Skolinių su kirčiuotais dvigarsiais „el“, „er“, „eu“ dabartinė kodifikacijos būklė ir galima kaita

BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 RITA MILIŪNAITĖ Lie u ių kalbos ins i u as SKOLINI SU KIRČIUOTAIS DUIGARSIAIS el, e , eu DABARTIN CODIFICATIJOS BUCKL ET GALIMA KAITA La plupa des p odui s u ilisés dans le comme ce mondial son des p odui s à base de plan es. ESMINIAI VOODŽIAI: ki čia imas, bend inė kalba, no mų kodi ikacija, plani ica ion de langue. INTADINS NOTABES Li uanien Ins i u e du langage en p épa an un nou eau no minamamieux Bend inės lie u ių kalbos žodyną, emplaçan sixis décennies i ojan į, mais peu bea naujinamą Daba inės lie u ių kalbos žodyną ( oliau DŽ), consids oma, comme éguliè emen di e sii uojančias no mes d'éc i u e, ki čia imo, lexicikos e g amma icos (plačiau oi Liu ke ičienė 2015). Bien que depuis 2014 un dic ionnai e de la langue Li uanienne ( BŽ) sépa é de la Socié é Na ionale de la langue Li uanienne ( VLKK) ai commencé à publie des ex es de le es considé s ées su In e ne , il n'y a oujou s pas dé ini i emen apposé su la ques ion de codi ica ion de la ki chia e sys éma ique. Les discussions 1 su les emp un és mo s umpojo balsio e singi ume e de els mo s ki čiuo ų d iga sių el, e , eu p iegaidės unka in é us décennies. BŽ es ce poin de é é ence, dans lequel ces discussions soi 2 con inue on à laisse des débi eu s a ec ki čiuo ai el, e , eu codi ikaciju unde inėž o é a du, ou en in leis ma che un pas e s une décision clai e. L'a iclenyje apsi i ée é a de codi ika ion des mo s pa lan s, qui klos osi XXI a. débu , é ude. La plupa du emps a en ion es acco dée comme jus e à la codi ica ion, ca c'es in é essan e assez excep ionnel cas, comp enan non paski us mo s, e nemažą bend inės kalbos skolinių g upę, en plus, la codi ikacijos nenuoseklumas e ingiai au emps e a c éé elle p oblemą, laquelle jusqu šiol a a na plio i. 3 S'appuyan su plus de dix de niè es années dé oulan des débi eu s a ec c očiuo s doubla sia el, e , eu codi ikacijos s a s ymi, a icle kelien commun ines héo iques e p a iques 1 En aison des ci cons ances, changées, pendan que ce a icle é ai p épa é édybai, oi 32 isnašą. 2 Plus loin su le lieu du phénomène pa lé dans le sys ème des sons de la langue Li uanien e la his oi e de codi ica ion oi . Pupkis 2016. 3 Déli e de l'objec i i é il au di e que l'au eu de l'a icle a ec examinées p oblemas codi ikacijos excluse ce e sp endimais, VLKK p iim ais iki 2012 m., niekaip nė a susijusi, o būdama 2012–2017 m. kadencijos VLKK na e, commission Ta ies e ki chiaissemen souscommissioni, seulemen 20152016 m. a pa icipé à deux de ses séances. RITA MILIŪNAIT. Skolinių a ec ki čiuo ais doppa siais el, e , eu ac uelle codi ikacijos būklė i galima kai a | 2 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 lie u ių kalbos kodi ikacijos p oblemos ( a ian ų s a usas, kodi ikacijos p incipų i k i e ijų applica ion, kodi ikacijos echnika e k .) e leu s solu ions peu en ê e adap ées au es phénomènes de langue plana imui e kodi ikacijos kai ai. Ainsi, bien que la p op e déblin des a ec doppa siais el, e , eu ki čia imo p oblème oli g ažu n'es pas nou elle, dans l'a icle en elle je en l'œil nou elle, cou an di e s aspec s de la héo ie e p a ique de codi ikació. Jusqu'à p ésen , considé an ce e ki chiaison p oblemà, p incipalemen se aisai pa le de dažniau ik bend inius žodžius (p z., konse ai, sel e is, e apeu as, -ė) a ba i iš klasikinių kalbų in e na ionaux pe çus ce ains noms (p.ex., He mis, Dzeusas). Va osenoje onc ionne e plus de mo s, don neapp end des mo s in e na ionaux no ion: ce e di e sakilmie é ange s pe sonnages adap uau as, li e adap ées o mes leu s (p z., Ve nas, Zelma) ainsi ie o a džiai (p z., Dže sis, Kelnas Ke čė), e nou eaux skoliniai (ainsi que ceux qui commencen jus e à onc ionne des pa oles li au es e n'es pas enco e codi ikuo i) aussi bien les saky i e dans la pa ole, e pa ois e éc i e. Pa conséquen l'obje de l'a icle sys éma iquemen comp is de ous les emp un és de mo s, con enan ki čiuo us d iga sius el, e , eu, g oupes. 4 L'objec i de l'a icle […] es donc d'examine le débu du XXI a. la si ua ion de la codi ica ion des débi s a ec des c očiuo es doppa sies el, e , eu e de déc i e les possibles chi os solu ions de ce e codi ica ion. Les âches son soule ées sui an es: 1) discu e a osens c i è es e sa c édibili é dans la codi ica ion du discou sable phénomène; 2) examine les données e les ph ases des ecommanda ions de ci concision VLKK de 20032014 su les pa lan s doppa sies ci concision, é éle leu essence e di ec ionningume; 3) isnag ine des débils a ec chi ciauxo és doppa sia el, e , eu codi ikacijos p oblema iką su base de la héo ie de codi ikacijos (codi ikacijos s a égiques di ec ions, concu en ielles op ions ela ions, codi ikacijos p incipes e c i è es, codi ikacijos echnique); 4) é alue d'é en uels changemen s de codi ica ion du phénomène pa lable e leu s pada ins. Lo s de la éalisa ion de l'é ude, p incipalemen on é é appliquées des mé hodes compa a i es e analy ique desc ipomasse. 4 Puisque les Duga sia en, em e e okas yose d ibalsis ei (plg. Dže nė, Ble as; e ė Monig islandais. un cen ième pa ie d'uni é k one; einš e nis 1. adioac i a i iciel chimi. élémen Es <...>; 2. E, nesys émique ( i agals), š iesos ene gijos iene as <...>“, TŽŽ 2013) kodi ikacijos p oblemų nekelia, nes kodi ikuo i kaip ne a ian iški ensui e su eux a icle ne pa lez pas. RITA MILIŪNAIT. Skolinių a ec ki čiuo ais doppa siais el, e , eu ac uelle condi ion de codi ika ion e possible changemen | 3 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 1. POINDINIS SKOLINI SU KIRČIUOTAIS DVIGARSIAIS EL, ER, EU QUASTION DE CODIFICACIONS Il es impo an de no e que, dans le cas d'un p oje de loi, il n'y a pas de p océdu e de codi ica ion. 1.1. Va osenos y imo keblumai Ac uelles g amma iques de langues li huaniennes (WEB […] DLKG) p ésen ée commun ines des langues li huaniennes balsies, d ibalsies e d iga sies sys ème ap ache (DLKG 2005: 21) indique: <...> dans les nou eaux skoliniuose (in e nacionalismues), pa ois e noms, pasi ai o sonsai <ẹ, ɔ>, plg.: m< > as mè/ as, sp< > os. En aison de la aible équence (u ilisé seulemen dans des mo s d'o igine é angè e) [ɔ] p é endins pe i e ine phonema, e la oix [ẹ], p é endue seulemen d'une pa ie commun ines des ep ésen an s [pa yškin a mano. R. M.], es Panašiai ašo e akul a y usis onologinis elemen as ( ad. „d i eidė“ onema). Vi au as Vi kauskas Li u iens du a e ocabulai e ( oliau LKTŽ) in oduisen (no s qu'au p op e ocabulai e o mellemen il s'agi de i ap ad el, e ki čia; LŽKT 2001: 6): Kaies -ce que nos spécialis es phone iques exis en ? Ce e phonema de nomb euses années obse ėjimu es ne ealus langage ai as, ès a emen kieno u ilisée. Elle ac uellemen ne dis ingue pas des mo s signi ica ions e o mes de (app end e ou e la na ion enco e d'un nou eau son, ayan une menką dis inc i e onc ion, le dic ionnai e suda y ojas considè e bep asmiu suje ; ce son à isi peu ê e emplacé Li u išku umpuoju e, e les Li uiniens phe inė sis ema nė upučio ne se a sua dy a). [Visu pa yškin a mon. R. M.]. Impo an c'es que la econnaissance soi , que le pa lamen u soi pa ia a as bend inè langue u ilisa eu . Tikslesnių des données su son épandissemen DLKG n'es pas donnée, leu s ne pu ou e e dans d'au es sou ces. Cela ien de soudain, pa ce que su les débils a ec osiu e a osenos eche ches pa le ès keblu: il n'y a c édibles c i è es, commen dé e mine , quel selon quan i ybe e quali a es supposé umpasse son, e pa iculiè emen d iga siues quelle p iegaidée es supposée. Les é udes expé imen ales e ins umen ales dans ce cas ne peu en pas beaucoup quoi aide , ca s a is iques les in o man a qui pa len en langue commune, spécialemen ne pas li e ce son, ne le ien pas de l'ouïe (Ja osla ienė 2015): […]...> en aisan l'é ude il s'es é élé que les in o man a comme sépa é, c'es -à-di e isoliuo ai du p ononcé, ne l'imagine en umpojo [ ] (d i eidės onémos a ian e, ou au emen alophone) e enden à ne pas ai e a ec le simple [e] ( onemos a ié]), donc l'isolu ai beio [] n'a pas é é i é au milieu du con ex e [_]. On es ime, que le neaukš u inio (midu inio) l'hé i age [ ] s'ins alle dans le sys ème de la langue commun inė empêche singi as usage (en plus, son des ina ion n'es pas dis ink y inė), assez aibles équences ( akul a i i é) e le ai que lacha jis es signi ié a même aide comme e baixu inio pakilimo umpasis [e] <...> e pou d'au es aisons. N'impo e au e aide n'es ma mi deux di é en es quali é cou ieux oix <...>. RITA MILIŪNAIT. Skolinių su k ičiuo ais įp as iais d iga siais el, e , eu ac uelle codi ikacija būklė i galima BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 kai a | 4 En e e , le li iškojo [e] e le in e na ional [ẹ] di é ence de l'audi ion es si in ime, que l'esma 5 nemažo pag indo ekspe imen a o iului subjec i umui: hea ce, en quoi es en ikėjęs ou esi habi ua ęs, ixsue le onc ionnemen du [ẹlap] in e na ional, au l'en end e e le pe ce oi , y y y es capable de emdamasis sa o susida y a bend inės kalbos a ies e alono samp a a. Ki aip a ian , no in p ononce ce e di é ence, e aussi de l'éc i e, e les sc ip oi es pou aien e ec ue eux-mêmes un nedi y expe imen : pas pe in ies e alono m. Pakoska e m. 1968 2004 Aldino e P. P. P. S asche s, S a a, M. specialiai nemoky iems kalbos a o ojams o pada y i nepa yks a. kilomè as, e momè as i k . (p. 51) 6 . Beje, ame pačiame šios plokš elės eks ų knygu ės 14-ame Les oix des mo s in e na ionaux e es oujou s umpas e di es similai emen comme Li u iques mo s umpasis e. L'ac eu Juozo Ja uše ičiaus lisan dans ce e ph ase les deux e p on i en complè emen de la même même e quelques li uanis es o eilles n'on éussi à a ape au moins quelque di é ence, donc su quel panašumą pe ce an on peu pa le ? De ce e li egu ée commun ines a ies app i en e app ennen des en iè es géné a ions li uanis es, jou nalis es e ac eu s, e di icile se ai de c oi e que quelqu'un d'elle ai app is a i un au e in e au inį e, que a ia b e eux e Li u iškuose mo s (plg.: ès ų ès ų, Mèksika mègz i). O i ap adiquemen a i d iga sių el, e , eu du ou ne pou ai pap as iems kalbos a o ojams kalbos p ak ikoje (šnekos s au e) neegzis uoja ( . y. nė a sąmoningai su okiama) ski is skolinys–lie u iškas žodis. app end e i. Nede de ai oublie e ce que peu en des eche ches a osennes aide des enquê es de consomma eu s de langue? Si l'in o man es demandé de dé e mine e ma que des mo s in e na ionaux doppa siów el, e p iegaidę, non spécialis e de la langue cela en géné al es un mal su mon able enjeu, su ou dans ce gen e sub iliu cas. Si on demande à indique šokinėjančio ki čio mo s de ce ains linksnių ki čio place, les ésul a s ne peu en pas non plus ê e iables, si ensemble nes i ien , 7 ou à l'in o man en géné al n'es ca ac é is ique a auk i ki į. Ta é élée Rimos 5 S aipsnyje umpasis emp un é oix e ma qué comme e DLKG: [ẹ]. 6 L'un de ce e mé hode de l'ins umen au eu s Aldono Pupkio a i man , les deux au eu s ( u inčių ski ingą nuomonę dėl skolin o balsio e) con enue dans ce a ail ne ou ni des mo s in e na ionaux a ec d iga siais el, e , eu a ies exemples. 7 Il au a oi dans la ê e que même dans les a messes, lesquelles ki čio du galūnė ne e i e pas, plus nou eaux emp un és mo s dans les joyeux ki is pa ois a ac é. Plg. pa ienius casjus même dans l'ac uelle aka ų aukš aičių kauniškių kalboje: kap zus, ispãnus, Lo è a (V, Į) e pan. RITA MILIŪNAIT. Skolinių a ec ki čiuo ais d iga siais el, e , eu ac uelle codi ikacijos būklė i possible kai a | 5 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 Bakšienės y imai. Si se ai in e ogé des li uanis ai, pa exemple, des é udian s, isėję a ies e à ce, quoi 8 on eu d'eux ex i pe . Ainsi on peu econnaî e qu'à l'heu e ac uelle l'un ou l'au e doppa sių el, e ki čia imo ku są, be eik neabejo ina, kad jie a ų i gi dė ų ai, ko bu o moky i, . y. aiky ųsi p iegaidės skoliniuose ai emen es assez subjec i , basé su une con ic ion (une quelle posi ion dans ikėjimu), qui de nomb eux di é en s dé e mine d'appe çus su ce e ques ion au o i és, e pa ois peu i u imas a minis, ski ingas nei bend inės kalbos one inės sis emos, pama as 9 . Même si des é udes ins umen ales é aien e ec uées, aussi es e ai ou e e la ques ion su leu iabili é déjà pou le ai que de elles é udes en aison du ai emen complexe des données peu en inclu e seulemen ès in ime nomb e d'in o man s. Selon quels c i è es sélec ionne in o man s à une elle é ude se ai enco e plus di icile la âche, pa iculiè emen ayan à l'esp i cela, que bend inė a is en aison de la même bend inė Li uanien langue jeunesse à la plus g ande pa des Li uiniens, con enan plus ou moins quelque base de a ie égionale (néšski ian nė pačių aka ų aukš ai y a kauniškių), n'es acquin a, mais išmok a. Ainsi la codi ica ion en géné al impo an a osenes (empi inis) c i e ium dans ce cas n'es pas ou iable. Néanmoins, épond e à la ques ion la plus impo an e, liée à la a osène, comme c i è e de codi ica ion, es possible: le changemen de a osenne éelle au cou s d'un demi-siècle n'a eu lieu e l'ins agnée umpojo in e na ional [ẹ], a ec e plus cou es i ap adžių d iga sių el, e , eu no ma des consomma eu s n'a pas p is en comp e e neapo ealiąja (au eip di , au moins deux ie s des cas i agaliais de usage) une no me qui se dis ingue clai emen de ces i aga si. Dans de elles ci cons ances l'impo ance de codi ica ion é olue: elle de ien soi éel des no mes de sou ien e de s abilisa ion, ou na u elles de leu dé eloppemen s oppžu. 1.2. Les usosens ac uels e les con adic ions des a ian es codi iées Su la base du men ionné DLKG (2005: 21) a i man que les balsį [ẹ] pa ie seulemen une pa ie des u ilisa eu s de la commune, dai -il conclu e que des mêmes mo s de ki čiuo uose skiemenyse (p.ex., poè e, chimija, el as, he bas, kempingas, cen as, pleu ą) ce ains u ilisa eu s de la langue pa ie [ẹ], d'au es [e]. Cela signi ie que de la pa ines langue a osene ( isõs bend ines a ies mas u) la oix e emp un ées mo s ki čiuo uose skiemenyse (ainsi que e ki čiuo uose doppelse el, e , eu) de ai a oi deux a ian es a ies: 1) 8 Les ésul a s de l'é ude son ésumés dans un appo : R i m a B a k š i e n ė. Des mo s in e na ionaux a ec doppa siais el, e ki čia imas aka ų aukš aičių kauniškių pa a mėje. Séminai e Vidu inės géné os in eligen ų ki čia imo polinkiai e leu s ela ions a ec bend inės kalbos no ms. Uni e si é de Vilnius, 2016 03 30. 9 Neu nou eaux emp un és mo s umpojo ki čiuo o e a imas Li uiniens langues a mėse n'es pas l'obje de ce a icle, donc seulemen no ée que, di é emmen ni pama inė bend inės lie u ių kalbos a mė aka ų aukš aičiai kauniškiai, au es a mes de ce son sou en ne con ond pas a ec lie u iškų žodžių umpuoju e e a ia d'au es sons, p ide in us à leu s sys èmes phonologinių. RITA MILIŪNAITĖ. Skolinių su ki čiuo ais d iga siais el, e , eu daba inė kodi ikacijos būklė i galima kai a | 6 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 a iamą kaip lie u iškuose žodžiuose (plg. gud èsnis, èk ų , žiaũ ų); 2) di ame au emen que dans les mo s li u iškues. Comme mon e l'his oi e du no mminemen in e na ional [ẹ], dans balsių [e]: [ẹ] e mél iųjų d iga sių [el]: [ẹl], [e ]: [ẹ ], ainsi que d ibalsių [eu]: [ẹu] couple peu ê e ega dé comme dans son e emp un é élémen į ai a imą, qui e c ée des mo s emp un és a ies e ki čia imo a ian es. Ici e se pose la p incipale ques ion de codi ica ion: quelle es ces a ian es aleu no mminée e ela ion dans la langue commune? D'ailleu s, du in e na ional [ẹ] codi ica ion a an dix ans enco e a é é iden i iijama comme pa i la plus g ande bėda non seulemen phone icane, mais e peu -ê e dans ou commun ines langue codi icacijos a ail (Pupkis 2005: 240). Donc pi o ons, commen semble ac uelle la condi ion des débi eu s a ec ki čiuo ais el, e , eu codi ikacijos. 2. BASSINDINIAI TRAVAITINS KERČIAVIMO CODIFICACIJOS SHALTINIAI Les deux de niè es années on é é ma quées pa des changemen s adicaux dans la s uc u e du sys ème judiciai e. IR SKOLINI SU KIRČIUOTAIS EL, ER, EU KODIFIKACIJOS BŪKL IKI 2003 M. Kad pou pou ions comp end e, comme d'au e pa lan s skolinių, con enan s el, e , eu, ki čia anja codi icacija au débu du XXI a., nous de ons a oi en ê e plus la ge con ex e de la ac uelle ki čia kodi ikacije e de sa s a égie. Les ac uelles langues Li uaniennes du codi ica ion ki čia imo es apai dépenden le plus du no minamųjų mo synų (pi miausia DŽ) édi ions. Fac oi e XX a. pab. ki chia emen codi ika ions padė į ixsa o DŽ4e. Jusqu'à ce e au o isa ion pendan ou e la seconde XX a. demi. les débi s a ec el, e , eu ki čia imo codi ikacijos į ai o é en géné al a é é nemenka, commençan pa un changemen subs an iel depuis TŽŽ 1951 (ž .1ą len elę). D4e a ec TŽŽ 2001 e a é é le plus impo an poin de é é ence du changemen de codi icacions en amées XXI a. débu . Vėlesniues DŽ édi ions, 10 don padažnėjimą p incipalemen lėmė pas la mise à jou du con enu, e changées socié é po eikiai e passage à la o me élec onique, jusqu'à même le 7o édi ion plus i s de ki čia anje codi ikacijos changemen s n'é ai . Dans ce e ki chiaissemen di e si e é 2003 m. įsi e pée VLKK ecommanda ions ki chiaissemen e selon elles p épa é, VLKK examiné Bend inės lie u ių kalbos ki čia imo žinynas (BLKŽ 2007). DŽ7 de la so ie es ajou é à la in en i on 200 nou eaux lis es de (2012) as ekomendacijas pe ėmė, kiek leido be eik nepapildy a pa ies žodyno apim is (šio débi eu s). 10 a. au débu publiés TŽŽ 2001 (ainsi aussi son ondemen p épa é élec onique INTERLEKSIS) e TŽŽ 2013 n'es pas s ic ąja au sens de codi ikacijos no miniai (les no mes qu'ils p ésen en aux consomma eu s de langue commune ne son pas impe a i ios), mais o ien e dans no minę langue e ėmėsi XXI DŽ p incipales no mes de ki chiaissemen . daugiau skolin os leksikos, nei ap ėpė DŽ, su išlygomis jie aip pa gali bū i laikomi šių žodžių ki čia imo Puisque dans ces TTŽ composée de sou ces de codi ica ion. RITA MILIŪNAIT. Skolinių a ec ki čiuo ais d iga siais el, e , eu ac uelle codi ikacijos būklė i galima kai a | 7 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 1 LENTELĖ. Skolinių su d iga siais el, e , eu kodi ikacijos į ai o ė 1948–2001 m. 11 Šal inis belgas, -ė he bas konce as pe sas, -ė e minas e minis, e mosas pe sai, -as, TŽŽ be gai hè bas koncè as pè sai e minas è minis, -ė è mosas (belgai) ė -ė (2) 1. LKRŽ 1948 (1) be gas, -ė (2) he bas (2) konce as (2) pé sas, -ė 1951 1954 e minas (1) – e mosas (1) 2. TŽŽ -ė (2) (1) – hè bas koncè as – è minas e m nis, -ė è mosas 3. DŽ1 (1) -ė (1) è mos- (1) 1969 hè bas 1985 -ė (2) koncè - as be gai, as e -as, pè sai, -as, minas 4. TŽŽ – hè bas koncè as – e minas è minis, -ė è mosas 5. DŽ2 -ė 1972 (2) minas13 (1) (1) -ė hè bas (1) (3b, 1) koncè as (1) (1) be gai, -as, e minas pè sai, è minis, -ė -as, TŽŽ e mosas e 6. –12 hè bas koncè as – è minis, -ė è mosas 7. DŽ3 be 1993 (1) (1) gai, -as, - (2) -ė (1), hè bas (1, 3b) (1) koncè - (1) as pè sai, DŽ4 be pe sai, -as, -as, e minas è minis, -ė e mosas 8. gai, -as, 2000 (1) (1) hè bas - (2) -ė Tik inių žodžių ki čia imas eikiamas (1) Visuo inėje lie u ių enciklopedijoje i koncè - (1, 3b) (1) as pè sai, (1) -as, e penkia omiame žodyne Pasaulio ie o a džiai ( oliau PV) ainsi que dans son online (kol kas pe san minas è minis, -ė e mosas 9. 2001 d i omiame) a ian e (PV). Dans ces sou ces pou l'essen iel, que e a ec de pe i es excep ions (p.g., Be gija), se ien i ap adžio el, e , eu ki čia imo (p.g., Alb, Pa è na, Pè sija, Kèlnas, Èu a). 14 11 Len elėje ki čiuo ės indiquées seulemen là où elles son données dans les sou ces. 12 Šiame žodyne y a žodis belgà „1926–46 Belgijos piniginis iene as“; a dininko ki čia imas galūnėje odo, que econnue i agalée chaknies p iegaidée. 13 Šiame žodyne g e a i agalio e mino – os pačios kilmės ik inis žodis Tè minas „ omėnų ibų ( als ybės, champs) e les dieu des signes ma quan ; dans la p écéden e édi ion TŽŽ 1969 cela es donnée comme i agaliquemen ki čiuojam e me commun le oisième signi ica ion. 14 Ce lieuo a d dans le si e in e ne PV a ian e n'exis e pas enco e. RITA MILIŪNAIT. Skolinių a ec ki čiuo ais doppa siais el, e , eu ac uelle condi ion de codi ika ion e possible changemen | 8 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 3. POSTUMIS DE CODIFICATION DU CHERČIAVIM […] VLKK KIRČIAVIMO RECOMMENDATIONS NUO 2003 MET 3.1. Ki čia imo ecommanda ions p incipe no min i pa a ian es Depuis 2003 m. commença une nou elle é ape de codi ica ion de l'ac uelle langue Li uanienne, p incipalemen di ec emen sie inas non a ec no mina oi es dicynes édi ion, e a ec p épa aamuous elle édi ion a ail. VLKK, se p épa an Bend inės lie u ių kalbos žodino, qui es des iné à app ou e comme p incipal lexique e sa ki čia imo no minamąjį šal inį, pa u ion, a commencé pe s a s y i ki čia imo no mas i eik i ekomendacijas dėl kodi ikacijos kai os. Ces ecommanda ions son nécessai es a in qu'il soi possible de plus doucemen , pa a ian iu passe de DŽ4e codi ica ions (qui dans ce ains cas déjà alo s ne co espondaien guè e a osenos polinkius) à nou elles, e lé an les éali és a osenos no mes. Comme ecommanda ions dans une in oduc ion, la pa ie es o mulée, comp e es p is į bend inės lie u ių kalbos ki čia imo no mų adicijas i šnekamosios kalbos polinkius (Recommanda ion K-3 e k .). L'alo s VLKK Ta ies e ki čia imo sous-commissioné p ésiden An anas Pake ys, quand le 29 mai 2003 d. a é é publiée la p emiè e ecommanda ion, donné dans le commen ai e su ou e commencée la a ail ašė (Pake ys 2003): Pa ois peu ê e même inconscien , que shnekamoji langue es déjà bien éloigné de ce aines mo s de la no me codi iée du ki chiaemen . <...> Tokių mo s, don la no me ki čiawu es s y a usi e main enan enco e n'es pas ou nusis o ėjusi, commun inée des Li uiniens pa lan son quelques cen aines. <...> Les séances discu en géné alemen plusieu s ois plus de mo s. <...> dans les ecommanda ions de la Commission de la langue ne son incluses que ces mo s, pou lesquels la p écision de la no me de ki chiaissemen es accep ée. En ou e, on compa e éguliè emen a ec la plus écen e édi ion Daba inės lie u ių kalbos žodyo (DŽ4). Le public es ou ni des a ian es de ki chiaissemen , qui a i kščiai – ud a 1, aud à 4); gad as 2, 4 (DŽ4 – ik gad as 2); smėlis 2 (DŽ4 – smėlis 2 i smėls 4) i pan. une açon ou au e di è en de la men ionnée dic ionne ixée no me, plg.: aud à 4, ud a 1 (DŽ4 P adėjus pe s a s y i žodžių, u inčių umpąjį e d iga siuose, ki čia imo p oblema, – pi miausia p i eikus sp ęs i, kaip į ai uojančias ki čia imo no mas, aussi ô encon u a e a ec skolin ų se a ki čiuojamas mo eu as. 3.2. Eu o ki čia imo p eceden as Li ui p épa an 2004 m. s o i à l'Union eu opéenne e padažnėjus mo du eu as a osenai, 2003 m. p emiè e ecommanda ion de ki čia imas VLKK e é ai spécialemen consac ée à ce 15 mo . 15 Il y éc i : Nom de monnaie eu as ki čiuo inas selon la seconde ki čiuo ę eũ as 2. (Récommenda ion K-1). RITA MILIŪNAIT. Skolinių su ki čiuo ais d iga siais el, e , eu ac uelle codi ikacijos būklė i galima kai a | 9 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 Eu as jusqu alo s a déjà é é insé é dans Vy au o Vi kausko Lie u ių kalbos a ies žodyną (LKTŽ 2001) e In e na ionale des mo s žodyną (TŽŽ 2001) abieu des sou ces ki čiuojamas selon la p emiè e ki čiuo ę (èu as). Dans la publica ion A amini des ecommanda ions de ki chia emen DŽ4 eu o n'é ai à ce momen (il es appa u seulemen DŽ5e). 2003 m. mai 29 d. VLKK ecommanda ion choisi seulemen l'un des deux ( i ap adžio e i agalio) dans ce cas héo iquemen possibles i agalis d ibalsio ki čia anje, bien que el a ian eu o ki čia anja éellemen jusqu'alo s n'ai pas codi iés. Ce e décision é ai impo an e pou les consomma eu s, ca de la p iegaidès dépend e ki čio (ne)šokinėjimas. Si ce mo skiemens eu au ai é é codi iée i ap adė p iegaidė èu as ( a ian éu as lui se ai da an age u ėjęs a amas VLKK choiximu ki čiuo i le mo eũ as i agališkai Boni acas S undžia ecommanda ion a osenoje), ypač dažnai a ojamas ienaskai os įnagininkas i daugiskai os galininkas daliai a o ojų, neiš a iančių i ap adžio èu, skambė ų kaip su a i auk iniu ki čiu: eũ u, eũ us. dans les commen ai es a expliqué ainsi (S undžia 2003): la décision la plus impo an e de Tokyo eali a osena, au emen di , ainsi ki čiuoja. En ou e, selon la seconde ki čiuo ę ki čiuojami e nemaža au e monu in i ulinančių mo s, comme.: l as (plg. li ù, li ùs), lã as (plg. la ù, la ùs), zlò es (plg. zlo ù, zlo ùs), ùblis (plg. ubliù, ubliùs), s ã as (plg. s a ù, s a ùs). Ainsi les o s c i è es de codi ica ion é aien deux, e leu choix l'a d'abo d le p incipe de p écision. Le p emie c i è e ealioji a osena, ca ma qué que jusqu'alo s exis an codi ici é a ian e pab ėžian , mais b iè emen expliquan le p emie d ibalsio dėmenį éaliojii a osena ne co espond pas: Kadangi ainsi p ononce peu seulemen en aîne les gens, el c uci ica ion dé e mine ne codi ie . (S undžia 2003). Deuxième c i è e sys èmeškumas (mik osis èmes, . i. séman iquemen a imų pa adinimų monu s pa adinančių žodžių, ki čia imo polinkiai). Dans ce cas la codi ica ion adi ion é ai aibnasis ( . i. nepa éęs nou eau i agalio a ian e aleu s) codi ika ion c i e ium, ca anks esnė eu o a ec i ap adžiu d ibalsiu codi ikacija du ou eje e e yž asi codi ikació šuoliui. Loialise deux el sou en u ilisé mo du ki chiaissemen a ian s, ma y , appa éé nonikslinga. DŽ5e (2006) e DŽ6e Au enco e en é deux a ian es: eũ as (2), èu as (1), d'eux p émene é p opos a i agaliam. Depuis DŽ7 (2012), sui an la ecommanda ion VLKK, laissé seulemen i agalis eu o ki čia imas. RITA MILIŪNAIT. Skolinių a ec ki čiuo ais d iga siais el, e , eu ac uelle codi ikacijos būklė i galima kai a | 16 ils BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 Tad kalbos a o ojams pe p as i sis emą i be žodyno mokė i ki čiuo i šiuos skolinius aip, kaip codi ikuo i, p a iquemen impossible. Récommenda ions combien pa aisée padė į, ca econnaî e au moins équnesnių mo s des i agales a ian es pe me aux consomma eu s choisi un lequel accep inesnį. Récommenda ions é ude a mon é ois choses: dans eisinemen selon éelle a osenes polinkius là où 1) gana nuoseklų ki čia imo kodi ikacijos su a ian inimą, . y. i agalių a ian ų jusqu'alo s on é é codi iées seulemen i ap adžiai a ian es; 2) la codi ica ion géné ale nenuoseklumą là où on é é codi icés seulemen les i agales a ian es ou i agales é aien les p emie s; 3) bien e pa em ée la équence de mo s d'u ilisa ion, mais, sys éma iquemen ega dan , i a ionnelles açon de ésoud e el, e , eu ki čia imo p oblemą, codi isan seulemen quelques mo s de ki čia imą lis ašais, ca pou la codi ikacijos a ian iškumo limi e des laissik a nemažai de plus ečiau a ojamų bend inių žodžių, ne pa lan pas de ik inius. Pendan ce emps appa u enco e deux DŽ édi ions: DŽ7 (2012, papie inis) e in e ne sa a ian e DŽ7i (2015) Lie u ių kalbos skai meninių iš eklių (www.lkiis.l ) sys ème. Ces édi ions on p is en comp e les VLKK ki čia imo ekomendacijas jusqu'en 2012 m., ai i g e a de ceux mo s, qui son en és dans ekomendacijas, i ap adžių a ian ų appa u i agaliai. Hé éniquemen , débiliens a ec ki čiuo ais doppa siais el, e , eu polinkis dans i agališkumą in oduisi non seulemen pi minės ( ecommanda ions), mais e codi ikacijos e balynes e apu. Cependan de ou le ocodyne mas u skolinių a ec ki čiuo ys d iga siais el, e , eu codi ikacijos nesys emiškumas enco e plus é yškėjo: ienu įga o a ian iškumą, ki u ( . i. de ceux mo s, don il n'y a ecommanda ions) es a le plus sou en i ap adis ki čia imas. Ainsi 2016 m. au débu , on peu a i me que des débils a ec d iga sia el, e , eu ki čia anja codi ikacijoje susike a d i sis emi, e commun inée le langage de ces mo s ki čia anje es nonubalansuo . Cela pose keblumes commun ines des langues an saky ines, an éc y ines (ki čiuojan dicyns, žinynus, encyclopedijas, ado ėlius e e c.) u ilisa eu s. 20142016 m. VLKK Žodyno pakomisėje considé s omas e dalimis annonciamas su in e ne (h p://bkz.lki.l ) nou elasis no minamasis BŽ doi ixsio e ealiąją ac uelle la bend inės, . i. no minės, les condi ions de ki čia imo de la langue Li uiniens. Le ocodine considé a ions immédia emen éme geai pa lamoji p oblème quoi ai e a ec les emp un is mo s, con enan s ki čiuo us el, e , eu, mais nepa ekusiais dans VLKK ci cončiaissemen ecommanda ions? Pi minée codi icacia leu s a si nepale é. Ayan cela à l'esp i , ces ques ions on de nou eau é é soule ées VLKK Ta ies e ki čia imo pakomisėje depuis la in 2015. 2015 m. oc ob e 21 d. à la séance Boni acas 21 S undžia zéminai su un possible sys éma ique changemen de codi ica ion: 21 VLKK Ta ies e c ucia ion sous-commissionée 2015 10 21 séance de p ocès No EP-62. RITA MILIŪNAITĖ. Skolinių su ki čiuo ais d iga siais el, e , eu daba inė kodi ikacijos būklė i galima kai a | 17 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 2008 m. po diskusijų pakomisė p iėmė komp omisinį sp endimą: nu a a g e a dažniau a ojamų, . y. labiau p ie des sys èmes de langue li aouis p i apusių, des mo s in e na ionaux i ap adžio a ian o, exemple., e apèu as, -ė 1, eik i i agalį e apeũ as, -ė 2. (F ežnumas é i ié VDU 100 mln. mo s de ex yne.) Selon é ablis polinkius déjà possible a ian es appaisi des lieux ou peu -ê e ai e sys éma ique modi ica ion i agalį ki čia imą skelb i no miniu, a i ap adį ole uo i из традиции. Es -ce su isan des a gumen s pou ce pas de codi ica ion, en en e ien légi iman i agalį ki čia imą comme la no me p incipale, ma che ? La codi ica ion de la commune de langue en géné al impo an s ois suje s: la commune de langue sanda os pa icula i és, onc ions e lingubines disposi ions (Ga in 1993: 3754). En p épa an un changemen de codi ica ion, il es conseillé de épond e à de elles ques ions di ec emen liées à ces suje s (plačiau ž . Miliūnai ė 2007: 723): 1) y a- -il des éels changemen s dans les ela ions concu en ielles op ions au cou s d'une ce aine pé iode? 2) y a- -il p émisse de change la codi ica ion ixée deg é d'é alua ion des op ions? 3) di è e des ois ois a osena codi ika ion au momen du éexamen? 4) es p ib endo emps de change codi ica ion? 5) es il possible d'a end e une éac ion posi i e des consomma eu s à la modi ica ion de la codi ica ion? 6) es p épa é un plan, commen amilia ise les u ilisa eu s de la commune langue a ec le u u changemen de codi ica ion? L'a icle pou sui e en e de épond e à ces ques ions. 5. TEXTIN SCOLINI SU EL, ER, EU CODIFICACYJOS CHALIMYB SALIMYB CODIFICATIONS L'ASPECT DUJEUX DE THOURIJES es un domaine où l'on peu ou e des solu ions à des p oblèmes qui se posen dans le monde en ie . 5.1. Choix des di ec ions s a égiques de codi ica ion Comme on oi de p écéden es pa ies de l'a icle, umpasis emp un en des mo s oixis e es pas pa ienies mo s, e ou bend ines Li uanien langue son du ni eau de codi ikacijos p oblème. Lo squ'on codi ie an des sépa és bases des ni eaux de langue, an sys éškie plus imams conc e s ces ni eaux des phénomènes, p incipalemen apposée, quel englobe e combien dans kodi ikacijos kai os laiko a pis, kokių ikslų pe jį ke inama pasiek i i kokiomis s a eginėmis l'a eni p oje é codi ica ion k yp imis il se a di igamasi. Les plus équen s poin s de é é ence son les sui an s: augmen e ou diminue a ian iškumą, g yni i la langue commun inée ou olé e le gain de phénomènes emp un és, s ic e ou libé alise les no mes de la langue commun inée. RITA MILIŪNAIT. Skolinių su ki čiuo ais d iga siais el, e , eu ac uelle condi ion de codi ikacijos i galima kai a | BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 18 Le choix des di ec ions s a égiques de codi ikacijos dépend p incipalemen de l'é a de dé eloppemen de la commune langue (conc e aus son ni eau) e de la na u e de la langue poli ique choisi ueux la commune kalbos aidos a psniu. Kiek galima sup as i iš VLKK ki čia imo ekomendacijų komen a ų, s a biausias ų ecommanda ions objec i app oche la codi ica ion de ki čiausioi à la eale a osena. Mais su le changemen de codi ica ion des é apes é idés emen dans le emps e p ognoisée ésul a à au moins apy ik iu momen du dé eloppemen de la commune langue j'y n'es pas pa lé. Alo s es e la ques ion quelles di ec ions s a égiques de codi ica ion choisi , en pa lan de skolinių su el, e , eu ki čia imą? 5.1.1. Va ian iškumas. Bend inės lie u ių kalbos no minimo his oi e, pa iculiè emen pi maisiais sa p incipalemen gy a imo dešim mečiais, odo į ai ių kalbos lygmenų kodi ikacijos k yp į mažin i a ian ų, scou an pa mi di e si uojančių a minių ou s e imų eiškinių ceux, qui ike aien bend inės kalbos sis emai. Ce sys ème s'é ablissan e la commune langue commençan à onc ionne sa a ankiquemen , jusqu'à même XX a. in a é é sou enu nuosaikus de ous les ni eaux (išsky us neben éc ybos s i į) a ian iškumas, comp enan que c'es une condi ion nécessai e du changemen de langue. a. au débu , commençan sys éma iquemen é iss y i la codi ica ion de langue commun inée (pa y exemple, lexiques e g amma icos ecommanda ions publiés Kalbos pa a imų se ijoje), les no mes codi ikuo es commencè en de eni libalesnées e a ian iškesnės, plus a liepiances de plus dynossek e es a osenos changemen s XXI. Ki čia imo codi ikacijas, juolab p incipal du ocodyne no minamojo ge okai zádels õs e a silikusios du a osenos polinkių, pe s a s a ici n'é ai pas excep ion. Cependan mul iplian des a ian s au saiko, ca opélg a ian iška e kai li no ma ne conco de a ec la même bend inée langue na u en imi. Va ian iali é doi ê e ellemen qu'il mon e ai di e sesi uan es a osenes polinkius e laissen la langue kis i, mais ne se ai excesscliny e ne en a e ai pas communine langue e ec ue ses onc ions. Skolinių su el, e , eu codi ikuo ų a ian ų pagausinimas ( . y. i agalių a ian ų į eisinimas) comme jus e conce ne a ec a osenos polinkiais e es moyen emplace codi ikaciju, a ją pakei us, . y. pe ėjus à p incipale i agalės no me e nusis o ėjus a osenai, de ai ê e na u ellemen édui , laissan une a ian e. Cependan ce p ocessus a besoin de emps. 5.1.2. Skolin ų élémen s ela ion de a ec les Li uiniens sys ème de langue. Tou au long de la communine de la langue li uanienne, l'his oi e de la no ma ion s'e o ce de sui e le p incipe d'unosaikaus pu i é, abandonnan s ic es pu is ines posi ion, mais emp un us élémen s en eleidissan p udemmen p écisémen e géné alemen là où ils son onc ionniquemen ondés e ne peu en ê e emplacés pa leu s élémen s. Skolin o umpojo [ẹ] e d iga sių el, e , eu a ies e ki čia imo casse de ai obéi à ce nuosaikaus g yninimo k ypčiai: skolin i elemen ai lie u ių kalboje nė a ikslingi, nes juos isiškai communeja a s oja lie u iškas umpasis [e] e i agaliai el, e , eu. Comme indique du in e na ional [ẹ] codi ikacijos RITA MILIŪNAIT. Skolinių a ec ki čiuo ais doppelsiais el, e , eu ac uelle codi icacijos būklė i galima kai a | 19 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 his o ia, ce élémen dans commun inę kalbą a é é insé é a i iciellemen e à a e s ou e sa codi ikacijos is o iją es es é non seulemen peu onc ionnels, mais e commun inės kalbos ki čia imo sis emai nuisibles, encou agean nedėsningą ki čio a i aukimą. 5.1.3. Bend inée des no mes de langue obligalomum. Libe alėjan la socié é au débu du XXI a. la poli ique de no mminemen des langues li uaniennes commun ines se ai š elnesnė. Des exigences s ic es a- -on aux ecommanda ions e ins i u i ie plus a osene onc ionnan dans des a ian es espé e , que sąmoningieji consomma eu s de langue eux pou on choisi la plus app op iée kalbinę aišką. Skolin ų des mo s a ec el, e , eu ki čia imo codi ikacija co espond iek, kiek a o ojams pe einamuoju kodi ikacijos laiko a piu suda oma galimybė ink is iš kelių égalemen ce e libaliąją di ec ion le a ian ų. 5.2. Applica ion des p incipes e c i è es de codi ica ion Bend inė lie u ių kalba, sa a io ian a osena es no miama en dé e minan les phénomènes de langue no minę e ę selon uni e sellemen accep és (e VLKK p o ocoliniu nu a imu pa i in us) des p incipes e c i è es de codi ica ion (plg. Gi denis, Pupkis 1996: 15; P incipai 1997: 1 3; Pupkis 2005: 157). Les plus impo an s p incipes de no ma ion (i.e. les géné ales disposi ions) son les sui an s: lexusis cons an o um (išlaiky i bend inės kalbos sis emos ęs inumą i suda y i bend inės kalbos plė os sąlygas (égalemen oi Ga in 1993: 43); no min i pas shuoliquemen , mais pe a ius); sys èmeškumas (a endi à des in e nes de langue dėsnius les phénomènes de langue 22 no me pas à l'indi idu, mais à l'ensemble du sys ème de langue, ses sous-sys emies, no mes e usageens); p écision (choisi pou un cas pa iculie les c i è es de codi ica ion les plus o s e comp e enu des onc ions de la langue dans la socié é les moyens d'exp ession les plus onc ionnels selon les besoins des consomma eu s). Choisisis des s a égiques débils a ec doppa sies el, e , eu codi ica ion di ec ion e basé su ces p incipes, belieka a ega de , commen dans ce cas mu uellemen in e agen codi ika ion c i è es e lesquels d'en e eux dè è en codi ica ion ésul a . Konk ečių kalbos eiškinių no minė e ė, apy ic iai pa lan , se compose de pa ies de aleu , sépa émen dé e minées selon chaque eiškiniui ak ualų k i e ijų. Pou les di é en s ni eaux de langue ces c i è es ne s'appliquen pas ou à ai de la même açon, selon chaque ni eau spécique: les c i è es exlisés o di é emmen selon la hié a chie (pa yammen , uni o me c i é ius de pu e é s o is à di é en s ni eaux); un des ni eaux de ú iisinama plus no me a ies de, Sys emiškumas 22 codi ikaciji pe çu e comme un géné alis p incipe, e comme conc usis langues phénomènes e inimo k i e ijus (Pupkis 2005: 170). K i e ijų lygmeniu sis emiškumas dažnai eina g e a su aisyklingumu. RITA MILIŪNAIT. Skolinių a ec ki čiuo ais doppa siais el, e , eu ac uelle codi ikacijos būklė i galima kai a | 20 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 au es no ma (pa ys änden, ašybos) a ie oi minimalemen , e . . Ta ie e ki chiaissemen a iés codi ika ion des di é en s c i è es o is aussi n'es pas ou uni o me. Tou d'abo d selon sis emiškumo p incipą a siž elg ina į ga sinio bend inės lie u ių kalbos lygmens ypa umus (Pupkis 2005: 169): Sis eminių liaisons solidi é e cla é pa iculiè emen se ca ac é ise de phonologie e mo phologie sys ème. On di que c'es e mé des sys èmes, ma žiõs bend inės langue de l'exis ence des années nepasipildančios nou eaux élémen ai es, . i. negaminančios pãčios e nesiskolinančios de au es sys èmes. Occiden ales hau š aičių kauniškių a mės ga sinė sis ema, cons i uan bend inės kalbos ga sinės comme e lie u iškos sis emos pag indą, a p au inio [ẹ] ne u i 23 . Skolin uose žodžiuose a iamas oks pa umpasis [e], kilmės mo s dans. Cela pe me l'in e p au inį [ẹ], ensemble e i ap adžius d iga sius el, e , eu bend inėje kalboje considé e nesys emiškais. Dans ce cas, a in commun inée le langage danslégine un élémen 24 non-sys emique, son p écisionmen jus i ie au o s a gumen s. De même les c i è es sys émiques exigen su ces phénomènes pa le non de conc e s mo s (da ybinių) mo s de g oupes, selon lesquelles son p épa ées ki čia imo ecommanda ions, e hau es au ni eaumeniu, ca ces phénomškiniai comp end ou es les pa ies du langage, ik inius e communinius mo s, e de conc è es mo s sanda os nep iklauso. donc e les solu ions codi ica i es doi en ê e d'un plus hau ni eau sys émique. a) dis inc i i é e économieškumas: une pa ie des u ilisa eu s de la communine langue ne econnaî pas comme sépa õs des phonèmes Pagalbiniai šiuo a eju ak ualūs kodi ikacijos k i e ijai, aldomi ikslingumo p incipo, y a okie: onc ionnan dans ce aines posi ions (dans les mo s emp un és), juolab schnecko luxu n'y a po eikio de econnaî e e de quelque açon dis ingue les mêmes ca égo ies de p ê s, donc à ce éga d le in e na ional [ẹ] p ésence dans la communine langue n'es pas p écis […] su klinis; b) p é alence e équence de consomma ion: en aison de la sca ci é des eche ches e de leu complexi é ces c i è es applique keblu, cependan e le i ap adis d iga sių el, e , eu ki čia imas lui même es pas na u ellemen appa u au a oseno, mais a i iciellemen ins allé, donc il peu pa le seulemen de son p ision ou nep igion. el, e , eu i agalisa ion dans les plus équemmen u ilisés collinai es e combina ionise à Li u iques mo s a ec el, 25 e ki čia imo indique clai es a osenes polinkį i ap adiškojo a ian o, comme besilluan čio nuo 23 Puisque commun ines sys ème de la langue Li uanienne, incluan e sa sonyn, en subs ance seussikū usi d'une a mės ondemen (no s en e mes d'o igine des langues communes c'es assez a e chose, plg. Deume 2004: 3), codi ikaciellemen целесообразно сохрани такого загора уровня, как фонетин, единсность. (Il y a lieu de no e que na u ellemen plė odamasi commun inée langue sonique sys ème es in odui e e quelque peu nou eaux, ne coïnciden a ec la base a mie sonique sys ème, signes de, mais codi icacija ce éga d e a de; plg. Miliūnai ė 2009: 4445.) On comp end a que d'au es, pas els e ma ie s ni eau de langue bend inée le plus nepa in ini a ec ondamen ales a mes sys ème: bend iné langue déjà dé eloppe-se sa a ankiquemen . 24 Plus de sys ème de c i è es d'aspec s, incluan analogiques déblina oi es a ec doppe s em, en, aussi bien ol, o ki čia imą, ž . Pupkis 2016. 25 Na u alemen a osenoie appa usé phénomškinia géné alemen passe pa quelques é apes de dé eloppemen , jusqu complni a e peu en ê e codi iés (plg. Ai chison 2013), e skolinių su el, e , eu i ap adis ki čia imas a é é codi iés de ce n'impo e quoi. RITA MILIŪNAIT. Skolinių su ki čiuo ais d iga siais el, e , eu ac uelle codi ikacijos būklė i galima kai a | 21 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 lie u iškojo i agalio, nesu okimą, donc e son nep igijimą pe ilgą bend inės lie u ių kalbos unkciona imo laiko a pį (comp enan ois géné a ions de consomma eu s); c) adi ion de no mminemen e c i è e d'au o i é: l'his oi e de la codi ica ion de débi s a ec doppels el, e , eu ki čia anja mon e su isammen de opinions au o i és, a ec des a gumen s dé aillés jus i ian le changemen de codi ica ion en in e na ionales el, e , eu su i agalisa ion; les a gumen s de l'opinion opposée au o i és son plus liés aux suje s echniques e p a iques de la codi ica ion e le bu es de main eni la codi ica ion elle même aussi s able; d) des disposi ions linguis iques des consomma eu s: elles son peu é udiées, mais e des opinions exp imées des di é en es occasions on peu d'imagine ces disposi ions sous di e ses; dis inc ions deux g oupes de u ilisa eu s commun ines de la langue: no mes de dissémina eu s (enseignan s, édi eu s de langue, a ailleu s des médias, ac eu s, e c.; leu s opinions o me la exis an e codi ica ion e agi u imi habi udes, 26 e ces deux choses ne coïnciden pas oujou s dans ce cas) e des consomma eu s o dinai es de la langue (leu a i ude à la codi ica ion de ce phénomène, comme é oquée, assez neu e e l'aspec lui-même des mo s en ques ion n'es pas pe çu comme p oblème). 6. CODIFICACIONS AmendíčIO PLANIMATION le plan du code es le plus impo an dans le monde. 6.1. Les in e alles de plani ica ion du changemen de codi ica ion S'agissan de la codi ikacijos kai ą, il con ien de se é é e à la mé hode de plani ica ion de la langue selon qua e dis ingués de plani ica ion de la langue a psnius (plg. Ch is ian 1994: 3334): 1) dé e miné p oblème (išsiaiškinama kalbinė si uacija, kodėl eikalinga kodi ikacijos kai a); 2) élabo é e mis en œu e un plan de changemen de codi ica ion: a) ecueillen des données su la si ua ion ac uelle; b) dé inissen les objec i s e les objec i s du plan, les moyens p é us de leu mise en œu e e les ésul a s possibles; c) séquen iellemen selon le plan, l'ins au a ion d'un phénomène; 3) é aluée l'e icaci é du plan, i.e. e ec ué un con ôle de la mise en œu e du plan e , si nécessai e, le plan ajus é; 4) main enu une liaison e ou née a ec les u ilisa eu s de la langue. 26 En aison du di é en des di é en s g oupes de consomma eu s de la langue ela ion du a ec les no mes de la langue e aidmens les disséminan plus la ge oi . Takahashi 2004: 173174. RITA MILIŪNAITĖ. Skolinių su ki čiuo ais d iga siais el, e , eu daba inė kodi ikacijos būklė i galima kai a | 22 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 Skolinių su el, e , eu ki čia imo kodi ikacijos pokyčio į i agalį ki čia imą plane (jo de alės se e lè en dans les p o ocoles VLKK Ta ie e ki čia imo sous-commissionée, examinés dans les ecommanda ions VLKK ki čia imo e leu s commen ai es) es à ce momen a ein e in oduisi 2 c poin . Il es e à e ec ue la inalisan ac ion de ce poin éligine le sys ème de ki chia emen . Bien que, comme déjà no é, dans les documen s men ionnés di ec emen ne pa le pas su un p éa omé de nie emps de changemen , cependan commençan dalimis publie BŽ, pou lequel e on é é commencées à p épa e ki čia imo ecommanda ions, es a eale e e a, dans laquelle ce changemen de codi ica ions p écisan , ca les ul é ieu es au o isa ions de ce dic ionnai e kažin ou sabied ības se on accep ées a ec un el dėmesiu, qu'on a end main enan , e leu s e e s se on a osen. Si nous é aluions de maniè e similai e p écéden plus d'un demi-siècle du é codi ika ions épaapo planą injec és en Li uanies langues a oseną emp un in le cou balsį [ẹ], pou ions di e que selon le oisième pa ag aphe é aluis l'e icaci é de ce plan, il a expliqué qu'il nepasi eisino. 6.2. Les solu ions possibles VLKK Ta ies e ki čia imo séance de 2015 m. oc ob e 21 d. cheng un impo an pas: il a é é con enu que le changemen de codi ika ion doi englobe non pa ienius lis es de mo s, e ou sys ème. Ne o dai seulemen pou le changemen d'in ensi é e de disposi ion dans le emps. Le p ocès- e bal de ce e séance éc i : P incipinis décision su el, e , eu in e na ionaux dans les mo s n'admis. In endan s'en end e de La Commission de la langue, si le p incipe des é apes i agalį a ian ą a econnaî e comme g e ybę main enan déjà de ous (ne seulemen plus équen és) des mo s in e na ionaux, si i agalį ki čia imą peu skelb i en géné al p incipale no me de ki čia imo (nešb aukian i ap adžio kaip g e ybės) e ce e no me à o i ie Bend inės lie u ių kalbos žodyne. Dès lo s, au p emie cas p opose-on mon e de ous i ap adiquemen ki čiuojamų skolinių a ec d iga siais el, e , eu i agalėjimo polinkį, ši aip en e iisinan uni e so inio a ian iškumą de ce sous-sys ème. Dans ce cas ceux qui s'o ien en dans le p emie a ian comme p incipal, e con inue on ki chiuos i ap adiquemen . Tels mo s, don déjà main enan es codi ié seulemen i agalis a ian e, il, appa y , e lik ų i agalis (be gas, -ė, eũ as, pe las e e c.), aigi minu iš ésems consomma eu s po seno ei codi ikacijos le changemen s'a ê e pusiaukelėje, son plani ica ion es e miglo as. Vau -il ek ų okius žodžius įsimin i. Kodi ikacijos nuoseklumui šis a ejis nieko neduoda. Taigi a end e enco e 10 20 ans, jusqu'à ous les mo s p isi aiky ų (e plus a es e nep isi aiky ų) à le sys ème de ki chiau de la langue li uanienne, e seulemen alo s se ai possible i agalį a ian ą ai e p incipal? Dans le second cas, il es p oposé d'allége déjà main enan le sys ème: RITA MILIŪNAIT. Doliniens a ec c čiuo ais doppelsia el, e , eu ac uelle condi ion de codi ika ion e possible BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 changemen | 23 1) ous les emp un is mo s a ec doppelsia el, e , eu p emie a ian se aien ki čiuojami i agališkai, dans le second cas les consomma eu s n'au aien pas besoin de spėlio e : Tadchiuojan 2) ų žodžių, ku ių iki ol bu o kodi ikuo as i ap adis a ian as ( ienin elis a ba pi mas g e a an o i agalio), as i ap adis a ian as bū ų palik as kaip an asis. i agališkai, oujou s se ai main enue elle la no me p incipale es e a osenos polinkis, e si qui s'es passé à ki čiuo i i ap adiquemen , ne se ai pas aussi plaida. Ce cas VLKK Ta ies e ki čia imo pakomisėje appelé é oliuciniu, bien aucune e oliucijos ici n'es , si nous pa lons pas de pa ienius mo sžius, e de ou e skolinių a ec el, e , eu ki čia imo sis emą. Comme a é é u de ki chiaissemen ecommanda ions en p épa an le sol comme jus e elam codi ika ions changemen ci. C'es ainsi selon na u alų polinkį en 2003, nuo 2003 m. i jų komen a ų, gana nuosekliai pe a ian us einama į i agalį ki čia imą, comme men ionnée, a é é codi iée eu o ki čia imas, e cela complè emen passi e. Juo plus é olu ion ne de ai appele che chan me e en œu e sys ème de p incipe applique i agalį ki čia imą à ous les mo s emp un és, ayan ki čiuo us d iga sius el, e , eu. Cela dé e mine lui phénomène pa lamo na u edis. Kodi ikacijos e oliucija TŽŽ 1951 m. e ec uée sans aucun discussions. Main enan ac uellemen au a i aisi ses pada ines e e ou ne à 1948 m. Li uanien langue de l'éc i u e ocodique ixée no mes, seulemen , comp éhama, nou eau ni eaumeniu, incluan beaucoup de nou eaux emp un s de mo s, ainsi que quelque emps ou nissan p écisingus šalu inius i ap adžius a ian s. 7. TECHNIQUE DE CODIFICATIONS Il es impo an de no e que le ex e de l'acco d n'a pas é é modi ié. 7.1. Les ac ions de changemen de codi ica ion Su la base d'un c i è e a osens, la pa de aleu des op ions dé e mine géné alemen la na u e de leu concu ence: a) la concu ence commencemen , b) en o ėjan i concu ence, c) o e concu ence, d) silps an i concu ence, e) compé i ion pabaiga (plačiau oi Miliūnai ė 2006: 14). Puisqu'à pa le phénomène, comme men ionnée, appa u non na u ellemen , e en aison d'une a i icielle codi ica ion, en plus, le ixe en i an e a osène es complexe, plus p écisi emen es pa le non pas de no mes a iées concu ence en ealiojane a osène, e de sa p ojec ion dans kodi ika ion. Tad le changemen de codi ica ion dépend plus de la codi ica ion echnique que de concu encines a ia ions appo s. Pa ies codi ika ions changemen esmė sys éma iquemen passe dans i agalį ki čia imą, quelque emps p écisémen laissan secondau iniu a ian i ap adį ki čia imą comme anks esnės kodi ikacijos liekaną. RITA MILIŪNAIT. Skolinių a ec ki čiuo ais doppa siais el, e , eu ac uelle codi ikacijos būklė i galima kai a | 24 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 Keičian kodi ikaciju, héo iquemen possibles elles ac ions: a) codi ie des a ian es de no mes ou eicien des places, c) supp imé l'un des no me a ian s, d) supp imé déso maisak uali no me, Puisque le b) į eisinamas naujas no mos a ian as, codi ica ion du phénomène pa lan é ai nenuosekli, exiguiable à son changemen , ayan en ê e sépa i s mo s, se ai nécessai es ou es cinq ac ions (ž . 5-ą abelę). 5 LENTEL. Exclu a i codi ica ion changemen e) į eisinamas anksčiau neigiamai kodi ikuo as (nelaiky as no ma) eiškinys. des ac ions a ec des débi s, con enan doppa sius el, e , eu, ki chia imo a ian es (a i ap adis ki čia imas, b i agalis ki čia imas) Ac uel codi icacijos bū is (p.g. VLKK ecommanda ions ou, s'ils n'en on pas, TŽŽ 2001) VLKK Ta ies e ki čia imo pakomisės 2016 m. sugges ilymai 1 casse 2 casse a (dè bis, 1. he menèu ika) a || b (dè bis || d bis; b| a (d he menèu ika || su codi ikacijos BŽ bis || dè bis; he meneũ ika || he meneũ ika) 2. he menèu ika) a || b (hè bas || h bas) a || b (hè bas || h bas) b || a (h bas || hè bas) 3. (bbe gas, -ė, spel à, (?) eũ as) b (be gas, -ė, spel à, eũ as) (del is) b 4. è mosas) b || a ( e mosas || b ( e mosas) 5. è mosas) nou eaux a i an mo s a (?) || a ( e mosas || b (de is) Du 5e ableau on oi que le p oje é changemen de codi ica ion les ésul a s du p emie e du second cas di è en clai emen : le p emie pas de codi ica ion n'amélio en condi ion de, le second c ée aiškią sis emą. En pa lan de la codi ica ion changemen de plani ica ion, neišleis inas iš akių i klausimas, commen ai e a ec la nou elle en langue li uanienne pa enkančiais mo s (naujažodžiais)? Bien que pa ies d'en e elles au il du emps appa aissen lie u iškų a i ikmenų, be ada, kai p adedami a o i, jie kaip no s u i bū i ki čiuojami. Tokių RITA MILIŪNAIT. Skolinių su ki čiuo ais d iga siais el, e , eu ac uelle codi ikacijos būklė i galima kai a | 25 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 naujažodžių į lie u ių kalbą ien quo idienne, pa exemple: de biai (klasikiniai a i ai su a s omi gydy ojas, y iški ba eliai“, in e nas, -ė „esan is in e na ū oje, . y. podiplominę p ak iką a liekan is sel is au opo e inė nuo auka, géné alemen ai ele onu išmaniuoju i dedama 27 į socialinius inklus“, dalbe gija 28 „pupinių šeimos medis“ i k . (ž . ND). S'appuyan da nep i apusių débils ki čia imo logika, selon le 1e cas, selon le 1e cas, il aud ai d'abo d dans eisine i ap adį a ian ą e a end e plus longs ou plus cou s son adap a ion au sys ème ki čia imo de la langue Li uanien, e seulemen alo s, s'il appa aissai équen , passe i agalio a ian o. Aki aizdu, kad okiu a eju i oliau neiš eng ume nesis emiško isų skolinių ap ès pas au su el, e , eu ki čia imo. 7.2. Rela ions des a ian e s a u ap ès un é en uel changemen de codi ica ion Selon commun inès langue li uanienne codi ica ion subsis ée de qua e des plus impo an s deg és d'é alua ion sys ème des no ms a ian es peu en ê e lygia e čiai (a | b) ou un p incipal (p ak iquemen p édominan ), l'au e secondai e (a || b). Théo iquemen les ela ions des no mes a ian es indiquen leu é a de concu ence e le dé eloppemen polinkius ealioje e a osenie au momen de codi ica ion: o e concu ence des a ian es ou plus éle é l'pe spec i i é d'un d'en e eux (aspek u socioling is inu e p es ijiškumu). Si la codi ica ion peu a e a de du a osens e si nécessai e co igée, elle sys ème de deg és d'é alua ion pe me lanksčiai éagi à des changemen s no mos a ian ų san ykių aiška eikalinga iek kodi ikacijos kai ai pe a ian us iksuo i, iek kalbos a o ojams o ien uo is dėl kalbos polinkių. a osens. Ainsi ce e o malioji Bend inée de la langue p a ique doi pa le su le s a us des a ian s de deux ni eaux: 1) codi ika ions sou ces, 2) des consomma eu s de la langue. La codi ica ion du Ki čia anje impo an s les magasins de lexicog aphie (dažniausia slo odynai). Dans la p a ique lexicog aphique, le i e mo , ensemble e son éc i u e, o hog aphe, g amma icelle o me son géné alemen considé é comme la p incipale a ian e, e à cô é de lui se ou an une au e a ian e lygia e iu ou secondau ine (ce dépend de la conc è e sou ce des édac eu s app ecision). Ainsi p a iques de codi ica ions pa iculiè emen impo an e posi ion du p incipal (p emie ) a ian , ca en géné al quel que a ian 27 Bien à ce e anglybe apidemen ou é le co espondan Li u išk pe soonukė, mais en a osen peu alloi p ononce e suki čiuo i e lui même (plg.: Su sel iu es enu e kininiški mo s sel in is, sel imanas). De la choisie p iegaidée dépend le lieu de c uci. 28 Dalbe gija 21-u į ašu (su ūšiniais pažyminiais) ixée Li uanie Republik e minų banke (LRTB) à pa i de di é en es VLKK con i mées sou ces (ieško a ik a dininko, žiū ė a 2016 04 21). Ce e me es ici suki ciumé dou eopie: dalbè gija (18 ois: VLKK ecommanda ions […]Dėl kai ku ių medienos pa adinimų, 2003; Dėl medieninių, pluoš inių, de inių, auginių i ki ų echninėms eikmėms naudojamų augalų lie u iškų pa adinimų, 2008; Dėl nuodingųjų augalų lie u iškų pa adinimų (AJ), 2016 e k .) e dalbe gija (5 ois: Aiškinama les e mes qui son medienos e minų žodyne, 2014). No s šiuo a eju oks į ai a imas nelemia ki čio ie os, be labai abejo ina, a codi iés au même momen , du p incipe il es nécessai e. RITA MILIŪNAITĖ. Skolinių su ki čiuo ais d iga siais el, e , eu daba inė kodi ikacijos būklė i galima kai a | 32 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 DLKG 2005: Daba inės lie u ių kalbos g ama ika. Red. Vy au as Amb azas. 4-e émission amended, Vilnius: Mokslo e encyclopedijah édi ions ins i u . DŽ1 1954: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ1 1954: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ1 1954: Daba inės lie u ių Vals ybinė poli inės i mokslinės li e a ū os leidykla. kalbos žodynas. DŽ1 1954: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ1 1954: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ1 1954: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. Ansak. ed. Jonas K uopas. 1e éd. Vilnius: DŽ2 1972: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. Ansak. ed. Jonas K uopas. 2-as pe mis. Vilnius: Min is. DŽ3 1993: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ3 1993: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ3 1993: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ3 1993: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ3 1993: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ3 1993: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. Vy . ed. S asys Keinys. 3-as pe mis. Vilnius: Mokslo e encyclopedijų édi eu . DŽ4 2000: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ4 2000: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ4 2000: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ4 2000: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ4 2000: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ4 2000: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. Vy . ed. S asys Keinys. 4e leid. Vilnius: Mokslo e encyclopedijų édi ions ins i u . DŽ4e 2002: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ4e 2002: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ4e 2002: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ4e 2002: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ4e 2002: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. DŽ4e 2002: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. 4-as (élec oninis) leid. Vy . ed. S asys Keinys. Vilnius: Li u iens ins i u de langue. DŽ5e 2003: Ac uelles dic ionnai e de langues li ou ies (élec oninis). Vy . ed. S asys Keinys. 5-as pe mis. Vilnius: Li u iens ins i u de langue. DŽ6e 2006: P ésen ines dic ionnai es de la langue Li uanien (élec oninis). Vy . ed. S asys Keinys. 6-as pe mis. Vilnius: Li u iens ins i u de langue. DŽ6i 2011: Ac uelles dic ionnai e de langues li huanien (in e ne inis). Vy . ed. S asys Keinys. 6-as éd. Vilnius: Li u iens Ins i u de langue. P ieiga In e ne : h p://dz.lki.l / DŽ7 2012: Daba inės lie u ių kalbos žodynas. Vy . ed. S asys Keinys. 7e amendemen . e suppl. pe mis. Vilnius: Li u iens ins i u de langue. DŽ7i 2015: P ésen ées lexicon de la langue li ou ienne (in e ne inis). Vy . ed. S asys Keinys. 7e amendemen . e suppl. pe mis. Vilnius: Li u iens ins i u de langue. P ieige su in e ne : h p://lkiis.lki.l . LKRŽ 1948: Dic ionna s de éc i u es de la langue Lie u ių. Red. K. Gaspa a ičius, N. G igas, J. Lazauskas, K. Ul ydas, A. Ži gulys. S a ybna encyclopedijų, Dic ionynų i mokslo li e a ū as publikla. Elle es égalemen l'une des plus impo an es édi ions de l'encyclopédie. LKTŽ 2001: Vi kauskas V. Lexynas a ies des langues Li uanies. 2 leid. Vilnius: Mokslo e encyclopedijų édi ions ins i u . LKŽe Dic ionnai e de la Li uanie, a ian e élec onique. Red. kolegija: Ge ūda Nak inienė ( y . ed.), Jonas Paulauskas, Ri u ė Pe okienė, Vy au as Vi kauskas, Jolan a Zaba skai ė, Vilnius: Li u iens ins i u du langage, 2005. Ve sion mise à jou , 2008. Accès in e ne : www.lkz.l LRTB: Li uanie République e minų bankas. P ieiga su in e ne : h p:// e minai. lkk.l ND: Li uiniens langues naujažodžių duomenynas. Con inus inis in e ne connaynas depuis 2011 m. Sud. Ri a Miliūnai ė. Vilnius: Li u iens ins i u de langue. P ieiga su in e ne : h p://naujazodziai.lki.l ( é iée 2016 04 20). RITA MILIŪNAITĖ. Skolinių su ki čiuo ais d iga siais el, e , eu daba inė kodi ikacijos būklė i galima kai a | 33 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 P o okolinis nu a imas PN-8: P o okolinis nu a imas „Dėl Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos m. décemb e 2007 d. ecommanda ions No R-4 Dėl Te minų žodynų engimo bend ųjų eikala imų pakei imo, 2015 m. décemb e 3 p ieiga in e ne e: h pwww lkk.l / lkknu a imai/p o okolniniai-nu a imai/del- als ybines-lie u-kalbos-komisijos7-- mg uodzio-20-d- ekomendacijos-n - -4-bendu-del- e minu-zod eikimo- eng ujuala imu-pakei imo (da a 2016 04-200 21); Nouja Te minų žodynų p épa imo bend ųjų eikala imų edakcija. P ieige su in e ne : h pwww. lkk.l /ak ualiausios emos/ e minija/ e minu-zodynu- engimo-bend ieji- eikala imai ( ue 21 04 2016). PV: Pasaulio place o ms. Eu opa, 2006; Amé ique, 2008; A ique. An a c ide. Aus alie. Okeanija, 2010; Asiija (A ghanis anJung inai A abų Emy a ai), 2012; Asiija (CambodžaVie nams), 2014. Vilnius: Mokslo e encyclopedijų édi ions ins i u . base de données In e ne . Vilnius: Mokslo e encyclopedijų édi ions cen e, VLKK. Accessible su in e ne : h p://pasaulio- a dai. lkk.l / ( ue ue 2015 04 25). Réclama ion K-1: Réclama ion Dėl dénomina ion de monnaie eu as ki čia imo, 2003 m. mai 29 d. (N . K-1). Accessible su in e ne : h p:// lkk.l /ak ualiausios- emos/ a is-i ki cia imas/1-del-eu o ( isualisé 2016 04 07). Récommenda ion K-3: Récommenda ion Dél de ce ains d iskiemenies é ange s d'o igine daik a a džių ki čia imo, 2003 m. juin 26 d. N . K-3. Accès in e ne : h p lkk.l / lkknu a imai/://p o okoliniai-nu a imai/del-kai-ku iu-diskiemeniu-s e imos-kilmesd- aik a a dziu-ki cia imo ( ue ue 2016 04 12). Recommanda ion K-3.1: Décision p o ocolai e Dėl 26 m. juin 2003 d. ecommanda ion No. K-3 Dėl ce ains d iskiemenių é angima o igine d'obje s a a džių ki čia imo complémen s, 2 d'oc ob e 2008 d. No. PN-7 (k-3.1). Accès in e ne : h p lkk.l / lkknu a imai/://p o okoliniai-nu a imai/del-2003-m-bi zelio-26-d- ekomendacijo- s-n -k-3del-kai-ku iu-d iskiemeniu-s e imos-kilmes-daik a a dziu-ki cia imo-papildymo (žiū ė a 2016 04 13). Récommenda ion K-4: Récommenda ion Dél de ce ains beaucoupiaskiemenies é imas d'o igine daik a a džių ki čia imo, 2003 m. oc ob e 26 d. N . 5 (K-4). Accès in e ne : h p lkk.l / lkk-nu a imai/://p o okoliniai-nu a imai/del-kai-ku iu-daugiaskiemenius e imos-kilmes-daik a a dziu-ki cia imo ( ue 13 04 2016). Recommanda ion K-4.1: P o okolie o donnance Dėl 2003 m. 2 oc ob e ecommanda ion No. 5 (K-4) „Dėl kai ku ių daugiaskiemenių s e imos kilmės daik a a džių ki čia imo“ supplémen , 2 oc ob e 2008 d. No PN-8 (k-4.1). Accès In e ne : h p:// lkk.l / lkknu a imai/p o okoliniai-nu a imai/del-2003-m-spalio-2-d- ekomendacijos-- RITA MILIŪNAITĖ. Skolinių su ki čiuo ais d iga siais el, e , eu daba inė kodi ikacijos būklė i galima kai a | 34 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 n -5-k-4-delkai-ku iu-daugiaskiemeniu-s e imos-kilmes-daik a a dziu-ki cia imo-papildymo (žiū ė a) 2016 04 13). Récommenda ion K-11: Récommenda ion Dél de ce ains p éesaginai es ca ac è es de ki čia imo, 2004 d. 28 oc ob e No. 12 (K-11). Accès in e ne : h p lkk.l / lkknu a imai/://p o okoliniai-nu a imai/del-kai-ku iu-p iesaginiu-bud a dziu-ki cia imo (žiū ė a 2016 04 13). Recommanda ion K-11.11.: O donnance p o ocolulai e Dėl d. 28 oc ob e 2004 d. ecommanda ion No 12 (K-11) Dėl ce ains annexés ca ac è es de ki čia imo de complémen , 2 oc ob e 2008 d. No PN-9 (k1). Accès In e ne : h p lkk.l / lkknu a imai/p ookoliniai-nu a imai/del-2004-m-spalio-28-d- ekomendacijos-n -- 12-k-11del-kai-ku iu-p iesaginiu-bud a dziu-ki cia imo-papildymo ( ue 13 04 2016). Il es égalemen possible de ou e des in o ma ions su les mesu es p ises pou assu e la p o ec ion des d oi s de l'homme. Recommanda ion K-16.1: Décision p o ocolai e Dėl ecommanda ion No R-12 (K-16) du 10 no emb e 2005 Dėl ce ains p é eiksmių ki čia imo complémen s, 2 oc ob e 2008 d. No PN-10 (k1). Accès in e ne : h p lkk.l / lkk-nu a imai/://p ookoliniainu a imai/del-2005-m-lapk icio-10-d- ekomendacijo- s-n - -12-k-16-del-kai-ku iup ie eiksmiu-ki cia imo-papildymo ( ue 13 04 2016). Recommanda ion K-16.2: Décision p o ocolai e Dėl Vals ybinės lie u ių kalbos komisijos 2005 d. no emb e 10 d. ecommanda ion No. R-12 (k-16) Dėl kai ku ių p ie eiksmių ki čia imo de modi ica ion e de complémen , 2014 d. oc ob e 9 d. No. PN-4 (k2). Accès In e ne : h p lkk.l / lkk-nu a imai/://p ookoliniai-nu a imai/del-s a ybines-lie u iukalbos-komisijo- s-2005-m-lapk icio-10-d- ekomendacijos-n - -12-k-16-del-kai-ku iup ie eiksmiu-ki cia imo-p- akei imo-i -papildymo ( ue 2016 17 04). Recommanda ion K-20: P o okolie o donnance Dėl ki čia imo a ian ų a ojimo, 9 d. décemb e 2010, No PN-9 (k-20). P ieige in e ne : h pwww. lkk.l / lkknu a imai://p o okoliniai-nu a imai/del-ki cia imo- a ian u- a ojimo (žiū ė a) 2016 04 17). TŽ 1951: Dic ionnai e des mo s in e na ionaux. Red. Ch. Lemchenas. Vilnius: Vals ybinė poli inės i mokslinės li e a ū os publikla. TŽŽ 1969: Ta p au inių žodžių žodynas. Red. Ch. Lemchenas. Vilnius: Min is. TŽ 1985: Dic ionnai e des mo s in e na ionaux. A s. ed. V. K ie kauskas. Vilnius: Vy iausioji enciklopedijų edakcija. TŽŽ 2001: Ta p au inių žodžių žodynas. A s. ed. Algiman as Kinde ys. Vilnius: Alma li e a. TŽ 2013: Dic ionnai e des mo s in e na ionaux. Red. Do ilė S e ikienė. Vilnius: Alma li e a. RITA MILIŪNAIT. Skolinių a ec ki čiuo ais doppa siais el, e , eu ac uelle condi ion de codi ika ion e possible changemen | 35 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 LITERATŪRA A i ch ison J . 2013: Language Change: P og ess o Decay? 4 h edi ion. Camb idge Uni e si y P ess. Ch i s ia n D . 1994: Kalbų plana imas kalbo y os požiū iu. – Socioling is ika i kalbos kul ū a. Sud. L. G umadienė, R. Ma cinke ičienė. Vilnius: Gim oji kalba, 29–40. D eu m e A. 2004: Language S anda diza ion and Language Change. The dynamics o Cape Du ch. John Benjamins Publishing Company: Ams e dam / Philadelphia. G a i n P. 1993: A concep ual amewo k o he s udy o language s anda diza ion. – In e na ional Jou nal o he Sociology o Language 100/101, 37–54. P ieiga in e ne e: h p://ukonline-web.uni-koeln.de/ ema ks/d5134/ m2180577.pd (žiū ė a 2016 04 07). G i de n is A., Pu p ki s A. 1996: Kalbos no minimo p incipai. – Gim oji kalba 8, 1–5. Ja o s l a i enė J . 2015: Lie u ių kalbos umpųjų i ilgųjų balsių kiekybės i kokybės e alonai. – Bend inė kalba 88. P ieiga in e ne e: h p://www.bend inekalba.l /H ml/88/Ja osla iene_BK_88_s aipsnis.pd L i u k e i č ienė D . 2015: Bend inės kalbos no mų pa eikimas Bend inės lie u ių kalbos žodyne. – Bend inė kalba 88. P ieiga in e ne e: www.bend inekalba.l /S aipsniai/88/Liu ke iciene_BK_88_s aipsnis.pd M i li ū nai ė R. 2003: Kalbos eiškinių e inimo laipsniai. – Ac a linguis ica Li huanica 48, 97–104. M i li ū nai ė R . 2006: Kodi ikacijos i a osenos san ykių modelis. – Kalbos kul ū a 79, 9– 28. M i li ū nai ė R . 2007: Kodi ikuo ų no mų kei imas: už i p ieš. – Kalbos kul ū a 80, 7–23. M i li ū nai ė R . 2009: Daba inės lie u ių kalbos a osenos a ian ai. Vilnius: Lie u ių kalbos ins i u as. P a ke ys A . 2003: Komen a as dėl ki čia imo ekomendacijų (2003 07 09). P ieiga in e ne e: h p:// lkk.l /naujienos/ki os-naujienos/komen a as-del-ki cia imo- ekomendaciju (žiū ė a 2016 04 12). P a ke ys A ., Pu p k is A. 2004 [1968]: Lie u ių kalbos bend inė a is. 2-as papild. i pa ais. leidimas [su kompak ine plokš ele]. Vilnius: Gim asis žodis. P incipai 1997: Lie u ių bend inės kalbos a kybos p incipai, kodi ikacijos k i e ijai i jų aikymas. – Gim oji kalba 4, 1–3. P u pk i s A . 2005: Kalbos kul ū os s udijos. Vilnius: Gim asis žodis. P u pk i s A . 2016: Da ka ą dėl ekspe o, konce o i pan. žodžių ki čia imo. – Bend inė kalba 89. P ieiga in e ne e: www.bend inekalba.l /S aipsniai/89/Pupkis_BK_89_s aipsnis.pd RITA MILIŪNAITĖ. Skolinių su ki čiuo ais d iga siais el, e , eu daba inė kodi ikacijos būklė i galima kai a | 36 BENDRINĖ KALBA 89 (2016) www.bend inekalba.l ISSN 2351-7204 S u n d žia B . 2003: Komen a as dėl „eu o“ ki čia imo (2003 07 09). P ieiga in e ne e: h p:// lkk.l /naujienos/ki os-naujienos/komen a as-del-eu o-ki cia imo (žiū ė a 2016 04 07). S u n d žia B . 2008: Dėl s e imžodžių su ki čiuo ais d iga siais el, e , eu p iegaidės (2008 12 05). P ieiga in e ne e: h p:// lkk.l /naujienos/pakomisiu-naujienos/del- s e imzodziu-su-ki ciuo ais-d iga siais-el-e -eu-p iegaides (žiū ė a 2016 04 07). S u n d žia B. 2013: Ki čia imo no minamąjį da bą ęsian (2013 12 23). P ieiga in e ne e: h p:// lkk.l /naujienos/ki os-naujienos/boni acas-s undzia-ki cia imo-no minamaji- da ba- esian (žiū ė a 2016 04 20). T ak a h as hi H . 2004: Language no ms. – Sociolinguis ics. An in e na ional handbook o he science o language and socie y. Ed. Ammon U., Di ma N., Ma heie K. J., T udgill P. 2nd ed., V. 1. Wal e de G uy e , 172–179. Į eik a 2016 05 03 Adop é 2016 07 05 RITA MILIŪNAITĖ Lie u ių kalbos ins i u as Pe o Vileišio g. 5, LT-10308 Vilnius [email p o ec ed]