Comprehension and use of the literary terms “pastišs” (“pastiche”) and “parodija” (“parody”) in Latvian literary studies

4 0 Ani a Hel iga Ve s ehen und Ve wendung de li e a ischen Beg i e Sigi a Igna je a (pas iche) and pa odija (pa ody) in La ian li e a y s udies pas išs Ve s ehen und Ve wendung de li e a ischen Beg i e pas išs (pas iche) und pa odija (pa odie) in de le ischen Li e a u wissenscha Ani A Hel igA Liepāja Uni e si y Ku zeme Ins i u e o Humani ies Sigi A ignA je A Liepāja Uni e si y Ku zeme Ins i u e o Humani ies KEYWORDS: pas išs, pa odija, li e a ische Beg i e, le ische Te minologie Ein üh ungsbeg i e können sich wie jede lexikalische Einhei in eine Sp ache ände n. Bei de E o schung de En s ehung und En wicklung de Te minologie de le ischen Li e a u wissenscha wi d besonde es Augenme k au die Beg i e geleg , die e schiedene seman ische und unk ionelle Ve ände ungen e ah en haben. In diesem A ikel we den zwei solche Beg i e […] pas išs und pa odija […] un e such . Die Beg i e pas išs und pa odija sind in de le ischen Li e a u wissenscha nich neu, abe ih e E klä ungen sind zweideu ig, und meh e e seman ische Nuancen en wickeln sich wei e hin. das in Ve bindung mi de In e p e a ion de Beg i e in e wand en Be eichen und e schiedenen Kul u en, ih e gegensei igen Wechselwi kung und Wi kung geschieh . Es gib eine Ansich , dass Pas iš auch eine Pa odie is , wodu ch die Beg i e e einhei lich we den. Eine solche Sich weise is eingesch änk und e möglich kein olls ändiges seman isch unk ionales Ve s ändnis de Beg i e und bie e dahe keine angemessene und p äzise Ve wendung. Ziel des A ikels is es, die wich igs en Me kmale des Ve s ändnisses und de Ve wendung de Beg i e pas išs und pa odija nach de Ch onologie de En wicklung de le ischen Li e a u wissenscha au zudecken, die spezi ischen Me kmale de Beg i e he o zuheben und die Ve ände ungen au zuzeichnen. um einen b ei e en Um ang de Ve wendung de Beg i e zu un e suchen, we den die Beispiele aus allgemeinen Sp achwö e büche n, Li e a u au dem Gebie de Li e a u wissenscha en, Leh büche n und Zei sch i en zusammen mi den Beispielen aus Beg i swö e büche n angegeben. 1Te minologija | 2017 | 24 De A ikel bes eh aus zwei Haup eilen. De e s e Teil besch eib das Aussehen und die Fo m des Beg i s Pas iš, gib die E klä ung und De ini ion des Beg i s und e gleich die seman ische In e p e a ion des Beg i s in den e wand en Be eichen und Kon ak sp achen, en hüll die Me kmale de T ans e minologisie ung. De zwei e Teil be ass sich mi de Analyse on E klä ungen des Wo es/Te ms pa odija in e schiedenen lexikog aphischen (einschließlich e minog aphischen) Quellen und en hüll die Aspek e de De e minologisie ung des Wo es. Die lexikog aphischen Quellen zweie a e used o compa ison, because seman ic changes o he wo ds (includ- Kon ak sp achen (Englisch und Russisch) we den on einem iel b ei e en sp achlichen Raum als eine Sp ache beein luss . De Beg i pas išs wi d in de le ischen Musikwissenscha iel häu ige e wende als in de le ischen Li e a u wissenscha . das Wo is anscheinend als musikalische Beg i in die le ische Sp ache einge üh wo den. Das Wo pas išs inde sich in wenigen le ischen Wö e büche n. Die Bedeu ung wi d gewöhnlich als "Nachahmung on S il, Rep oduk ion" e klä . Es soll e e wähn we den, dass das Wo (und dahe de Beg i ) nich allgemein bekann is . In den le ischen Massenmedien wi d die F age "Was is Pas iche?" o on den In ellek uellen ges ell . 1.1. Die Adap ion des Leihwo es in Le isch das le ische Wo pas išs […]pas iche[…] is aus dem anzösischen Pas iche en lehn , das selbs ein Leihwo is […] aus dem i alienischen pas iccio […]misch , gemisch […]. Es gib keine Einigung übe die ich ige le ische Fo m des Wo es: de Beg i wu de in e schiedenen Fo men e wende , sowohl im männlichen (pas išs) als auch im weiblichen (pas iša), als deklinie ba und indeclinie ba (pas icio, pas ičo, pas ičio) Wo : Pas ičio i sa e ējums no jau ag āk uz aks ām a ijām, ku ām agad piemē o ci u eks u. (Sp oģis 1921: 14); [..] lieliskas i Klieņa dzeju p as i šas. (G īns 1956a: 5); [..] Wa um so ein Pa S iš s wä e no wendig. (Sa ma 1983: 24); [..] cik šinī ska ē i nopie nu eikumu, cik ša la ānisku ekspe imen u [..] un pas ic io da bu? (Dambe gs 1986: 3); Pas icho S ila imi a ionen, A da ung. (Ausekle u. c. 1997: 421) Dahe we den alle diese e schiedenen Fo men des Leihwo s […] pas išs, pas iša, pas ičo, pas icio, pas ičio […] im Le ischen e wende , um denselben Beg i zu bezeichnen. De Beg i pas iš wu de e s mals in den le ischen Zei sch i en in de e s en Häl e des 20. Jah hunde s e wähn , und wi müssen zugeben, dass de Beg i nu in de Musik mi de Bedeu ung "Imi a ion, Va ia ion, Kons uk ion des zu o Bekann en" 2 Ani a Hel iga Ve s ehen und Ve wendung de li e a ischen Beg i e Sigi a Igna je a (pas iche) and pa odija (pa ody) in La ian li e a y s udies pas išs o dem Zwei en Wel k ieg und in den Ve ö en lichungen de le ischen Emig an en. Obwohl die e schiedenen g amma ikalischen Fo men des Beg i s soga im zei genössischen Le ischen zu inden sind, is die dominie ende Fo m deklinie ba , männlich pas iš, die als die no ma i e Fo m e kann we den kann. 1.2 Die E läu e ung und De ini ion des Beg i s, de du ch den Beg i Pas iš bezeichne wi d, gib es nu wenige Quellen au Le isch, die eine De ini ion des Pas iš lie e n. Die wich igs en Elemen e de E klä ung sind […] S ilnachahmung, S ilisie ung, Rep oduk ion. e wende wu de. die gleiche E klä ung wi d in de enommie en lexikog aphischen Ve ö en lichung La iešu kon e sācijas ā dnīca gegeben. Zum Beispiel: [..] lūzums Gluka apziņā no icis Londonā, ku am eiz aps ellējuši uz aks ī ienu pas iči o. [..] P iekš šī p as ičio Gluks izmeklējis aisni ās ie as no iņa ope ām, ku as publikai is ai āk pa ika. (Sp oģis 1921:14); “1738. [Gada] 25. Feb ua [Hendelis] dod pi muz edumā ope u Alesand o Se e o, kas gan aks ī a kā pa s ičo, as i , izman ojo ā ijas un gabalus no iņa ci ām ope ām. (Rollāns 1935: 39); Pas ičo (i . pas iccio ‘pas ē e): 1) Ope n, ku u mūzika sas ādī a no dažādu komponis u ag ākiem da biem, pielāgojo os jaunam lib e am; auch solche Ope as, kas adušās kā kolek ī a da ba ezul ā s; 2) Komposi ionen, pie denen dalību ņēmuši ai āki komponis i, se išķi a ia ionen. (LKV 1937[…]1938, 31106) In de li e a ischen Theo ie wu de de Beg i seh allmählich und scheinba wide s ebend einge üh . In de sowje ischen Zei is de Beg i as nich meh in Geb auch, dahe is e nich in de bedeu ends en lexikog aphischen Ve ö en lichung de sowje ischen Zei La iešu padomju enciklopēdija (LPE 1981 1988), in zahl eichen We ken übe Poesie on Vi old Valeinis (z. B. Valeinis 1961; Valeinis 1978; Valeinis 1982), ode in den Leh büche n (z. B. Bībe s e al. 1983; G ase 1988; Ausekle e al. 1990). Das Wo wi d nich im Haup wö e buch de le ischen Sp ache La iešu li e ā ās alodas ā dnīca (LLVV 19721996) ode in den Wö e büche n ausländische Wö e , die in de sowje ischen Zei e ö en lich wu den (z. B. SV 1951; SV 1969; SV 1978), e wähn . In de jüngs en Pe iode de En wicklung de Te minologie (nach 1990, c . Bal iņš 2006: 72), die E klä ung de Bedeu ung (allgemeine und e minokas saskaņā a pos mode nis u uzska u ļauj 3Te minologija | 2017 | 24 logisch) on pas išs in de le ischen Lexikog aphie wi d imme noch g öß en eils igno ie . (MLVV-e) ode in den Ve ö en lichungen on he e m is no men ioned in he la es dic iona y o he La ian language musikalischen, kul u ellen und li e a ischen Beg i en, in denen es en hal en sein soll e, beispielsweise in Mūzikas e minu ā denī e (To gāns 2010), Mākslas un kul u al ā dnīca (Alde sons 2011), Vā dnīca mode nisma un pos mode nisma li e a ū as lasī ājiem (Skalbe ga 2011). In den zweisp achigen Wö e büche n kann auch die Ve meidung des Wo es pas išs beobach e we den […] de Beg i wi d olls ändig ode eilweise du ch s ilizācija […]s ylisa ion[…] e se z , z. B. im englisch-le nischen und le isch-englischen Wö e buch wi d de Beg i im le isch-englischen Teil nich e wähn , im englisch-le nischen Teil wi d pas iche als pas ičo (in de Musik) und s ilizācija (in de Li e a u ) übe se z (ALLAV 2003: 314). Es soll e e wähn we den, dass die e Nach Janīna Ku sī e minological meaning o he wo d s ilizācija is simila bu no iden ical. bedeu e S ilizācija, die cha ak e is ischs en Me kmale eines Au o s, eine li e a ischen Bewegung, eine Epoche in einen Tex eine ande en Bewegung, eine ande en Epoche, eines ande en Au o s zu dopie en und zu in eg ie en (Ku sī e 2002: 389). Ohne in die De ails de S ylisie ung einzu e en, kann es ges ell we den, dass die mode ne In e p e a ion die S ylisie ung eng mi de E klä ung des Beg i s in Ve bindung b ing , de sowohl on den Wö e n pas iš als auch on pa odija bezeichne wi d. Das mode ne Ve s ändnis de lexikalischen und e minologischen Bedeu ung des Wo es pas išs basie au e schiedenen E klä ungen in e schiedenen Quellen. Fü den Ve gleich wu den ie Quellen e wende : Lielā eniklopēdiskā ā dnīca (LEV 2003), die zu den enzyklopädischen Wö e büche n allgemeine Bedeu ung gehö ; ein e minologisches Wö e buch de Poesie Dzejas ā dnīca on J. Ku sī e (Ku sī e 2002); ein Li e a u leh buch ü die Sekunda schule (Lukaše ičs, Micke iča, Sokolo a 2007) and a o eign wo ds dic iona y Ilus ē ā s eš- ā du ā dnīca (ISV 2005), which should explain he loan wo d’s gene al meaning. Pas ičo Kuns we k, bei dem bewuss a da inā s ci a laikme a ai kuns linieka s ils. (LEV 2003: 781); “Pas išs ( . pas iche) jeb pas ičo – e mins pos s uk u ālisma poē ikā, adies no i . pas iccio, kas apzīmē s ilizāciju, dažādu ope u agmen u salikumu ienā popū ijā. Lie o s gal enokā di ās nozīmēs: 1) pa odijas ai pašpa odijas eids, cīnī ies p e sas ingušo alodu, alodas un poē iskajām klišejām; 2) sch i liche A , kas b ī i ope ē a isdažādāko s ilu, i zienu, s ā ojumu elemen iem, salieko os kopā kā iznāk. (Ku sī e 2002: 299); 4 Ani a Hel iga Ve s ehen und Ve wendung de li e a ischen Beg i e pas išs Pas išs Sigi a Igna je a (pas iche) and pa odija (pa ody) in La ian li e a y s udies pa odijas eids, kas ie e se ī gan ekspe imen ālu o mu, gan pašpa odēšanu. [..] T adicionālā pa odija pos mode nisma inne halb nich meh exis ie , jo i anulē as au o i ā es, ku u s a s ājies pas išs, kas ak iski i pa odija pa pa odiju. Tādējādi apzinā i iek jauk i un ap ieno i dažādu māksliniecisko s ilu elemen i un li e a u u as žan i, izman o i dažādi leksiskie slāņi un a šķi īgas sociālās pozi ionen. (Lukaše ičs, Micke iča, Sokolo a 2007: 109); […]Pas ičo [i . pas iccio […]pas ē e[…]] […] glezna, kāda ie ē ojama umje linieka da ba a da inājums.[…] (ISV 2005: 552) die e s e E klä ung be on das P inzip de o sä zlichen Nachahmung, die zwei e de inie die Pas iche als eine A Selbs pa odie in Bezug au die Äs he ik de Pos mode ne. Die d i e E klä ung in e p e ie den Beg i als Pa odie au eine Pa odie, in de die sp achlichen, s ilis ischen und Gen e-Elemen e absich lich gemisch we den. Die ie e E klä ung is eingesch änk , da sie ausschließlich mi de Male ei in Ve bindung geb ach wi d. 1.3. Die E klä ungen des Beg i s in englischen und ussischen Quellen Die En wicklung de Te minologie und de Lexikog aphie wi d unbes ei ba on den wich igs en Kon ak sp achen beein luss , dahe is es nü zlich, sich die englischen und ussischen e minog aphischen Quellen anzusehen. Beme kenswe is , dass in le ischen Quellen die E klä ung on Pas icismus in de Regel nich das Bewe ungselemen dieses s ilis ischen Phänomens en häl , obwohl aus dem Kon ex he o geh , dass de Beg i en wede mi neu alen ode nega i en Konno a ionen e wende wi d. Im Gegen eil, englische Quellen be onen, dass Pas iche mi eine bes imm en Hal ung gegenübe dem Quell ex ode dem Hypo ex p oduzie we den kann - en wede mi eine neu alen, posi i en ode nega i en Hal ung. Zum Ve gleich we den zwei englische Quellen mi um assenden E klä ungen des Beg i s zi ie : […]Pas iche [pas- eesh] Ein li e a isches We k, das aus Elemen en bes eh , die en wede on e schiedenen ande en Sch i s elle n ode on einem bes imm en ühe en Au o en lehn wu den. De Beg i kann in einem ab älligen Sinne e wende we den, um au einen Mangel an O iginali ä hinzuweisen, ode neu ale , um sich au We ke zu beziehen, die eine o sä zliche und spiele isch nachahmende Hommage an ande e Sch i s elle beinhal en. Pas iche un e scheide sich on de Pa odie da in, dass sie die Nachahmung als eine Fo m de Schmeichelei s a des Spo s e wende , und on Plagia in seinem Mangel an äuschende Absich . [..] de häu ige Rückg i au Pas iche wu de als cha ak e is isches Me kmal de Pos mode ne zi ie . […] (Baldick 2008: 249) Die Kommission s ell es , dass die Beihil e im Rahmen de Beihil e egelung nich als beihil e ähig angesehen we den kann. Pas iche, ob es au einen Teil eines We kes ode au das Ganze angewende wi d, implizie , dass es sich haup sächlich aus Sä zen, Mo i en, Bilde n, Episoden usw. zusammense z , die meh ode wenige un e ände aus dem We k ande e Au o en en lehn wu den. De Beg i wi d häu ig in 5Te minologija | 2017 | 24 ein un ei es ode uno igines We k, das sich wie ein Mosaik a loosely de oga o y way o desc ibe he kind o helpless bo owing ha makes aus Zi a en lies . Genaue gesag ha es zwei Haup bedeu ungen [..]. Es gib eine A Pas iche, die e such , in eine ex eme en und zugängliche en Fo m die A und Weise de g oßen Sch i nachzubilden, ans a Zweideu igkei en in ih en e s. I ends o elimina e ensions, o p oduce a mo e highly colou ed and pol- ished e ec , picking ou and ei e a ing a ou i e s ylis ic manne isms, and welding hem in o a new whole which has a supe icial cohe ence and o de . unlike plagia ism, pas iche o his kind is no in ended o decei e: i is li e a- u e ankly inspi ed by li e a u e [..]. he second main use o pas iche is no e e en ial and app ecia i e, bu dis espec ul and some imes de la iona y. In- Quellen auszugleichen, die sie he o heb . Es kann nich absolu on PA odY un e schieden we den, abe wäh end de Pa odis nu in e mi ie end au das O iginal hinweisen muss, e zeug de Au o de Pas iche es leißig neu und e inde o ein Medley aus geliehenen S ilen [..]. Viele de spezialisie en Ve wendungen on Pas iche e inne n an dieses li e a ische Spiel: es kann einem We k einen enzyklopädischen Um ang geben, einschließlich alle o he igen S ile (Joyce's Ulysses); Es wi d on Sch i s elle n e wende , die ih i onisches Ge ühl e anschaulichen wollen, dass Sp ache zu ihnen aus zwei e Hand und s ilisie komm (Geo ge He be 's […]Jo dan I[…]). Und eine allgemeine A mosphä e de Pas iche wi d on ielen Sch i s elle n gescha en, die sich aus e schiedenen G ünden weige n, einen eigenen S il zu en wickeln [..]. F ed ic Jameson a gumen ie , dass die Pa odie im Pos mode nismus du ch die Pas iche e se z wu de, wo alle kul u ellen S ile de Ve gangenhei ü Kannibalisa ion und Aneignung o en sind: Pas iche is , wie die Pa odie, die Nachahmung eines eigen ümlichen ode einziga igen, idiosynk a ischen S ils, das T agen eine sp achlichen Maske, die Rede in eine o en Sp ache. Abe es is eine neu ale P axis solche Nachahmung, ohne i gendwelche de hin e g ündigen Mo i e de Pa odie, ohne den sa i ischen Impuls, ohne Lachen. (Childs, Fowle 2006: 167[…]168) diese E klä ungen be onen die Ve wand scha on Pas iche zu Pa odie und de Äs he ik de Pos mode nismus, zu o sä zlichen Nachahmung ande e li e a ische We ke, zum li e a ischen und linguis ischen Spiel. Im allgemeinen Sp achlexikon (nich in de Te minologie des Feldes) ode im b ei e en Sinne is das Haup me kmal de Pas iche die Nachahmung eines bes imm en We kes, Au o s ode Zei aums: […]pas iche […] ein küns le isches We k in einem S il, de das eines ande en We kes, Küns le s ode Zei aums nachahm .[…] (COED 2002, S. 1043) Die Kommission wi d die Kommission au de G undlage de o liegenden Ve o dnung beau agen, […]pas iche […] 1. Bild ode musikalische Komposi ion, die aus e schiedenen Quellen he ges ell ode nachgeahm wi d. 2. ein li e a isches ode ande es Kuns we k, das im S il eines bekann en Sch i s elle s, Küns le s usw. komponie wu de. (OID 2000: 598) Die Ve bindung on Pas iche mi Pa odie und Selbs pa odie sowie mi de Pos mode ni ä wi d in den De ini ionen on Pas iche in den ussischen Quellen noch s ä ke be on : 4 Ani a Hel iga Ve s ehen und Ve wendung de li e a ischen Beg i e Sigi a Igna je a (pas iche) and pa odija (pa ody) in La ian li e a y s udies pas išs […]Пастиш […] это (от итал. Pas icco Ope , mi Kos ülen aus Kuschen ande e опер; попурри) замена пародии классического модернизма в постмодер- низме. Пастиш отличается от пародии тем, что теперь пародировать нече- го, нет того серьезного объекта, который мог бы быть подвергнут осмея- нию. Как писала О. М. Фрейденберг, пародироваться может только то, что “живо и свято”. В эпоху постмодернизма ничто не живо и уж тем бо- Lee nich heilig. (Tex oLogia-e) “Пастиш это термин постмодернизма, редуцированная форма пародии. На первых этапах осмысления художественной практики постмодернизма трактовалась его теоретиками либо как специфическая форма пародии, ли- weil es eine Samopa oidie is . (LCT-e) Pas ichcho ( on I alien. Pas iccio, Buchw. Pas e , übe noßige Bedeu ung ‘смесь’) – или многих авторов; иногда такое сочетание преследует цель создать новое произведение. Близка к П. современная литературная ком- позиция – монтаж из многих произведений одного или нескольких авто- ров по тематическому признаку. Однако в П. заложен и сатирический смысл, содержится элемент пародирования; поэтому П. часто связано с Pa odie. (CLT-e) Folglich is de Beg i Pas iche im zei genössischen Sinne in den englischen und ussischen lexikog aphischen Quellen eng mi de Pos mode nismus-Äs he ik e bunden, abe in de le ischen Sp ache is ein solches Ve s ändnis noch nich wei e b ei e . In de le ischen Li e a u wissenscha wu de noch keine Fo schung übe die Ve wendung on Pas iche e ö en lich , wäh end in de li auischen Li e a u die Fo schung on Lau a Auksu y ė Pas išas lie u ių li e a ū oje: žaidimas klasikų kaukėmis (pas iche in li auische Li e a u ) e ügba is analysis o wide ange o examples and he iden i ica ion o he cha ac- (siehe Auksu y ė-e). Eine de aillie e E o schung de e is ischen Me kmale wü de um assende In o ma ionen zu Besch eibung des Inhal s des Beg i s und zu Vo schlag eine adäqua en De ini ion de lexikalischen und e minologischen Bedeu ungen des Wo es pas išs lie e n. Bishe wu de es in den le ischen Li e a u wissenscha en nich du chge üh . 1.4 Die Ve wendung des Beg i s pas išs in den ühe en Phasen de En wicklung de le ischen Te minologie Wie oben e wähn , wi d de Beg i in de sowje ischen Zei seh sel en e wende , wäh end e in den Zei sch i en de le ischen Emig an en e gleichsweise häu ig e wende wi d, um die Nachahmung on S il ode Sp ache, die Rep oduk ion on S il ode Sp ache zu bezeichnen. Manchmal wi d de Beg i mi eine E klä ung e wende . 4Te minologija | 2017 | 24 dass wede die Lese noch die Li e a u k i ike sich de Bedeu ung des Beg i s olls ändig bewuss sind: Mūsu o iģinālp oza na ne pilnu sim gadu eca, i izza ojusi ā audze, bez lielākām adīcijām ku ai sacens ies, piem., a Džēmsu Džoisu, ku š sa a depa isa Ulisa sa aks ka u ai ci ād a da anglische Sch i s elle laikme a s ilā (pa s iš ā). (G īns 1955: 8); Tā ad omāna au o am [Jānim Sa mam] nu pa e am gadās pā cens ies senlaicīgās iz eiksmes pa s iš ā. (Pļa kalns 1967: 11); Visg ū āk bekommen, um Sp achen o mu, ko sauc pa p as i šu (a da inā a aloda). [..] In de Ve gangenhei wa es seh schwie ig zu bekommen, ka, lai o panāk u, i jāpazīs pi ms kāda laikme a saimnieciskā, ga īgā, polī iskā dzī e līdz pēdējam sīkumam. Be kā ā aisni alodā slēpjas laikme a dziļākā jēga, ad diese Schwie igkei en, kas p asa gadus, i jāuzņemas. Na ü lich, lasī ājam, so i nu ecmodīga aloda, un pa daudzi k i iķi nezina, wa um āds p as išs wä e nö ig. (Sa ma 1983: 24) am häu igs en wi d de Beg i in den A ikeln e wende und e läu e , die in den la einischen Emig an en-Zei sch i en Laiks und Aus ālijas La ie is in den 1950e Jah en om in S ockholm lebenden le ischen Li e a u k i ike Jānis G īns e ö en lich wu den. (1890–1966): Jānis Sa ma i āds pa s iš a jeb imi ē as alodas meis a s, ka o a āda uns na . Diese Vekmodi ä is iscau sein omānā [Negan nieks] i iz u ē a. Redzams, ka iņš a ēlojamo laikme u pazīs kā sa u kaba u. (G īns 1957b: 3); Mazāk šai omānā [Anšla a Eglīša Līga u mednieki] iede as iesp aus ās dzejas un humo is ischen B ie en a da inā ā s ilā (pas išā). (G īns 1957a: 3); A zīmējams, ka daž eiz aks nieki a aduši pa ajadzīgu imi ē s ešu s ilu, pie kam liela loma i a ī leksikai (līdzi a ī sin aksei). Das is Rūd. Blaumanis kādā humo is isku dzejoļu ciklā smalki i imi ējis ai āku dzejnieku s ilu. Aleksand a G īna […]K us nešu gai as[…] i sa aks ī as, a da ino ch oniku s ilu līdz a leksiku. Ja, das is s ilus. A da inā u, nis Sa ma āpa pa ādījis labas spējas (Vī u aloda) a da ino 19. g. s. dažu imi ē u s ilu sauc pa pa s iš u (keine anzösische Pas iche). (G īns 1956b: 8) Wie in den obigen Beispielen zu sehen is , be on J. G īns, dass Pas iche eine besonde s ausgewähl e, nachahm e Sp ache ode S il is , die absich lich so gemach wu de, dass sie einen Au o ode eine Zei nachahm . nu gelegen lich soll es einen komischen E ek e zeugen. gelegen lich, beispielsweise im Buch Laikme u ā dī āji on Kons an īns audi e, wi d eine Wo g uppe pas išais s ils […]pas iche-ähnliche S il[…] e wende , um sich au die Si ua ion zu beziehen, in de das Thema, die Handlung, die E ah ungen nich die 8 Ani a Hel iga Ve s ehen und Ve wendung de li e a ischen Beg i e pas išs Sigi a Igna je a (pas iche) and pa odija (pa ody) in La ian li e a y s udies wich igs en Bes and eile eines li e a ischen We kes, s a dessen Pla z zu bewuss em S ylisie ung, Kombina ionen und s ilis ischen Ve eine ungen: P us s i in ellek uelles anzösisches isdī ainākais komposi ums: seine pas iša is s ils, seine inešu smalkums, seine kombināciju sublimācija, seine apzin s ilizācija als ga nische, die iela, ema ika, a ziņa, pi dzī ožas sa u zaudēma nīgā nozīmi [..]. (Raudi e 1974: 61) De Beg i Pas iš wi d in de jüngs en Phase de En wicklung de le ischen Te minologie (sei 1990) imme belieb e . Es wi d in den Sch i en übe die Li e a u de 1920e - und 1930e -Jah e e wende und bezieh sich au eine zei gemäße Sp achwahl, beispielsweise im A ikel übe die li e a ische Schöp ung on Aleksand s G īns on Ing īda Ki šen āle: Pos mode nismus und wi d in de le ischen Sp ache du ch die Übe se zungen on Fo schungs ex en (z. B. Boiko “[Aleksand s G īns] k āja ma e iālu dažam ēlākam li e ā am sace ējumam, ko aks īja p a s i šā, a da ino seno laiku alodu.” (Ki šen āle 1994: 66) mos ly he e m e e s o he heo e ical aspec s o he aes he ics o 1989), die Ve ö en lichungen on La ian kā pa odija, a es ija un pas ičo einge üh . [..] Rep ezen āciju bagā ina gan klišejas, gan plaģiā ismi [..], pa odija un li e a y heo is s (e.g. Be elis 2001) and explo a ions o pos mode nism in hea e (e.g. Gulbe 2004): “Hib idizācija, ai a ī mu ējoša žan u ep odukcija, ku ie ilps a ī ādas o mas, pa s ič o, pops un kičs. (Boiko 1989: 4) Ideja nogājusi pilnu ap i es loku: no eks iem, kas o ien ē i uz isaugs pie ainākajiem in elek uāļiem, līdz i iālajai li e a ū ai, be no ās a pakaļ nopie najā li e a ū ā, kas nu nekau ējas iem pašiem augs pie aiņiem piedā ā ipa isam nesen pa banālām un se i lie as cienošiem aks niekiem pa ne uzska āmām. (Be elis 2001: 146); Gal eno sak ālo a oņa ēmu iālo žan u pa odijas? pas išus? in e sijas? ā du sako , nopie ni uz e šās nomāc pe i ē ā ēma pa ap obežo o au u, kas isinā a pa odijas un pas ičo o mā. (Gulbe 2004: 170) De zei sind meh e e E klä ungen des Beg i s in den le ischen Zei sch i en, de äglichen Kommunika ion und dem elek onischen Um eld zu inden, die das zei genössische Ve s ändnis und die Ve wendung des Beg i s o enba en, die eine enge Ve wand scha de Beg i e pas iša und pa odija beinhal en. Das e s e Beispiel is ein Zi a aus einem Au sa z on Riha ds Rubīns smiekli, no Homē a līdz pas išam ("Lachen on Home zu Pas iche") (siehe Rubīns 2008-e), 5Te minologie | 2017 | 24 ConLuSIonS das le ische Sp achma e ial (Wö e büche , heo e ische Li e a u , Leh büche , Zei sch i en usw.) weis ein zweideu iges und manchmal ungenaues Ve s ändnis de e minologischen Bedeu ung de Wö e pas išs und pa odija au , was e schiedene In e p e a ionen e möglich . um ein g ündliche es Ve s ändnis zu gewäh leis en, is es wich ig, das lexikalische Ma e ial in den ein luss eichs en Kon ak sp achen zu s udie en. In den englischen und ussischen Quellen sind die De ini ionen on Pa odie und Pas iche im Allgemeinen um assende als in den le ischen Quellen und weisen häu ig au die Beziehungen zwischen Hypo ex und Hype ex , e wand en Gen es und die T ennung (ode zumindes den Ve such, beide Beg i e zu ennen) hin. Dennoch können selbs diese De ini ionen wide sp üchlich sein, und e schiedene Theo e ike haben un e schiedliche Meinungen übe die Bedeu ung de Beg i e und ih e Da s ellung. Wei e e Un e suchungen zu Ve wendung des Beg i s pa odija und insbesonde e de Ve wendung des Beg i s pas išs im Le ischen sind no wendig, um ih e Bedeu ung sowohl in de Te minologie als auch im geb äuchlichen Geb auch genaue zu de inie en und in den lexikog aphischen Quellen zu besch eiben. um un e schiedliche In e p e a ionen des Beg i s pas išs in de le ischen Te minologie zu e meiden, is es no wendig, eine g ündliche und ie g ei ende De ini ion zu o mulie en, die die Schluss olge ungen de le ischen und ausländischen Lexikog aphie und Li e a u wissenscha en be ücksich ig . Nich sdes o o z is zu beach en, dass sowohl in ausländischen Quellen als auch in le ischen Ve ö en lichungen die De ini ionen de Beg i e wide sp üchlich und übe lappend sind und dass beide Beg i e gemeinsame Me kmale au weisen und nich olls ändig oneinande ge enn we den können. In Anbe ach de Ta sache, dass es kein zei genössisches Wö e buch li e a ische Beg i e in Le isch gib (ein solches Wö e buch wä e une lässlich), is es wich ig, um assende De ini ionen de Beg i e auszua bei en, die in ih em Ve s ändnis Ve ände ungen un e zogen wu den, einschließlich de Beg i e pas išs und pa odija. Die De ini ionen diese beiden Beg i e soll en die olgenden Aspek e um assen: das Vo handensein on Komik (Humo , I onie, Sa i e); Bezug zum Un e ex ; S ilisie ungsg ad; Blü ezei /Ve bindung zu eine äs he ischen Bewegung. Wede Pas iche noch Pa odie können nach ih e Da s ellung in de Li e a u alle Epochen und alle Kul u en de inie we den, abe eine eingehende Fo schung e möglich es, sich de e minologischen P äzision zu nähe n. Na ü lich haben sich die Da s ellungen on Pas iche und Pa odie in de Li e a u e ände und anschließend die 6 Ani a Hel iga Ve s ehen und Ve wendung de li e a ischen Beg i e Sigi a Igna je a (pas iche) and pa odija (pa ody) in La ian li e a y s udies pas išs Ve s ändnis de Beg i e ha sich e ände . Diese Ve ände ungen bes ä igen die Tendenzen und Regelmäßigkei en de En wicklung de Li e a u wissenscha lichen Te minologie und de Te minologie im Allgemeinen. RE EREncES anD SOuRcES Alde sons J. 2011: Mākslas un kul ū as ā dnīca a in e ne a a slēg ā diem, Rīga: Z aigzne ABC. ALLAV 2003: Angļu-la iešu, la iešu-angļu ā dīca. Sakā . Dz. Kalniņa, Rīga: A o s. Auksu y ė-e – Auksu y ė L. Pas išas lie u ių li e a ū oje: žaidimas klasikų kaukėmis [accessed 14.10.2016.]. h p://e alpykla.li uanis ikadb.l / edo a/objec s/LT-LDB-0001:J.04~2009~1367168516585/da as eams/ DS.002.0.01.ARTIC/con en Ausekle u. c. 1990: Li e a u 12. Klassei. Mācību-Buch. D. Ausekle, U. Auseklis, I. Auziņš u. c., Rīga: Das is Z aigzne. Ausekle u. c. 1997: Li e a u 12. Klassei. Expe imen elle Leh büche . D. Ausekle, I. Auziņš, M. Balode u. c., Rīga: Z aigzne ABC. Das is Bald Chick. 2008: das Ox o d-Wö e buch de li e a ischen Beg i e. d i e Ausgabe, Ox o d: Ox o d Uni e si y P ess. Bal iņš M. 2006: Le ische Te minologie En wicklung: Man ojums, P obleme und Pe spek i en. Le onikas e s e Kong ess. Valodniecības aks i, Rīga: La ijas Zinā ņu akadēmija, 72.79. Be elis G. 2001: Neēd šo ābolu. Tas i mākslas da bs: pos mode nisms un la iešu li e a ū a, Rīga: A ēna. Bē ziņš L. 1925: Ne ācu Opics. E is ein Sch i s elle . Li e a u as ēs u e monog a ijās, N . 4, Rīga: Vidusskolu Skolo āju koope a ī a izde niecība. Li e a u geschich e in Monog a ien, N . 4, Rīga: Vidusskolu Skolo āju koope a ī a izde niecība. Bībe s G. u. c. 1983: Li e a u heo ie. Palīglis idusskolu 9.11. Das is ein Klassenschüle . G. Bībe s, I. F eiden elds, M. Gaile u. c. Ausgaben, Rīga: Zinā ne. Boiko J. 1989: Hasans, Aiabs. Ich bin ein Wissenscha le . Pos mode nismus und Plu alismus. Ko as bedeu e : Pos mode nismen? Das is Tulk. Ju is Boiko, Rīga: Ap u enās mākslas aģen ū a. Ju is Boiko, Rīga: Ap u enās mākslas aģen ū a. Ju is Boiko, Rīga: Ap u enās mākslas aģen ū a. Ju is Boiko, Rīga: Ap u enās mākslas aģen ū a. Childs P., Fowle R. 2006: das Rou ledge-Wö e buch li e a ische Beg i e, London, New Yo k: Rou ledge. Cīņa 1969: Vēlēšanu pa odija Po ugālē. Die Pa odie des Po ugals. Cīņa 201, 28.08., 3. Cīņa 1971: Tiesas pa odija Kī es ā. (Tiesas pa odija Kī es ā) is ein Film aus dem Jah 1971. Cīņa 135, 11.06., 3. COED 2002: Das ku ze Ox o dische Englische Wö e buch. Das is Ed. Das is Judy Pea sall. zehn e Ausgabe, übe a bei e , Ox o d: Ox o d Uni e si y P ess. Dambe gs E. 1986: Pa mūsu jaunās audzes mākslu. (Pa unse e Jaunās audzes kuns lu.) La ija Ame ikā 13, 29. Mä z, 3. D a nieks J. 1886: S ešu ā du g āma a, Jelga a: [b. i.]. G ase H. 1988: Ie ads Li e a u heo ie. Palīglis 4.8. Das is Klassei. 2. labo ais izd., Rīga: Z aigzne. G āpis A. 2001: Li e a ū eo ija idusskolai, Rīga: Z aigzne ABC. E wu de in den le z en Jah en on de Li e a u eo ik de Uni e si ä Riga un e s ü z . G īns J. 1955: Īsas pā domas pa agadnes omanu: ci au u omana endences. (Isas übe domas pa agadnes omanu: ci au u omana endences.) Aus ālijas La ie is 280, 9. 8. Ap il, in de Nähe on G īns J. 1956a: In e essan s, auch ē īgs omāns [Pa Ģi a Salnā omānu Uguns a o i]. Laiks 18, 3. Mä z, 5. G īns J. 1956b: Lasīsim apzinīgāk! Aus ālijas La ie is 342, 30. 8. Juni. G īns J. 1957a: Anšla s Eglī is un iņa da bi: apce e pa la iešu imdas aženāko p ozis u. Laiks 34, 27. 5. Ap il. Ich bin seh oh, dass Sie das so gemach haben. G īns J. 1957b: Vē īgs s ilizē s omāns [Pa Jāņa Sa mas omānu Negan nieks]. Laiks 64, 10. Augus , 3. Gulbe M. 2004: Klasikas da bu ekons ukcija la iešu eā ī. (Klasikas A bei , Rekons uk ion des la exischen Thea e ) Pos mode nismen in de Thea e - und D ama ik. Das is Sas . Sil ija, wie geh 's di ? Radzobe, Rīga: Juma a. Hu cheon L. 2000: Eine Theo ie de Pa odie: Die Leh en de Kuns o men des zwanzigs en Jah hunde s, u bana und Chicago: Uni e si y o Illinois P ess. ISV 2005: Ve anschaulich das s eš ā du Wo haus. Das is Sas . Ind a Ande sone, Ilze Če ņe ska, In a Kalniņa u. c., Rīga: Das is A o s. ĪLTV 1957: Īsā li e a u ū zinā nisko e min ā dnīca. Au o en L. Timo eje s und N. Veng o s. Das is Tulk. J. Osmanis, Rīga: Die s aa liche Ve ö en lichung on Le land. Ki šen āle J. 1994: Aleksand s G īns. E is ein Sch i s elle . La iešu aks nieku po e i: 20. un 30. gadu aks nieki. A b. o . Die Vik o en Hausmanis, Riga: A a a. Das is das Haus. Kul u ologie-e Kul u ologie. Die Pos mode nismus. Te mini [Zugang am 11.07.2016]. h ps: p ezi. h ps: p ezi. h ps: p ezi. h ps: p ezi. com86hkam8 ois /kul u ologija-pos mode nisms- e mini/Ku sī e J. 2002: Dzejas ā dnīca, Rīga: Zinā ne. 5Te minologie | 2017 | 24 KV III […] Gesp ächsbuch. Die Kommission ü die La iešu Bied ības Zinību. 4 sējumos, Jelga a: G. Landsbe gs, 1906-1921. E wa Mi glied des Eu opäischen Pa lamen s. III Sēj. Ich bin ein A z . LEV 2003: Lielā eniklopēdiskā ā dnīca. (Die englische Enzyklopädie de Bibel) A b. o . Anna Pa lo ska, Rīga: Juma a. (Anna Pa lo ska, Rīga: Juma a) is eine ussische Sch i s elle in und Sch i s elle in. Lībkneh s V. 1908: Poli isku un ispā īgu s eš ā du g āma a, [B. .]: Apiņu Jāņa apgādībā. LKV 1937[…]1938: La iešu kon e sācijas ā dnīca, XVI sēj. (Lakwienische Gesp ächsbuch, XVI sēj.) Gal . o . A. Š ābe, Rīga: A. Gulbis. LLV 1972[…]1996: La iešu li e ā ās alodas ā dnīca, 8 sējumos. A b. o . L. Ceplī is, M. S eng ē ica, Rīga: Das is Zinā ne. 1981 LPE[…]1988: La iešu padomju eniklopēdija. (Lie wischen Ra de Enzyklopädie) 10 sējumos, Rīga: Gal enā encyclopēdiju Redak ion. Lukaše ičs V., Micke iča S., Sokolo a I. 2007: Ak uelle Li e a u heo ien und F agen. Li e a u de Hochschule. Me odisks līdzeklis skolo ājam, Rīga: LVAVA. LVV 2006: La iešu alodas ā dnīca. (La isches Sp achwo haus) Ro is o . Dainu ī e Guļe ska, I ēna Rozenš auha, Do isa Šnē, Rīga: A o s. MLVV-e […] Mūsdienu la iešu alodas ā dnīca. MLVV-e […] Mūsdienu la iešu alodas ā dnīca. Ro . Ich bin Zuicena. LU La iešu alodas ins i ū s (Le ischsp achige Ins i u ionen) h p: www. www. www. www. www. www. www. www. www. Tezau s.l /ml / OID 2000: Ox o d Illus a ed Dic iona y=Illus ē ā angļu alodas ā dnīca, Rīga: Z aigzne ABC. Es handel sich um ein englisches Wö e buch. Pļa kalns G. 1967: Eseja pa omanu [Pa Jāņa Sa mas omānu “Sālemas ķēniņš”]. – Aus ālijas La ie is 868, 10. Feb ua , 11. Pos mode nismus ABC Pos mode nismus aBC [Au u am 11.07.2016]. www.spidolas elpa.na od. u/abc.doc. Raudi e K. 1974: Laikme u ā dī āji: pā domas pa mūsdienu aģiku, B uklina: G āma u D augs. Rollāns R. 1935: Hendeļa po ä ie . [Tulk. na no ādī s.] […] Mūzikas Apska s 2, 39. Rubīns R. 2008-e: Smiekli, no Homē a līdz pas išam. (Smiekli, no Homē a līdz pas išam) (Rubins R. 2008-e: Smiekli, no Homē a līdz pas išam) is ein deu sche Sch i s elle und Sch i s elle . Kul ū as Pulss, 18. 2008 [Zugang am 11.07.2016]. www.liepajniekiem.l /zinaskul u ide/kul u as-pulss/smiekli-no-home a-lidz-pas isam-15785 Sa ma J. 1983: Mana leb e. La a is Lapa 31, 24. Skalbe ga A. 2011: Vā dnīca mode nisma un pos mode nisma li e a u lasī ājam. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , 3. Li e a u , Daļa, Rīga: RaKa. Sp oģis J. 1921: Ope . Illus ie in Zei sch i en 8, 14. 1934: S eš ā du Wo s ä e. Das is Saka . Das is Ed. Ozoliņš. Ich bin Ozoliņš. Ro is o . J. Endzelīns, Rīga: A. Gulbis. 1951: S eš ā du-Wö e haus. Kein ussische Val. Das is Tulk. A. Feldhūns, A. Gū manis, E. S ende s, Rīga: Le land Die S aa s e wal ung. 1969: S eš ā du Wo s ä e. Kein ussische Val. Das is Tulk. S. Cepu niece, A. Gū manis, G. Luks iņš, V. S adzdiņa, R. Vīlipa. Zusä zlich. A. Feldhūns, Rīga: Liesma. 1978: S eš ā du-Wö e haus. Kein ussische Val. Das is Tulk. S. Cepu niece, A. Gū manis, G. Luks iņš, V. S adzdiņa, R. Vīlipa. Zusä zlich. A. Feldhūns und A. Gū manis. Izlabo s un zusä zlich. 2. izd., Rīga: Liesma. 1999: S eš ā du-Wö e haus. J. Baldunčika o ., Rīga: Juma a. 2008: S eš ā du Wö e haus. Das is Sas . I. Ande sone u. c., Rīga: A o s. To gāns J. 2010: Mūzikas e minu ā denī e, Rīga: Zinā ne. Valdemā s K. 1872: K ie u-la iešu- ācu ā dnice, Moskau: Minis e ium ü Volksbildung. Valeinis V. 1961: Die Poe ik. Daiļda ba elemen i, Rīga: Die s aa liche Ve ö en lichung on Le land. Valeinis V. 1978: Ie ads li e a ū as zinā nē: mācību g āma a la iešu alodas un li e a ū as speciali ā ēs, Rīga: Das is Z aigzne. Valeinis V. 1982: Li e a ū as eo ija, Rīga: Z aigzne. LCT-e […] Li e a u liche Wö e buch de Te mine [Zugang 08.08.2016.]. www.li dic. u/ca ego y/p h p CЛT-e […] Li e a u wissenscha liche Beg i e. Red. Sos . : L. I. Timo eye , S. V. Tu ae , Moskau: Просвещение, 1974 [Zug i 08.08.2016.]. h p://li ena. u/li e a u o edeniei em/ 00/s00/e000036 index.sh ml Tex oLogia-e […] Tex oLogia. u [Zug i 08.08.2016]. h p: www. ex ologia. u/slo a i/li e a u o edcheskie e miny/pas ish/?q= 458&n=363 Li ERATÜROS ERminų PASTIŠS (PaS iŠaS) iR PARODIJA (PaRODiJa) Su OKimaS iR aR OSEna ių Li ERATÜROLOGIJOJE S aipsnio Ziel is die la en ie e G undlage de akzen uie en Sp achen-Te minen pas išs i a ojimo pa odija su okimo i b i inius b užus, basie end au de la einischen Li e a u -Raidosch onologie (lyginan su i ų li e a ū ija), spezi isch diese e minus b užus bei ih en ab ikan ischen Ve ände ungen. 5 Ani a Hel iga Comp ehension and use o he li e a y e ms pas išs Užsienio au o ių Sigi a Igna je a (pas iche) and pa odija (pa ody) in La ian li e a y s udies šal iniai (b i ų i usų) pa eikia pa odijos i pas išo apib ėž is, ku ios apsk i ai sind pla esnės nei la iškuose šal iniuose, dažnai nu odomos sąsajos a p hipo eks o i hipe eks o, yšiai su susij žan ais bei akcen u ski abiejų e minumai. T o zdem, soga diese De ini ys gali p ieš a au i iena ki ai: į ai ūs eo e ikai laikosi ski ingų nuomonių apie e minų eikšmes i ih en ep ezen a imą. Bū ina a lik i olesnius y imus, ski us pa odija e mino a osenai i ypač pas išs e mino a osenai la ių kalboje, kad bū ų galima iksliau apib ėž i jų eikšmes iek e minologijos, iek kasdienio a ojimo s i yse bei apibūdin i jas leksikog a iniuose šal iniuose. Sie e meiden un e schiedliche Te mine pas išs in e p e a ionen la ische Te minologie, ina su o muluo i apmąs y ą apib ėž į. Tiek užsienio, iek La ijos publikacijose pa ei- būkiamos e minų pas išs i pa odija apib ėž ys p ieš a auja iena ki ai, ka ais be eik su ampa, nes u i bend ų b uožų i negali bū i isiškai a ski i. In de le ischen Li e a u wissenscha gib es Po äikis, de mode ne Fo mulie ungen und die De ini ion de minimalen Beg i e en häl . Diese De ini ys soll en solche Aspek e apim i: Komiškumą (humo ą, i oniją, sa y ą); Beziehung zu Hypo heks u; S ilizie ung des G ades; die Zei des Kles ens, die Assozia ion des Es e ismus. Nei pas išas, nei pa odija negali bū i apib ėžiami au de G undlage ih e Rep äsen a ion in de Li e a u isais laiko a piais i isose kul u e. Jų aiška li e a ū oje pasikei ė, i dėl šios p iežas ies ans o ma osi i pa s są okų sup a imas. Jų aiška li e a ū oje pasikei ė, i dėl šios p iežas ies ans o ma osi i pa s są okų sup a imas. Gau a 2017-06-05 Ani a Hel iga Liepāja Uni e si y Ku zeme Ins i u e o Humani ies Kū mājas p ospek s 13303, LV-3401 Liepāja, Le land E-Mail: [E-Mail geschü z ] Sigi a Igna je a Liepāja Uni e si y Ku zeme Ins i u e o Humani ies Kū mājas p ospek s 13303, LV-3401 Liepāja, Le land E-Mail on sigi a.igna je [email p o ec ed]