Christian Galinski at 80: A Pillar of Terminology Studies and Global Communication

Klaus-Dirk Schmitz224 Christian Galinski w wieku 80 lat: Filar Studies and Global Communication terminologii doi.org/10.35321/term31-11 Christian Galinski w wieku 80 lat: filar badań terminologicznych i globalny Komunikacja Christianowi Galinskiemu – 80: filar terminologii i komunikacji światowej KLAUS-DIRK SCHMITZ TH Köln (Wyższa Szkoła Zawodowa) WPROWADZENIE Dziedzina terminologii ma kluczowe znaczenie dla skutecznej komunikacji między dyscyplinami, językami i granicami. Zasady badań terminologicznych mają na celu zapewnienie spójnego i precyzyjnego stosowania terminów oraz definicji, ułatwiając wzajemne zrozumienie w zglobalizowanym świecie. W sercu tej dyscypliny stoi Christian Galinski, którego praca na przestrzeni ostatnich kilku dziesięcioleci znacząco wpłynęła na rozwój i upowszechnianie badań terminologicznych, normalizacji oraz współpracy. Gdy Galinski obchodzi swoje 80. urodziny, warto zastanowić się nad jego ogromnym wkładem w tę dziedzinę, który pozostawił niezatarty ślad zarówno w sferze akademickiej, jak i praktycznej. CHRISTIAN GALINSKI: KRÓTKA BIOGRAFIA Urodzony w 1944 roku Christian Galinski dorastał w powojennej Europie, gdzie potrzeba jasnej i precyzyjnej komunikacji była ważniejsza niż kiedykolwiek, gdy kontynent przygotowywał się do odbudowy w wielojęzycznym, technicznym środowisku. Swoją drogę akademicką rozpoczął na Uniwersytecie w Bonn (Niemcy), gdzie studiował język japoński, chiński i komunikację. Po kilku latach spędzonych w Japonii rozpoczął w Wiedniu swoją pierwszą działalność gospodarczą jako tłumacz języka japońskiego. To doświadczenie oraz jego rozległe przygotowanie w zakresie językoznawstwa, nauk o komunikacji i informatologii stworzyły solidne podstawy jego przyszłej pracy w dziedzinie terminologii. 225Terminologija | 2024 | 31 Pod koniec lat 70. Galinski zaangażował się w działalność Infoterm, Międzynarodowego Centrum Informacji Terminologicznej z siedzibą w Wiedniu. Infoterm został założony w 1971 roku pod auspicjami UNESCO, w następstwie wieloletnich starań Eugena Wüstera, austriackiego językoznawcy-przemysłowca. Misją Infoterm było pełnienie funkcji centrum informacji i dokumentacji wspierającego międzynarodową współpracę w dziedzinie terminologii. W 1986 roku Christian Galinski został mianowany dyrektorem Infoterm — stanowisko to zajmuje do dziś. Od tego czasu Infoterm przekształcił się w międzynarodowe centrum informacji i dokumentacji terminologicznej, utworzył ogromną bibliotekę z bogatym zbiorem publikacji związanych z terminologią oraz opublikował kilka bibliografii, takich jak BiblioTerm (BIT) i StandardTerm (STT). Pod koniec lat 80. Christian Galinski odegrał kluczową rolę w utworzeniu TermNet — opartej na członkostwie organizacji zawodowej zrzeszającej uniwersytety i inne organizacje zawodowe z całego świata w celu promowania szkoleń, wymiany informacji oraz zapewniania certyfikacji zawodowej. Jako wieloletni sekretarz wykonawczy TermNet jego wysiłki na rzecz organizowania warsztatów i seminariów szkoleniowych w całej Europie Wschodniej i poza nią nie tylko przyniosły korzyści tej profesji, lecz także przyczyniły się do globalnego porozumienia i jednoczenia. WKŁAD GALINSKIEGO W DZIEDZINĘ TERMINOLOGII Wpływ Christiana Galinskiego na rozwój badań terminologicznych, normalizację terminologii i współpracę terminologiczną jest wieloaspektowy. Jego praca odegrała kluczową rolę zarówno w rozwijaniu ram teoretycznych, jak i zastosowań praktycznych. Galinski był jedną z kluczowych postaci w opracowywaniu międzynarodowych norm dotyczących terminologii. Przez dziesięciolecia był sekretarzem i kierownikiem komitetu ISO/TC37 „Language and Terminology” oraz siłą napędową wielu norm TC37. Christian Galinski nadal aktywnie działa w kilku podkomitetach i grupach roboczych, obecnie przy nowym elemencie prac dotyczącym jednostek mikrotreści opartych na pojęciach. Oprócz zaangażowania w Infoterm i TermNet Christian Galinski ułatwił również utworzenie International Institute for Terminology Research (Internationales Institut für Terminologieforschung – IITF) i aktywnie wspierał powstanie innych właściwych stowarzyszeń, takich jak Klaus-Dirk Schmitz226 Christian Galinski w wieku 80 lat: filar terminologii Studies and Global Communication Niemieckie Stowarzyszenie Terminologiczne (Deutscher Terminologie-Tag DTT) oraz Europejskie Stowarzyszenie Terminologiczne (EAFT). Na uwagę zasługują dwa główne osiągnięcia: –Pod koniec lat 80. zwrócono uwagę na związek między terminologią a inżynierią wiedzy. W 1986 roku w Trewirze założono Stowarzyszenie Terminologii i Transferu Wiedzy (Gesellschaft für Terminologie und Wissenstransfer, GTW), przy ogromnym wsparciu Infoterm (Christian Galinski i Gerhard Budin). Pierwsza konferencja na temat terminologii i inżynierii wiedzy (TKE), która odbyła się w 1987 roku w Trewirze, przyciągnęła kilkuset ekspertów z różnych pokrewnych dziedzin, takich jak terminologia, organizacja wiedzy, klasyfikacja i informatyka. W kolejnych latach konferencje TKE odbywały się co trzy lata w Trewirze (1990), Kolonii (1993), Wiedniu (1996) i Innsbrucku (1999). Po kolejnych wydarzeniach w Nancy, Dublinie i Madrycie TKE i GTW przeniesiono w 2005 roku do Kopenhagi, gdzie GTW rozwiązano w 2022 roku. Christian Galinski i Klaus-Dirk Schmitz w biurze Infoterm na Uniwersytecie Wiedeńskim (2012) 227Terminologia | 2024 | 31 Christian Galinski studiujący program Letniej Szkoły Terminologicznej 2017 w Kolonii –Podczas 3. Międzynarodowego Kongresu Terminologii i Inżynierii Wiedzy – TKE’93 w Kolonii Galinski zwołał ekspertów w dziedzinie terminologii w celu ustanowienia wysokiego szczebla inicjatywy terminologicznej w języku niemieckim. W 1994 roku podczas spotkania inauguracyjnego na terenie Niemieckiej Komisji UNESCO w Bonn ustanowiono Radę Terminologii Języka Niemieckiego (Rat für Deutschsprachige Terminologie, RaDT). RaDT, będąca inicjatywą niemieckiej, austriackiej i szwajcarskiej komisji UNESCO, jest grupą ekspertów (około 25 członków) zrzeszającą niemieckojęzyczne organizacje i stowarzyszenia, agencje rządowe, a także przedstawicieli środowisk biznesowych i edukacyjnych, które zajmują się kwestiami terminologicznymi, zastosowaniami terminologii i programami nauczania.Такаса? –Podczas 3. Międzynarodowego Kongresu Terminologii i Inżynierii Wiedzy – TKE’93 w Kolonii Galinski zwołał ekspertów w dziedzinie terminologii w celu ustanowienia wysokiego szczebla inicjatywy terminologicznej w języku niemieckim. W 1994 roku podczas spotkania inauguracyjnego na terenie Niemieckiej Komisji UNESCO w Bonn ustanowiono Radę Terminologii Języka Niemieckiego (Rat für Deutschsprachige Terminologie, RaDT). RaDT, będąca inicjatywą niemieckiej, austriackiej i szwajcarskiej komisji UNESCO, jest grupą ekspertów (około 25 członków) zrzeszającą niemieckojęzyczne organizacje i stowarzyszenia, agencje rządowe, a także przedstawicieli środowisk biznesowych i edukacyjnych, które zajmują się kwestiami terminologicznymi, zastosowaniami terminologii i programami nauczania. Celem grupy jest reprezentowanie wszystkich organizacji zajmujących się terminologią we wszystkich regionach niemieckojęzycznych, w tym w Luksemburgu, Tyrolu Południowym i Belgii. Jej cele obejmują zwiększanie świadomości znaczenia terminologii w krajach niemieckojęzycznych, promowanie współpracy i kooperacji w dziedzinie terminologii, koordynowanie i wspieranie działań terminologicznych oraz tworzenie, upowszechnianie i pomoc we wdrażaniu wytycznych dotyczących polityki i strategii terminologicznej. Od 1994 roku RaDT spotyka się dwa razy w roku w różnych miejscach na obszarach niemieckojęzycznych w celu wymiany informacji i przygotowywania publikacji, a Christian Galinski pozostaje aktywnym członkiem od samego początku aż do dziś. Klaus-Dirk Schmitz228 Christian Galinski w wieku 80 lat: filar terminologii Galinski od Studies and Global Communication dawna stoi na czele działań na rzecz integracji technologii z zarządzaniem terminologią. Był orędownikiem wykorzystywania narzędzi cyfrowych do tworzenia, przechowywania i rozpowszechniania baz danych terminologicznych, ułatwiając dostęp do wiedzy specjalistycznej. Pamiętam jego „mantrę” z lat 90., że wkrótce każdy będzie miał kieszonkową bazę wiedzy (Taschenwissensbank), w której będzie można sprawdzić wszystko, w tym terminologię wielojęzyczną; dziś, dzięki smartfonom, powszechnemu dostępowi do internetu, Google, tłumaczeniu maszynowemu i technologiom AI, widzimy, że wizja Galinskiego stała się rzeczywistością. Christian Galinski był również jednym z pierwszych ekspertów w dziedzinie terminologii, którzy mówili o interoperacyjności między różnymi rodzajami zasobów wiedzy, a także o wielomodalnym, nie tylko wielojęzycznym, dostępie do treści. Kiedy Christian Galinski obchodzi swoje 80. urodziny, nie sposób przecenić znaczenia jego wkładu w badania nad terminologią, współpracę terminologiczną, normalizację terminologiczną i komunikację globalną. Jego praca stworzyła podstawy znacznej części tego, co we współczesnym, wzajemnie połączonym świecie uważamy za oczywiste. Od opracowywania norm międzynarodowych, przez promowanie wielojęzyczności, po integrację technologii z terminologią — dziedzictwo Galinskiego to historia niezachwianego zaangażowania w doskonalenie komunikacji we wszystkich dziedzinach ludzkiej działalności. W przyszłości dziedzina terminologii niewątpliwie będzie się nadal rozwijać, lecz będzie to czynić na fundamencie, który Christian Galinski zbudował z tak wielką starannością. Dorobek jego życia stanowi inspirację dla wszystkich, którzy dążą do poprawy wzajemnego rozumienia w naszym coraz bardziej złożonym świecie, a jego wpływ będzie odczuwalny przez kolejne pokolenia. Otrzymano 2024-08-13 Klaus-Dirk Schmitz TH Köln (Uniwersytet Nauk Stosowanych) ul. Claudiusstr. 1 50678 Kolonia E-mail: [email protected]