scieee Open visual document viewer

Pagrindinės bibliotekininkystės sąvokos Vaclovo Biržiškos redaguotose enciklopedijose

Nijolė Bliūdžiuvienė

Full text

PAGRTNDTNE S BTBLTOTEKININKYSTES SAVOKO S VAC - LOVO BIRZISKOS REDAGUOTOSE ENCIKLOPBDUOSB Vaclo o Sob e Bi Zi5kos nuopelnus Lie u os kul ai, o pe j4,2inoma, e li os é mui o pasaky a e pa aSy a. Todel no d qsi pa uelg i I quan o siau esng kul [ in6s ac i idades s i i - biblio eca e i isso que com emini elaciong, pasidomd i, V. Bi Zi5ka e koki4 i ak4 pada d mesmo juo abalg ou os S iesios mnem ies Zmonds, p epa ando isuo ing enciklopedij4. Panag in6sime, quais biblio ekininl ys ds s4 ocos es ão V. Bi Zi5ka, compa insime Kaune leis oje jq ai5kinim4 paai5kin os encyclopedijās, uni e so in 3se cujo edi o -che e oi su ,,Lie u iSkoj e enciklopedij oj e" e,,Lie u iq enciklopedij oj e", que apa eode já Jung inese Nos es ados ame icanos. ,,Bíblio (g .biblos -k ygu, biblinn -knygele) p adin6 pa e elacionadaq com o li o mokslu ZodZiq, ndsime okias s4 okas, esandias Nes as duas enciclopedías. P addsimos desde bibliog a ia e mo, pois a i idades s ijuo alcança mais i a dy a is an igos empos. ,,Lie u i5kojoj e enciklopedij oj e" (2, p. 834-847),,bibliog a ijos" s4 okai des inada mesmo L3 skildiq. Nu ody a Lodlio kilmd, .i. idiomas, ku iq é kilgs Sis Zodis, i5 nomeamen o e seu e isan umpa, e imonas mas i lie u iq kalb4. A segui ap esen a-se s4 ocos en endimen o, padios seu kai a, bibliog a ai são ling B. iden i ica com knygq mokslu ( us. xnu o- paai5kin a, ko nede d q chama i bibliog a ija, pois,,ki i BeAeHl e, ok. Biiche kunde, lenk. ksiggommaws w- (2,7. o)" 3,p. 834- 847). Além disso, pladiai e bas an e populia men e paai5kin a, ao que eque ida bibliog a ij a an o cien inkui, an o pupiniu. ,,Lie u iq enciklopedijoje" Siai s4 okas des inadas 9 colunas. Thip ambém ap esen ado ZodZio e imologico ai5kinim bem s4 ocos en endimen o: ,,nesse sen ido mais an igo em ge al a ciência sob e li os4. e eik5me Ilgainiui B. s4 oka susiau djo, e ago a - li og + ap a[…]ão ciência e p óp io ki abq desen[…]amen o e ap a[…]ão' (3, T. 2, p. 47 4-47 8). I5des y i bibliog a ijas uZda iniai, i5 akos, mundo expe iência, ap esen ada Ziniq sob e i ai iq mokslo s idiq lie u iq bibliog a j4, bibliog a iapL elg a laik a5diq ja, pamind i bibliog a ijas p adininkai. undamen iniq Be Siq Ziniq, abiejos encyclopedijās lde i a igos sob e bibliog a ijas 147 ins i u 4, leidini,,Bibliog a ijas Zinios", e encyclopedia de Bos on ainda é possí el le se e sob e bibliog a ia sociedades e cong usos. Ap a iam em enciklopediações há sob e de5im ku e esniq ZodZiq, iq ddmuo p imei o biblio-. Um jq encikloped joje", na qual não só encon a-se só,,Lie u i5kojoje apa ece LodLio bibliognozija e imologija, mas ele i a dy as como,, e m, que mdgino kun. Jonas i es i Juozas Ri e (173G-1791) na loja ,,La chasse aux bibliog aphes e an iquai es mal ad ise's" (2,T.3, p. 834). Dada a abib dação p azo Siame à loja i pai5kin a, que ddl p p ie5os ,,bibliog a ia, como li oq ap açãoção e bibliog a ia, como menui ala em sob e li os jq con eúdo ou his o ias a Z ilgiu p igijo' (Ten pa ). Mais um nep igijgs o mesmo J. J. Ri e siuly as Zodis - bibliologija.ldom isso, que em abejas enciklopediações e mo, e ele i a dy as en oma e ela s4 ocos con ini.,,Lie u ikoj e enciklopedij oj e" ku ienas popula ização, ypad bibliologijas pladiau paai5kin as e mo Rusijoje, d augijos A. M. Lo iaginas p ipaZino, s eigejq kad bibliog a ija e bibliologija são sinonimas (2,T.3, p. 848). Scanando,,Lie u iq encyclopedia" ajuda à obse ação, a igoni a ema, que dia men ys i5des S os glausdiau, a s4 oca con eúdo paai5kin a, po do g ande e mo con eúdo paai5kido mui o konk ediai, além disso, i5ple ikad,,ddl mo9), e mas nep igijo, po que essa sa ea nag indja especialas disciplinas" T. (3,2, 47 p. Abiej ose encyclopediaij ose pode q como sob e biblio ilij ce e campo4 de suIn o ma sob e ac i idades e sob e kilmg e aid4. padios s4 okos ,,Lie u i5kosios enciklopedia" ijq skildiq a igo sob e isso quan o painokas, embo a esme paai5kin a bas an e bem. ,,Lie u iq encyclopedia" a igo 6a biblio ília já já umi i di e en e, pa a5y as sklandZiau i a dijama não só como,,p anc zq naujada as su gadgs (bibliophilie), XVII a. ", mas e compa ado a ou o pana5iu, su às ezes pa a ojag e a mu e mo de Bu y ainda a k ygq,,Philo ilobiblija (pagal XIII a. iejusi4 biblion", na qual p imei a ez pladiau pamegim4). Além oi a5ado sob e li os disso, pab dZiama que,biblio ilijas e mo é dis inguido de bibliomanijas - liguis o ap imen o ao li o' (3, T 2, p. 473). 148 Enciclopedijose há e alguns quan o ediau a ojamq sudu iniq lodLiq, ku iq p imei o demuo - biblio. Abiejose encyclopedijās i5des l as; 3, s4 okq,,bibliomanij (2, 7. 2, p - 47 9 a" e,,biblioman lja" T 3, p. 348) en endimen o, kauni5keie enciclopedia numa sen iniu paai5kin as,,biblioklep omanijos" s4 ocos con eúdo. ApZ elgus Siandien daZniau ou ediau usouus ou odos5ddl se ce ce queq p Zasdiq nep igijusius sudu inius e minus, necesse q discu i un4mais impo an esq, p igijusi4 e a é que nãouchusi4 s s4 ok4 ,,biblio eca". A igo sob e biblio eca uLima 20, "Lie u i5kosios enciklopedijos" e 14, "Lie u iq enciklopedijos" skildiq. Em p imei o luga , indica-se a p óp ia Lodlio o igmd e dá-se s4 ococa paai5ginha: ,,pla esniam ou es eu esniam skai y ojq a ui a ibui-se kul U ind is aiga, segundo plan4 sis emicamen e complemen ada li os e ou os iskiniais, conside ada especialmen e adap ada num qua o e e a koma specialis q biblio ekininkq. Toki4 eik5mg e p asmg B. e mo igijo só XIX a. " (3,T.2,p.479), segue-se apinquinha que,, e min con ini mais exa amen e co esponde JAV biblio ecas", pois ,,Zymi Pa e B. não co esponde a qualque exigência daquela de inição' (2,T 3, 850-870), o,,ne inp. kamas B. su a kymas a siliep a a e B. pa adinamen os. Wz.,Li u oje B. no luga do e mo longgai oi usado Lodis li og ns - li og + inkinys, co espond4s B. aidos s adij4, quando e lpdjo li os col i i ien4 luga 4, nesi pinando, a quem aqueles cole iniai des inados. Daba in- dse B. li ogynas ou o chamado magazinu, esuda o o ganizaci- ng B. dali, sem qual não podem bn i nenhuma B., mas que não p i em odo o con eúdo' B. (3,T.2, p.4J9). ,,Lie u i5kojoje enciklopedijoje" é e,,biblio ekininkysp- s4 oka, paai5n o a eik a es" seu con eúdo, adiau ji e minologi5kai nei a dijama. ,,Biblio ekininkys d su eda i ien4 udo isso, k4 em Zino i kiek ienas biblio ecinkas. Ji liedia assun os, elacionados com B. o ganização, i aisimu, edimu, o denimu, complimu, a mazemimu, elacionado com lei a ojais mé odos de abalho (melho nas publicas B.). Todas essas ques ões e cons i uem no malmen e biblio ekininkq ku sq, biblio ekininkq mokyklq u inl" (2,T.3, p. 850-870). Be o, indicada biblio ekininkys ds li e a u a l a, i5 cuja ês posições lie u iq língua. Abiejos encyclopedías dada e a segunda sen ido da biblio eca, que só,,Lie u iq encyclopedijoje" i a dijama i ai ios e mo, bu en :,,biblio eka nas línguas não in equen emen e usado o e mo cuja ou i ai aus embo a s i as con eúdo knygq se ies ou Zu nalu nomea " (3,T.2, p. a86). Tan o kauni5kdje, quan o Bos on são e dauleis e encyclopedia giau a igosniq sob e 149 biblio ekininki a ibui in emas, ais como ka a I o s, ka a I giz o a c ij a, ka o eka, de i i i mundo mais impo an e biblio ecas, im a in e kl a s ka c ij a, p a eik a Ziniq sob e o biblio egneq his o ij4, biblio eq echnik4, biblio eq s a is iq, ão bend es como li os, m4 ds li os, m4 ds li os, m4 ds li os, m5 ds li os, m5 ds li os, Sioq i i i54, m4 ds li os. ga Um a igo sepa ado des ina-se à lei u a, à sua pe cepção, discu ida qualidade e quan i ybd de lei u a, mé odos de ensino de lei u a, indicado, p imei o quando e quem pausa a e min4 da documen ação. Impo an esneios a igos da enciclopédia e jq au o es indica cada omo p adZioje. Th p keliq de5imdiq ,,Lie u iq enciklopedijos" segundo omo impo ânciaesniqjq a igosniq e dade é pamine i Vc. Bi Zikos ai i a igos sob e biblio ilijq, bibliog iqbei biblio eq.,,Li u i ikosios enciklopedijos" e cei o omo i5n nso não só emas, mas ambém a igos sob e bibliog a ijas ins i 4, bibliologij4 e bibliomanij4. Ki uose,,Lie u iq enciklopedij os" olumes en e impo an esesniq a igosniq memind i P. Ska dZiaus sob e enciklopedijq, i. G ince idiaus sob e inkunabulq,pedagogikos slly iaus edi o á io P Maldeikio sob e skai ymq,P. Gaudio e V ei insko sob e ki abq, J. S ais o-Baldi no sob e knygneiius e alguns ou os. Li e a u a 1. Lie u i5koji enciklopedija lYy . ed. V. Bi Zi5ka. K.: Spaudos ondas. T 1* 0. 1933-1947. 2. Lie u iq enciklopedija / Vy' . ed. V. Bi ZiSka. Bos on: LEL. T 1-36. 1953- 1969. BLo i ,Dz u NijwENE 150