Differences and Similarities of Micro-content and Structured Content (Including Terminologies and Other Language and Content Resources)

Różnice i podobieństwa między mikrotreścią a treścią ustrukturyzowaną (w tym terminologie oraz inne zasoby językowe i treściowe) BLANCA STELLA GIRALDO PEREZ Centrum Studiów nad Przekładem, Uniwersytet Wiedeński CHRISTIAN GALINSKI Międzynarodowe Centrum Informacji Terminologicznej (Infoterm) SŁOWA KLUCZOWE: eContent, interoperacyjność treści, semantyka leksykalna, treść ustrukturyzowana, mikrotreść, terminologia oraz inne zasoby językowe i treściowe (TLCR), wiedza faktograficzna, mikroobiekty edukacyjne (MLO), dane terminologiczne, dane leksykograficzne 1. POJĘCIE eCONTENT Wcześniejsze opracowania wykazały, że pojęcie treści – tutaj w znaczeniu treści cyfrowej, określanej zazwyczaj jako „eContent” – podlega różnorodnym interpretacjom w zależności od odmiennych celów wynikających z rozbieżnych interesów. Ponieważ istnieje wiele rodzajów eContent, istnieje w konsekwencji kilka rodzajów systemów zarządzania treścią (CMS): „W rzeczywistości CMS jest pojęciem, a nie produktem. Jest to pojęcie obejmujące zestaw procesów. Potrzeby instytucjonalne są często bardzo zindywidualizowane (odzwierciedlają heterogeniczność ich procesów i zaplecza systemów informacyjnych)... Ponadto granice obszaru CMS są nieostre. Występują znaczne nakładania się na systemy zarządzania dokumentami, systemy zarządzania wiedzą, systemy integracji aplikacji korporacyjnych, systemy handlu elektronicznego i portale. Uważamy również, że istnieją istotne (choć jak dotąd powszechnie nierozpoznane) powiązania z intranetowymi narzędziami pracy zespołowej oraz wirtualnymi środowiskami edukacyjnymi. Może się wręcz okazać, że „zarządzane środowisko edukacyjne” jednej instytucji jest systemem CMS innej.” (Browning & Lowndes 2001: 2) Powyższe wskazuje na nakładanie się niektórych systemów CMS na „zarządzane środowiska edukacyjne”, co pośrednio sygnalizuje związek między treścią a zasobami edukacyjnymi. eContent od początku odnosiło się do danych tekstowych. Wkrótce dostrzeżono nie tylko istnienie wielu języków (i systemów pisma), ale także 10 Blanca Stella Giraldo Perez, Christian Galinski Differences and Similarities of Micro-content and Structured Content (Including Terminologies and Other Language and Content Resources) eContent musiało zostać rozszerzone, aby objąć inne rodzaje zasobów językowych i dane nielingwistyczne, takie jak dane graficzne, dźwiękowe i audiowizualne, a ostatecznie także dane multimedialne. Coraz częściej te bardzo różne rodzaje danych (z punktu widzenia zarządzania treścią) występują w postaci połączonej lub są ze sobą powiązane, co wymagało nowych podejść umożliwiających integrację treści oraz interoperacyjność treści. Ponadto zarządzanie treścią z teoretyczno-metodologicznego punktu widzenia zwykle nie rozróżnia wyraźnie między: treścią z jednej strony a danymi – informacją – wiedzą z drugiej1, dużymi i małymi jednostkami treści (oraz odpowiadającymi im zasobami treści), treścią ustrukturyzowaną i nieustrukturyzowaną. Często okazuje się to poważną przeszkodą dla integracji i interoperacyjności treści, których coraz częściej wymaga się w coraz większej liczbie e-aplikacji (Giraldo & Galinski 2014). W niniejszym artykule analizuje się różne rodzaje małych jednostek treści ustrukturyzowanej oraz ich rolę w rozmaitych zastosowaniach, rozpatrywaną w odniesieniu do mikrotreści. 2. INTEROPERACYJNOŚĆ TREŚCI Jak wspomniano powyżej, wczesne koncepcje eContent nie rozróżniały różnych rodzajów treści ani dużych elementów treści – takich jak całe bazy danych – od ich poszczególnych składników. Wkrótce dane wielojęzyczne (w tym zapisane różnymi alfabetami) stały się niezbędne w wielu dziedzinach zastosowań, takich jak lokalizacja produktów i oprogramowania. Globalizacja pobudziła rozwój podejść do „internacjonalizacji”, aby ułatwić lokalizację. Wymagało to większego stopnia strukturyzacji treści, na potrzeby której opracowano różne podejścia – coraz częściej z myślą o uwzględnieniu „semantyki”. Około 1980 roku rozpoczęto próby standaryzacji semantycznej strukturyzacji małych obiektów cyfrowych2 treści – zwłaszcza tych rejestrowanych i przechowywanych w bazach danych. Później przetwarzano również inne rodzaje treści – prezentowane także w szerszym zakresie modalności – w 1 Ogólnie można powiedzieć, że z perspektywy użytkownika informacją jest cała treść, natomiast z perspektywy programisty komputerowego są to same dane. (Boiko 2004: 5) 2 „Obiekty cyfrowe” nazywa się również elementami, jednostkami, rekordami, dokumentami itp. – w niniejszym artykule będzie stosowany neutralny termin „jednostka”. Terminologija | 2014 | 21 11 Bazy danych oraz pojawienie się urządzeń mobilnych dodatkowo przyspieszają wdrażanie rozszerzonych trybów, między innymi w celu wspierania osób z niepełnosprawnościami (PwD) w zakresie e-dostępności i e-integracji (Galinski & Beckmann 2012). Nie trzeba dodawać, że rozwój ten sprawia, iż interoperacyjność we wszystkich jej aspektach staje się coraz ważniejsza. Dlatego w dokumencie „Recommendation on software and content development principles 2010” jako podstawowe wymagania dotyczące interoperacyjności semantycznej określono zdolność do: • wielojęzyczności (obejmującej również różnorodność kulturową), • wielomodalności i multimedialności, • e-dostępności i e-integracji, • prezentacji wielokanałowych. Należy uwzględniać je na najwcześniejszym etapie procesu projektowania oprogramowania i modelowania danych (w tym definiowania metadanych), a następnie na każdym etapie kolejnych iteracyjnych cykli rozwoju (MoU/MG 2012). Zalecenie to nieuchronnie wymaga większego stopnia złożoności strukturalnej, któremu należy sprostać poprzez zwiększenie granularności danych w modelach danych. Europejskie Ramy Interoperacyjności (EIF – odnoszące się do paneuropejskich usług e-administracji) definiują interoperacyjność jako „zdolność systemów technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) oraz wspieranych przez nie procesów biznesowych do wymiany danych i umożliwiania dzielenia się informacjami i wiedzą” (IDABC EIF 2004: 5). Definicja ta jest ukierunkowana na interoperacyjność techniczną, nie uwzględniając w wystarczającym stopniu interoperacyjności treści. Wskazuje jednak na złożoność „interoperacyjności”, wyróżniając interoperacyjność techniczną, organizacyjną i semantyczną, do których na szczeblu decyzyjnym można dodać interoperacyjność polityczną (między krajami lub regionami) oraz strategiczną (wewnątrz organizacji lub między nimi) (Galinski 2008). Interoperacyjność treści wykracza poza techniczną integrację treści i interoperacyjność semantyczną, obejmując (w kontekście komunikacji międzyludzkiej) interoperacyjność składniową, pojęciową i pragmatyczną. Oznacza zatem interoperacyjność danych i struktur danych w systemach zintegrowanych (które mimo to mogą być heterogeniczne) — a w jeszcze większym stopniu w rozproszonych repozytoriach treści (które również mogą być heterogeniczne), przy spełnieniu podstawowych wymagań zarządzania treścią, a mianowicie „single sourcing” i „resource sharing”. Pojedyncze źródło lub pojedyncze 12 Blanca Stella Giraldo Perez, Różnice i podobieństwa między mikrotreścią a treścią strukturyzowaną (w tym terminologie oraz inne zasoby językowe i zasoby treści) Christian Galinski Pozyskiwanie treści (wywodzące się z publikowania z jednego źródła) umożliwia wykorzystywanie tego samego elementu treści — przechowywanego i utrzymywanego tylko raz — w różnych dokumentach lub formatach, na potrzeby wszelkiego rodzaju zastosowań, natomiast współdzielenie zasobów pozwala użytkownikom i twórcom jednostek treści unikać powielania pracy dzięki procesom współpracy. Interoperacyjność treści odpowiada zatem nie tylko na dzisiejsze wymagania dotyczące mobilności i wszechobecności, a także rozproszonych i sfederowanych zasobów treści, lecz jest również warunkiem wstępnym wysokiej wydajności odpowiednich technologii. Interoperacyjność treści obejmuje nie tylko wysoki stopień integracji i ponownego wykorzystania treści, lecz powinna także umożliwiać ich szerokie ponowne zastosowanie, np. do celów eLearningu. Z technicznego punktu widzenia techniki przetwarzania danych oraz — mówiąc ściśle technicznie — składnia i semantyka treści wymagają standardów metodologicznych o charakterze technicznym (zwłaszcza związanych z oprogramowaniem). Z punktu widzenia komunikacji międzyludzkiej interoperacyjność treści wymaga standardów metodologicznych nie tylko dla wszelkiego rodzaju treści, lecz także dla: zarządzania rozproszonymi (opartymi na sieci WWW) przepływami pracy, zarządzania jakością treści, identyfikacji elementów treści, zarządzania prawami autorskimi (w tym prawami do eksploatacji), projektowania i utrzymania repozytoriów metadanych, ogólnych zasad i wymagań dotyczących modelowania danych, metamodeli, także dla repozytoriów metadanych, metod i technik federacyjnych itd. W kolejnych akapitach eContent zostanie przeanalizowana z punktu widzenia różnych rodzajów treści ustrukturyzowanej, w tym terminologii oraz innych zasobów językowych i treściowych (TLCR), uznawanych za treść ustrukturyzowaną na poziomie semantyki leksykalnej. 3. SEMANTYKA LEKSYKALNA I TLCR Dictionary.com’s 21st Century Lexicon (2003–2014) definiuje semantykę leksykalną jako „badanie znaczenia słów i wyrażeń oraz relacji między nimi, takich jak synonimia, antonimia i hiponimia”. (Barker & Chris 2001: 1) stwierdza: „Głównym powodem, dla którego semantyka na poziomie słów jest szczególnie interesująca z poznawczego punktu widzenia, jest to, że słowa są nazwami poszczególnych pojęć”. Według (Baldwin 1998: 7) „Semantyka leksykalna w istotny sposób pokrywa się z takimi dziedzinami jak: Terminologija | 2014 | 21 13 leksykografia, frazeologia, filozofia, lingwistyka korpusowa, składnia, pragmatyka, przyswajanie języka przez dzieci”. Baldwin (1998) is subsuming terminological entities under lexicography. The semantic entities in the literature on lexical semantics can be represented by lexical entities ranging from morphemes via words, compounds, phrases up to collocations, and also cover relationships between them. Needless to say that the concepts represented by lexical entities and the relations between them need explanation to become explicit. A look into common language dictionaries and other works of reference proves that lexical entities are often supplemented or exemplified by non-verbal representations – especially if a concrete object or a class of concrete objects is referred to. Teoria i metody terminologii dotyczą pojęć naukowo-technicznych reprezentowanych w komunikacji specjalistycznej przede wszystkim przez oznaczenia, w tym morfemy (jeśli mają znaczenie) i terminy (w tym terminy wielowyrazowe). Frazeologia terminologiczna jest również uwzględniana jako jednostki terminologiczne w ko-tekscie (ujawniające konwencje komunikacyjne danej dziedziny lub tematu) albo jako oznaczenie w postaci frazemu terminologicznego. Metodologia terminologiczna w komunikacji specjalistycznej, między innymi w trosce o jednoznaczność i spójność (a także w celu uniknięcia odpowiedzialności prawnej i innych problemów), stawia bardziej rygorystyczne wymagania dotyczące zapisu opisów pojęć, takich jak definicje, konteksty definiujące itp. Ze względu na charakter tekstów w komunikacji specjalistycznej reprezentacje niewerbalne są dość powszechne w wielu dziedzinach/tematach i często są równie autonomiczne jak reprezentacje werbalne. Dotyczy to zarówno niewerbalnych reprezentacji oznaczających, takich jak symbole graficzne i inne symbole niewerbalne; niewerbalnych reprezentacji opisowych, takich jak elementy rysunków technicznych, złożone wzory itp. W tym kontekście może być interesujące, że w projektowaniu znaków drogowych ich elementy nazywa się „morfemami”, podczas gdy same znaki drogowe są 14 Blanca Stella Giraldo Perez, Christian Galinski Differences and Similarities of Micro-content and Structured Content (Including Terminologies and Other Language and Content Resources) nazywanych „pojęciami”. Na drogach dwa lub więcej znaków drogowych można łączyć, aby wyrazić znaczenie, które można objaśnić w postaci ostrzeżeń, informacji, zakazów lub ograniczeń itp. Kolor i kształt znaków drogowych mają duże znaczenie semantyczne! (Galinski 2011) Powyższe pokazuje, że zjawiska dotyczące jednostek leksykalnych i terminologicznych — które reprezentują pojęcia — są dość paralelne. Różny jest jedynie punkt ciężkości: tutaj komunikacja w języku ogólnym, tam komunikacja specjalistyczna. Jednakże, • zgodnie ze współczesnymi badaniami mózgu ludzkie myślenie nieustannie przełącza się między pojęciami ogólnymi a pojęciami właściwymi dla danej dziedziny/przedmiotu, co można uznać za jeden z głównych mechanizmów rozwoju wiedzy; • badacze zajmujący się językami specjalistycznymi (LSP) wielokrotnie stwierdzają, że nie ma ostrej granicy między tekstami komunikacji w języku ogólnym a tekstami komunikacji specjalistycznej. (Arntz, Picht & Schmitz 2014: część 2.2) W zależności od celu i kontekstu społecznego komunikacji jej treść komunikacyjna będzie obejmować więcej jednostek leksykalnych języka ogólnego albo więcej jednostek terminologicznych używanych w komunikacji specjalistycznej. Ponadto istnieją • procesy „determinizacji”, w których jednostki terminologiczne przekształcają się w jednostki leksykalne języka ogólnego; • procesy „terminologizacji”, w których jednostki leksykalne języka ogólnego są ponownie wykorzystywane jako jednostki terminologiczne o ściśle określonym zakresie dziedzinowym/przedmiotowym. Dlatego nasuwa się wniosek, że międzynarodowy komitet techniczny ISO/TC 37 „Terminologia i inne zasoby językowe oraz treściowe” w 2005 roku zdecydował się na ten obszerny tytuł, rozszerzając zakres swojego działania do: „Normalizacja zasad, metod i zastosowań dotyczących terminologii i innych zasobów językowych oraz treściowych w kontekście komunikacji wielojęzycznej i różnorodności kulturowej.”3 W świetle powyższych rozważań TLCR obejmują jednostki na poziomie semantyki leksykalnej. 3 Zob.: http://www.iso.org/iso/home/standards_development/list_of_iso_technical_committees/iso_technical_committee.htm?commid=48104 Terminologija | 2014 | 21 15 4. TREŚCI USTRUKTURYZOWANE I MIKROTREŚCI Podobnie jak terminy „treść”, „dane” i „informacje” są używane zamiennie, określenia „treść ustrukturyzowana”, „dane ustrukturyzowane” i „informacje ustrukturyzowane” stosuje się mniej więcej wymiennie, co można wywnioskować z poniższego cytatu: „Dane ustrukturyzowane można zdefiniować jako dane znajdujące się w stałych polach rekordu lub pliku. Przykładami danych ustrukturyzowanych są relacyjne bazy danych i arkusze kalkulacyjne.” (PC.COM)/Najwyraźniej przeciwieństwem, a mianowicie „danymi nieustrukturyzowanymi”, są/ „dane, które nie znajdują się w stałych lokalizacjach.... Ogromna ilość informacji o przedsiębiorstwie ma postać nieustrukturyzowanego tekstu.” (PC.COM) Na podstawie takich wyjaśnień Giraldo & Galinski (2014) doszli do wniosku, że TLCR jest również treścią ustrukturyzowaną na poziomie semantyki leksykalnej. W tym kontekście wskazano na paradoks związany z faktem, że wysoki stopień złożoności strukturalnej, przejawiający się większą szczegółowością i reprezentowany przez większą liczbę (w tym większą liczbę różnych rodzajów) metadanych, w rzeczywistości zmniejsza złożoność z punktu widzenia przetwarzania informacji: „Wysoce ustrukturyzowane bazy wiedzy pozwalają systemowi informacyjnemu zarządzać niskim stopniem złożoności. Natomiast stopień złożoności jest bardzo wysoki w słabo ustrukturyzowanych bazach wiedzy, w których użytkownik potrzebuje jedynie niewielkiej ilości informacji o metastrukturze.” (Zumpe & Esswein 2002: 246) Małe lub najmniejsze jednostki treści są coraz częściej określane jako mikrotreści. Według Leene (2006) mikrotreści jako takie nie są niczym nowym; istnieją od stuleci. Termin „mikrotreści” pojawił się wraz z rozwojem baz danych, a później komunikacji internetowej. „Pierwotnie Jakob Nielsen (1998) określał mikrotreści jako niewielkie grupy słów, które można szybko przejrzeć, by uzyskać jasne wyobrażenie o treści strony internetowej. Zaliczał do nich nagłówki artykułów, tytuły stron, wiersze tematu oraz nagłówki wiadomości e-mail. Takie wyrażenia można też wyrwać z kontekstu i wyświetlić w katalogu, na stronie wyników wyszukiwania, liście zakładek itp.”4 Inne użycie tego terminu (nazywane również mikroformatem5) obejmuje także inne niewielkie porcje informacji, które mogą funkcjonować samodzielnie lub być wykorzystywane w różnych kontekstach, w tym w wiadomościach błyskawicznych, wpisach na blogach, kanałach RSS i streszczeniach. 4 Zob.: http://en.wikipedia.org/wiki/Microcontent#cite_note-1 5 Zob.: http://en.wikipedia.org/wiki/Microformat) 16 Blanca Stella Giraldo Perez, Christian Galinski Differences and Similarities of Micro-content and Structured Content (Including Terminologies and Other Language and Content Resources) In any case, things have changed dramatically since Anil Dash (2002: 2466) defined ‘microcontent’: „Obecnie mik treść jest używana jako termin ogólniejszy, oznaczający treść przekazującą jedną główną myśl lub koncepcję, dostępną pod jednym stałym adresem URL lub permalinkiem oraz odpowiednio napisaną i sformatowaną do wyświetlania w programach pocztowych, przeglądarkach internetowych lub na urządzeniach przenośnych, zależnie od potrzeb. Prognoza pogody na dany dzień, godziny przylotu i odlotu samolotu, streszczenie obszernej publikacji lub pojedyncza wiadomość błyskawiczna mogą być przykładami mik treści.” Inne źródła7 uwzględniają cechy mik treści, które zestawiono tutaj z danymi terminologicznymi w poniższej tabeli: Mikrotreść: W porównaniu z danymi terminologicznymi: ogólny termin określający adresowalny, ustrukturyzowany, niepodzielny i samodzielny fragment informacji cyfrowej (zwykle jednojęzyczny) → przedstawienie pojęcia za pomocą rekordu terminologicznego, zawierającego zwykle dane w więcej niż jednym języku samodzielny fragment informacji, który może funkcjonować niezależnie, tzn. nie wymaga kontekstu, ponieważ całe jego znaczenie jest zawarte w nim samym (ta cecha nie dotyczy wielu rodzajów jednostek mik treści) → może to dotyczyć sekcji językowej pojedynczego rekordu terminologicznego o niewielkiej złożoności albo całego rekordu terminologicznego, jeśli pominięto relacje między pojęciami niepodzielny fragment informacji, którego nie można już rozbić na mniejsze użyteczne części (ta cecha nie dotyczy wielu rodzajów jednostek mik treści) → może to dotyczyć pojedynczej sekcji językowej rekordu terminologicznego ustrukturyzowana w tym sensie, że nie stanowi pojedynczego bloku informacji, lecz ma określoną strukturę → dotyczy to również większości TLCR „struktura zewnętrzna” składa się z metadanych → w zarządzaniu terminologią stosuje się kategorie danych adresowalna w tym sensie, że jest dostępna pod adresem internetowym, co oznacza, że ma permalink → dotyczy to unikatowego identyfikatora każdego rekordu terminologicznego (a także wielu innych rodzajów rekordów), który — jeśli znajduje się w sieci — można pobrać za pomocą permalinka 6 Zob.: http://dashes.com/anil/2002/11/introducing-microcontent-client.html 7 Zob.: http://www.sivas.com/microcontent/articles/definition/definition.html Terminologija | 2014 | 21 17 Mikrotreść: W porównaniu z danymi terminologicznymi: niekoniecznie mała, ponieważ w rzeczywistości może być bardzo duża pod względem liczby megabajtów → często dotyczy to również TLCR, zwłaszcza jeśli uwzględniono reprezentacje niewerbalne elastyczna w tym sensie, że można dodawać nowe pola, a tym samym wzbogacać strukturę elementu → może to (i coraz częściej powinno) dotyczyć również wielu TLCR mogą istnieć relacje między elementami (stoi to w sprzeczności z cechą „samowystarczalności”) → dotyczy to również rekordów terminologicznych elementy powinny należeć do ich autorów, którzy powinni mieć możliwość ich zmiany lub usunięcia → coraz częściej dotyczy to również TLCR opracowywanych i utrzymywanych w oparciu o podejście internetowe i kooperacyjne umożliwia ponowne wykorzystanie elementu, które można również nazwać mashupem → można to jednak zastosować również do TLCR, choć w inny sposób, ponieważ w terminologii wymaga to ściślejszej kontroli do wymiany i ponownego wykorzystania potrzebuje „kontenera”, do którego niezbędny jest „format” → dotyczy to również rekordów TLCR Mówiąc ściśle, metadane również stanowią rodzaj mikrotreści, dla których także potrzebne są metadane, aby je rejestrować i utrzymywać w rejestrach metadanych zgodnie z serią międzynarodowych norm ISO 11179. Z powyższego można wywnioskować, że teoretycznie różnica między TLCR a mikrotreścią nie jest zasadnicza. Podczas gdy mikrotreść wykorzystywana w Internecie ma na celu łatwe tworzenie, proste ponowne wykorzystanie i płynne dostosowywanie odpowiednich treści do nowych zastosowań, TLCR powstały z myślą o spełnieniu minimalnych wymagań dotyczących jakości danych, ich stabilności i trwałości. Ponadto w zarządzaniu terminologią od początku dominowało podejście wielojęzyczne. Na podstawie powyższego można stwierdzić, że TLCR można bez większych trudności wykorzystywać w Internecie w formie mikrotreści. 5. MIKROTREŚĆ I TLCR Na poziomie ogólnym istnieją przykłady (zob. między innymi Leene 2006) typów mikrotreści, takich jak: 18 Blanca Stella Giraldo Perez, Christian Galinski Differences and Similarities of Micro-content and Structured Content (Including Terminologies and Other Language and Content Resources) karty adresowe (elektroniczny odpowiednik wizytówki), które mogą zawierać wiele pól, przepisy kulinarne (zawierają tagi, takie jak słowa kluczowe, oraz zdjęcia – element mikrotreści zwiększający złożoność), obrazy, pliki audio, wpisy na blogach (uznawane za jeden z głównych typów mikrotreści). Istnieje wiele źródeł mikrotreści, takich jak8: wysoce sformalizowane prognozy pogody (np. Accuweather), okazja dnia, fotografie, mikrofilmy wideo (np. w formacie Instagram), treści opracowane redakcyjnie. Inne przykłady typów mikrotreści, które można łatwo utworzyć, to9: wskazówki, instrukcje, cytaty, listy kontrolne, infografiki. Poniższy tekst może pomóc zrozumieć różnicę — prawdopodobnie jednak nie różnicę fundamentalną — między TLCR a mikrotreścią: „Istnieje wiele mniej lub bardziej znanych pojęć, które można wyrazić za pomocą języka, ale dla których nie ma odpowiadającego im słowa. W języku angielskim nie ma jednego słowa określającego konkretnie zapach brzoskwini ani obszar miękkiej skóry po wewnętrznej stronie przedramienia, choć przypuszczalnie mogłoby takie słowo istnieć. Co więcej, często zdarza się, że jeden język wybiera do leksykalizacji nieco inny zbiór pojęć niż inny.” (Barker & Chris 2001: 1) Z powyższego można między innymi wywnioskować, że we wszechświecie potencjalnie istnieje zbyt wiele obiektów materialnych i niematerialnych, których pojęcia mogą wymagać nazwy (tj. jednostki leksykalnej lub rekordu TLCR); 8 Zob.: http://heidicohen.com/4-micro-content-marketing-ideas-you-can-steal/ 9 Zob.: http://www.sivas.com/microcontent/articles/definition/definition.html Terminologija | 2014 | 21 19 nazwy pojęć – zwłaszcza w języku potocznym – mogą różnić się w zależności od języka (i odpowiadających mu kultur), nie wspominając o określonych celach itp.; niektóre treści mikro odnoszą się do faktów, a nie do wiedzy sklasyfikowanej – np. szybko zmieniających się informacji w prognozie pogody (co nie wyklucza wykorzystywania sklasyfikowanych elementów wiedzy do tworzenia faktów). Niektóre rodzaje treści mikro przypominają dane faktograficzne w znaczeniu „weryfikowalnych faktów” (które – w środowisku komercyjnym – można zasadnie uznać za przyczyniające się do badania, zrozumienia i rozwiązania danego problemu10) lub informacje faktograficzne (będące rodzajem informacji przytaczającej rzeczywiste zdarzenia). Te ostatnie nie wymagają dodatkowych informacji, gdy są przekazywane komukolwiek. Hasło terminologiczne można postrzegać jako pojemnik na określone dane faktograficzne dotyczące pojęć i ich reprezentacji. Dodawanie lub łączenie danych wydaje się zwiększać semantyczne bogactwo informacji zarówno w treściach mikro, jak i w TLCR. Również tutaj można zaobserwować wymienne używanie terminów „dane” i „informacje”. Jeśli chodzi o wiedzę faktograficzną, w dziedzinie e-learningu rozwinął się jednak pewien pokrewny dyskurs, który mógłby wpłynąć na dyskusję o treściach mikro. 6. T R E Ś C I M I K R O I W I E D Z A F A K T O G R A F I C Z N A Od dawna uznaje się, że istnieją różne rodzaje wiedzy. Różne dyscypliny klasyfikują lub kategoryzują wiedzę na różne sposoby – na przykład w związku ze zrewidowaną taksonomią celów edukacyjnych Blooma11: Rodzaj wiedzy Przykłady Wiedza faktograficzna Podstawowe elementy, które uczniowie muszą znać, aby zapoznać się z daną dyscypliną lub rozwiązywać związane z nią problemy Terminologia techniczna; symbole muzyczne; najważniejsze zasoby naturalne; wiarygodne źródła informacji; dzieła danego artysty; wydarzenia historyczne 10 Zob.: http://www.businessdictionary.com/definition/factual-data.html#ixzz33j0vSCEK 11 W edukacji http://cte.illinois.edu/resources/topics/syllabus/blooms.html 20 Blanca Stella Giraldo Perez, Christian Galinski Differences and Similarities of Micro-content and Structured Content (Including Terminologies and Other Language and Content Resources) Rodzaj wiedzy Przykłady Wiedza pojęciowa Wzajemne powiązania między podstawowymi elementami większej struktury, które umożliwiają im wspólne funkcjonowanie Klasyfikacje składniowe; okresy geologiczne; formy własności przedsiębiorstw; twierdzenie Pitagorasa; podstawowe prawa fizyki; teoria ewolucji; teoria tektoniki płyt; modele genetyczne; modele rządzenia Wiedza proceduralna Wiedza o tym, jak coś zrobić, o metodach dociekania oraz o kryteriach stosowania umiejętności, algorytmów, technik i metod Umiejętności wykorzystywane do malowania akwarelami; umiejętności wykorzystywane do ustalenia rodzaju urazu sportowego; algorytmy rozwiązywania równań kwadratowych; metody krytyki literackiej; metoda naukowa; kryteria wyboru procedury statystycznej Wiedza metapoznawcza Wiedza o poznaniu w ogólności, a także świadomość i wiedza na temat własnych procesów poznawczych Wiedza o różnych strategiach mnemotechnicznych; wiedza o różnych strategiach organizacyjnych; wiedza, że strategie opracowywania, takie jak streszczanie i parafrazowanie, mogą prowadzić do głębszego zrozumienia; wiedza o własnym poziomie wiedzy w danej dziedzinie; wiedza o własnej motywacji do wykonania zadania Wiedza faktograficzna odnosi się tu do podstawowych elementów, które uczniowie muszą znać, aby zapoznać się z daną dyscypliną lub rozwiązywać w jej obrębie problemy12. Przykłady obejmują: wiedzę terminologiczną: słownictwo techniczne, symbole muzyczne itp.; wiedzę o konkretnych szczegółach i elementach: główne zasoby naturalne, wiarygodne źródła informacji itp. Wiedza faktograficzna wydaje się zatem obejmować przede wszystkim TLCR oraz informacje faktograficzne, z których oba rodzaje można uznać za mikrotreści. Przykłady wiedzy faktograficznej mogą obejmować wszelkiego rodzaju TLCR z jednej strony, a wiele różnych rodzajów mikrotreści z drugiej. Podobnie jak TLCR i mikrotreści w ogólności, mogą one obejmować jednostki o płytkiej i bogatej semantyce. W tym kontekście jednostki leksykalne są istotne dla zrozumienia i komunikowania dowolnego rodzaju mikrotreści na poziomie podstawowym. Słownictwo techniczne (tj. jednostki terminologiczne) ma fundamentalne znaczenie dla zrozumienia przedmiotu danej dziedziny oraz umożliwia komunikację między ekspertami. Ponadto terminologie pełnią jeszcze jedną ważną funkcję: 12 Zob.: http://oregonstate.edu/instruct/coursedev/models/id/taxonomy/factual.htm Terminologija | 2014 | 21 21 Ponieważ jednostki terminologiczne opierają się na klasyfikacji pojęć (Wüster 1971), są niezbędne do porządkowania wiedzy i jej głębszego rozumienia – nie wspominając o jej prawidłowym wykorzystywaniu w komunikacji specjalistycznej. Wiele rodzajów mikrotreści składa się z ulotnej wiedzy faktograficznej, która niekoniecznie ma być zapisywana i przechowywana przez dłuższy czas. Niektóre treści można tworzyć na bieżąco w odpowiedzi na zapytanie użytkownika – coraz częściej są one nawet automatycznie generowane przez systemy ICT. Wiele z nich jest silnie zorientowanych na określony cel lub od niego zależnych. Ich „wartość” wynika z możliwości ich społecznego, a nawet komercyjnego wykorzystania. Mikrotreści udostępniane w Internecie są coraz częściej wielojęzyczne (lub automatycznie tłumaczone na inne języki). Wartość innych rodzajów mikrotreści, takich jak terminologia, zależy od ich jakości, wiarygodności i trwałości. W ciągu wielu lat stopniowego rozwoju teorii i metodologii terminologii opracowano modele danych zdolne uwzględnić wewnętrzną złożoność rekordu terminologicznego (w tym wymogi wielojęzyczności i multimodalności w wielu zastosowaniach). Wszystkie rodzaje mikrotreści są lub mogą stać się ważne przede wszystkim na podstawowym poziomie przyswajania wiedzy w dziedzinie edukacji. Sądząc na podstawie powyższych rozważań, TLRC oraz informacje/wiedzę faktograficzną można uznać za mikrotreści (lub wykorzystywać w tej roli), a wszystkie te treści można traktować jako treści strukturalne na poziomie semantyki leksykalnej. W tym kontekście znaczenie ma również ściśle powiązana dyskusja na temat mikroobiektów edukacyjnych. 7. MIKROTREŚCI I MIKROOBIEKTY EDUKACYJNE (MLO) Job & Ogalo (2012: 92) observed: „Mikrouczenie się wyłania się z mikrotreści. Mikrotreści to niewielkie porcje informacji cyfrowych, pozostające w ciągłym przepływie i obiegu. Często dotyczą pojedynczego tematu, mają ograniczoną długość, są szybko przyswajane i nierzadko ograniczone przez oprogramowanie lub urządzenie. Polegają na dzieleniu się zasobami. Opierają się na interakcjach międzyludzkich oraz interakcji z mediami internetowymi. Mikrouczenie się odgrywa aktywną rolę w filtrowaniu i dostarczaniu informacji. Dzięki wiedzy o kontekście uczenia się użytkownika może ono oferować i inicjować interesujące informacje. Obecne zmiany technologiczne, gospodarcze i społeczne wywołują potrzebę nowych koncepcji i strategii wspierających uczenie się przez całe życie”. 22 Blanca Stella Giraldo Perez, Christian Galinski Differences and Similarities of Micro-content and Structured Content (Including Terminologies and Other Language and Content Resources) Years before, Sánchez-Alonso et al. (2006: 296) stated about microlearning: „Pojęcie „/mikro/13obiektu edukacyjnego” (McGreal, 2005) rozpowszechniło się w ostatnich latach jako kluczowa koncepcja strukturyzująca zasoby edukacyjne – opisywane za pomocą rekordów metadanych. Zasadniczo element mikrotreści o celu edukacyjnym, uzupełniony metadanymi opisującymi zarówno sam element, jak i jego zastosowania edukacyjne, można uznać za standardowy obiekt edukacyjny. Wizja mikrotreści zakłada jednak, że opisy te powinny odzwierciedlać subiektywne, osobiste spojrzenie na świat, na przykład perspektywę autorów blogów”. Zwrócili ponadto uwagę: „Mikrouczenie się uznawano za szczególne podejście pedagogiczne, które koncentruje się na wykorzystaniu mikrotreści jako szczególnego, niewielkiego i subiektywnego ujęcia pojęcia „zasobu edukacyjnego”. Z kolei paradygmat obiektów edukacyjnych skupia się na ponownym wykorzystaniu zasobów edukacyjnych za pomocą metadanych. Na pierwszy rzut oka oba podejścia można uznać za komplementarne. Podejście mikro do uczenia się kładzie jednak (jak można argumentować) nacisk na subiektywne perspektywy, szybkie tworzenie informacji i pewną dozę swobody. Oznacza to, że tworzenie metadanych powinno kierować się tą samą filozofią, co ostatecznie prowadziłoby do powstania swoistego stylu lub idiomu tworzenia obiektów edukacyjnych” (Sánchez-Alonso et al. 2006: 296). Sánchez-Alonso et al. (2006: 302) conclude: „Mikrotreści można uznać za obiekty edukacyjne o wysokim stopniu granularności, tworzone w konkretnych środowiskach, które cechuje pewna nieodłączna subiektywność i które w wielu przypadkach mają charakter nieformalny, bez wyraźnego zamiaru edukacyjnego. W związku z tym praktyka tworzenia metadanych i wykorzystywania ich do wyszukiwania ma pewne szczególne cechy”. Pośrednio wskazuje to, że z jednej strony systematyczne przekształcanie jednostek mikrotreści w MLO – a także wiedzy faktograficznej w szerszym ujęciu – z perspektywy interoperacyjności treści (w tym kwestii trwałości) może wymagać dodatkowych, specyficznych metadanych, aby spełnić wymogi mikropedagogiki lub mikrodydaktyki. Z drugiej strony same MLO można ponownie uznać za mikrotreści. Te zagadnienia oraz dwie dziedziny: mikropedagogika i mikrodydaktyka, wymagają dalszych badań. 8. W N I O S K I W niniejszym artykule zbadano ściśle powiązane pojęcia dotyczące najmniejszych jednostek eContent, takich jak treści (semantycznie) ustrukturyzowane, 13 Dodane przez autorów, ponieważ właśnie to ma tu na myśli. Terminologija | 2014 | 21 2 3 semantyka leksykalna, terminologia oraz inne zasoby językowe i treściowe (TLCR), mikrotreści, wiedza faktograficzna i mikromateriały edukacyjne (MLO). Wskazuje ono, że w kilku obszarach badawczych opracowano różne terminologie odnoszące się do podobnych lub być może tych samych „obiektów cyfrowych”, które można ująć jako „treści ustrukturyzowane na poziomie semantyki leksykalnej”, takie jak: • terminologia oraz inne zasoby językowe i treściowe (TLCR), • mikrotreści, • wiedza faktograficzna, • mikromateriały edukacyjne (MLO). W każdym razie semantyka leksykalna nie ogranicza się do jednostek werbalnych, lecz może obejmować dowolny rodzaj modalności służącej do reprezentowania pojęć. Istnieją mocne przesłanki, by uznać, że „treści ustrukturyzowane na poziomie semantyki leksykalnej” to właściwe pojęcie obejmujące wszelkiego rodzaju mikrotreści lub potencjalne mikrotreści, a odpowiednie jednostki treści ustrukturyzowanych na poziomie semantyki leksykalnej albo w dużej mierze się pokrywają, albo mogą zbiegać się w określonych celach lub zastosowaniach. W rzeczywistości może istnieć jeszcze więcej rodzajów takich jednostek, które nie zostały dotąd zidentyfikowane jako takie. W każdym razie niemal wszystkie z nich mogą być lub stać się MLO, zależnie od celu lub zastosowania. Nie trzeba dowodzić, że niemała ich liczba już przekształciła się w dochodowy biznes w Internecie. Ponadto istnieją mocne przesłanki, by uznać, że z fundamentalnego, teoretycznego punktu widzenia wszelkie rodzaje treści ustrukturyzowanych nie różnią się od siebie. Różnią się natomiast pod względem celu i zastosowania, zwykle ukierunkowanych na określoną grupę odbiorców, co wpływa na podejście i metodologię. Wygląda jednak na to, że różnice w podejściach i metodologiach wynikają w mniejszym stopniu z natury danej mikrotreści i jej celu, a w większym z projektu systemu wykorzystanego do wdrożenia danego podejścia lub metodologii. Wydaje się, że to raczej inżynieria oprogramowania wyznacza szczegóły wielu sposobów implementacji, a nie nieodłączne wymagania dotyczące poszczególnych treści ani wymagania konieczne do realizacji określonego celu. Niemal wszystkie mikrotreści (w tym MLO traktowane jako jednostki mikrotreści o większym bogactwie semantycznym) opierają się na podejściach do modelowania danych wykorzystujących metadane: „W konsekwencji opis, przechowywanie i wyszukiwanie «mikromateriałów edukacyjnych» powinny opierać się na pewnych zasadach zgodnych z konkretnym tworzeniem kontekstu mikrotreści. Na przykład mikrometadane powinny mieć 24 Blanca Stella Giraldo Perez, Christian Galinski Differences and Similarities of Micro-content and Structured Content (Including Terminologies and Other Language and Content Resources) wymóg łatwości edycji – tak jak w przypadku wpisów na blogu. Ponadto mikrotreści prowadzą do proliferacji rekordów mikrometadanych na taką skalę, że wymaga to starannego rozważenia z technicznego punktu widzenia.” (Sánchez-Alonso et al. 2006: 296) Pokazuje to, że harmonizacja metadanych i ich zastosowania mogłaby przyczynić się do osiągnięcia wyższego stopnia interoperacyjności treści w tym obszarze eContent, co byłoby szczególnie korzystne dla efektywnego tworzenia i stosowania MLO w eLearningu. Teoria i metodologia terminologii mogłyby w tym zakresie posłużyć za wzór dobrych praktyk. Potwierdzają to Sánchez-Alonso i in.: „Z technicznego punktu widzenia potrzebne są mechanizmy semantycznego wyszukiwania, selekcji i agregacji mikrotreści, jeśli chcemy w pełni wykorzystać korzyści płynące z metadanych (Koper, 2004). Ponadto należy opracować narzędzia do «mikroanotacji» mikrotreści na potrzeby popularnych technologii (blogów, wiki itp.) oraz zbadać je z różnych perspektyw – w tym z perspektywy interakcji człowiek–komputer. Z koncepcyjnego punktu widzenia głównym nierozwiązanym problemem jest sposób włączania mikropedagogiki lub mikrodydaktyki do użytecznych ontologii, tak aby można było opracować narzędzia programowe wspomagające ludzi w tworzeniu kontekstów mikronauczania –...” (Sánchez-Alonso et al. 2006: 302) Potrzebne są dalsze badania • przeanalizować modele i formaty danych (w tym stosowane metadane) różnych rodzajów jednostek treści strukturalnej na poziomie semantyki leksykalnej – uwzględniając także aspekt jednostek o płytkiej i bogatej semantyce; • zbadać, w jaki sposób cały obszar jednostek treści strukturalnej na poziomie semantyki leksykalnej może skorzystać z wielojęzycznego i multimodalnego podejścia do zarządzania terminologią – zważywszy, że coraz częściej wielojęzyczność jest wymagana w przypadku wielu rodzajów mikrotreści; • zbadać możliwość opracowania ogólnego modelu danych dla MLO, obejmującego większość lub wszystkie te jednostki treści strukturalnej na poziomie semantyki leksykalnej – przynajmniej w odniesieniu do podstawowych metadanych niezbędnych do ponownego wykorzystania jako MLO wszystkich lub większości rodzajów jednostek treści strukturalnej na poziomie semantyki leksykalnej. Sánchez-Alonso et al. (2006: 302) are right when stating: “... but for this, studies on learning theories must come before actual ontology engineering”. Terminologija | 2014 | 21 25 REFERENCES Arntz R., Picht H., Schmitz K.-D. 2014: Fachsprache und Fachwortschatz. – Arntz R., Picht H., Schmitz K.-D. Einführung in die Terminologiearbeit, Hildesheim: Georg OlmsVerlag, 11–34. Baldwin T. 1998: ACL/HCSNet Advanced Programme in NLP Lexical Semantics: An Introduction – [viewed 30 January 2014] slide 7. Available from: http://www.pdfe2dg.org/read-360973/#.U4ykomSx9k Barker C., Chris B. 2001: Lexical Semantics. – Encyclopedia of Cognitive Science USA, Macmillan. Available from: http://semarch.linguistics.fas.nyu.edu/barker/Research/barker-lexical.pdf Boiko B. 2004: Defining Data, Information, and Content. – Content Management Bible, 2nd Edition, Indianapolis: Wiley Publishing Company, 3–12. Available from: http://www.metatorial.com/downloads/Boiko_Wp_DefiningDataInformationContent.pdf Browning P., Lowndes M. 2001: Content Management Systems. – JISC TechWatch Report, 2. Available from: http://pozi.dsic.upv.es/spw/viejo/content%20management/tsw_01-02.pdf Dash A. 2002: Introducing the Microcontent Client. Blogged November 13, 2002. Available from: http://dashes.com/anil/2002/11/introducing-microcontent-client.html Dictionary.com (n.d.).Lexical semantics. WordNet® 3.0 [viewed June 01, 2014]. Available from: http://dictionary.reference.com/browse/lexical_semantics Galinski C. 2008: Content Interoperability of multilingual content resources. – Prys D., Williams B. eds. Proceedings of the International Conference on Global Understanding in Multilingual and Multimedia Contexts (GUM3C2008), Bangor: University Bangor, 11–38. Galinski C. 2011: A Sign equals Thousand Words; Consistency of Traffic/Road Signs and Verbal Messages. – Bekiaris E., Wiethoff M., Gaitanidou E. Infra-structure and Safety in a Collaborative World: Road Traffic Safety (1st ed.), Heidelberg, Dordrecht, London, New York: Springer, 263–284. Galinski C., Beckmann H. 2012: Concepts for Enhancing Content Quality and Accessibility: In General and in the Field of eProcurement – Kajan E., Dorloff F.-D., Bedini I. Handbook of Research on E-Business Standards and Protocols: Documents, Data and Advanced Web Technologies, Hershey PA, USA: IGI Global, vol. 1, 84–101. Giraldo B. S., Galinski C. 2014: Typology of structured content in e-Applications – Under a content interoperability perspective. – Budin G. & Lušicky V. Languages for Special Purposes in a Multilingual, Transcultural World. Proceedings of the 19th European Symposium on Languages for Special Purposes. 8–9 July 2013, Vienna: University of Vienna, 405–417. IDABC EIF 2004: European Interoperability Framework for Pan-European eGovernment Services. – European Interoperability Framework for Pan-European eGovernment Services, Belgium: Office for Official Publications of the European Communities. Available from: http://ec.europa.eu/idabc/servlets/Docd552.pdf?id=19529 ISO 1087:2000 Terminology work– Vocabulary – Part 1: Theory and application. Travauxterminologiques – Vocabulaire – Partie 1: Théorieet application ISO 11179 (series). Information technology – Metadata registries (MDR) Job M. A., Ogalo H. S. 2012: Micro Learning As Innovative Process of Knowledge Strategy. – International Journal of Scientific & Technology Research 1(11), 92–96. Available from: http://www.ijstr.org/final-print/dec2012/Micro-Learning-As-Innovative-Process-Of-Knowledge-Strategy.pdf Leene A. 2006: MicroContent is Everywhere!!! Defining MicroContent.MicroLearning. Available from: http://www.sivas.com/microcontent/articles/ML2006/MicroContent.pdf MoU/MG (Management Group of the ITU-ISO-IEC-UN/ECE Memorandum of Understanding concerning eBusiness standardization) 2012: Recommendation on software and content development principles 2010. (MoU/MG/12 N 476 Rev.1) Available from: http://isotc.iso.org/livelink/livelink/fetch/2000/2489/Ittf_Home/MoU-MG/Moumg500.html PC.COM (n.d.).Encyclopedia [viewed: 1. July 2013.] Available from: http://www.pcmag.com/encyclopedia/term/52162/structured-data Sánchez-Alonso S., Sicilia M.-A., García-Barriocanal E., Armas T. 2006: From microcontents to micro-learning objects – which semantics are required? (Semantics for Microlearning), 295–304. Available from: http://www.cc.uah.es/ssalonso/papers/SanchezEtAl_Microlearning06.pdf Wüster E. 1971: Begriffs- und Themaklassifikationen.Unterschiede in ihrem Wesen und ihrer Anwendung [Concept and subject classifications.Differences in their nature and in their application]. – Nachrichten für Dokumentation, n°3 98–104 and n°4 143–150. 26 Blanca Stella Giraldo Perez, Christian Galinski Differences and Similarities of Micro-content and Structured Content (Including Terminologies and Other Language and Content Resources) Zumpe S., Esswein W. 2002: Simplification of Knowledge Discovery using “Structure Classification”. – Gaul W., Ritter G. Classification, Automation, and New Media: Proceedings of the 24th Annual Conference of the Gesellschaft fürKlassifikatione. V., University of Passau, March 15-17, 2000, Dresden, Germany: Springer, 245-252 [viewed 1. June 2013]. Available from: http://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-642-55991-4_26 MIKRO TURINIO IR STRUKTŪRINIO TURINIO (ĮSKAITANT TERMINIJĄ IR KITUS KALBOS BEI TURINIO IŠTEKLIUS) SKIRTUMAI IR PANAŠUMAI Elektroninio turinio tvarkyboje yra sričių, tokių kaip terminologiniai duomenys, bibliotekų informacija, daugelis produktų pagrindinių duomenų rūšių, kuriuose turinio ištekliai – ir dėl standartizavimo pastangų – tampa integruojami ar bent suderinami. Kitose srityse galima pastebėti išsiskyrimo tendencijas, dėl kurių galiausiai išryškėja didžiulis pastangų dubliavimas. Švietimo ir mokymo srityje yra labai daug turinio kūrėjų ir dar daugiau šios srities turinio išteklių, skirtų mokytojams ir mokiniams. Daugelį šių išteklių sudaro leksinės semantikos lygmens struktūrinis turinys, apimantis terminologinius, leksikografinius duomenis ir kitus turinio išteklius. Dabar tokie duomenys laikomi ir mikroturiniu. Ankstesniuose darbuose terminologiniai, leksikografiniai duomenys ir kiti turinio ištekliai buvo laikomi pagrindinėmis leksinės semantikos lygmens struktūrinio turinio rūšimis. Dabar peržiūrimame ISO 1087:2000 standarte terminija apibrėžiama kaip „žymiklių, priklausančių vienai specialiajai kalbai, aibė“. Žymiklis apibrėžiamas kaip „ženklas, kuriuo žymima sąvoka“. Šio termino straipsnio pastaboje rašoma, kad „terminologijos darbe skiriamos trys žymiklių rūšys: terminai, simboliai ir tikriniai vardai“. Šios ir kitos apibrėžtys tiesiogiai ar netiesiogiai apima ir nekalbinius sąvokų ir vardų (įskaitant tikrinius vardus) ženklus, kurie yra svarbūs daugelyje sričių, ypač švietimo srityje. Mikroturinys yra labai naudingas ir reikalingas įvairiems verslo, viešojo administravimo tikslams, taip pat elektroniniam mokymui(si), tačiau jis dar retai tampa sistemiškai išplėtotu mokymosi objektu. Švietimo srities turiniui taikomi metodai turi būti suderinami tam, kad sukurtiems mokymosi objektams taip pat būtų būdingas semantinis suderinamumas. Mikromokymosi ir mikrodidaktikos srities literatūroje aptariami ir mikromokymosi objektai. Šio straipsnio tikslas yra nustatyti, kiek mikromokymosi objekto sąvoka susijusi su mikroturinio sąvoka. Sistemiškai taikant terminologijos metodologiją galima pagerinti įvairiapusišką mikroturinio kaip mikromokymosi objektų naudojimą. Atsirastų daugiau mikroturinio naudojimo galimybių, jį būtų galima suderinti ir su elektroniniu turiniu apskritai, ir panaudoti elektroniniam mokymui(si). Gauta 2014–06–05 Blanca Stella Giraldo Perez Center of Translation Studies, University of Vienna Gymnasiumstrasse 50, 1190 Vienna, Austria E-mail [email protected] Christian Galinski International Information Centre for Terminology (Infoterm) Gymnasiumstrasse 50, 1190 Vienna, Austria E-mail [email protected] Terminologija | 2014 | 21 27