Mažmožis

ACTA LINGUISTICA LITHUANICA XLVIII (2003), 177–184 UWAGI Remarks DROBIAZGOWOŚĆ Przymiotniki z gwary żmudzkiej žiaudrus, žiudrus zwróciły uwagę Stevena Younga, bałtysty z Uniwersytetu w Baltimore, w bardzo interesującym artykule „Lithuanian žiaurūs: žiudrus“ (Acta Linguistica Lithuanica 47, 109–115). Zdania zaczerpnięte ze stron 453 i 458 DŪNŽ zdają się wymagać kilku uwag: pākaulinēs lābā žōdrōs ā.udeklas; vi.kšrēs žōdrōs / pjā.usta lįžuvē gįvuol’ūn. žōdrōs z drugiego zdania należy transponować nie jako žudrūs, lecz jako žiudrūs: vikšris žiudrūs pjāusto liežuvį gyvōliuon (celownik l. poj.; mianownik gįvuolis | gį’vuolis; tutaj w dawnej tradycyjnej gwarze warnišków południowożmudzkich do końcówki celownika l. poj. -u > -uo dodano nieetymologiczne n). Nie chodzi o žudrūs, lecz zapewne moja oczywista pomyłka korektorska wprowadziła autora w błąd, choć hasło brzmi žiudrus, tzn. wszystkie zdania są definiowane słowem žiudrus (zbieranie materiału przez 6 lat (w latach 1969–1975) bardzo się przeciągnęło z powodu zakazów, skarg itd.). W żywym języku przymiotnik ten jest obecnie zapominany i używany przeważnie przez starszych mieszkańców wsi; jego rdzenie to žiaud-, žiud-, zatem istnieje tylko forma žiudrūs, a uczeni z dalekich stron, nieznający tego gwarowego słownictwa, mogą czasem zawahać się i zacząć cytować nieistniejące słowo *žudrus. Vytautas Vitkauskas Instytut Języka Litewskiego ul. P. Vileišio 5, 2055 Wilno, Litwa Otrzymano 2003 05 05 O RZEKOMYM ZEROWYM ŁĄCZNIKU Tekst ten jest przede wszystkim poświęcony omówieniu takich zdań, jak: Mój brat jest niepełnosprawny; Uporczywy kaszel jest objawem poważnej choroby i tym podobne. Gramatyka współczesnego języka litewskiego (Wilno: Mokslas, 1994) uznaje je za zdania nominalne odpowiadające modelowi trójczłonowemu, ponieważ Pogoda jest ładna uznaje się za zdanie z zerowym łącznikiem (s. 612). Zanim podejmę polemikę w tej wąskiej kwestii, na samym początku przytoczę dwa twierdzenia, bez których polemika nie ma sensu i których będę się starał ściśle trzymać. Pierwsze twierdzenie: Nic nie ma cech. Żartobliwie mówię też inaczej: Nicowi nie rosną włosy. Wydaje się, że sformułowanie tego twierdzenia pochodzi od Immanuela Kanta, ale dobrze tego nie pamiętam, a ponieważ prawdziwości twierdzeń nie uzasadniam autorytetem, wystarczy mi, że sam uważam je za prawdziwe. Logika nie operuje bezpośrednio słowem nic, ale w jej teorii klas przyjmuje się klasę zerową, czyli pustą (zwracam uwagę, że nazywa się ją zerową ze względu na znak używany do jej oznaczania, a pustą — ze względu na to