Lauryno Ivinskio kalendorių vienažodžių ligų pavadinimų kilmė ir daryba

Te minologia | 2010 | 17 101 Lau yno I inskio calendá io o igem e aiba dos nomes de doenças monojodá ias PalMIRa ZEMlE IČIŪ ė Ins i u o das línguas Lie u ių Nuo auka de Li u ias li e a u a e au osaco ins i u o biblio eca o o eca. Lau yno I inskio pa a o 200o ani e sá io de nascimen o Zymus XIX a. li uãos esc ie ês Lau ynas I inskis (18101881) p epa ou p imei o o calendá io lie u išką Me u skaj lus ukiniszkas, que da imp essão saiu em 18461. Nele e nou os calendá ios populia men e o am esc i a ag icul u a, e e iná ia, as onomia, his ó ia, na u al das ciências e e c. ques ões, anunciada g ožinės li e a ū os kū inių. 1 anos 1847 Kalendo ius, ou Me u skaj lus ukiszkas, a pa i de 1851 ano Kalendo ius, ou Me skaj lus ukiszkas. Calendá ios com in e upções ėjo pamechiu 18461852 anos, 18551864 anos (18531854 anos po censu as neišleis i, 18651867 anos isleis i ki ilica, e 1877 anos calendá io la yniškais ašmenimis isleis as Sank Pe e bu ge) (Pe ke ičiū ė 1988: 121122, 126127). 102 P. Zemle ičiū ė | Calendá io Lau yno I inskio únicazodžių ligų pa adinimų... Já p imei o calenda iuje L. I inskis colocou sky elį Gidimas moniun nuog neku iun ligun2, no qual esc e e sob e a amen o de doenças. Sky elio não es a a nos calendá ios de 1847, 1848, 1855, 1861, 1864 e 1866 (Pe ke ičiū ė 1988: 132). Mais equen emen e oi esc i o sob e meios e modos de a amen o de doenças, mas às ezes L. I inskis p imei o ap esen a a cu a a doença explicação, exemplo. : G iźielie (g iezielė) i a aj didzioja mãos na ia dolo mas ku susine dełnas kaułas e ałkuones jun amas p i ano pałenkima kajp sz aj: que no em anka su isz is a dełna p ispaus é p i ko no is. <...>“ 1850 46. Łanduonis, ki u wiega wadin i a al mesmo liga kajpo e płaukinis su umi ik aj a siski imu jog pi sz a nuog wi szaus nuojed a é pi moja na ia e apsis o ul e inej neb-ejdama. <...>“ 1851 33. Niks e iejimas (niks eliejimas) i a aj iszsisukimas na ia isz sawa wie as cujo nepa ajsimas łuszu pada a. <...>“ 1850 46. Nuog źiemospi gia i a aj paźejdimas pa paszaldima kokios-no is pa es kuna. <...>“ 1856 46. Dy elei dá-se conselhos, como a a in eccines, chi u gines e auma ologines, psicines, dos ó gãos espi a ó ios, dos ó gãos diges i o, dos ou idos, nosies e ga kles, deius, dan os, a icna ius, das, os osulos, das mulhe es, dos ilhos e ou as pessoas. P incipalmen e esc e e-se sob e o a amen o domés icos meios ais inais plan as (mė omis, debesylų šaknimis, aje ų šaknimis, apyniais, amunių žiedais, aba ba ų šaknimis, be žų lapais, juodalksnių lapais, kadagių uogomis e e c.); bebidas e ou os líquidos (deg ine, alumi, ac u e k .); p odu os alimen a es (lašiniais, salka, mel, lei e de cab a, lei e de aca, man eiga, mielėmis e e c.); condos (česnakais, imbie ais, pe ažolėmis, cebūnais, k apais e e c.); i ens domés icos (šepečiu, b i a e e c.); eciniais (gelumbe, obe e e c.); sucessos de ma e iais sujos (asenais e e c.). Rečiau minimi pi k iniai ais ai (chininas, chlo o o mes, magnezia, i iolis e k .). Além disso, aconselha-se a a -se e ago a de i ens não habi uais, po exemplo, a iu, escinho, slicas, a lėmis, animais, aukščių e a é mesmo ezes humanos3. Po cu iosidade deixei alguns exemplos de como a a algumas doenças segundo L. I inskį: 2 Esse nome e a na p imei a, 1846 anos, calendá io. Em calendá ios elessio es ele ligeui o a ia a Gidimaj uomo neku iun ligun, Gidimaj zmogaus neku iun ligun, Gidimaj uomo neku iun ligun, Gidimaj uomo neku iun ligun, Gidimaj uomo neku iun ligun, iszim i isz anas asz uuwiszkaj pa a Lie zi u, Gidimaj zmogaus neku iun ligun, Gidimaj uomo neku iun ligun, po ém a denominação mais equen e oi Gidimaj uomo neku iun ligun. 3 Naquela época kažin ou quem e i icou calendá ios Li u iços conhecimen o médica con iamidade. Ano da p oibição de imp ensa apa ece em lie u iški calenda iai, expos os ki ilica, ca o cenzū os já e a usado uoliai e i icados. po an o pa e dos calendá ios de L. I inskios imp imidos de conhecimen os médicos e i icou a adminis ação de a amen o (Pe ke ičiū ė 1988: 137). Te minologia | 2010 | 17 103 Digulis (Lilisza) <...>. Ki i ing angles degin Liedeku źandus e su ine duod a iełkoje ge é 1850 46. Nuog gial os Wisz as mieszła iszdziowink pećziuje po iszjemima doonas, sug usk smulkiausej, e duok ligoniuj bebe po me ade maa szauksz a kokiameno in gie ime, ik aj ne a iełkoje po ês ezes pe dia: mi a, po pie u, e waka e ejnan gul i 1846 2425. Nuog iki ima giwa es <...>. Wiena ki melé S. Jona nak iemis swiesan é su in a com doonas źiupsniu e suwalgi a, pagida ligoni. <...>“ 1861 32. Nuog ka pu a) Wieni isznajkin epdami anas ku mes sangueuju. b) Ki i p akaj u a klia isz seu paslepsniu. <...>“ 1846 25. P i wi iné ...> ejk awina papiowus skubinaj kajpo imanidamas e ne łaukan isz ekiejima k auja que wejkej ne uźszał u nuołup i kajli i sem nenhuma p aśi enśima apkło i ligonia wisa piłwa su a szale no is buwa nuog mejsos, o liga bu u se gan i a wedusé a ijaus kapun, uojaus a s o < 1849 31. Nuog pu meniu wandens <...>. Bał as sausas as as ka ies mieszłas wandenieje wi in as, guia pu menes ankej anan gia an . <...>“ 1861 33. Miname L. I inskio calendá ios sky el encon a 122 nomes de doenças (neįskai an a ian ų), deles 42 nomes de doenças são uma pala aodžiai. Nes e a igo discussam-se uma pala a dos nomes de doenças da o igem e da da ybos assun os. 1. VIENAŽODJIUS LIGAS PAVADINIMOS KILM 1.1.Nomeações de doenças de o igem Lie u iška A maio pa e dos nomes monôndos de doenças são pala as de o igem Li u iška (35 e minais), como po exemplo: d ugis ~ d ugys (1844, 1850,1849) 33, 1856 46, 40, 1857 45, 57, 10, 1862, dziowa ~ džio a 47, 57, 39, kosulis ~ kosulys 1851 32, 1856, padukimas ~ padūkimas 34, 34, 1849 (1850(1849) 1862, 9, sausgila ~ gila 32. 1861 1.2. Debiniai Skolinių as a só alguns (6 e minai) dois do g eikų idioma e po um dos la ynų, polkų, ingles e p ancūzų idiomas. 1.2.1. I š g a ikų k a l b o s: disen e ia ~ disen e ia 1851 33 ūminė in ekcinė liga, à qual é ca ac e ís ico in lamação do in es ino g ossio4 g eikiškas p iešdėlis-, dys denškian is o gano unkcijų su ikimą, i g eikų en e on ža na. Segundo LKŽ, na ala i a essa pala a não icha-se; 4 A igos em umpi explicações de doenças im i de Enciclopedia de Medicina e LKŽe. 104 P. Zemle ičiū ė | Calendá io de Lau yno I inski de nomes de doenças monojod... euma izmas ~ euma izmas 32, 1861 1877 40 sis emá ica doença do ecido jun i o, mais ulne á el ao co ação de g egos heuma ismos ekėjimas (kūnu) (ž . TŽ 1936, 1969, 1951, 2005, 2007). LKŽ dados, a pala a euma ismas i ojoje alboje não ojamo. Na a ual linguagem médica adqui ilizado e mo euma as. 1.2.2. Do la ynų linguagem: ka bunkułas ~ ka bunkulas 1861 33 celos de cabelo saçelos, suas go dbalas liaukų e ci cunninhos ecidos pūlinis in lamma de la ynas ca bunculus anglelė. Maksas Fasme is pala a ka bunkulas didelė o is, skaudulys kildina de la ynų ca bunculus usenan is angliukas de ca bō anglis (Фасмер 1967: 195). Lo ynišką des a pala a o igmiu con i ma e in e nacionais pala as dicodynai (ž . TŽŽ 1936, 1951, 1969, 2005, 2007). LKŽ ka bunkulo não in odu a exemplos de a osenos da língua i a. Es e emp ésinys é usado na a ual linguagem médica, po ém em e Li u išką a i ikmenį pik o ė. 1.2.3. Desde l e n k ų k a l b o s: diminićze ~ diminyčia 1862 9. Segundo LKŽ, diminyčia (l. dymienica) ožė, o is inse a de Žygaičių. No en an o Didžiajame polkų usų kalbų žodine diminyčios eikšmė ki a, plg. lenkų dymienica, usų buboны (hessen, S ypuła 1967: 171), ainda plg. bubonas (la . bubo) uždegiminis nodulo lin inio edinação (mais equen emen e pažas yje e ki kšnyje)Ž Med 81. Di icku se ia dize exa amen e, qual em signi icado L. I inskio pa o ado es e skolinys, pois calendá io esc e e só sob e isso, como diminyčią a a . 1.2.4. Do inglês: k upas ~ k upas 1846 25, 1850(1849) 35 ūminis in lamação das ga gan as, de ido ao qual passi ica a espi ação de inglês c oup, po ém p imis on e de o igem é ško ų kalba c oup ge gž i, š ogž i (ž . TŽŽ 1936, 1951, 1969, 2005, 2007). Segundo LKŽ, k upas (l. k up, us. кpyп) mencionada signi icado em gy ojoje alboje u ilizado o necido a osenos exemplo de Smilgių. 1.2.5. Do p ancūzos linguagem: kokluszas ~ kokliušas 1857 40 (L. I inskio a o as e a ian e kokliśzius ~ koklišius 1857 40) ūminė in ekcinė liga, que eiškiasi spazminio kosulio p iepuoliais (ž . TŽŽ 1936, 1951, 1969, 2005, 2007) do p ancūzos linguagem pala a coqueluche. Segundo LKŽ, kokliušas gy ojoje kalboje ne a ojamas ( a osenos exemplos de esc i ó ios on es DŽ, NdŽ, š, Bl ), excep o a ian e koklišas, que es á insc i o de Smilgių. Algumas on es nas o igens do kokliuço explicam a o igem desiguodai, plg. kokliušas, koklišas Keuchhus en de lenkų koklusz, úl imoasis de ancūzų coqueluche (F W I 280), ainda plg. kokliušas de ancūzų coqueluche, e es e de okiečių Keuchhus en kokliušas (Фасмер 1967: 282). Te minologia | 2010 | 17 105 Segundo LKŽ, diminyčia, koklišas e k upas medicininėmis signi icamidades ixos em i ioja kalboje, e disen e ia, euma ismo e ka bunkulas i iojoje kalboje não ojam. Possí el on e de emp és imo polkų kalba. L. I inskis, p epa ando chy elho sob e o a amen o de doenças humanas, não du idosamen e se á ėmęsis cien í ica, p o a elmen e lenkiška, li e a u a médica, amilia izando-se com polkų médicos abalhos5. Šį spėjimą con i ma iam e o a o de que na sky ille a alguns nomes de doenças L. I inskis skliaus os o nece de ou as línguas, ge almen e lenkų kalbos, a i ikmenų, po exemplo: apalpimas (syncope) ~ apalpimas (1849) 32, giał a (źół aczka) ~ gel a (1862) 9, płaukinis (włośnik) ~ plaukinis (33) 1851, sausgila (a i e) (1856) ~ sausgila (1856) 45, skaudulis (w zód) ~ skaudulys (1850), wiega (zanogcica) ~ wieźźź (1854) 33, 45). P ecisa dize que a maio pa e skolinių, exce o diminyčią, medicina alboje é ebe a ojami e ago a disen e ia, ka bunkulas, kokliušas, k upas, euma ismo. Além disso, é impo an e no a que a maio ia dos dí idos L. I ins kio lis ados com li a iškais co espondmenimis, например: disen e ia e k uwinas widu iação, euma ismo e sausgila, kokluszas e osulis didis, k upas e uźjemimas cala. Na a ual linguagem médica, po ém, ge almen e são usados só skoliniai. Híb idos 1.3. L. I inskio seci ilo do calendá io Gidimas moniun nuog neku iun ligun encon ado apenas um hib ida słabnumas ~ slabnumas 1850 45 de slabnas e in is poucas isicas jėgų, que, LKŽ, é usado em i a con e sação exemplos de a osenas ap esen ada de K ėda nos, Ka sakiškio, P iekulės, Vieš ė, Žemalė. 2. VIENAŽODJIUS LIGAS PAVADINIMUS DARYBA 2.1. Pala as simples Palygin i poucos nomes de doenças, pelos quais ai pala as simples, exemplo: gen. sg. akmens6 ~ ped a 1857 40 d uskų da inys, oco endo em uščia idu iuose o ganuose a ba iš ekamuosiuose liaukų la akuose, d ugis ~ 5 D. Pe ke ičiū ė na sua monog a ijoje obse ou, que didelę dalį medicininės li e a ū as (p incipalmen e publicações de Va sú ia) L. I inskis ecebia po Adomą Za adskį de Vilniaus. Sob e i en es de algumas pequenas lis as de li e a u a desejada de L. I inskio ê-se que ele es a a amilia izado com alguns abalhos de médicos, ex. h. F. Paulickio de dois omos eikalu polkų kalba Medicina pa a pessoas u ais (Pe ke ičiū ė 1988: 133). 6 Sky elyje não encon a des e pala a nomínio aleg nio só kilmininkas compoin e nuog ped es. P. Zemle ičiū ė | Lau yno I inskio calendá io de denominações de doenças uni odí... d ugys 1846 24, 1856 (33, 46, 1850 (18446) 1856, 46, 1860 (59, 1862) 10 […]d ebulys, šalčio k ė imas se gan , ka pos ~ ka pos 1846 25 […]su agėjusių mazgelių a ba minkš ų spenelių pa idalo odos a ba glei inės išaugos[…], lilisza 1857 ~ lieliša 47 […]die šiešone, 1856 […] g egoi o , biegimo, wiega ~ 106 ~ 1846 25, 44 […] , ap ika, landis, pi užonis ~ ega, wiega […] 33, 45 […] Ape i ai menė ini nomes das doenças lilisza e wiega. Elas pode iam se conside adas e ediniais. O nome da Kūno pa e lielis7 signi ica blauzdikaulį (ž . LKŽe). T iegą E ns as F enkelis associa com aiga s aiginan e, ge almen e desag adá el chei o, odo , sma ė de aig i smi s i (F W II 1153). Segundo LKŽ, odas as mencionadas pala as medicininas signi icanças são usadas em i ão alada. E akmuo, d ugys, ca pa, ėžys são nusis o ėję a uais e mos médicos. 2.2. Da iniais A maio ia das denominações de doenças são da iniai8 (30 e minos). Vy auja p iesagų ediniai (22 e minais). 2.2.1. P iesagų ediniai. 2.2.1.1. P iesagos -imas/-ymas ediniai. A mais abundan e g upo cons i uem os p ecei os -imas ediniai (11 e minos): apalpimas ~ apalpimas 1849 32, iszsime imas ~ issime imas 1850 33 pe sileidimas, niks eliejimas ~ niks elėjimas 1850 46 niks e iejimas ~ niks e ėjimas 1857 47, sedideginimas ~ nusideginimas 45, 1857 sedi wilkimas ~ nusi ilkimas 1856 45, 1857 47, 1856 55, 1856 46, 1856, pasiudu imas ~ pasiudū imas 47, 1861 ~ usigawimas ~ zassiga imas ~ 1846 25. Mesmo qua o e mos L. I inskio pa a o i pasiu ligės signi icado: padukimas ~ padūkimas 1849 32, 1850(1849) 34, 1862 9, pagedimas ~ pagedimas 32, 1849 1850(1849) 34, paśiu imas ~ pasiu imas 32, 1849(1849) 34, paśzielimas ~ pašėlimas 32, 1849 1850(1849) 34. 2.2.1.2. P iesagos -ulys ediniai (3 e minas): digulis ~ dygulys 1850 46 dieglys, cosulis ~ cosulys 1851 32, 1856 45, 1857 47, skaudulis ~ skaudulys 1846 25, 1850 46, 1861 32, 9 o is, 1862 pik o ė, skaudė, opa, puškas. 2.2.1.3. P iesagos -inis ediniai (2 e minais): płaukinis ~ laukinis 1851 33, i inis ~ i inis 1846 25. 7 V. u bu is lielį empo le icizmu, s . lielis blauzdikaulis, s aibis, s ibynas de la ių liels (u bu is: 2009: 284). 8 Ace ca de da inos baseia-se P . Ska džiaus, V. u bučio, S. Amb azo abalhosis, LKG, DLKG. Te minologia | 2010 | 17 107 L. I inskio ano 1851 calendá io no cabelo pa a o ado ki mino, que en oulenda em koją ou mão, causaldando didelį skausmą signi icado: Ilindus am ki minuj ing anka ou koje mui o nuoken pa didi sopuli ku in jisaj pada a, e mogus negidomas ne islinkz giwu. No en jin iszmil é isz kuna, ejk degin é aguonu łapus i s ibus o isz pelenun pada i é sza ma, ku iumi iszpuł łajs i é neswejka wie a udiejes an wi szaus mieiu wa pas. Tan da an , płaukinis pamau iszlend, apsiwinio apej wa pa, ku en ejk nuog kuna pamau olesnej auk é, pa kan ki mis o nejudusma iszsimilśz. <...> 1851 33, i inis o ies de dedo gale, ap akos, landuonies signi icado. LKŽ daik a a dis laukinis ki mino signi icado não iksuado, mas plg. būd nomeis laukinis panašus em lauką: Plaukiniai ki minai š. A pala a olinis LKŽ de signi icados medicininas não em. Ou as p eesagas da passada apenas po um edinho. 2.2.1.4. P iesagos -inė edinys: gen. sg. dede enies9 ~ dede inė 1877 40. E. F enkelio a pala a dede inė kildinamas do Li u ians di i lup i, plėš i, du i (F W I 85). 2.2.1.5. P iesagos -ėlė ediniai: g iźielė ~ g iežėlė 1850 46 g iezielė ~ g iežėlė 1850 46 ankų sausgėla de g iež i skaudė i, gel i (LKŽ dados, g ižėlė nes e signi icado em língua i a não ixada D. Pošk, Kos). 2.2.1.6. P iesagos -uonis edinys: łanduonis ~ landuonis 1851 33 o is do dedo gale (po nagu), ap aka, ėduonis. 2.2.1.7. P iesagos - inė ediniai: p i wi iné ~ p i i inė 31 1849 idu ių užkie ėjimas gen. / sg. p i i inies ~ p i i inė 1877 40. 2.2.1.8. P iesagos -menis edinys: pu menes ~ pu menis 1860 59 pab inkimas poodiniuose audiniuose se gan ca dia, ens ų e ou as doenças, šiaip koks su inimas, supu imas. 2.2.1.9. P iesagos -umas edinys: słabnumas ~ slabnumas 1850 45 apnumas. 2.2.2. Galūnių ediniai. Ras i qua o galūnių ediniai. Des es ês são galūnės -a ediniai: dziowa ~ džio a 1857 39, giał a ~ gel a 1846 24, 1862 9, pażejda ~ pažeida 1846 25, 1861 32 paźejda ~ pažeida 1857 47 sužeidimas, iolações, žaizda, e um galūnės -is edinys: ka sz is ~ ka š is 1846 24 pakilusi empe a u a co po al (se gan ). 2.2.3. Sudu inos e minai. Ras i qua o sudu iniai e mininos, cujo segundo sandas é eiksmažodis, e o p imei o daik a a dis ou būd a dis. 9 Sky elyje não encon a des e pala a nomeado aleg nio só kilmininkas conjuninyje nuog dede enies. 108 P. Zemle ičiū ė | Calendá ios Lau yno I inskio monojodžių ligų pa adinimų... 2.2.3.1. Sudu iniai e mininai com daik a a diniu e eiksmažodiniu sandais: kaułajedis ~ kaulaėdis 1850 46 okia kaulų liga или, L. I inskio wo džiais, i a aj liga gadin kauła i odose joggin pu é, źiemospi ~ žiemospi 1856 46 še pe o a oda: <...>. Gał ejpogi jemes ope iszkep é, a wiesines su ajszki é e wa s i é an źiemospi gia po is źigius an dienos apkej an ou o, po pi maj die unju. <...>“. LKŽ à pala a kaulaėdis ap esen ado só o único ilius acinis ase de 1850 ano L. I inskio calendá ious sky elio sob e pessoas doenças a amen o. Pode-se adi inha , que isso é seu no oada as. 2.2.3.2. Sudu iniai e mininai com būd a diniu e eiksmažodiniu sandais: sausgila ~ sausgila 1861 32 sausgiła ~ sausgila 1856 45 kaulų, sąna ių gėlimas, euma as, słabd ugis ~ slapd ugys 1861 32 slap inis d ugys ( okia liga). Apibend inan pode dize que, LKŽ dados, a g ande maio ia da ín língamomis medicininiais signi icanças são consumidos i oje alboje, e apalpimas, dede inė, djio a, gel a, ka š is, coulys, landuonis são apê a uais e minais médicos. IŠVADOS 1. L. I inskio calendá ios sky elis Gidimas moniun nuog neku iun ligun é impo an e á ios aspec os. P imei o, sh iechiamuoju nele populia izadas liaudies medicina e medicina ciência conhecos, esc i a sob e isso, como às pessoas p óp ios a y is susi gus. Em segundo, e minologiniu ge almen e L. I inskis us a a lie u iškus pessoas nomes de doenças do i o language, às ezes en a a de ini ou explica algumas doenças, além disso, g e a de alguns nomes de doenças ap esen a a e de ou as línguas. 2. A maio pa e monojeodá ias nomes de doenças são pala as de o igem Li u iška (35 e mininai). Ras i apenas seis skoliniai (dois do g eikos linguagem e po uma dos la ynų, lenkų, ingles e p ancūzų idiomas) e um hib ido. Dado que, LKŽ dados, me ade das bo osenos usados exemplos em língua i a não oi encon ada, eles p o a elmen e se ão L. I inskio se emp es a de lenkiškų ašy inių medicininių šal inių. A maio ia do alado sky elio skolinių inha lie u iškų a i ikmenų. 3. Compa i poucos nomes de doenças, pelos quais ai pala as simples. A maio ia das denominações de doenças são da iniai (30 e minos). Vy auja p eesagų ediniai (22 e mos), dos quais a mais abundan e g upę cons i uem p eesagas -imas/-ymas ediniai (11 e minų). Além disso de aco do abundância ai p eesagų -ulys e -inis ediniai, ou os p eesagų (-inė, -ėlė, -uonis, - inė, -menis, -umas) as a só po Te minologia | 2010 | 17 109 um edinho. Ras i ês galūnės -a ediniai e um galūnės -is edinys e qua o sudu iniai e mininai, cujo segundo sandas é eiksmažodis, e p imei o daik a a dis ou būd a dis. Spėjama, que um osulų doença nomeamen o dū inys kaułajedis pode ia se e dadei o L. I inskio naujada as. 4.Viennoodžių e minų compa a i amen e poucos, eles cons i uem um poucoi į mais que ečdalį de odos os sky elyje de e ados nomes de doenças. A g ande maio ia unicodiais e minos (lie u iškų e skolin ų) são usados e ago a gene inėje alboje, nãožai deles são apę e mos médicos. PAGINDINIAI CHALTINIAI Me u skaj lus ukiniszkas sob e empo Wieszpa ies 1846. Wilnui. 1846. Calendá io ou empo skaj lus ukiszkas sob e empo nuog ugimima Wieszpa ies 1849. Vilniuje. 1849. Calendá io ou empo skaj lus ukiszkas sob e empo nuog użgimima Wieszpa ies 1850. Vilniuje. 1849. Calendá io ou empo skaj lus ukiszkas sob e empo nuog ugimima Wieszpa ies 1851. Vilniuje. 1850. Calendá io ou empo skaj lus ukiszkas sob e empo nuog uźgimima Wieszpa ies 1852. Wilniuje. 1851. Calendá io ou empo skaj lus ukiszkasis nuog ugimima Wieszpa ies 1856. Wilniuje. 1856. Calendo ius ou Me skaj lus ukiszkasis sob e o empo nuog użgimima Wieszpa ies 1857. Wilniuje. 1857. Calendo ius ou Me skaj lus ukiszkasis nuog ugimima Wieszpa ies 1858. Wilniuje. 1857. Calendo ius ou Me skaj lus ukiszkasis nuog ugimima Wieszpa ies 1859. Wilniuje. 1858. Calendo ius ou Me skaj lus ukiszkasis nuog unimima Wieszpa ies 1860. Wilniuje 1860. Calendo ius ou Me skaj lus ukiszkasis nuog unimima Wieszpa ies 1862. Vilniuje. 1861. Kalendo ius ou Me skaj lus ukiszkasis nuog uźgimima Wieszpa ies 1863. Wilniuje. 1862. Calendo ius ukiszkasis sob e o empo nuog uzcnimo Vieszpa ies 1878. S. Pee e bu gъ. 1877. PAPILDOMI ŠALTINIAI F W: Li auisches e ymologisches Wö e buch on e ns F aenkel, III, heidelbe g, Gö ingen, 19551962. hessen D., S ypuła R. 1967: Wielki słownik polso osyjski, Wa szawaMoskwa. LKŽe: Dicioná io da língua Lie u ių. www.lkz.l MedŽ 1980: As auskas V., Biziule ičius S., Pa ilonis S., Vai ila ičius A., Vileišis A. e mo de medicina, Vilnius. ME 1991, 1993: enciclopédia médica 12, Vilnius. TŽ 1936: In e nacionais pala as de dicioná io. Suda ė K. Bo u a, P . Čepėnas, A. Si u y ė-Čepėnienė, Klaipėda. TŽ 1951: In e nacionais pala as de dicioná io. Ve ė O. Ka inskai ė, ch. Lemchenas, J. Talman as, Vilnius. TŽ 1969: In e nacionais pala as de dicioná io. Ve ė O. Do eikienė, J. Kabelka e ch. Lemchenas, Vilnius. TŽ 2005: In e nacionais pala as de diccioná io, Vilnius. TŽ 2007: Vai ke ičiū ė V. In e nacional dos e mos de diccioná io, Vilnius. Фасмер М. 1967: Этимологическийсловарьрусскогоязыка 2, Москва. LITERATŪRA Amb azas S. 1993: Daik a a džių da ybos aida: Lie u ių kalbos eiksmažodiniai ediniai 1, Vilnius. Amb azas S. 2000: Daik a a džių da ybos aida: Lie u ių kalbos a dažodiniai ediniai 2, Vilnius. DLKG 1996: Daba inės lie u ių kalbos g ama ika, Vilnius. LKG 1965: Li u ians kalbos g ama ika 1, Vilnius. Pe ke ičiū ė D. 1988: Lau ynas I inskis, Vilnius. Ska džius P . 1941: Lie u ių kalbos žodžių da yba, Vilnius. u bu is V. 2009: Bal ų e imologijos e iudai 2, Vilnius u bu is V. 2009: Ve odžių da ybos eo ija, Vilnius.