Ūkinių pastatų liaudies terminija

184 Robertas Stunžinas | Ludowa terminologia budynków gospodarczych Ludowa terminologia budynków gospodarczych ROBERTAS STUNŽINAS Instytut Języka Litewskiego SŁOWA KLUCZOWE: ludowe terminy budowlane, nazwy budynków gospodarczych, synonimy, terminy wieloznaczne, terminy rodzajowe, terminy gatunkowe Terminy naukowe nazywają pojęcia danej dziedziny nauki, podobnie jak określona koperta Powstawanie terminów ludowych ma charakter spontaniczny; są to mikrosystemy nazywa bez związku z systemem pojęć. Jednakże tworzą one elementy systemu. jednostek leksykalnych złożonych, niejednorodnych i powiązanych różnorodnymi relacjami semantycznymi (szerzej o pochodzeniu ludowej terminologii domu mieszkalnego i jego części, synonimii, wieloznaczności, relacjach rodzaju i gatunku oraz innych kwestiach zob. Stunžinas 2010: 130–143; 2011: 142–153). W niniejszym artykule analizowane są terminy ludowe nazywające budynki gospodarcze1. Analizuje się je pod kątem nazywanych pojęć, pochodzenia i relacji semantycznych (synonimii2, wieloznaczności oraz relacji rodzaju i gatunku). Materiał zaczerpnięto ze źródeł żywej mowy: z wielkiego Słownika języka litewskiego (wydanie elektroniczne), Słownika gwary druskiennickiej, Słownika gwary Kaltanėnai, Słownika gwary Kazlų Rūda (t. I), Słownika gwary kupiszkėńskiej (t. I), Słownika gwary lazuńskiej, Słownika gwar północno-wschodnich dūnininkasów, Słownika gwary zanavykaskiej (t. I–III), Atlasu języka litewskiego (t. I). Łącznie analizie poddano 196 różnych terminów ludowych3. 1 Termin pastatas jest używany w znaczeniu „budynku”. Może on być również używany w znaczeniu dowolnego obiektu budowlanego, zob. pastatas „budowla, budynek” (DŽ6). Za budynki gospodarcze uważa się obiekty o złożonej konstrukcji, w których przechowuje się sprzęty gospodarskie, odzież, zboże i paszę; zalicza się do nich także budynki przeznaczone do trzymania zwierząt, przygotowywania żywności, kąpieli oraz budynki pomocnicze. Do budynków gospodarczych (budynków) nie zalicza się obiektów przynależnych o różnym przeznaczeniu ani obiektów o nieskomplikowanej konstrukcji – szop, wiat i ustępów. Terminologia tej grupy będzie analizowana osobno. 2 W artykule terminologia ludowa jest badana jako zbiór terminów całego języka ludowego, w którym przejawiają się synonimia i wieloznaczność. Terminy ludowe można również badać w obrębie gwary, jako jej system terminologiczny (szerzej zob. Клепикова 1974: 31). 3 W analizowanych źródłach można znaleźć niemało wariantów terminów, które w niniejszym artykule nie są uznawane za odrębne terminy (szerzej o pojęciu wariantu zob. Stunžinas 2008: 111–112). 185Terminologija | 2012 | 19 1. POJĘCIA, POCHODZENIE TERMINÓW, SYNONIMICZNOŚĆ I RELACJE HIERARCHICZNE Tradycyjne litewskie budynki gospodarskie powstawały przez całe stulecia i zmieniały się. Mogło to wpłynąć na bogactwo i różnorodność ludowej terminologii tej dziedziny. Na przykład jednym z pierwszych naziemnych budynków z otwartym paleniskiem był żmudzki dom – do XVI wieku mieszkano w nim również i trzymano zwierzęta gospodarskie. Wraz z rozwojem hodowli zwierząt na Żmudzi ukształtowała się odmiana budynku mieszkalnego z pomieszczeniami przeznaczonymi do trzymania zwierząt gospodarskich. Żmudzini nazywali go numalis (szerzej zob. LLA 1965: 42–43). Budynek mieszkalny i budynki gospodarcze zostały opisane w pracach historyków i etnografów. Jednym z pierwszych, którzy w XIX wieku po litewsku opisali tradycyjny litewski budynek mieszkalny, połączoną z nim oborę oraz budynki gospodarcze, był działacz oświeceniowy, historyk i ideolog odrodzenia narodowego Simonas Daukantas. W jego opisach można znaleźć nazwy tradycyjnych budynków: „Pierwszy ich budynek w tych puszczach nazywano nams, czyli namas, namaitis, dlatego też cały naród przez przybyszów był nazywany nomadžiais, czyli ludźmi mieszkającymi w domach. <...>. Drugie drzwi w tej dzielącej ścianie były prawie takiej samej wielkości jak główne, prowadziły z domu do obory, czyli kūtė, tak nazywanej od słowa tverti, od którego później całe gospodarstwo nazywano tvaru, czyli dvaru; na początku była ona ogrodzona żerdziami, miała jedną ścianę boczną wspólną z samym domem, a w tej oborze przy ścianach były uwiązane zwierzęta, mianowicie krowy i woły” (Daukantas 1976: 429–430). Z czasem przeznaczenie domu zmieniało się i stawał się on letnim pomieszczeniem mieszkalnym, kuchnią, magazynem lub oborą (o rozwoju budynku szerzej zob. Butkevičius 1958: 157). Dane ze źródeł języka żywego pokazują, że terminem namas określa się dowolny budynek gospodarczy – „budynek mieszkalny lub jakikolwiek inny budynek; obora; obora dla krów; „osobno stojący niewielki budynek gospodarczy z kuchnią na lato”4 LKŽe. Bliskie znaczenie ma również termin trobesys – „jakiś budynek gospodarczy” LKŽe, ZanavŽ3 481. Te dwa synonimy można uznać za centralne terminy analizowanego mikrosystemu – z nimi relacjami hierarchicznymi wiążą się inne terminy. Z terminami nadrzędnymi namas i trobesys relacją hiponimiczną związanych jest osiemdziesiąt cztery terminy gatunkowe. Terminy gatunkowe według przeznaczenia nazywają dziesięć budynków: 1) budynek do przechowywania zbóż, ziaren i innych zapasów; 2) budynek do składania, suszenia i młócenia zbóż; 3) budynek do składowania zbóż i lnu; 4) budynek do suszenia lnu; 5) budynek do przechowywania siana; 6) mau4 W artykule opierano się na znaczeniach źródeł. 186 Robertas Stunžinas | Ludowa terminologia budynków gospodarskich dymosi budynek; 7) budynek do przygotowywania żywności; 8) budynek do trzymania zwierząt gospodarskich; 9) budynki pomocnicze; 10) budynek do przetwarzania żywności. Ze wszystkimi terminami wymienionych grup w relacjach hiponimicznych wiąże się sto dziesięć terminów. Są to terminy rodzajowe i nazywają budynki według różnych cech (przeznaczenia, jakości, konstrukcji, wielkości itd.). Jednym z głównych budynków w gospodarstwie jest budynek przeznaczony do przechowywania zbóż, ziaren i innych zapasów. Taki budynek określa się trzema synonimicznymi terminami – dwoma litewskimi i jednym germańskim: klėtis „budynek gospodarczy lub część budynku gospodarczego przeznaczona do składowania zboża, przechowywania odzieży lub odkładania różnych rzeczy, spania, spichlerz“ LKA I 47, KzRŽ I 368, ZanavŽ1 718, svirnas5 LKŽe, LKA I 47, DrskŽ 362, LzŽ 252; ×6špykėrė (niem. Speicher) LKŽe, LKA I 47, ZanavŽ3 331. Tradycyjną klėtis opisał Daukantas: „Trzeci budynek nazywano klėtis, od słowa klėsti, podniesiony o łokieć lub półtora nad ziemią na pniakach albo wielkich kamieniach, wyłożony i pokryty deskami dla suchości, w którym przechowywano zboże w sąsiekach lub komorach, odzież, mięso, skóry i szynki, a także rzeczy wyjściowe i odświętne; czasem miał jeden pokój, czasem dwa, trzy i cztery <...>“ (Daukantas 1976: 433). Terminy klėtis i svirnas należy uznać za synonimy częściowe – historycznie miały one różne znaczenia. Źródła pisane z XVI wieku wskazują, że klėtis służył do spania i przechowywania odzieży, natomiast svirnas – do przechowywania zboża (Dundulienė 1982: 114, 1991: 101). Dlatego w niniejszym artykule za synonimiczne uznaje się terminy nazywające te same i bardzo bliskie pojęcia7. Z terminami hiponimicznie związanymi z oznaczającymi spichlerz (svirn) są cztery terminy – trzy litewskie i jeden germański. Występują one jako nazwy rodzajowe spichlerza i oznaczają cechy przeznaczenia, wielkości, jakości lub konstrukcji: drapanė „spichlerz na odzież” LKŽe, KpŽ 434, svirnas „większy spichlerz” LKŽe, LKA I 47, ZanavŽ3 236, svirnynas „lichy, marny spichlerz” 5 Znaczeń terminów synonimicznych się nie podaje. 6 Krzyżykiem oznacza się zapożyczenia. Opiera się na kwalifikatorach Litewskiego słownika języka. 7 Szerokie rozumienie terminów synonimicznych jest ważne ze względu na nieokreśloność znaczeń terminów ludowych. W teorii terminologii za synonimy uważa się zazwyczaj terminy całkowicie tożsame znaczeniowo – dublety (Ахманова 1966: 13, Даниленко 1977: 53; Головин, Кобрин 1987: 54). Dublety nazywają te same obiekty, charakteryzują się taką samą dystrybucją i mogą wzajemnie się zastępować bez zmiany treści (Kuryško 1993: 109). W terminologii ludowej nie występuje rygorystyczność znaczeń i użycia, dlatego trudno dokładnie ustalić, które terminy są całkowicie tożsame znaczeniowo, a które nie. 187Terminologia | 2012 | 19 LKŽe; ךpykeris (niem. Speicher LKŽe) „budynek, którego dolną część stanowią pomieszczenia, a w górnej przechowuje się zboże” LKA I 47. Innym z najważniejszych tradycyjnych budynków gospodarczych był budynek przeznaczony do składowania, suszenia i młócenia zbóż. Taki budynek i jego nazwę wymienił Daukantas: „Piąty budynek był również podłużnie czworokątny, nazywany reją, w którym suche zboże, wyjmując z brogu, po rozłożeniu na klepisku młócili” (Daukantas 1976: 436). Ze źródeł żywej mowy wynika, że budynek ten nazywany jest siedmioma synonimami – pięcioma litewskimi, jednym łotewskim i jednym germańskim: kluonas LKŽe, LKA I 53, DrskŽ 159, KltŽ 115, LzŽ 123, ZanavŽ1 731, daržinė LKŽe, LKA I 53, jauja LKŽe, LKA I 53, klojimas LKŽe, ZanavŽ1 728, šiaudinė LKŽe; reja (łot. rija) LKŽe, LKA I 53; ×skūnia (śr.-dol.-niem. schūne) LKA I 53, LKŽe. Reję uważa się za latwizm, przypuszcza się, że jest pochodzenia fińskiego (Sabaliauskas 1990: 273, Urbutis 2009: 385; Karulis 2001: 755). Z wymienionymi terminami relacjami hiponimicznymi związanych jest siedem terminów rodzajowych, oznaczających cechy przeznaczenia budynków (3 terminy), konstrukcji (2 terminy), wielkości (1 termin), konstrukcji i wielkości (1 termin). Trzema złożonymi terminami litewskimi nazywany jest spichlerz na składowanie zboża: javinė daržinė LKA I 53; laukinė daržinė LKA I 53, lauko daržinė LKA I 53. Germanizmem skūnia określany jest spichlerz z jednym albo z dwoma klepiskami: ×skūnia (śrwniem. dolnoniem. schūne) „budynek do składowania zboża z jednym klepiskiem“ LKA I 53, ×skūnia (śrwniem. dolnoniem. schūne) „budynek do składowania zboża z dwoma klepiskami“ LKA I 53. Jednym terminem litewskim określany jest niewielki spichlerz – klojimėlis „niewielka stodoła“ LzŽ 122, a innym – pod względem konstrukcji i jakości lub wielkości – kloniokas „spichlerz z kiepskiego materiału, lichy8“ KzRŽ I 373. Budynek do przechowywania siana określany jest trzydziestoma synonimami. Dwadzieścia siedem terminów to terminy jednowyrazowe – szesnaście litewskich, sześć słowiańskich, jeden germański i cztery hybrydowe: daržinė LKŽe, LKA I 56, KltŽ 40, KpŽ 342, daržinėlė KltŽ 40, diendaržinė LKA I 57, jaujė LKA I 57, klaimas LKA I 57, klojimas LKA I 57, kluonas LKA I 57, kluonelis LKA I 57, kluoniukas LKA I 57, padanginė LKŽe, LKA I 57, pašarinė LKA I 57, pridaržė LKA I 57, prieklaimys LKA I 57, priekluonis LKA I 57, stoginė 8 Przymiotnik menkas może mieć kilka znaczeń: menkas 1. „niewielki, o nieznacznych rozmiarach, o małej objętości“; 7. „kiepski, nieudany, byle jaki“ LKŽe. 188 Robertas Stunžinas | Liaudies terminija, žyminti ūkinius pastatus LKŽe, LKA I 57, šieninė LKŽe, LKA I 57, ZanavŽ3 271; ×adryna (brus. адрына, l. odryna) LKA I 57, ×kaladnykas (brus. холодник, l. chłodnik „palapinė, lapinė“) LKA I 57, ×padakė (l. poddasze) LKA I 57, ×pavietis (brus. павец „malkinė“) LKA I 57, ×salošius (l. szałas „palapinė, būdelė“) LKA I 57, ךopas (l. szopa < vok. Schuppen LKŽe) LKA I 57; ×skūnia (vid. vok. žem. schūne LKA I 53) LKA I 57, ZanavŽ3 96; ×adrynėlė (hibr., iš sl. adryna ir liet. priesagos -ėlė) LKA I 57, ×skūnelė (hibr., iš germ. skūnia ir liet. priesagos -elė) LKA I 57, ×skūngalis (hibr., iš germ. skūnia ir liet. galas) LKA I 57, ךieninyčia (hibr., iš liet. šieninė ir sl. priesagos -yčia) LKA I 57. O budynku przeznaczonym do składowania siana pisał Daukantas; taki budynek nazywał stogine i daržine: „Siódmy budynek nazywał się stogine albo daržine, wydłużonym czworokątem, do którego składano zboże, słomę lub siano <...> nazywał się stogine, ponieważ miał dach, a ściany były z bali albo żerdzi” (Daukantas 1976: 437). Budynek do przechowywania siana określają trzy litewskie terminy złożone: pašarinė daržinė LKA I 57, šieninė daržinė LKA I 57, šieno daržinė LKA I 57. Należy wspomnieć, że niektóre terminy można uznać za synonimy częściowe, ponieważ określają nieidentyczne pojęcia. Według danych zebranych przez ankieterów Litewskiego atlasu językowego oddzielne budynki przeznaczone do składowania siana występowały rzadko; najczęściej siano przechowywano w budynkach dobudowanych do innych zabudowań (LKA 1977: 57). Czasami budynki do przechowywania siana stawiano na łąkach; pod względem formy i konstrukcji odpowiadały one budynkom znajdującym się w zagrodach (Butkevičius 1971: 191). Budynki te miały ściany i były uznawane za budynki. Dwie niewielkie grupy terminów oznaczają budynek przeznaczony do składowania zbóż i lnu oraz budynek do suszenia lnu. Pierwszy nazywany jest trzema synonimami – dwoma litewskimi i jednym łotewskim: jauja LKŽe, ZanavŽ1 563, pirtis LKŽe, ZanavŽ2 409; reja (łot. rija) LKŽe, DūnŽ 301. Grupę nazw drugiego budynku również tworzą trzy synonimy – dwa litewskie i jeden hybrydowy: žardinė LKŽe, žardininkas LKŽe; מardininčia (hybryd., od lit. žardinė i łot. przyrostka -inčia) LKŽe. Do budynków gospodarczych zalicza się również budynek kąpielowy. Podstawową nazwą budynku kąpielowego jest pirtis. Aukštaitowie i Dzukowie pirtis nazywali pomieszczenie kąpielowe, Zanawiacy i Kapsowie – budynek do suszenia lnu, Żmudzini – pomieszczenie do suszenia zboża. Żmudzini budynek kąpielowy określali słowem perene (LEB 1964: 277). Etnografowie twierdzą, że pierwotnym znaczeniem wyrazu pirtis jest budynek kąpielowy. Pisał o tym Daukantas, który w XIX w. budynek kąpielowy nazywał słowem pirtis. 189Terminologija | 2012 | 19: „Ašmasis trobesys buvo vadinamas pirčia; pačioj pirty buvo krosnis, pusėj sienų buvo plautai, nuo žodžio plauti <...>; į kurias pirtis vedė ne vien svečius ir pakeleivingus, bet siuntinius svetimų tautų: kaipogi senovėj visų didžiausia goda buvo svetį į pirtį nuvesti ir išperdinti <...>“ (Daukantas 1976: 437). Później budynek kąpielowy nazywano innymi terminami, jednak według danych badaczy tego regionu pierwotne znaczenie słowa pirtis najlepiej zachowali wschodni Auksztoci (Butkevičius 1971: 198). Z analizowanych źródeł wynika, że grupę nazw budynku kąpielowego tworzy w sumie sześć synonimów: trzy litewskie, dwa słowiańskie i jeden germański: pirtis LKŽe, LKA I 58, DrskŽ 267, KltŽ 216, ZanavŽ2 409, jauja LKŽe, perenė LKŽe, LKA I 58, DūnŽ 254; ×banė (ros., brus. dial. баня) LKA I 58, ×laznė (pol. łaznia, brus. лазня) LKA I 58, LKŽe; ×ba destubė (niem. Baden i niem. dial. stuba LKŽe) LKA I 58. Do nazw budynków gospodarczych należą cztery terminy określające budynki do przygotowywania żywności – trzy litewskie i jeden hybrydowy: namas „niewielki, osobno postawiony budynek z kuchnią na lato” LKŽe, pravarėlis „niewielki budynek zbity z desek, w którym wędzi się mięso, latem gotuje oraz paruje ziemniaki dla świń” LKŽe, viralinė „osobny budynek kuchenny lub przybudówka, letnia kuchnia” LKŽe, DūnŽ 443, ubladė (hyb., od germ. ubas) „osobny budynek, w którym znajduje się piec chlebowy lub w którym przygotowuje się pomyje dla zwierząt” LKŽe. Ubladė jest charakterystyczna dla Żmudzi; jest to niewielki budynek z murowanym piecem chlebowym i komórką do przechowywania narzędzi. Tradycyjną ubladė opisał Daukantas: „Szósty budynek nazywa się ubladė, w której znajdował się piec chlebowy, tak nazwany dlatego, że pod nim pieczono nie tylko chleb i placki, <...> ryby oraz mięso pieczono już w lipowych nieckach, już na słomie; tam suszono ziarno, grzyby i jabłka na jabłczankę, tam też ustawione były żarna do mielenia ziarna, tak jak u Rzymian, gdzie mielono ziarno, tam też wypiekano chleb. W tych ubladė u biedniejszych znajdowała się również łaźnia, jak powiedziałem, ponieważ na murowanym piecu zbudowany był piec” (Daukantas 1976: 436). Budynek ten w pracach krajoznawców nazywany jest także numalis. Uważa się, że nazwa ubladė powstała od nazwy pomieszczenia w domu mieszkalnym, w którym znajdowały się piec i komin (Gutautas, Kneižys 1992: 347). Wszystkie wymienione nazwy budynków należy uznać za synonimy – mają taki sam rdzeń znaczeniowy i różnią się jedynie cechami drugorzędnymi. Większą część analizowanej terminologii stanowią terminy nazywające budynki przeznaczone do trzymania zwierząt gospodarskich. Do nazywania obór używa się stu jed- 190 Robertas Stunžinas | Ludowa terminologia budynków gospodarczych enaście terminów. Trzynaście terminów można uznać za ogólne nazwy obory, dziewięć z nich jest litewskich, np.: gurbas (lit. Sabaliauskas 1970: 34) LKŽe, LKA I 49, kūginys LKŽe, LKA I 49, pūnė LKŽe, LKA I 49, tvarčiukas LKA I 49, tvartas LKŽe, LKA I 49, DrskŽ 424, KltŽ 365, LzŽ 273, ZanavŽ3 510. Oborę nazywa się także namu LKŽe. Historycznie termin namas wywodzi się od nazwy budynku mieszkalnego – w dawnych domach pod jednym dachem mieszkali ludzie i trzymano zwierzęta gospodarskie. Wraz z rozwojem hodowli zwierząt na Żmudzi ukształtował się nowy wariant budynku mieszkalnego (przez Żmudzinów nazywany także numalis), z pomieszczeniami przeznaczonymi do trzymania zwierząt gospodarskich (LLA 1965: 42–43).א? Według znajdującego się obok ogrodzenia obora nazywana jest również litewskim terminem diendaržis LKŽe. Jest ona także określana nazwą budynku kąpielowego – jauja LKŽe. Budynek przeznaczony do trzymania zwierząt nazywany jest nazwą konstrukcji – dangtis LKŽe, LKA I 49. Obora nazywana jest również pięcioma zapożyczeniami – trzema slawizmami, jednym latwizmem i jednym germanizmem: ×abarės (l. obora LKŽe) LKA I 50, ×stainia (białorus. cтaйня l. stajnia) LKŽe, stodas (białorus. stado Fraenkel 1962: 910) LKŽe; kūtė (łot. kuts) LKA I 49, LKŽe, DūnŽ 162, ZanavŽ1 818; ×staldas (niem. dial. stall) LKŽe, LKA I 50, ZanavŽ3 163. Nazwy obory charakteryzują się użyciem regionalnym. Najpowszechniej używany termin oznaczający oborę; jest on znany w języku ogólnym i na rozległym obszarze gwarowym (w południowej, środkowej i wschodniej części Litwy). Kūtė używana jest w północnej części Litwy, gurbas – w północno-wschodnim zakątku, staldas – w południowej części Żmudzi, pūnė – na obszarze gwar wschodnioaukštajckich, namas, dangtis i abarės – na określonych obszarach środkowej Litwy, kūginys – na niewielkim obszarze gwar wschodnioaukštajckich (Sabaliauskas 1970: 30–49). Z ogólnymi nazwami obory relacjami hiponimicznymi związanych jest dziewięćdziesiąt osiem terminów gatunkowych, oznaczających właściwości przeznaczenia (92 terminy), konstrukcji (2 terminy) i wielkości (4 terminy). Największa jest grupa terminów nazywających oborę dla koni. Historycy zauważają, że budynek ten określano więcej niż jednym terminem: arklių tvartas, arklių kūtė (Daukantas 1976: 430–431). Ze źródeł języka żywego wynika, że terminy oznaczające oborę dla koni tworzą szereg dwudziestu siedmiu synonimów. Wie- 191Terminologija | 2012 | 19 rzynowych terminów jest szesnaście: cztery litewskie, trzy słowiańskie, dwa germańskie i siedem hybrydowych: arklidė LKŽe, LKA I 50, KpŽ 66, LzŽ 23, ZanavŽ1 58, arkliatvartis LKŽe, LKA I 51, arklinė LKŽe, LKA I 50, arklinykas LKA I 50; ×abarai (brus. абора, l. obora LKA I 50) LKA I 51, ×kaniušnia (brus. канюшня) DrskŽ 136, LKA I 51, ×stainia (brus. cтaйня, l. stajnia) LKŽe, LKA I 51, DrskŽ 346, ZanavŽ3 161; ×staldė (niem. dial. stall) LKŽe, ×straja (niem. dial. štraie, štrei) LKŽe; ×arklistaldis (hybryd., od lit. arklys i germ. staldas) LKA I 51, ×kaniūkštė (hybryd., od słow. kaniušnia i lit. przyrostka -tė) LKA I 51, ×stainelė (hybryd., od słow. stainia i lit. przyrostka -elė) LKA I 51, ×stainikė (hybryd., od słow. stainia i lit. przyrostka -ikė) LKA I 51, ×staininė (hybryd., od słow. stainia i lit. przyrostka -inė) LKŽe, LKA I 51, ×stojinė (hybryd., od słow. stoinia i lit. przyrostka -inė) LKŽe, LKA I 51, מirginyčia (hybryd., od lit. žirgas i słow. przyrostka -inyčia) LKŽe. A. Sabaliauskas zwrócił uwagę, że kaniušnė (kaniušnia) najprawdopodobniej została zapożyczona z języka białoruskiego, natomiast formy z wtrąconym -kyra powstały już na gruncie języka litewskiego (Sabaliauskas 1970: 54). Obora dla koni jest określana również dwunastoma terminami złożonymi, z których większość ma litewskie człony: arklinė pūnė LKA I 50, arklinis ažudaras LKA I 51, arklinis gurbas LKA I 50, arklinis tvartas LKA I 50, arklių dangtis LKA I 50, arklių gurbas LKA I 50, arklių namas LKA I 50, arklių pūnė LKA I 50, arklių tvartas LKA I 50. Grupę terminów mieszanych tworzą terminy mające litewskie człony zależne i zapożyczone człony główne: arklių kūtė (łot. kuts) LKA I 50, arklių ×staldas (niem. dial. stall) LKA I 50, arklių ×stelingis (łot. stelingis „zagroda“, niem. dial. stellinge „obora“) LKA I 51. Obora dla krów jest oznaczana dwudziestoma dwoma synonimicznymi terminami – dziewięcioma jednowyrazowymi i trzynastoma złożonymi. Czternaście terminów jest litewskich – siedem jednowyrazowych i siedem złożonych: bandininkas LKA I 50, galvidė LKŽe, galvijinė LKA I 50, gyvulininkas LKA I 50, karvidė LKŽe, LKA I 50, KzRŽ I 326, karvinys LKŽe, LKA I 50, numas LKA I 50; galvijinė pūnė LKA I 50, galvijų tvartas LKA I 50, karvidis tvartas LKA I 50, karvinė pūnė LKA I 50, karvinis gurbas LKA I 50, karvinis tvartas LKA I 50, karvių pūnė LKA I 50. Ponadto obora dla krów jest nazywana dwoma slawizmami: ×abarės (białorus. абора, ros. obora) LKA I 50, ×valaunios (białorus. валоуня „obora dla wołów“) LKA I 50. Sześć terminów złożonych jest mieszanych – wszystkie ich człony zależne są litewskie, natomiast główne – łotewskie lub germańskie: bandos kūtė (łot. kuts) LKA I 50, galvijinė kūtė (łot. kuts) LKA 192 Robertas Stunžinas | Ludowa terminologia budynków gospodarskich I 50, karvidžių kūtės (łot. kuts) LKA I 50; bandos ×staldas (niem. dial. stall LKŽe) LKA I 50, galvijų ×staldas (niem. dial. stall LKŽe) LKA I 50, karvinis ×staldas (niem. dial. stall LKŽe) LKA I 50. Grupę nazw obór dla wołów tworzą cztery synonimiczne terminy – dwa litewskie i dwa hybrydy: jaučiatvartis LKA I 50, jautidė LKŽe; ×builinė (hybryd., od germ. builis i litewskiego przyrostka -inė) LKŽe, ×jautstaldis (hybryd., od litew. jautis i germ. staldas) ZanavŽ1 567. Należy zaznaczyć, że terminy oznaczające oborę dla krów i wołów można oceniać dwojako – jako hiponimy ogólnych nazw obory albo jako hiponim terminu galvidė. Termin galvidė występuje również jako ogólna nazwa obory dla bydła – „obora dla bydła” LKŽe. Oborę dla świń określa dziewiętnaście synonimicznych terminów. Sześć terminów jest jednowyrazowych, z czego trzy są litewskie, a dwa – hybrydowe: kiauliatvartis LKŽe, LzŽ 116, kiaulidė LKŽe, LKA I 51, kiaulinys LKŽe; ×kiaulinčius (hybryd., od litew. kiaulė i słowiańskiego przyrostka -inčius) LKŽe, ×kiaulinyčia (hybryd., od litew. kiaulė i słowiańskiego przyrostka -inyčia) LKŽe. Tę samą oborę określa się również nazwą obory dla koni – ×kaniūkšlė (białorus. канюшня, ros. конюшня LKA I 51) LKŽe. Trzynaście terminów jest złożonych, dziewięć jest litewskich: kiaulinė pūnė LKA I 51, kiaulinė pūnelė LKA I 51; kiaulinis gurbas LKA I 51, kiaulinis gurbeliokas LKA I 51, kiaulinis gurbelis LKA I 51; kiaulinis tvartas LKA I 51, kiaulinis tvarčiukas LKA I 51, kiaulinis tvartelis LKA I 51, kiaulinis tvartukas LKA I 51. W grupie terminów mieszanych dominują terminy z litewskimi określeniami i hybrydowymi członami głównymi: kiaulinė ×kūtelė (hybryd., od łot. kuts i litewskiego przyrostka -elė) LKA I 51, kiaulinis ×staldalis (hybryd., od germ. staldas i litewskiego przyrostka -alis) LKA I 51, kiaulinis ×staldukas (hybryd., od germ. staldas i litewskiego przyrostka -ukas) LKA I 51. Jeden termin ma litewski człon określający i łotewski człon główny – kiaulinė kūtė (łot. kuts) LKA I 51. Obora dla owiec jest oznaczana siedmioma synonimicznymi terminami: pięcioma litewskimi, jednym germańskim i jednym hybrydowym: avidė LKŽe, avikinė LKŽe, avinykė LKŽe, DrskŽ 25, avininkas ZanavŽ1 86, avitvartis LKŽe; ךkūnia (niem. dial. schūne) LKŽe; ×avinyčia (hybryd., od lit. avis i słowiańskiego przyrostka -inyčia) LKŽe. Niewielkie są grupy nazw obór dla ptaków. Obora dla kur nazywana jest pięcioma synonimicznymi terminami: trzema litewskimi, jednym słowiańskim i jednym hybrydowym: vištidė LKA I 52, LKŽe, vištinė LKŽe, vištinykas LKŽe; ×katukas (brus. кoтyx, l. kotuch) LKŽe, KltŽ 103; ×vištinyčia