Mažmožis

ACTA LINGUISTICA LITHUANICA XLVIII (2003), 177–184 UWAGI Remarks MAŽMOŽIS Przymiotniki w gwarze żmudzkiej żiaudrus, žiudrus zwróciły uwagę Stevena Younga, bałtysty z Uniwersytetu w Baltimore, w bardzo interesującym artykule „Lithuanian žiaurūs: žiudrus“ (Acta Linguistica Lithuanica 47, 109–115). Zdania zaczerpnięte z DONZ, s. 453, 458, jakby wymagają pewnych uwag: pakulines laba: 2odros a.udeklas; vi.kšręs Z0dros | pjd.usta ližūvę givuol'ūn. Zodros w drugim zdaniu należy transponować nie jako žudrūs, lecz jako žiudrūs: vikšris žiudrūs pjausto liežūvį gyvoliuon (dat. sing.; nom. givuolis | g'ivūolis; tutaj w dawnej tradycyjnej gwarze warniškiej południowej Żmudzi do końcówki dat. sing. -w > -uo dodano nieetymologiczne n). Nie żudrus, lecz zapewne mój oczywisty błąd korektorski wprowadził autora w błąd, chociaż gniazdo — žiudrus, tj. wszystkie zdania określa słowo Ziudrus (zbieranie tekstów, trwające 6 lat (1969–1975), było bardzo rozciągnięte, z zakazami, skargami itd.). W żywej mowie ten przymiotnik jest obecnie przypominany, najczęściej używają go starzy mieszkańcy wsi; jego korzenie to žiaud-, žiud-, dlatego jest tylko žiudrūs, a naukowcy z odległych krain, nieposiadający tego gwarowego słownika, mogą czasami się zawahać i zacząć cytować nieistniejące słowo *žudrus. Vytautas Vitkauskas Otrzymano 05.05.2003 Instytut Języka Litewskiego ul. P. Vileišio 5, 2055 Wilno, Litwa W SPRAWIE RZEKOMEGO ZEROWEGO ŁĄCZNIKA Tekst ten jest przede wszystkim poświęcony omówieniu takich zdań, jak: Mój brat jest niepełnosprawny; Chroniczny kaszel — objaw ciężkiej choroby i tym podobne. W Gramatyce współczesnego języka litewskiego (Wilno: Mokslas, 1994) uważa się je za zdania imienne, odpowiadające modelowi trójczłonowemu, ponieważ zdanie Oras gražus uważa się za zawierające zerowy łącznik (s. 612). Zanim podejmę polemikę w tej wąskiej kwestii, już na samym początku wspomnę o dwóch twierdzeniach, bez których polemika nie ma sensu i których będę się starał ściśle przestrzegać. Pierwsze twierdzenie: Nikt nie ma właściwości. Żartobliwie mówię też inaczej: Nikomu włosy nie rosną. Wydaje się, że sformułowanie tego twierdzenia należy do Immanuela Kanta, ale nie pamiętam tego dobrze, A ponieważ prawdziwości twierdzeń nie opieram na autorytecie, wystarcza mi i to, że uważam je za prawdziwe. Logika słownie niczym bezpośrednio nie operuje, lecz w jej teorii klas przyjmuje się klasę zerową, czyli pustą (zwracam uwagę, że nazywa się ją zerową ze względu na znak używany do jej oznaczania, a pustą — ze względu na to