Tarptautinė mokslinė konferencija „Letonika ir kultūrų migracija“

223Te minología | 2015 | 22 In e nacional Con e encia Cien í ica Le onica y mig aciones cul u ales SOLVITA LABANAUSKIENĖ Ins i u o de lenguas Lie u ių 2015 m. asa io 2324 días de la Uni e sidad de Le onia La ians kalbos onika su engė kase inę a gau inę mokslinę kon e enciją Le- (Jānis endzelīns) un kul ū u mig ācija, des inada a la ių kalbininko Janio endzelyno ins i u as 142os ani e sa ios de nacimien o paminė i. P óximas lec u as en la ias, Li uanias, ingles y usas. La no icia de la p ime a día has apie ína pa e ue des inada J. endzelyno 19471950 m. ac i idades e eladas. La ias kalbininkė Sa ma Klia inia (Kļa iņa) (Ryga) con ó sob e odo el mundo conocido bal is um me amus acusaciones igno ando ma xismo šalininko, académico Nikolajaus Ma o suku o noujo lenguaje de ciencia enseñanzas. D u ie ė (D u ie e) (LU La ių kalbos ins i u as) supažindino con 2014 m. Ina decisión del Saeimo de la República de Le onia 1922 m. Cons i ución de la República de Le onia apildy i Į adu ( adinamu P eambule), en el cual išdės y os kons i ucionales e ybės. Onomas ica especialis a Oja as Bušas (Ojā s Bušs) (LU La ių kalbos ins i u as) comen ó algunos de las ciudades le onas (P iekulė, S aicelė, Viliaka) de o igen aiškinimus. Richa das Baluodis (Riha ds Balodis) y ina a Opmanė (inā a Opmane) (LU Ins i u o Ma emá ico y in o má ico) p esen a on conocimien os sob e sus se icios de ecu sos in o má icos del ins i u o o ecidos. P elación sob e sla iškos o igen skolinius y eldinius en lengua la ias skai ė igo is Koškinas (igo s Koškins) (LU Humani a inių mokslų akul e as), en el cual a ención ue asignada onomasiologiniam aspek ui y is o iniams la ių žodynams. Zaiga ike ė (ike e) (Daugpilio uni e sidad) eadé el in o me ema Kono aciones eškinimas kalbo y oje i palab a del bāleliņš [be nelis, dobilėlis S. L komunikacinė e ė.] Es a palab a es olklo inis poe izmas, que medios de habla, u ilizado sa kas iškai, adqui ió menkinamąjny a spal į. Re e a e au o ė p esen ó ejemplos de con menė u palab a, que mues an emocional exp esi idad. 224 Sol i a Labanauskienė | In e nacional Con e encia Cien í ica Más a de el | Le onika i kul ū ų mig acija abajo ue con inuado en dos secciones. En la p ime a sección más a ención ue dedicada a la lexicología y e minología. Sand a Gaigalai ė (Uni e sidad de Vilniaus) en el in o me Lie u ių kalbos p ielinksnis pe i la ių kalbos p ielinksnio pā e d ės eikšmė p esen óė į a dy ų p ielinksnių eikšmes, de de e minado ecopilada ma e ial de abajo. Ani os Ruozės (Roze) (LU La ių kalbos ins i u as) e e a e esumi g a el nomb e de colo g ka kilmė, p ime os casos la ių leksikog a iniuose šal iniuose (nuo XVii a.) ixsuo i, pa ody i daba inės kalbos žodino y a osenos kalboje ypa umai. Sani a Lazdinia (Lazdiņa) (Rėzeknės aukš oji mokykla), e ec uada un socioling is inį y imą, siekė išsiaiškin i kalbinę si uaciją i a oseną La ijos plg. es ijos pa ibyje. Aida Čižikai ė en el in o me Laiko aiška azeologijoje, pasi elkdama Lie u ių azeologijos ocyną, apž elgė, como eiškiamas iempo azeologizmais, o en gene al azeologija ap a iempo aiškai, su ėkmei y humano būčiai laike de ini i di ec aine o pe kel ine o ma. Ma is Bal inis (Mā is Bal iņš) (Vals ybinės kalbos cen as) habló sob e La ijos uni e si e o indėlį 19191944 años de ida. El obje i o P anešėjo e alua , cómo pe sonas ocupadas con la educación uni e si a ia pudie on du an e los p ime os 25 años de exis encia comple amen e asegu a el p oceso educa i o, c ea y mejo a su ilia de sis emas de e minos. P anešėja de Li uania Albina Aukso iū ė (Lie u ių kalbos ins i u as) examinó Te minologijos komisijos da bą desde 1951 m. has a 1971 m. inales, cuando ue įs eig a Te minologijos a yba an e LTSR MA P ezidium. Fue en a izada, que los años de ac i idad de la Comisión de Te minología ue ayuda ul e io exi osa e minología li uana undamen os de manejo, nusis o ėjo y más a de pe du adas y aún desa olladas es a o ma de abajo y me odica. Sol i a Š eke ho a (Ven spilio al a escuela) habló sob e usas y okiečių eisinės kul ū os in luyamo la lengua del de echo penal y e miniją en p ime a XX a. apa ecida pe iódicame la išame Pē e bu gas a īzes (Pe e bu go laik aščiai). Anos Vulanės (Anna Vulāne) (LU Pedagogikos, psihologijos y a e akul e as) el in o me ue des inado a la e minía didak ikos de la lengua la ias. P anešėja en a izó comenzėjusios a inales del XX a. signi ica i os cambios del sis ema educa i o le ón y discu ió medios de enseñanza y publicaciones me odicas suplemen uusius e minos (pun y inė diskusija, ac i as no as, P oppo ca as, bingo, gy a ė y k .), en e los cuales es án y exi osamen e c eados o in e idos, y no ales adecuamos al con enido educa i o. Pasadáneo en la p ime a sección, e e a o Dacė S elė ica-Uošinia (Dace S ele ica-Ošiņa) (LU La ių kalbos ins i u as), se hablaba sob e kalbo y os e miniją como es ilis ikos p iemonę, aplicada poesía. 225Te minología | 2015 | 22 An oje sekción Rena ė Silinia-Pinkė (Renā e Siliņa-Piņķe) (LU La ių kalbos ins i u as) ap a ė leksinius ge manizmus. Ella ambién epasó la es uc u a de la base de da os que se c ea, uen es y le an ó a ias ac ualias p oblemas. y la ep esen an e de la escuela supe io de economía y cul u a Jūlija Gab ano a conside s é bal a usių y la ias lenguas yšius, sus pe spec i a en la ias kalbo y oje. Ella kons a a o, que bal a usių lengua en Le onia es poco signi ica i a y ealizado un anke a imas mos é, que compa ado con XX a. comienzos si uación, jaunoji La ijos ka a menkai bemoka es a lengua. LU La ians Language Ins i u e kalbininkė B igi a Bušmanė (Bušmane) p esen óé sla iškos kilmės kukulių pa adinimus (kliockas y zaci ka así sus a ian es) la ians language a mėse. Viešnia de Polonia Malgoža a Os u ka (Małgo za a Os ówka) (Sla is ikos ins i u us) con ó sob e an kapių už ašus La galijos k aš e (Rėzeknėje y K asla oje), liudijančius esamas cul u as y lenguas. P óximo Li uu os la ians names: g amma ic į o minimas and hei a ian iškumas LR según da os del egis o de población skai ė Dai a Sinke ičiū ė (Vilniaus uni e si e as). Según ella, la República de Li uania con ciudadanía a los le ones p incipalmen e dada unaana ios nomb es, que g ama icamen e į o mi i di e en emen e: unos ienen li ians lengua habi ual galūne, po ejemplo, Oska as, Riman as, o os begalūniai nomb es, po ejemplo, Vacla , Zigu d, a e i insc ibi con la ians lengua ca ac e ís ica galūne -s, po ejemplo, Ai a s, Edga s. Ta pinę padė į ocupa apodos con -is, po ejemplo, A nis, Janis, ca ac e ís icos le iams y de an ys a Li u ias lengua. LU El di ec o del ins i u o de la lengua la ia ilga Jansonė (Jansone) con ó sob e es o, cómo en 1826, a los ag icul o es ob eniendo apellidos, apa eció nedidelé pa a džių seman inė g upelė, cuya base la cons i uyó o a an oponima. Sanda Rapa (LU La ių kalbos ins i u as), hablando sob e deseman izaciju la ių oponimijoje, mini delinę y isišką deseman izaciju i anseman izaciju. Viešnia de Rėzeknės supe io escuela Regionalalis ikos mokslo ins i u o skai ė p anešimą, ski ą daugiakul ū io and daugiakalbio La ijos mies o Daugpilio kalbiniam XiXXXi a. aizdui ( i. e. in o macióni sob e ciudad y habi an es, acon ecimien os y p ocesos di e sosi o ę, así como lingbinę si uaciju, ci izens language skills, así como cie as localidades cul u al his o iiju y social y económica si uaciju) discu i . Bea isė Reidzanė (Bea ise Reidzāne) de LU Li e a ū as, olklo o y ins i u o de a e p esen óė un es udio, al que elegida la ep esen ación de lobo y lokio en liaudies cain, eniendo en cuen a que es o son populia ūs pe sonajes en odas las cogniniškos eu opos lenguas. An ąją día de la con e encia comenzó ie a Fybiga (Fībiga) (Rygos klasikinė gimnazija). Ella ap a é medicina lengua y su desa olloá En La An igua G ecia. según ella, ex os sob e medicina se pueden conside a del mundo an igua 226 Sol i a Labanauskienė | In e nacional Con e encia Cien í ica ex os | Le onika i kul ū ų mig acija cien í icos (si los compa amos, digamos, con poe inías o epiniais ex os). P ecisamen e en ellas ap i anama concep os, las cuales más a de se con i ió mode na medicina e minos base. Temá sob e e minía médica ęsė Palmi a Zemle ičiū ė (Ins i u o de la lengua li u ių). Ella ab iózó el p ime pe iodico Li u iško de medicina, apa ece žiusį sólo XX a. p ime decen imio. Pasakėjos, e is a Medicina y na u aleza ašiusių Li u ias médicos en uziazmo y pasiš en imas, cuidadoansis su p o esional lengua pu eumu y lie u iškumu, gy osios kalbos como p incipal de e minologías uen e iškėlimas núdienos medicina e minologías empleados pod ían se bonjus y siek inas ejemplo. B oniaus Maskuliūno (Šiaulių uni e si e as) en el in o me se abo da el uso de balsių diak i inių ženklų en uno de los mayo es XVi a. lie u iškų leidinių 1600 m. apa ejiuso en la llamada Jokūbo Mo kūno Pos ilėje. Es o polkų e o ma o Mikalojaus Rėjaus compokslų aducción al idioma li uanos. Reziumuodamas cien í ico hacía una conclusión, que odos los abo dajados esc i os de J. Mo kūno Pos ilėje se u ilizan bas an e nenuoseklamen e y espo adiamen e. J. Mo kūnas p incipalmen e leido lenkiškas lib os, y lie u išką eikiausiai edi o sólo aquí discu ido, aigi es o puede se una de la Pos ilės esc i u a nenuoseklumo azones. P óximo sob e oné ica (La ias y Li u ias mono ongų klasi ikacija) skai ė Ju gi a Ja osla ienė (Lie u ių kalbos ins i u as) y Ju is G igo je as (G igo je s) (LU La ių kalbos ins i u as). Jų žodžiais a iendo, se discu en di e sos au o esų suge i acús icos pa áme os, los cuales u ilizados dis inguidiesiems acús icos ca ac e es de ini , compa ando sus a osenos uni e salidad no sólo Li u ians y la ių, pe o y o os idiomas de oces clasi ica . inesė ind ičanė (inese ind ičāne) y Joli a U bana ičienė (Lie u ių kalbos ins i u as) habla on sob e exploss amųjų p iebalsių spek inę cha ak e is iką. Es e es udio, según ellos, es no a o iško, po que se compa an los da os de análisis espec al de las exploss amų p iebalsių la ias y li uanas, u ilizando la misma, an e io men e aco dada, me odiką. Popie ina pa e de la con e encia comenzó Ma is (Mā is) Kūlis (LU Ins i u o de Filoso ías y sociología). Él p esen ó i alianos ilóso o, e ó ico Giamba is o Vico idėjas, señaliancias a la in luencia del lenguaje a sociedad, ci ilización, Es ado. ie a elsbe ga (Uni e sidad La ijos) Sand a Kalninia (Kalniņa) (Ven spilio aka inė idu inė mokykla) y Lau a Ri enbe ga (Ryga) ap a ė šiuolaikinę są okų kalbinė aplinka i aplinkos kalba in e p e aciju. And is Hi šas (Hi šs) (LU Ins i u o de Filoso ías y sociología) s a s ė, ką eiškė kalba Te ba os pe sonalis ų me a izikoje. Maijas B ėdės (B ēde) (LU Humani a inių mokslų akul e as) la p esen ación ue des inada a los elemen os del lenguaje, 227Te minology | 2015 | 22 nusakan iems no ik umą, spėjimą (pa y,ପରି, egis, manau). isanalizada ma e ial de di e sos p og amas discog á icos, la p esen ado a cons a a a, que es o es insepa able pa e pokalbių, e elando no sólo la hablado a duda, sino y p on amen e la įp o į. Después de la pausa del ca é en los in o mes ue on examina las cues iones de lexicog a ía y li e a u a. San a Je anė (Jē āne) (LU La ių kalbos ins i u as) in e ėjosi has a šiol menos in es iginė ais aspec os de la es uc u a palab aynų. Re e a e esumenadas no sólo adicionales mak oi mik os ak u as, sino y mencion megas uc u a (angl. megas uc u e), hipe s uc u a (angl. hype s uc u e), es uc u a de acceso (angl. access s uc u es), es uc u a di eccionamien o (angl. add essing s uc u es), es uc u a de disposición de in o mación (angl. da a dis ibu ion s uc u e) y k . Mykolo Miežinio Lie u iszkai-la iszkai-lenkiszkai- usiszko ódyno lie u iškus y la iškus sinoniminius bei a ian inius nomb es de plan as habló Sol i a Labanauskienė (Lie u ių kalbos ins i u as). Ella e eló que encon a Li u ichas nomb es de plan as papli ę an o aukš aičių, an o žemaičių a mėse, ad, ma y , nomb es de plan as M. Miežinis inko de gy osios kalbos, abajando en di e sas Li uania y Le onia localo ėse. As ake ičienė (Lie u ių kalbos ins i u as) g ildeno li e a u a de gén ų i kū inių ūšių pa adinimus 19181940 m. abajos de ciencia de li e a u a lie u ių. Ty ėja ap a ė a puka iu (nep iklausomas Lie u os laikmečiu) lie u iškai išleis ose li e a u a eo ías, lie u ių li e a ū os is o ijos, uni e so inės i užsienio li e a ū os is o ijos lib osos a o os una ozodžius li e a u a gén ų i kū inių ūšių pa adinimus. Caducalesis in o me de la con e encia de Reginas K ašy ės (Šiaulių uni e si e as) ue dedicado a la esc i o a la ias Anos Saksės (Anna Sakse) lib o Pasakos apie gėles lie u iškai e sión. Ella señaló a ención a los co espondimenis y peculia idades de la lengua, aduciendo la ians li e a u enes cuen os a Li u ias lengua. LU La ias idioma ins i u o di ec o aé i. Jansonė sob e J. endzelyną habló como sob e cien í icoa, que cuidase ciencia lengua, su sis ema. Toque deseinó y a cada pa icipan e de la con e encia. Es a con e encia p esen a una ecopilación de esis publicados en in e ne . Recibió 2015-08-14 Sol i a Labanauskienė Ins i u o de lenguas Lie u ių P. Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius e. poš a [email p o ec ed]