scieee Open visual document viewer

Kas esamybė, o kas reikiamybė – tikra ar formali

Jonas Klimavičius

Full text

Te minologia | 2007 | 14 61 Quem exis ência, e o que eque amidade eal ou o mali JoNAs KLimA ičiUs Ins i u o das línguas Lie u ių Jono Jablonskio 1901 m. g ama ikos nãoikiamasis bū inasis eiksma a pažiū os eikiamybės, ou ob igalomybės, não iabilamasis pa icipi de eikš i ūk ina simples assun o. Quem olha a jiei, pe gun a o que pode ia dis, 1922 m. kalba; se melho leis inasse, ou pe mi á el (nuok ypis, į empis...); de onde esse meioė ino. KAS KATEGORINė, O KAS LEKSINė REIKŠMė Reikiamybės pa icipan es ma cam peculia idades, su gindo do eque ido ealiza acção(LKG II 1971: § 563). No en an o isso só escola ína e dade, com ela oli nenu ažiuosi, no minimo caminho ai pe kups us e kelmus: Kai ku ie p iesagas - inas, -a da iniai eiki ne u i do e ec uado ac o signi icâncias. Da mesma o ma que mui os pa icipan es inac i os do empo p esen e, eles simplesmen e ma cam peculia idades, elacionadas com uma ação pe manen e ou possí el equen emen e ealizada, ex.: neginčy ini exemplos, s ebė inas pasaulis, neabejo inas na ação (LKG II 1971: § 563). Na g ama ica das a uais línguas li uanas (1994, 2006) já só eiksmažodinė eikiamybės o ma ( eikiamybės daly is) (DLKG 1994: § 957), e no signi icado olha -se ainda de no o: Mui o equen emen e na colônia comum são usadas algumas o mas de e bos com o p e ixo - in-, não possuindo o signi icado de uma ação necessá ia, ex.: homem du idoso, assun o necessá io, suspei o, pe igoso, es anho, desejado, su p eendido (DLKG 1994: § 957). T i omėje acadêmica g ama icane essencial conside ado simplesmen e būd a džiu (LKG II 1971: § 563). Necessá io é não aquele que em de se , e aquele, sem o qual não se pode i a , mui o necessá io DŽ 1993. Além disso, já Kalboje i seno ėje (1922) K. Būgos ma cada: Žemaičių a mėje bū inas signi ica a mesma que e usų paodis совершенный ( ollkommen, pe ec us) (Būga RR II 1959: 122) plg. bū inas 2. isas, uni e sal, o al, inal. Sug ąžino a necessidade de pakajos ( . y. amybę) mundiėj M. Valančius, necessa iamen e: Eu necessa iamen e nege u e ne ūkau Ša ės (LKŽ I2 1968). 62 Jonas Klima ičius | Kas esamybė, a kas eikiamybė... Taigi pi minė ka ego inė ka ego ijos žodžiai u i isokių sa i ų leksinių eikšmių, isiškai a sijusių i nuo eikiamybės, i nuo galimybės. e é a yksma da di eção opos a: Esseiam do empo não a uamissis pa icipi , ma cando de sumend in o passi idade da ação que su ja peculia idade, ao mesmo empo mui as ezes indica e da possibilidade de ealização desse a o (iš aukiama lo a, sukalbamas žmogus, gi an ama kalba), com ela in imamen e e de des ino e de ap op iamidade (še iam bu okai, indamoji), e e ka čiais (mais em a mėse) galiam e signi icado e i am: Ką en i negi iam (negi inu) daik ą Kėdainių (LKG II 1971: 549 […] 551). Aqui de e ia dize : língua não é mecânica (i não deja, e bem, po que senão sus ingi ia e men is sus ingdy ų). G ama ica pouco kam po mancha, não odos aqueles pala as a dija, e leksinės signi icações e não sua ma é ia. Ago ao ines Li u ians kalbos žodynas (1993) aqueles pala as, que em não eikiamybės e possibilidades, e simplesmen e exis ência signi icado, deda za ai não eiksmažodžių a igos, e sepa adamen e; e explica co esponden emen e: du idoso ne ic as, neaiškus, duejojamas neabejo inas nenecelian es de dú idas, e dadei o lamen a el kelian is apgaes į a apgailes a imą pasigailė inas kelian is gailesį, pob e, mencos, p as as a e sk inas pasigailin as no passado...)., pob e, pesado ganė inas pakankamas pasibaisė inas kelian is pasi aisė inas kelian is pa ydą, mui o bom Quando ais pala as há in e p e ação e escolha de escolha: habi ual pas u ajamen o, pas u ajamen o pas u ajamen os passi as são aqui apenas pa a se em acei es ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab ab Não é di ícil encon a e es a g upelha comum subs an i o […] isso não de algum conc e o doção, mas de um abs a o ac o, mais p ecisamen e a aliamos signi ics eiksmažodžių, embo a anaip ol não ab ange odos ais […] eikiamybę ainda em gi inas, peik inas, sme k inas, aisy inas, eik inas, a o inas, eng inas... é DŽ 1993 e ag adimen o nenuoseklumų: se há paspeisė inas, po quê não eikiamybės eikšmė ne e ai i usi galimybės eikšme, a kai kai dažni šios Te minologia | 2007 | 14 63 pasigė ė inas, pasibjau ė inas; se é c edí el, po que não ap esen ado c eíá el (há só c eíá el possí el de c e , c êí el, con iá el) e não c êí el (há só não c êí el 1. negalimas de c e , 2. mui o g ande, ex ao diná io). A ski ais DŽ 1993 a igosnais ap esen a-se, embo a e nenuoseklamen e, nemažai e esamojo empo nãoekiá eis pa icipan es. Uns são explicados apenas de manei a e e endá ia (esamas dl . → se ) ou sinonimais ( a iando can an e, nepas o us), às ezes leksinės signi icanças amčiai skaidomas (esc i omas dl . 1. ku iuo esc ema, 2. an cujo esc ema, 3. que is esc ema), mas alguns são indicados ou den o da possibilidade de signi icância: ėdamas 1. Pode , adequado es adi, comes í el 2. inkamas algy i (ge iamas não, ūkomas, uos omas não), neginčijamas negalimas ejei a , e dadei o (ginčijamas não), pakal izado pode en ende seus poelgius e po isso esponsá el. Reikiamidades e p esen e empo não a ua i o pa icipado DŽ 1993 são pa es a os, sua di e ença (a) neakcen uado ou mesmo (b) nu ido: a) mi ino 1. negando mo e, ameaçando com mo e: mo inas pe igos, mo ina doença, 2. mui o g ande: mi ina neapécan a, mi inas inimšas (nesu aikomas), mi ina yla ( isiška); mi inai (bū inai) p ecisa dinhei o mi š amas → mo e 1: mi š ama liga (nuo cuja mi š ama); mo s amai escanandês; ambém imo š amas imo ingas, e e ninas: nemi š ama ga bė; ainda mo al de endo mo e , mo s a-se, e imo al 1. Quem não mo š a, 2. semp e pe manecendo na memó ia, e e ninas: imo ingi abalhos [bas a cla amen e di e encia e minológicas abs ac as signi ica i as mo š amomos a elação do núme o de casos de mo e com o núme o de doen es dessa doença, e mo ilmos a elação do núme o de mo es com o núme o de população]; a . mo alino 1. → mo eis 1: mo inis (miš amas) golpe, 2. g ande, in inis: mo al inimigas; b) suspei o į suspei o suspei o acei ando suspei a. Po an o no minamajai acadêmica g ama ika assun o já bas an e cla o, no minamajim ocynhi ainda p ecisa padi bė i, e a osenai a é pe eição oliausia. Nela há alguns casos ealmen e não áce os. TRÜKSTAMAS e TRÜKTINAS Bend inė língua é ugdoma e ugdy ina a maina da língua. Ugdy ojui ou no min ojui p ecisa pensa sis emas. Se o diná ios usuá ios de linguagem comun inês quando sis emas nãosen em, sp agų deixa, isso ealmen e de e ia ajuda . DŽ 1993 o nece al ando 1. → ūk i, 2. ku is com de iciências: ∆ ūks amieji eiksmažodžiai ( u in ys não odas o mas), ūks amai pa uoš a a askai a. Fo nece ambém su icien e e su icien e, menos su icien e, o nece su icien emen e e 64 Jonas Klima ičius | Kas esamybė, a kas eikiamybė... po ele iska eqünesnį a osenoje é e al ak inas, al ak ina, al ak inai, mas no minamasis diccioná io deles não eikia, embo a p o nece. não ūk inai pakankamai, za ek inai. LKŽ XVI 1995 dados, al ak inas mui o amplamen e u ilizado žemaičių 1. ku iam co al a, insu icikamas: Melho que és de icik inesnis do que pa si algęs Ša ės. Di bk nedi bk, e daqueles piningos al k inai i[ ] al k inai Pkeliai (2. ne odo p o o, k ailas: Ans kaži qual al ak inas, não como odos Rie a as. Ba belei biškį ( . y. upu į) oi al k inai And ieja as). Va o as An ano Salio: Todos os ex os e bais do pon o de is a oné ico mui o al anini; aukš aičio Pe o A ižonio: con e genção al ak inumas. Dá ia acadêmica g ama ica al ak inai pe pouco, com de iciências: Se ha e saluskos al ak inai, įsidėki LKG II 1971: § 760. Us ojamas da língua kul ū ininkų. Impo an e sis emá ico elemen o da linguagem. LEISTINAS LEIDŽIAMAS DRAuSTINAS DRAuDŽIAMAS DŽ ap esen ado e pe mi ido → pe mi i : pe mi ido (ned audjado, nekliudomas) en ada, pe mi amoji sedaka (g am.) DŽ 1954 → pe mi i 1: pe mi amas dimensis, no ma pe mi amoji, pe mi amoji sedaka (g am. quia eiškai us e ainda não é pe ei o pe mi ido pe mi ido, não p oibido: kiamas su ikimas“) DŽ 1993, i leis inas,neleis inas, be šių (pa) eikimas pe mi ido compo amen o, pe mi ido, não p oibido ele ez, p oibido do que não de e se pe mi ido, ole e a : p oibido compo amen o, não p oibido sulė in i piū ies e minus DŽ 1954, pe mi ido ilebesicando de ce as no mas, pe mi ido, não p oibido DŽ 1972, pa em as com ce as no mas, pe mi ido, não p oibido DŽ 1993 (a leis ino não exis e). Vemos que pe mi ido, embo a na explicação de seus signi icados inse ido e sinónimo de signi icado de exis ência pe mi ido, mas e eikiamidade sinónimo de signi icado ned aus ino, na e dade man ém sua ca egó ica eikiamidade signi icado (especialmen e neleis inos que não de e pe mi i ). Além disso, ne ūks a (como em alguns casos são) do p esen e empo não a uan e pa icipan e pe mi ido, DŽ o necem e minus pe mi amis amanhois, pe mi amoji no ma. Ve dade, e minijoje e a e pe mi í el, alguns onde e ainda é, e pa icula men e equen e em a iô ia pe iodikoje, ex.: do e ei o de es u a causan es de poluçâos emissão à a mos e a limi es pe mi idos Vd 2006 29 10. Mas mesmo e pequenas colhei as e i a nu ien essi do solo e as p ecisa compensa . Kuo? Ogi Ogi compensa nas eg as de ag icul u a ecológico pe s inas na u ais ma e iais Mksl 2006L 9 5. Gana equen es, mas ambém aisy ini pe mi ida no ma Vd 2007 36 10, pe mi idas e não pe mi idas no mas Sa com TV 2006 49 5, pe mi ida quan idade Vd 2007 46 38, pe mi ida concen ação ganė inai (DažnŽ 1998; ganė inas bas an e a o, como e zaganėdin i). Bend inês língua Te minologia | 2007 | 14 65 Vd 2007 44 10, pe mi ido eloci is Vd 2006 48 48, Sa com TV 2007 4 8, pe mi ido g au de emb iaguez Vd 2006 48 49, pe mi idos p omilės Vd 2007 36 14, pe mi ido pe manência JAV e mo Vd 2007 31 6, pe mi ido al u aingumas Sa com TV 2007 4 8. Te mo es e posição pe mi idas e o ça sis ema an onimas ge almen e é p oibidasis: p oibidass ação, p oibidass a uação, p oibidass abalho, p oibidass subs âncias, p oibidas a mas, embo a e aqui e os um pouco oco em, exemplo Sa į au omobil deixa enka e daus ino luga com TV 2007 37 8. A i a-se a a enção que do aio de ação nega i a e minijoje (e não só nela) mais equen emen e são o mas de pa icipio eikiamybinės: não pe mi ida nuok ypis, não pe mi ida a i idade, não excey ina dosė, não excey ina ibinė e ė, nea idėlio ina eakcija... Mas nãožme š inas e con á io coisa, po exemplo, embo a deli o imas skųs inas, mas a decisão do ibunal (no s ne eisingiausias) só pode se queixadas, úl ima ins ância decisão do ibunal neskundžiamas, i. y. não pode se eclamado. PuSėTINAS A inas a a enção dos mecânicos da linguagem à pala a pusė inas. Seu signi icado idu iniškas; ge okas, sma kokas DŽ 1993 (LKŽ X 1976 3. pe pusê, me inis: Kad pai numi š a, ilhos pusė ini našlaičiai, mas ma inas pe ekę, isso já e dadei os pob esšai! Lazdynų Pelėda. Se á que me amas pelo menos meia- udo, como eu e?! Žemai ė). Es a pala a de da yba neaiškinama P. Ska džiaus Li u ians kalbos žodžių da yboje (1943). Na g amá ica das línguas Li uãs o e bo pusė inas é conside ado ca ac e a džiu, suda y u, como e baisė inas baisus, com an ine p eesaga -ė inas (LKG I 1965: § 964 4), embo a eiksmajodis baisė is bas an e habi ual (i pasibaisė inas ealmen eamybės daly is), é e pusė i, embo a ge almen e įpusė i. Quando eikiamidade ik a, quando só eikiamidade o ma, quando eikiamidades segundo o con eúdo do concei o nė não pode se ou são eikiamidades e exis ência con ap ieša e minijai impo an es, mas neleng i ques ões, exigindo exigindo especial de c iado es de e mos, consumido es e edi o es de a enção. Nenhum au oma ismo aqui não pode se lemia signi icação. Conside ando, quais no mas de e ia pe mi i , é possí el ala sob e uma pe mi ida no ma, mas decide-se e acei a-se necessa iamen e uma no ma pe mi ida. Žalą p ecisa compensa , aigi necessa iamen e indemnizin ji dano, mas na ida, se do lege alguém não execu a, isso apascido i ecompensama dano. O Consul o pode 66 Jonas Klima ičius | Kas esamybė, a kas eikiamybė... быть оплачиваемый и не nea ly gin inas konsul an , смислива a lygin inas konsul an as. BEVARDė GIMINė IR PRIEVEIKSMIAI Reikiamybės pa icipan es be a dės gimins éikšmės ambém são di e sas e eikiamybė, e possibilidade, e exis ência, é ainda e sa i ų leksinių. Aqui mais impo an e não signi icações (elas dependem de undamen os de pala as pa icipan es signi icâncias), e a osena. Acadêmica g ama ica no a suas peculia idade só em au osako e g ožinėje li e a u a, например. : Se gy en ina pe gy ens, se a g ina pe a gs (p iežodis). P isi e ksime e paskuo (i. y. paskui), se o e k ina Žemai ė (LKG II 1971: § 596). No en an o, es as o mas pa icula men e equen es em ex os emá icos pa a a aliações eikš i: deplo á el, a e sk ina, į a ina, pab ėž ina, ik; (ne)abejė ina, (ne)a leis ina, (ne)ginčy ina, (ne)gi ina, (ne)leis ina, (ne)pa ydė ina, (ne)peik ina, (ne)p iim ina, (ne)sme k ina, (ne) aisy ina, (ne) a ina, (ne) eng ina... Dos eikiamidade pa icipan es (į ai ios signi icmen os) mui o há e p é eiksmių. DŽ 1993 eles ap esen am-se nos a igos daqueles pa icipan es, po exemplo: dú idain, ~a <...>. ~ai p . A linguagem em aqui e ce os sa i umos não há p é eiksmio leis inai, é só neleis inai; não há pa icipio za ek inas (y a só pe ek inas, ambém pe ek inai), mas é mui o ca ac e ís ico p ie eiksmis za ek inai. DŽ 1993 em a igos sepa ados inclui apenas aqueles pa icipan es da eikiamidade, que nãoelpa na sua ca egó ica signi icação. Dos habi uais equisi os de pa icipan es, que não êm no diccioná io seus a igos, os p e ixos são ap esen ados sepa adamen e: im inai, įski inai, išsimokė inai, pab ėž inai, pa eikalau inai, e k inai. No diccioná io pa ecidos p e ixos es ão e g e a de pa icipa i os com p e ei u a -sud: a mes inai p as ai e a mes inis be no o a liekinai, į a si ik inai e su a inis, iški kai y ai i skai y inis, išpi k inai i lyk inis, lyg inai i pi g inis, pabaig inai galu inai, ogu inai, p imyg inai, p imyu inai e sudy, p i e s inai e sud inai, p imi inai, p imi inai e og inai. Alguns ais p e eiksmia são ap esen ados em a igos de a ibu os: a i inis, ~ė <...>. ~ai, epe o inis, ~ė <...>. ~ai, žū bū inis, ~ė <...>. ~ai. Se á que isso mos a ia a ibão di e en e: des es de pa icipa i os de a ibu os, e anų de pa icipa i os de eikiam? Va gu (excep o p ū bū inai). Academia i omei g ama ikai odos ais são eikiamybės pa icipan es o igem p ie eiksmiai (LKG II 1971: § 760), lá deles ainda e mais: a siskai y inai, ne el ui, baig inai isiškai, очень, g įž inai numačius g įž i, išsineš inai, lik inai 1. posigando onde pa a odo o empo, оплачиваемый, оплачиваемый и неоплачиваемый, но бесмимишка eikiamybė Te minologia | 2007 | 14 67 2. iek, que ainda lik ų, opinio inai, nusig iau inai su ou a nusig iau i quê, pasigė ė inai pasigė in , peik inai peikiamai, nege ai, sup as inai sup an amai, s e inai s e ian , e não de akies. By he way, e LKG II 1971: § 760 passouis a ganė inai, pasibaisė inai, aceim inai, pusė inai, sudu inai. Jão ealmen e mais p ecisa no minamaio ocabulá io, deles conside á eis podem se sujeikinês em palboa. An ai 1938 m. P ekybinės ko espondencijos žodynėlyje pa eik i p ie eiksmiai a sisaky inai, a skai y inai, išmes inai, išpi k inai, išskai y inai, išsi ež inai, įskai y inai, nea saky inai, pames inai, pa eikalau inai, pasi ašy inai, p is a y inai, auk inai (A. SalR I 1979). Mais uma nepap as idade Būdinio sky iuje ne ikė ai minimi nieku negi dė i eiksmažodiniai p ie eiksmiai, po exemplo, išsimokė inai (LKG II 1971: § 684). DAIKTAVARDINÉS TRANSFORMACIJOS Reikiamybės p e eiksmias são mais equen emen e usados conjun os com açõesmažodžiais, ex.: apsuk inai siū i, a mes inai di b i, g ęž inai sušlap i, išsiki s i nai pi k i (miško), mi inai si g i, pa eldė inai gau i (ūkė į), užgul inai eikalau i ( ečiau su būd a džiais: pa ydinai g ažus). Veiksmajodį ans o mando abs ak u e p ie eiksmis muda-se: issimugė inai ende issimuga emissí endação, exigilau inai comp a exigikalau inis pi kimas (A. SalR I 1979: 463, 47 equi inais: nuo bausmės2), equi inais pe missão equi inis: equi inis condenação DŽ 1993. Daik a a džių junginiai su p ie eiksmiais mui o a (LKG III 1976: § 396), exemplos excepcionais (ap endizagem de men e ou de memó ia ce amen e não pode se a aminis exemplo). IŠVADOS En epinei e cien í ica linguagem e e minija impo an es g ama icos emas é e keblus chamados dos eikiamidade pa icipan es ques ão. Suncidade ai não da e minia, e da p óp ia g amá ica aquela ca ego ia, les ados no passado, man idas não de odos os e mos, o con eúdo bem bem es au o alguns e inais não êm mais a signi icação da ação necessá ia ( não em odas as conjunções a em, e só se no a como e os es aziá eis pa icipan es do empo ou a é mesmo a possibilidade de ealiza uma ca ac e ís ica de ação pe manen e (mo inas, mo inas, nu i inas...), além disso, e mui o peculia dos signi icados leksolinais ( ūk inas 1. ku iam ko al a, insu ici, 2. neu as, k ailas, dou inos; nu a kas, nu okas). Embo a da ca ego ia dis an e, mas e isso é he dado e p eciin ins pa imônio da língua, zoh i- 68 Jonas Klima ičius | Kas esamybė, a kas eikiamybė... nan is adição e con ap iešos elações não pe mi em clai i nes e caminho, po exemplo, o que não p ecisa pe mi i , e só po causa neiš engamidade é pe mi ido, é isso necessa iamen e pe mi amasse, -oji (g ei is, no ma...), e não leis inasis, -oji. An es p oibidasidadeis, -oji (ação, ma e ial, a ma...) e minijoje man ose i čiau (no s como só cada p oibida sujei a ao mesmo empo p ecisa e p ous i). Sen ido g ama ica e ao mesmo empo g ama ical e loginio pensamen o aqui mui o p ecisa e minos c iado es e usuá ios, edi o es e secundá ios usuá ios jo nalis as. ŠALTINIAI DažnŽ 1998 – L. G umadienė, V. Žilinskienė. Dažninisdaba inės ašomosioslie u iųkalbos   žodynas(abėcėlės a ka), Vilnius. DŽ 1954 – Daba inėslie u iųkalbosžodynas, Vilnius. DŽ 1972 – Daba inėslie u iųkalbosžodynas, Vilnius. DŽ 1993 – Daba inėslie u iųkalbosžodynas, Vilnius. LKŽ I2 1968 – Lie u iųkalbosžodynas1, Vilnius. LKŽ X 1976 – Lie u iųkalbosžodynas10, Vilnius. LKŽ XVI 1995 – Lie u iųkalbosžodynas16, Vilnius. MkslL – MoksloLie u a (laik aš is). A. SalR I 1979 – P ekybinėsko espondencijosžodynėlis. – A. Salys. Raš ai 1, Roma, 453–484. Sa su TV – Sa ai ėsuTV (sa ai aš is). Vd Veidas (žu nalas). LITERATURA Būga K. RR II 1959: Rink iniai aš ai 2, Vilnius. DLKG 1994: Daba inės lie u ių kalbos g ama ika, Vilnius. LKG I 1965: Li u ians kalbos g ama ika 1, Vilnius. LKG II 1971: Li u ians kalbos g ama ika 2, Vilnius. LKG III 1976: Li u ians kalbos g ama ika 3, Vilnius. WHAT IS A REALITY AND WHAT IS A TRUE OR FORMAL NECESSITY Amongs ma e s o g amma which a e impo an o special language, language o science and e minology he e is he icky issue o necessi i e pa iciples. The di icul y a ises no om e minology, bu om he g amma i sel a con en o his ca ego y which lou ished in he pas , bu did no su i e in all dialec s, lacks cla i y o usage. Some o ma ions do no any longe ha e he meaning o an ac ion which s h o u l d o m u s be done (o ha e i , bu no in all colloca ions and i signi ies like he p esen passi e pa iciple he p o s s i b i l i y o e en he p ope y o c o n i n u a l ac ion (bū inas, mi inas, s ebinas...)), bu in addi ion hey ha e e y peculia lexical meanings, which a e dis an om he ca ego ial meaning ( ūk inas 1. ku iam ko, insu icien es , 2. p o o ne idinas, k a, smu ini ; ge ; puskas; Apesa de mo ing away om he ca ego y, such ge undi es ough o be che ished, since hey a e an inhe i ed easu e o he language, which ensu es adi ion. comun ys ę. No en an o, logiškidade da e miniação, mik osis emas g ama inais Te minologia | 2007 | 14 69 Logicali y o e minology and ela ions o g amma ical opposi ions o mic osys ems do no allow a blind ollowing o his oo , o ins ance, a hing which s h o u l d n o b e allowed, bu is allowed only because o ine i abili y, is leidžiamasis, -oji (g ei is, no ma...), bu no leis inasis, -oji. The opposi e d audžiamasis, -oji (p ohibi i e) ( eiksmas, ma e ial, ginklas...) keeps a igh e hold in e minology (e e y d audžiamas (p ohibi ed) hing needs o be p ohibi ed). In such cases a sense o g amma oge he wi h g amma ical and logical hinking is e y necessa y o c ea o s and use s o e minology, edi o s and seconda y use s jou nalis s. Recebido 2007-11-20 Jonas Klima ičius Ins i u o das línguas Lie u ių P. Vileišio g. 5, LT - 10308 E. paço e minolo[email p o ec ed]