scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

Jonas Jablonskis apie Jono Šliūpo knygą „Lietuviszkiejie rasztai ir rasztininkai“

Giedrė Čepaitienė

Full text

G. Čepaitienė. Jonas Jablonskis sobre Jono Šliūpo libroą Lietuviszkiejie Rasztai y Rasztininkai 37 GIEDRĖ ČEPAITIENĖ Šiaulių universitetas JONAS JaBLOnSKiS sobre JOnO ŠLiŪpO KnYG LIETUVISKIEJ RASZTAI IRASZTININKAI ESMINIAI VOZŽIAI: recenzija, Jonas Jablonskis, Jonas Šliūpas, literatura, período, periodica. Dentro de los trabajos de Jono Jablonskio comúnmente juega se ve la lengua bendrinesa formavimosi, su normminimo punto de vista. Otra su actividad menkai estudiinėta, generalmente contentinamasi sólo de su mencionėjimu: J. Jablonskis publicinkas, traductor, pedagogas. Las reseñas publicadas del hablante suelen también mencionarse sólo como ciertos criterios de normativa del idioma reflejantes trabajos1. En este artículo se analizan dos trabajos de J. Jablonskio, en los que se habla de Jono Šliūpo libroą Lietuviszkiejie Rasztai y Rasztininkai2. Knygą, 1890 m. isleistą tilžėje, financió Baltimorės Lietuvos mylėtojų draugija. es la primera historia de escritiones lituanas, en la que se resumen Lituviški escritos desde 1547 m. hasta XiX a. finales; en el título se indica que el libro la preparó Lietuvos mylėtojas. J. Jablonskis esta libro la analizó en dos publicaciones: 1894 m. Varpo publicado en el número uno del número Criticos y bibliografías sección en mencionada libro recenzijoje3 (V 1: 1894 11 10) y 1893 m. Varpo publicado en el undécimo número en el artículo S. Vida y escritos de Daukanto (V 1893 11: 165168). Jono Jablonski los comentarios sobre Jono Šliūpo libroą Lietuviszkiejie Rasztai y Rasztininkai importantes en varios aspectos. Estos escritos primeras J. Jablonskio recensiones, hasta tol este género de escritos él nerašė. por lo tanto las revela y cierto 1 Viena otras observaciones sobre J. Jablonskio publicistiką esama arnoldo piročkino en el libro Prie bendrinės kalbos ištakų (1977: 8085). 2 así se escribe el título del libro. 3 J. Jablonskio recenzijoje este libro įvardijama así: Lietuviškieji Raštai y Raštininkai. Rašliaviška peržvalga preparta Lituania Mylėtojo. tilžėje, 1890, 234. 38 KaLBOS KuLtŪRa | 85 J. Jablonskio, en ese momento trabajbusio Mintaujos gimnasio maestro, bręstančio kalbininko disposiciones. también es importante que esta primera reseña, destinada a obra de historia de la literatura lituanas, en ellas se muestra, cómo publicación fue evaluada amžininkų. por lo que conviene aclarar, qué criterios se guían el revisor, qué él considera positivas cosas, qué critica. Además, reseñas revela y ciertos ciertos rasgos de personalidad del propio revisor. El objetivo de este artículo mostrar, qué criterios entonces guiaba a J. Jablonskis, recensuando Jono Šliūpo libro a Lietuviszkiejie Rasztai y Rasztininkai, qué requisitos él kėlė autores de lietuviškų knygų. Recenzia analítico género rašinys, transmitiendo recenzía autorus relación con recenzojamo obra, su evaluación. Būdingistas rasgos de la reseña generalmente se consideran su criticismo, estimulando al lectorito a pensar (Bitinienė 2007: 95; Marcinkevičienė 2008: 152). aunque se asignan reseñas científicas y publicistinas, sin embargo esa diferencia se refleja efectivamente kalbinė raiška, porque buena existan solo la reseña, en la cual revelan tales aspectos de la actividad evaluada, que solo pueden reconocerla un competente especialista en la determinada materia (Bitinienė 2007: 95). Ya se ha mencionado, que el libro Lietuviszkiejie Rasztai i Rasztininkai fue edleista Lituano amėtojo slapyvardžiu, pero J. Jablonskiui autoriaus asmenybė era conocida. En la mayor parte del texto no se menciona apellidos del autor, sólo dice que él yra conocido nuestro emigrant, asistienés en americana (V 1894 1: 10). Recenzijoje J. Jablonskis supažindía al lector con estructura del libro, esgriskina sus positivamidades y deficiencias. El revisor señala que en libro XViXVIII a. raštija tratada brevemente (p. 123), y XiX a. publicaciones dedicada espacio casi 10 veces más (p. 23222). Él señala que en el capítulo del libro sobre XViXViiii a. raštiją autorius, como y podía esperarse, no colmo todas medegos sobre nuestros escritos4 (V 1894 1: 10). Junto se esta disproporción J. Jablonskis justifica, nes en este-entrepsai to trabajo apenas se llenaría a un hombre, especialmente a asistido lejos de su país (V 1894 1: 10). Sin embargo a este capítulo destinado un grave recetoštas: sus conocimientos nėkiek no vinculan con nuestra nación historia (V 1894 1: 10). XiX a. raštija recenzijoje discutida más detalladamente. J. Jablonskio teigim, aquí autor […]habla sobre 35 yvairios valor escritores, empezándo desde D. poškos y kunigo a. Strazdelio y completigdams viviimais M. Jankaus y kng. a. 4 Visur citación del originalalo. G. Čepaitienė. Jonas Jablonski sobre Jono Šliūpo libroą Lietuviszkiejie Rasztai i Rasztininkai 39 bos (V 1894 1: 10). en esencia esta parte en la reseña se valora positivamente. J. Jablonskis escribo: Quien quisiera arčiaus familiarizarse con nuestra XiX siglo raštenybe, para ello necesariamente requeridos será conocimientos, recopilados en descripto libro. (V 1894 1: 10). Al mismo tiempo este capítulo recibe y reproches. Kalbininkas criticootinos consideraba estos rasožos de la publicación: 1) el autor mucho donde sólo repasacoa lo que afirmó uno o otro raštiya lituanos nusipresentado persona, pero esto presenta sin ninguna evaluación, por lo que le lectoror queda neciški la verdadera descripción de las obras; 2) sobre algunos autores se presenta información objetiva o tendenciosa; 3) de Lituania raštijoje esama importantes temas, que libro autor al fueron conocidos, pero este los nutylėjęs. Burnors recensualizado leidnis lietuvių literatūros apžvalga, sin embargo J. Jablonskis lo valora no como literatas, sino como kalbininkas. Él indica que le lectoratoju no es claro, como valorarini Mikalojaus akelaičio o kunigo Mykolo Miežinio obras. de verdad J. Šliūpo en libro sin ningún comentarios presentadas naivias M. akelaičio palabras de etimologías, tad lectitojar las puede considerar hechos científicos. por ejemplo, J. Šliūpas escribe que, al referirse a la lingüística mokslu, M. akelaitis en el libro Rzut oka na starožytnośći narodu litewskiego (peterburgas, 1885) mostręs, que el nombre del monte Šatrija sietinas con palabras sanskrito sath y adri, lo que significa garbingas montaña; El nombre de los Carpatos se asocia con desconocida nación carpias, y el último nombre reiškiąs avių kirpėjai; trakų genties nombre gratinamos con litoneses draikus, lo que, J. Šliūpo teigimo, significa que žmonēs iszklydę, be sąriszos gyvenanti (LRR 1890: 9394); rusos nombre del pueblo M. akelaitis kildinęs de la isla Rusnės nombre, qué J. Šliūpas también presentaąs como neabejotiną faktą (LRR 1890: 94). J. Šliūpo se presentan ejemplos y de otra M. akelaičio libro List otwarty do pana Leonarda Niedzwiedzkiego (paryžius, 1887), en la cual autororius sakosi encontrado šaknų kaitos dėsnį, mostrando, como galį keistis palabras y en un habla, y viaudando de una lengua a otra. sí M. akelaitis mano demostrando, que giminiški esą de diferentes palabras de lenguas skargas, شکایتas, klage, lugeo. Šį skyrelį J. Šliūpas termina M. akelaičio citata, que sus seguidores stumia prieszakyn moksłą kałbžinystos, pasikełdami augszcziaus za vokiszkąją moksłainę (LRR 1890: 96). Comprensible, que tales disposiciones no pudo ser aceptables estudios de filología clásica graduados a J. Jablonskiu. 40 KaLBOS KuLtŪRa | 85 J. Jablonskis recenzía señala a lo que en el libro muy mucho espacio dedicada a andri Višteliui-Višteliauskui, pero no hay ninguna crítica de sus obras. de hechos en la publicación este persona parece esąs el mismo más importante XiX a. litavians raštijos historia, le dedicada por 30 páginas de (LRR 1890: 136168), sólo capítulos sobre Joną Basanavičių pareja de páginas mayores. J. Šliūpo en su libro se enfatiza que a. Vištelis-Višteliauskas poca conocida personalidad, aunque ella ha hecho una didelę influencia a Jurgi Mikšui5, Martynui Jankui6, Jon Basanaviči y otros liviesuolios lituanos. Gran parte de este skyrelio constituye a. Vištelio-Višteliausko lichas extractos (qué fue su destinatario, libroje nenurodoma), allí dicho mentis lyg pastiprinant eilėraščių, imprusdintos Aušroje, extractos. así fragmentariamente dada esta autorus reseña de la vida, discuta su lietuvidad concepta, lietuvių y polkų relaciones, indica se que a. Vištelis-Višteliauskas habėjęs sobre lietuvių kalbos padėtį, emphėžęs lietuvių kalbos gramatikatos būtinybę. J. Jablonskis este skyrelet valora extremadamente estrictamente. Se podría decir que aquí él no deja piedra sobre piedra. Jam kliūva incluso J. Šliūpo se citan a. Vištelio-Višteliausko eilėraščiai y sus comentarios: čia nosotros encontramos instrucciones, completamente sin crítica, sobre V-ko daineles, justicia por decirlo, del todo no ticuusas (V 10). 1894 1: En el libro citadas diversas a. Višteliausko pensadas suscitaís extremadamente emotiva J. Jablonskio críticas: V-o [Višteliausko] plepalai tal pórsti akise tūlo leitytojaus en verdaderos protavymus y ciencia instrucciones. (V 1894 1: 10). Su crítica al revisententa dirige a dos principales a. Višteliausko s argumentos s areas: 1) nofrįstas etimologías; 2) la percepción de las relaciones mutuas de diferentes lenguas. Como completamente no desarrolladas etimologías J. Jablonskis indica J. Šliūpo en el libro dados ejemplos, que giminiški esą lie. madre, franc. matin rytas, lenk. mowa kalba (por cierto, a. Višteliausko dada y más de este palabra giminių: mutter, mater, madre, incluso lietuviškas la palabra muterkė). J. Jablonskis también percitua a. Višteliausko mentis, que muestra, cómo este percibió diferentes lenguas relaciones mutuos. Ahora su keltų šypseną, sin embargo XiX a. lector finaltojas, especialmente careciendo de la lengua ciencia fundamentos, esto podía aceptar como verdadera cosa. J. Jablonskis con ironía cita estas a. Višteliausko mentis: Lenkai tiene perdirbtą lietuv. lenguauvį, nekitonišką. Vokiečiai tiene mitę palabras de Lituviškų su rėdoj-kalboj, tanti terriblemente reprocesties; lietuviškoji kalba, comoo madre lenkiškos, no puede rechazar y paniekinti su 5 Jurgis Mikšas (18621903) Mažosios Lietuvos prados veikėjas, aušrininkas, traducedor. 6 Martynas Jankus (18581956) Mažosios Lietuvos saudos actor, aušrininkas, imprustuvininkas. G. Čepaitienė. Jonas Jablonskis sobre Jono Šliūpo libro Lietuviszkiejie Rasztai y Rasztininkai 41 de todos idiomas, por adomo y Jieva lengua. (V 1894 dukters“ (V 1894 1: 10). Recenzento daroma tokia išvada: „V-s [Višteliauskas] priguli prie tų mūsų kalbininkų, kurie lietuvišką kalbą turi už motiną 1: 10). Druge J. Jablonskis critica y J. Šliūpą. En su opinión, [sh]itą tamsenybę ir silpną nuestros naminių kalbininkų pusę autor Lietuv. R. y R. tenía que necesariamente exhibir y no llamar a todos tales plepalos investiginėjimais (V 1894 1: 10). taigi J. Jablonskis publicaciónu plantea moksliškumo criterios. Sin embargo J. Jablonskis aquí algo jocoso. Puede aceptarse con sus objechas por causa naitivos etimologías o relaciones mutuos de lenguas. sin embargo kalbininkas recenzijoje completamente nada no dice sobre otros J. Šliūpo en el libro menėtus hechos: a. Višteliausko požiúrį a entoncesina Lituvias de lengua padėtį, Lituvias de lengua gramaticas būtinybę y kt. buenaja parte recensía está destinada a mostrar, como en libro Lietuviszkiejie Rasztai y Rasztininkai se discuten antano Baranausko personalidad y sus obras. En esta parte de la reseña J. Jablonskis no contempla de cosas positivas. Recenzenta escribo que de discutida libro el autor fue pasijadėjęs no mencionar en Rusos vivientes escribidores pavardžių (V 1894 1: 11), y tal disposicióna él palaikąs. esto comprensible: y el libro, y su reseña apareció período de prohibición de prensa, cuando y autores de los escritos Lituviškos, y sus distribuidores eran perseguidos. por lo que en el libro se tratan aquellos autores que en la época de su aparición ya estaban muertos. exenci antanas Baranauskas. Este autorus apónimés mención J. Jablonskis considera libro del autorus errada, porque tal comportamiento impedirá peligros de abordámonos autor. J. Šliūpui objectificaujama y por lo que él krepiąs atención no tanto a a. Baranauską-poetą, cuanto a a. Baranauską-dvasininką, basándose en sus, aún niño, impresiones. J. Jablonskis señala que Straipsnyje sobre ese hombre lectoroja doanai jieškotų críticas de su Šilelio y apruesión propio escritor (V 1894: 11). de verdad en libroga Lietuviszkiejie Rasztai y Rasztininkai no hay más detallado poema Anykščių šilelis evaluación. El autor del libro sólo dirá que [g]eriausiai isz sus canciones están según su budavonę anykszsciu Szilėlys (LRR 1890: 83). J. Šliūpas pacituoja propio a. Baranausko explicacin, cuándo y dónde fue escrito Šilelis, y enumera conocimos poemas ediciones: 1861 m. Lauryno ivinskio kalendoriuje, 1875 m. Leopoldo Geitlerio y Hugo Vėberio (LRR 1890: 83) aquí esforzomis edleista. Recenzijoje se dice que el autor del libro priekaištaująs a. Baranauskui debido a su demasielyg gran maldingumo (kelas adynas diariamente ažůt ant moksło, perleidžiant ant medievžiniu poteriu atkalbėjimo (LRR 1890: 82 tarsi), nesuvoktų a. Baranausko luomo. J. Ja- 42 KaLBOS KuLtŪRa | 85 kupo comportamiento), sólo dice: Kiek aquí justedades y mente, o realmente ese hombre teip baisus, difícil nos esto-entrepu saber; blonskis recenzijoje nemini kitų J. Šliūpo apie a. Baranauską paskelbtų faktų (dėl lietuvių ir lenkų santykio, dėl „bajoriško“ ir „mužikiško“ vys- <...> sin šitų biaurinimų atskirų žmonių autor autor tenía necesariamente rodearse, porque lo exigía dinero y traduc pačių Raštų. (V 1894 1: 11). Druge J. Jablonskis prikicia libro autorí ingeniškumą: iš visoko observar, que L. M-jas, begyvendamas kng. a. B-io en casa (p. 82), adquirió una particular contra él odiátantá y queriendo le atkeršyti aprovechó de su Raštų y Raštininkų. (V 1894 1: 11). taigi aquí escryskėja otro uno J. Jablonskio como recenzento requisito al autor necesariamente permanecer objetyviam. última párrafo de la reseña dedicada Lituviškiems laikraščiams. J. Jablonskio opina, en el libro Lituviškai prensa dedicada poco atención (p. 223229). Como tema positivo a señala, que en el libro minimi y prūsų Lituania, y amerikos periódraščiai (Keleivis, Tilžės Keleivis, Garsas, Nemuno Sargas, Aušra, Šviesa, Lietuvių Balsas). sin embargo druge J. Jablonskis nota una cierta šališkidad. Con ironija se dice: Daugiausia bueno pasakita sobre Lituania. Balsą y excursio de sus redactores de p. J. Šliupą; autor R. y R. noigailėjo palabras, que solo p. Šliupas išeitų íaugštinto, de todos ladrillos icitido y protegido.... (V 1894 1: 11). Sabiendo que J. Šliūpas y es autor del libro, ironía se vuelve comprensible. Recenzento lastima que en el libro nada se hable de Varpá y Ūkininká (así como sabemos, estos periódicos eran nacionalistas savimonés promedidores, publicados en aquellos tiempos con gran tiraje desde 1000 hasta 2000 ej.). nuoskaudá muestra esta J. Jablonskio nota: Vistir, que L. M-jaus akise juodu se para bajous por visokius Laiškus, Keleivius y Ceitungas. (V 1894 1: 11). en resumen el revisor dice: Estadas palabras acabo mi instrucción sobre senei ya salgados libros, cuyo contenido, o šeip, o teip, es muy interesante (V 1894 1: 11). Esta breve nota indica principalmente dos cosas: 1) hace cuarenta años publicada un libro el revisentor tiempo viejo, con lo cual indirectamente insinúa al lector que existen muchos libros más nuevos; 2) aunque recensión dijo mucha crítica, J. Jablonskis su texto lo termina positivamente, exhortando Varpo lectoratojus interesos tener el libro recensado. J. Jablonskio del artículo S. Daukanto vida y escritos texto muestran que su aparición también sietina con el libro Lietuviškieji Raštai i Raštininkai. En él el kalbinista escribo: Kaip maža nosotros sabemos sobre Simaną D., se puede entender ya de lo que, juog teip drąsus autorius Lietuv. de lachos y taštininkų (tilžė- G. Čepaitienė. Jonas Jablonski sobre Jono Šliūpo libro Lietuviszkiejie Rasztai y Rasztininkai 43 je, 1890 m.) a él y al apruerdimiento de sus obras tegalėjo asignar solo quinta parte á la parte aquella que dio a. J. Višteliaucki, poco nos conocemos, nesenei fallecido nuestro escritorjėli (V 1893 11: 165). taigi J. Jablonskio artículo tarsi conocimientos sobre Simono Daukanto vida y trabajos suplemento. J. Šliūpas sólo brevemente abordó los más importantes etapas de vida S. Daukanto (studijas Vilniaus universitete7, darbą Rygoje y peterburge) y según año de liberación catalogó S. Daukanto preparus publicaciones. Al mismo tiempo él hizo una conclusión general de que la historia fomenta interesarsesi de su pueblo (LRR 1890: 37). J. Jablonskis dice remiąsis eduardo Volterio artículo, material, obtenido de persona no nombrado, y propio S. Daukanto testamento. así él complementa S. Daukanto biografía con varios hechos. J. Jablonskis escribe que el padre Jurgis D., karališkasis valstietis, era medsargis; mokslui S. Daukantą sušelpęs truikinų altarista kun. Sim. Lopacinskis; 1814 m. S. Daukantas haya terminado keturklasę escuela en Žemaičių Kalvarijoje; desconocido, si estudiando en Vilniuve comunicó con garsing ad. Mickevičium y keliom simpatiškom estudiantesų kuopelėm; maestría de filosofía adquirido en Dorpate (tartu); toda agžių exbuvęs nevedęs. J. Jablonskis señala atención a lo que S. Daukantas bueno era un hombre sumamente bien enclavado, excelente conocedor historias, pasižino y susirašinėjo con famosísimas su tiempo amchiulías y estudiėjais de su pueblo, con pabrieža8, Kazim. Maigiu9, Karaliaučiaus prof. Voigt10 y muchos otros; S. Daukant mismo rechazado escribir biografía y bibliografía (V 11: 1893 165167). J. Jablonskio artículo por primera vez Lituvias bibliografía presentado clasificado S. Daukanto obras de descripción (leidiniai skirstomi į istoriškus, filologiškus, knygutes su útiles cuitamais žmonių, dvasiško contenido libros). Muy brevemente aborda se S. Daukanto de los escritos lengua. Se dice que ella žemaitiška, con nemaža priemaiša latviškų palabras y construcciones; 7 Por cierto, por cuando no sea de el libro de J. Šliūpo se difundió la leyenda sobre lo que S. Daukantas a Vilniaus universidad acudía a pie (LRR 1890: 34). 8 turimas en la cabeza kunigas Jurgis ambraziejus pabrėža (17711849), creador de la literatura religiosa lituanas, botanikos terminų creador, poeta. 9 Bajoras Kazimieras Maigys (1800apie 1858) no sólo susirašinėjo con S. Daukantu, sino y siunté le Rytų aukštaitijoje propio записанный liaudies dainas. Suyendo varios dvaros administrador, él cartas en quejó se, como valstiečiai nepajėgią trabajar. esto impulsó a S. Daukantá a preparar ūkiškų patarimų knygeles (žr. Merkys 1991: 135, 146). 10 profesor Johannes Voigtas (Johann Voigt) (17861863) conocido historiador, editado 9 tomos de la historia de Prusia (Geschichte preussens von den ältesten Zeiten bis zum untergang der Herschaft des Deutschen Ordens 1525), cruziuočių ordino historiją (Geschichte des deutsche Rittersordens). Estos trabajos S. Daukantas rėmėsi, escribiendo veikalus de la historia (žr. Kaunas 1996: 326, 438; Merkys 1991: 167). 44 KaLBOS KuLtŪRa | 85 visto nelaisvi junginiai. el mismo J. Jablonskis entiende que se trata sólo mencos comentarios, por eso escribe: ištyrinėjimą su lenguaje y aprisionamiento de sus verdaderos nuopelnų nuestra literatura, dejoieku para posterior tiempo. mientras-mismo habría de recoger visokia medega y publicar Varpe sobre su vida, sobre sus escritos, manusraščius.... (V 1893 11: 168). taigi en este artículo J. Jablonskis no tanto examina, lo que sobre S. Daukantą contada en J. Šliūpo libro, cuanto se esfuerza su materialá apilarse nuevos hechos así como propios comentarios. iVaŠDOS 1. Jonui Jablonskiui cuidó todos Lituviški leidiniai; dar trabajando como maestro de Mintaujos gimnasio, i. i. trabajo y actividades al comienzo, se esforzará ellos recensar o apildyti nuevos hechos. 2. Revisiones muestran que J. Jablonskis en libro á miró a la mirada más amplia: buscó, que la historia del libro fuera inseparable de la general historia de la nación. 3. En revisuable publicación de historia de la literatura lituanas el revisor mide a los ojos del lingüista. Recensiones briskėja kalbinės insjvalgos, las cuales atsclizia tolesnėje J. Jablonskio actividad. Importantes sus observaciones sobre etimología, lenguas relaciones mutuas, etc. 4. J. Jablonskiui importantes la objetividad y científicas disposiciones, precisamente de lo revisuojamoje libro él y pasigenda (plg. nota sobre a autores individuales destinado á un lugar, capítulos sobre a. Baranauską, periodinę spaudą y kt.). 5. Las reseñas terminan con disposiciones positivas y autores de libros, y otros actores culturales se fomentan a elaborar importantesos trabajos de la nación Lituania. ŠaLtiniai iR LiteRatŪRa LRR Lietuviszkiejie Rasztai i Rasztininkai: Raszliszka peržvalga preparta Lietuvos Mylėtojo, tilžė, 1890. V Varpas literatura, política y ciencia mensual periódicois (ėjęs desde 1889 m. enero. hasta 1906 m. tilžėje y Ragainėje). Bitinienė a. 2007: Publicistinis stilius, Vilnius: Vilniaus pedagoginio instituto publykla. Kaunas D. 1996: Mažosios Lietuvos knyga: Lietuviškos knygos raida, Vilnius: Baltos arcos. G. Čepaitienė. Jonas Jablonskis sobre Jono Šliūpo libroą Lietuviszkiejie Rasztai i Rasztininkai 45 Marcinkevičienė R. 2008: Género límites y paribiai: Prudos experiencias, Vilnius: Versus aureus. Merkys V. 1991: Simonas Daukantas, Vilnius: Vyturys. piročkinas a. 1977: Prie bendrinės kalbos ištakų, Vilnius: Mokslas. Recibió 2012 12 02 JONAS JaBLOnSKiS about tThe BOOK LIETUVISZKIEJ RASZTAI IR RASZTININKAI (LiThuaniAN WTiRiNGS ANd WRiTeRS) BYNAS JONAS ŠLIŪpaS Summary Works by Jonas Jablonskis are usually viewed from the positions of the formation of the standard language and its standardization. His other activities have been poorly researched. Jablonskis comments about the book prepared by Jonas Šliūpas the first history of Lithuanian writings reviewing Lithuanian writings from the year 1547 until the end of the 19th century were published in the newspaper Varpas in 18931894. Jablonskis comments are an important historical fact showing how the publication was evaluated by the contemporaries. these essays are also the first reviews by Jonas Jablonskis. at the time of writing reviews, Jonas Jablonskis was working as a teacher at Mintauja gymnasium. Moreover, they reveal particular attitudes of Jablonskis as an improving linguist. Los comentarios expresados by Jablonskis allow drawing the following conclusions: 1) Jablonskis cared about all Lithuanian publications; working in Mintauja he tried to review them or supplement them with new facts; 2) as a reviewer, Ja blonskis tries to be objective: he talks about the book disregarding his relations with its author; 3) Revisiones muestran que Jablonskis vió the book in the broader context: his aim was that the history of the book would be related with the common history of the nation; 4) Revisions end in the positive attitudes, in such a way encouraging both the author and other people in the cultural world to prepare the works which would be important for the Lithuanian nation; 5) Linguistic providences which will be important in the further activities of Jablonskis show up in the reviews. KEYWORDS: review, Jonas Jablonskis, Jonas Šliūpas, literature, periods, periodicals. GieDRė Čepaitienė Šiaulių universitetas p. Višinskio g. 38, Lt-76352 Šiauliai [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] [email protected]