ecinkas.
Ji liedia
assun os, elacionados com
B. o ganização,
i aisimu, edimu,
o denimu, complimu,
a mazemimu,
elacionado com
lei a ojais mé odos
de abalho
(melho nas publicas B.).
Todas essas ques ões e cons i uem no malmen e
biblio ekininkq ku sq, biblio ekininkq mokyklq
u inl" (2,T.3, p. 850-870).
Be o, indicada biblio ekininkys ds
li e a u a l a, i5 cuja ês posições lie u iq
língua. Abiejos encyclopedías dada e a segunda
sen ido da biblio eca, que só,,Lie u iq
encyclopedijoje" i a dijama i ai ios e mo,
bu en :,,biblio eka nas línguas não
in equen emen e usado o e mo cuja ou
i ai aus embo a s i as con eúdo knygq se ies
ou Zu nalu nomea " (3,T.2, p. a86). Tan o
kauni5kdje, quan o Bos on são e dauleis e
encyclopedia giau a igosniq sob e
149
biblio ekininki a ibui in emas, ais como ka
a I o s, ka a I giz o a c ij a, ka o eka, de i i i
mundo mais impo an e biblio ecas,
im a in e kl a s ka c ij a, p a eik a Ziniq sob e o
biblio egneq his o ij4, biblio eq echnik4,
biblio eq s a is iq, ão bend es como li os,
m4 ds li os, m4 ds li os, m4 ds li os, m5 ds
li os, m5 ds li os, Sioq i i i54, m4 ds li os.
ga
Um a igo sepa ado des ina-se à lei u a, à sua pe cepção,
discu ida qualidade e quan i ybd de lei u a, mé odos de ensino de
lei u a, indicado, p imei o quando e quem pausa a e min4 da
documen ação.
Impo an esneios a igos
da enciclopédia e jq au o es
indica cada omo
p adZioje. Th p keliq
de5imdiq
,,Lie u iq enciklopedijos" segundo
omo impo ânciaesniqjq
a igosniq e dade é pamine i
Vc. Bi Zikos ai i a igos sob e biblio ilijq,
bibliog iqbei biblio eq.,,Li u i ikosios
enciklopedijos" e cei o omo i5n nso não só
emas, mas ambém a igos sob e bibliog a ijas
ins i 4, bibliologij4 e bibliomanij4.
Ki uose,,Lie u iq enciklopedij os"
olumes en e impo an esesniq
a igosniq memind i P.
Ska dZiaus sob e enciklopedijq, i.
G ince idiaus sob e inkunabulq,pedagogikos
slly iaus edi o á io P Maldeikio sob e
skai ymq,P.
Gaudio e V ei insko sob e ki abq, J.
S ais o-Baldi no sob e knygneiius e alguns ou os.
Li e a u a
1. Lie u i5koji enciklopedija
lYy . ed. V. Bi Zi5ka. K.: Spaudos
ondas.
T 1*
0. 1933-1947.
2. Lie u iq enciklopedija
/ Vy' . ed. V. Bi ZiSka. Bos on: LEL. T 1-36. 1953-
1969.
BLo i ,Dz u NijwENE
150