scieee Open visual document viewer

Priesaginių Marijampolės apskrities helonimų motyvacija

Dalia Sviderskienė

Abstract

    The article addresses suffixal helonyms, which constitute a peculiar and interesting layer of the so called non-equivalent lexis. In order to reveal the motivated connection between their formal structure and meaning, these representatives of the hydronym class are analysed using the linguistic methods of structural, semantic, motivological analysis. As comprehensive information about the denotatum as possible is in use; the article also makes use of the data about the linguistic consciousness of the informants from the area under analysis, which were recorded in the “Land Names” questionnaires (1935–1937), as well as the surviving additional information enabling us to grasp their knowledge and experience and helping to understand the onomastic situation.    The article is valuable for the science of lexicology and its other branches: ethnolinguistics, sociolinguistics, psycholinguistics, cognitive linguistics, the practice of local toponymy, and the conception of the phenomenon of the proper word. The interpretation of the fragment of nature (marshy places) in the language system of a certain area emerging from the study is important in the context of cultural globalization. The findings of the study could contribute to the solution of the issues of regional self-consciousness and identity.

Full text

110 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI DALIA SVIDERSKIENĖ Ins i u o de lenguas Lie u ių Di ección de in es igaciones cien í icas: onomas ika ( ik inių palab as de da ybos, o igen, mo y acijos es udios). DOI: h ps://doi.o g/10.35321/all81-05 PESAGINI MARIJAMPOLS APSKRITIES HELONIM MOTIVACIÓN Mo i a ion o Su ixal Helonyms o Ma ijampolė Coun y ANOTACIÓN el A ículos analizados peculia y įdomus beek i alen ės leksikos capoksnis p iesaginiai helonimai. Con el in de e ela su es uc u a o maliosa y elación mo i uada de signi icado, es os ep esen an es de clases anden a des se es udian es uc u a o ias, seman inas, mo i ologicas análisis lingüís icos mé odos. Disponible cuan o más de allada in o mación sob e deno a á, u ilizadas en las Anke as de nomb es de la Tie a (19351937) da os a ixados de la consciencia lingüís ica in o man os del á ea es udiado, su conocimien o, expe iencia, conocimien o, da os e lejados, onomas ina si uación ayudando a en ende la in o mación adicional es an e. S aipsnis e ingas leksikologijos mokslui i ki iems jos sky iams: e noling is ikai, so- cioling is ikai, psicholing is ikai, kogni y inei ling is ikai, sa os oponimikos p ak ikai, e dade o concep o de palab a enómeno. Cul u al globalizaciones con ex o impo an e de la in es igación yškėjan i agmen o de la na u aleza (pelkė ų luga es) in e p e ación de cie o al o en el sis ema de lengua. Los esul ados del ace ado es udio pod ían con ibui esol iendo la egional au ocimonés, cues iones de iden idad. ESMINIAI VOZŽIAI: luga eso a džiai, anden a džiai, helonimai, oponominacija, mo y acija, į a dijimo p incipios, į a dijimo būdai, me a o a, me onimija, elipsė, seman inė da yba. ANNOTATION The a icle add esses su ixal helonyms, which cons i u e a peculia and in e es ing laye o he so called non-equi alen lexis. In o de o e eal he mo i a ed connec ion be ween hei S aipsniai / A icles 111 P iesaginių Ma ijampolės apsk i ies helonimų mo y acija o mal s uc u e and meaning, hese ep esen a i es o he hyd onym class a e analyzed using he linguis ic me hods o s uc u al, seman ic, mo i ological analysis. As comp ehensi e in o ma ion abou he deno a um as possible is in use; he a icle also makes use sis, which o he da a abou he linguis ic consciousness o he in o man s om he a ea unde analy- we e eco ded in he Land Names ques ionnai es (19351937), as well as he helping o su i ing addi ional in o ma ion enabling us o g asp hei knowledge and expe ience and unde s and he onomas ic si ua ion. The a icle is aluable o he science o lexicology and i s o he b anches: e hnolinguisand he concep ion o he phenomenon o he p ope wo d. ics, sociolinguis ics, psycholinguis ics, cogni i e linguis ics, he p ac ice o local oponymy, The in e p e a ion o he agmen o na u e (ma shy places) in he language sys em o a ce ain a ea eme ging om he s udy is impo an in he con ex o cul u al globaliza ion. The indings o he s udy could con ibu e o he solu ion o he issues o egional sel -consciousness and iden i y. KEYWORDS: oponyms, hyd onyms, helonyms, oponymiza ion, mo i a ion, p inciples o nomina ion, ways o nomina ion, me apho , me onymy, ellipsis, seman ic wo d- o ma ion. ĮVADAS Homonía cogni i a, comunicciné ac i idades y la exis encia de obje os no nomb ados mues a una de los p incipales e os de la lengua, como užompli oda s e as de la lingübiné ac i idad con nue os in i imien os1. Po lo an o leksinas nominaciones in es igaciones lle amos a cabo dos di ecciones: acla ando la es uc u a del señal lingüino y p oceso nominaciones a iais años nominaciones y mo y ación de in es igaciones (Mildos No kai ienės (zoonimų), Au elijos G i ėnienės ( i onimų), Jū a ės yšius su į a dijamuoju objek u. Iš o, kas pasaky a, i naujausių ykdy ų pas- Lubienės (mikonimų), Dalios S ide skienės ( oponi ia)) se e que el en oque cien í ico se espec a en di e sas desc ipciones de enómenos lingüís icos. El nomb amien o se en iende no solo como p oceso de o mación de nue as unidades lingüís icas, sino ambién como esul ado de un complejo p oceso, po lo que su solución se e enida con la esolución de a ias cues iones: encamiñamien o mane as, medios de de e minación, di e en es signos de la explicación (aspec o lingüís ico); cues iones elacionadas con el lenguaje, el pensamien o y la in e acción del en o no que odea, esolución (aspec o gnoseológico). En las úl imas décadas del pasado siglo palab as de éikšmės omados es udia dos una o a complemen an di ecciones: semasiologías (di ección de es udio de la o ma al con enido) y onomasiologías (del es udio 1 Kazys Alminauskis Ins ukcijoje Lie u os žemės a dynui su ašy i a i mó: Šim ai y a ūks ančių žemė a džių paslėp i a p žmonių (Alminauskis 1934: 4): DALIA SVIDERSKIENĖ 112 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI di ección desde el con enido a la o ma). Como sos iene E alda Jakai ienė, el obje i o del es udio de signi icado semasiológico ue esponde a la p egun a Ką signi ica una u o a palab a?, onomasiológico Comiún palab a exp esa a uno u o o concep o, nomb ado obje o o p esc ibida alo ación? (plg. Jakai ienė 2010: 42). Así, el léxico in en o iaus analizė onomasiologicamen e aspek u signi ica nominación p ocesoá desde el in oca íable obje o (pa)zinoción has a nominación esul ado in oca ímien o, o nomb e o o gamien o. O es o signi ica, que el análisis del p oceso de nominaciones onomasiologicamen e aspek u p emenidad p opo cionan a análisis de unidades de lengua de į a dy ojo, a o ma. Además, la dų „kū ėjo“ pozicijos – am ik o nekalbinio u inio aiškai am ik a kalbine ac ualidad del p oceso de nominación en los aspec os onomasiológicos de las pasi eiškia ne iek kalbinių o mų ã anka am ik am u iniui iš eikš i, kiek šių kalbinių o mų (ženklų) sanda os būdams i p incipams išaiškin i. Taigi, no in in es igaciones ealiza oda alía análisis de p ocesos de inse ción, es impo an e de e mina los p incipios, modos y medios de nominación. Ano Olgos I. Blino os (Tomsko mo y ologijos škola), los p incipios de inse ción son pun o de e e encia unška, eglas, las cuales o mulanse de base de una cie a á ea de miemb os de la comunidad lingübinesa mo y acinių asgos de gene alización y al mismo iempo son ellos mismos pun o de e e encia nue os inse i ijim as is (Блинова 1984: 77)2. Lie u ių p iesaginių ie o a džių da ybos i kilmės analizei ski a daugiausia ie os sa oje oponimikoje: helonimų – Laimučio Bilkio, oikonimų – Ma ijos Razmukai ės, o onimų Dalios Kai ėsčina. De ellos más de alladamen e desde el pun o de is a doi i o es udiados helonimai (Bilkis 2008). Es e es udio de mo i ación egional de helonimía apilda la ac ual si uación de in es igaciones, omen a es udios emá icos discu idos. Sudu ines y compui os Ma ijampolės comsk i ies helonimų mo y ación es udios ya ealizados (S ide skienė 2016; 2017). En ellas neap imi ada ien helonimų apa ición de mo i os de izaiškinimu, ue (isch)ski i y hid oobjek ų nominacijos p incipias es o o o gó adicionalmen e seman inio c i e iijos aiškinan is helonimų mo y aciju. Siendo ac ualizado la no edad del es udio de mo i ación de p eesagines helonimas, señala ina a ención en lo que helonimas, como y o os oponimas, son ep esen an es secunda ias de nominaciones. En epusaya ellos no son iguales unas secunda ias di ec as, o os secunda ias indi ec as nominación esul ados. An inė ne iesioginė nominacija desde la di ec a an inės di e encia su esul ado: en es e caso se c ea no sa a ankiškas nue o palab a, pe o a la misma o malios sanda os palab a en cie a conjunción con o as palab as se da nue a signi icación. Tal nominación kelu o mojasi los llamados seman iniai da iniai (Jakai ienė 2010: 22). Es a de inición es explicada po la obse ación basada en la p ác ica de in es igación de nominación y mo i ación de mikonimos de Jū a ės i leksinio mo y a o iaus o malioji pusė apa ūs, o eikšmės susiję asociaciniu Lubienės: Seman inės nominacijos a eju nomina emos 2 Debido a los p incipios de į a dijimo ambién é. Golele 1972a. A ículos A icles 113 / P iesaginių Ma ijampolės apsk i ies helonimų mo y acija yšiu (Lubienė 2015: 62). Neíslase de los ojos y o a impo an e obse ación de la cien í ica sob e el modo elíp ico de insc ibimien o: Toks nomina ion p ocess puede se concebido así: del nomb e de d ižodžio pada omas unažodis, o malmen e pasando po el miemb o p incipal de la colocación, y seman iškai inco po uo su jan į bu usio de e minacinio na io seman iką“ ( en pa ). signi icadoTiek seman ines da , an o ep esen a i os del modo elíp ico de insc ibimien o de o os países en oponymía se asignan ya hace mucho iempo. Uk ainiečių onomas as Ju ijus A. Ka penko no abe gené ica oponimų dependomía desde būd a džių, desc ibinancias nomb es de luga es. Dado que oponimai son odėl būd a džiai pap as ai a osenoje iš eiškia į a dijamų ie ų požymius, o especi ici icamen e luga es dis inguamíos signos, es o signi ica, que dijimo būdas oponimijoje, a i inkan is schemą „ e minas – oponimas“, gana g ama icamen e ellos son isiog aphinių e minos pažyminiai y al į a įp as as. Es e ase cióní co obo an y egis os de uen es his ó icas, e iden emen e ixuojan es, como muchos compues os opo a des su umpie on, a būd a dis sudaik a a dėjo (plačiau ž . Ka penko 1966)3. Debido a la economía de la lengua susi o ma óse elipsinis modo į a dijimo apa enciado y a o o economía de la lengua pasižyminčiam me oniminio modo de asladoi. Me onimiją, como uno de los más b illan es mic o oponimía cuojos, ambién mini J. A. Ka penko (plačiau ž . Ka penko 1967: 18). Sob e ella, como uno ac i iausių į a dijimo būdų, besi eiškiančių oponimikoje, ašė y o os usų mokslininkai: Julija I. Čiaikina, Nikolajus D. Gole as, Liudmila A. Zacha o a, Na alija G. Nes e o a, Galina N. S a iko a y k .4 Espa cialmen e impo an e señala a ención a lo que los p opósi os de la economía de la lengua se o ma on casos de elipsinio y me oniminio insc ibiimimino in es igados y publicuojan en es e a ículo. Ellos sensibles beišnyks ančių (išnykusių) helonimías (i odas oponimías) capoksnis. Debido a su economico apagado (ypa ybė helonimas, luga helonimas) du an e las in es igaciones de campo p ecisamen e es os nomb es de luga es caen en nesaugią zoną y pueden se no iden i icados como e i icia nomb es, pueden queda se no econoci i y no zaesc i i i. P ecisamen e ellos p obablemen e obedecen al iempo y a los úl imos cambios padic uados melio ación, colec i i ización y o as acciones p opias del pe íodo de insc ipción de luga eso a zos. Así, es os iscos de pé dida de inse imien os ambién es imula ellos in es iga y publica . Šiame s aipsnyje, be minė ųjų, a siž elgiama i į ki us ling is inės pa a- digmos cai os en p esencia su gien es nue os aspec os de e aluación de oponymía (loslados años lingüís ica se en a iza en la mane a de pe cepción del en o no ci cundan e y su concep ualizaciones ep esen ación). Como se á is o más adelan e en el es udio, odos 3 Debido compues os (nesu umpėjusių) oponimos usos y li uanos o maliosios aiškos y ją co espondien es modelos más é. : Просвирнина 2001: 3548; S ide skienė 2017: 78102. 4 Más amplamen e z . : Чайкина 1983; Палкина 1983; Голев 1991; Захарова, Нестерова, Старикова 2003. DALIA SVIDERSKIENĖ 114 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI los modos de nomb amien o exp esan los esquemas co espondien es a ellos, enabili an es una mejo en ende en si uaciones onomas inas la c ipsanda del pensamien o del nomb ado , į5. Pa s žodis schema eiškia am ik ą aizdą, igū ą, o po o i am ik ą idinę co espondien e a cie a egla g ama icales, que ayudan a iden i ica las es uc u as de pensamien o. Analizando ma e ialá se p e ende (1) e ela señas, apusí el pelkė ų base de la insc ipción de luga es6; (2) de e mina (in e p e ea ), qué signi icé el nomb e del luga susc ipción, i imo nomina p op ium, momen o; (3) explica explica al ep esen an e de la á ea e níe es udiamóse es a pe cepción, comp p a á, ą sa a kul ū ine pa i imi, a skleis i a dų „kū ėjo“ s a egiją į a dijimo p o- alo ación y loginio su explicacion, g įsceso iempo. A inlui alcanza clase anden a džių ep esen an es es udian es uc u ū ines, seman inas, mo y ologinas análisis lingüis icinos mé odos. Disponible cuan o más de allada in o mación sob e deno a á, u ilizados en las Anke as de los Nomb es de Tie a (19351937) los da os a ixados de la conciencia lingüís ica in o man os del á ea es udiado, su conocimien o, expe iencia, conocimien o e leja la quedada in o mación adicional, ayudando a en ende mejo y explica la si uación onomas ina. Al e ec ua el es udio se aplica el mé odo cien í ico de conocimien o (helonismos g upándose en cie os g upos, basado en sus simili udes o di e encias según elegidos c i e ios), mé odo de econs ucción in e na y me odos de in e p e aciones y desc ipciones p agmá icas, cogni y inés. Al analiza ma e ial en euka io, las palab as e i icadas ue on compa adas con las comunes, a apadas en los e mónicos es udiamojo plo o leksiką ag upados, y en un ocend inamaje de g an olumen del léxico de lenguas li uanas, edi ado y a ian e elec ónica, LKŽe de lenguas li uanas (h p: www.lkŽe.o g ) Dado que mo i aciones al es udio impo an e la conjunluma de palab as en i oje kalboje, exiliškinan is sus signi icados y signi ica i os a spal ius, es e úl imo dicciona io, ano mismisos su suda y ojos, como di e sas mul iasluoksnės in o mación sob e palab as uen einis, ue especialmen e p a a us. Además, lie u is más que cualquie o o es á elacionado con el pueblo. Sa i a kaimiškojo gy enimo dokumen acija es conside ado d idešim omis Lie u ių kalbos žodynas [...], en el que se p esen a senoji, a mių [...] leksika. En él 5 Como se á is o adelan e, in o mi us a ículo del segundo capí ulo Aho a no del odo acla iskios mo y acijos p iesaginiai helonimai con enido. Él e ela, cuán impo an e en ealiza oponymía in es igación conoce ono6 An inės beek i alen ės lexicico en caso de in í jimo se puede habla sob e mo y acinį in í jimien o, po que su base cons i uye cie o signo de masiologines schemas i disponuo i šiomis žiniomis. deno a o. Mo i acia es obje os, de cosas, ik o és enómenos o e c. įnaminamien o p oceso condición (plg. Tols aya 2002: 120). Požymis, con i iéndose en base de nominación al c ea un nue o nomb e, se llama in e nine o ma de la palab a o mo i y acijos požymiu (G i ėnienė 2006: 24). S aipsniai / A icles 115 P iesaginių Ma ijampolės apsk i ies helonimų mo y acija pa icula men e bellamen e documen ada a ianzada en el lenguaje y a a és del lenguaje nos ac úan las pe sonas isión del mundo y puoselėjamos alo es (Ru ko ska 2016). Po lo an o en a i za, que en euka io de la unidad adminis a i a (Ma ijampolės apsk i ies) helonimų seman ines ep esen an os de la cues ión de į a dijimo y mo y acijos išaiškinimo (in e p e a imo) esol e es e dicciona io pa icula men e alioso. El es udio lle ado a cabo espe ando odo el con ex o oponominio, sepa ados nomb es de luga es alo ados p incipalmen e del con ex o del sis ema oponiminés de la á ea es udiada y sólo en aislados casos e ié ase a ep esen an es de odo el á ea lingüino de la lengua i a apascu ados y sugulusius Vie o a džių ka o ekos ( oliau VK) lapelios así como publicuo ais Lie u os ie o a džių žodyne. Ilius uojan es ejemplos a ankoje se o o ga p e e encia de la lengua i a a los nomb es de luga es insc i os. S aipsnyje se adhie e a los mismos, habi uales y nusis o ėjusių, oponimía li uanas c i e ios de p esen ación de ma e ial7. 1.AJECCIONES DE LA CHEIA MOTIVACIÓNJOS HELONIMAI 1.1. In oducción de nomb es según cie as peculia idades de hid oobje os. 1.1.1. In oduciniones según o mą. (1) Tiesioginio į a dijimo ep ezen an ai. ypa ybė ⇨ helonimas Del en o no o ma sepa ada la bala ing esada Ap aliùkė b., s . KzR (Jū ės GA)8, plg. lie . ap alùs, - ‘ i inio o u ulio en o ma; apsk i asʼ. Nocuádiai numanoma . signi icado apsk i a, -as. O o a es e mic og upe a ibuible įnomb ijima Ries ùkė b. KzR, plg. lie . is as, -à ‘ku is puslankio pa idalo, gaub sʼ. Jū ės GA in o man ų eigimu, [bala] simila a pusę a o9, i. y. puslankio pa idalo, izlek a bala. Así, ing esada basado heloobje o o ma. P iesaga -(i)ukė mues a una posi i a emocional emocional de los luga es de es a mic og upes. (2)El Rep esen an ido de la Indenominación Indi ec a. (a) A con inuación se discu en algunos ep esen an es de la designación indi ec a según o mą; a menudo el signo de o ma de un obje o co elaciona con su gaba i iškumu. ypa ybė ⇨ helonimas 7 Dėl medžiagos ski s ymo i analizės a kos da ž . S ide skienė 2016: 246–247. 8 Sob e . da ybos y o igen explicación de ambién é. LVŽ I 168, donde helonimai asociamos con lie . ap alùs, -. 9 Vėlesniais in es igaciones de campo da os, cuales es iudío VK lapelio g abación, 1982 m. Ma ackų k. (KzR apyl.) insc i o el nomb e del luga Ries ukė, in o man o eigimu, plynia pasaga o mas. DALIA SVIDERSKIENĖ 116 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI Dėl lenk os o mos (g eičiausiai puslankio pa idalo) i galbū kiek dides- nés que la habi ual ampli ud bala podía se desc ibida como Ki inė b. Šil. Debido a al spėjimo plg. lie . ki inė, ki nė ‘p ie la pa ed p ikalamas esbenc ado pagalys ki iui įkiš iʼ, da plg. ki inis, -ė, ki nis: Gelžis ki nis y a s ambus, de a ki - io ausims (Š s)10. Pailga, nedidelė bala e ninės s i ies ep esen an esų podía se desc úda como Pupnė b. Kl , plg. lie . pupnis, -ė ‘į pupą panaʼšus [Pupnis žukas (ka k abalis) Ln ]. Gam inė k aš o aizdžio s i is Agu kiškės gi ininkijoje, del en o no dis inguida según su simili ud a el esca po imien o, ing esada Langinė b. KzR (Agu kiškės GA), plg. lie . langnis, -ė ‘su luga de en ano pa idalo escpjo aʼ, ambién plg. lie anga lángas ‘skylė, p a aja liūne, akisʼ11 (lie . ‘kiau ymė o na u al kiaʼ, ‘ie a ajàliūne p u a, akisʼ, ‘ie aua akliūne kiau aʼ). Debido a la semán ica aún plg. Langia ais is s . Jz (VK). Así, se puede adi ina que balai además de a que es a e a simila a la en ana pó o mal de ípjo á, pudo se ca ac e ís ica y o as cualidades, como a ai: nocalé olumen, p o undidad, ją gaubiančių k an ų nes abilus, Šį aiškinimą pag indžia i sakinys, a spindin is žmogišką pa i į, už ašy as iš gy- suge bujan es pa i šius o e c. osios idiomas: A i p a ajs nei daei i negalima, ba muy suge buja odos, que imsi y nuga mėsi (M s. Zadakusi bala ue ing esada Bal aknė b. Lb . Saulėg ąžų y Pag aužių aldeas Encues a de nomb es de la Tie a зафиксирована pa eikėjo no a: [baloje] siemp e bal as agua. Debido semán ica plg. ais a a dį Bal ãkė Sug (LVŽ I 342)12. Desde el pun o de is a nomina i o ob io, que į a dijama po cie a pa icula idad u ė oją ( egos o ganą, en el que se encuen a la pa e supe io del cue po, cabeza, á ea), cuyo pa icula idad imaginojama ca ac e ís ica y į a dijamajam geoobjek u, plg. lie . bal ãkėbal a, in e a akisʼ [Dėb elėjo su bal akėm, nei (ne ) baugu pasida ė Gs; Iš e ęs bal ákès i speak kia ], da plg. lie plūne aks u au a; palquias o acabian es zaug i eje os escasa supe icie de aguaʼ. Debido a la semán ica plg. in es igamajame la á ea za ixiada balo a dį Aklóji b. Mškč (LVŽ I 36). Tal cie a k aš o aizdžio zona ue nominada Káulinė b. KzR (Runkių 10 Dado que, como ue mencionado GA), aigi, numanoma . eikšmė – kaulo pa idalo bala [lie . káulas ‘kie as in oducido, mo y acijos es udiimui impo an e junglumas palab as en i oje calboje, exiliškinan is sus signi icados y signi ica i os a spal ius, con el obje i o explica pelkė ų į a dijimo k yp į, hei mo y acijos logiką, sakinių, zap ašy ų iš gy osios kalbos ie ų, au osakos, g ožinės li e a ū os i za iksuo ų LKŽe, am ik os pukiamos. LKŽe san umpos po sepa ado no se acla an. 11 Debido a es e . daybos aún m . Bilkis 2008: 186. 12 Además é. Bilkis 2008: 185. Aquí balo a dis cali icado como no del odo aiškios o igen (Bal aknė b. Lb, plg. Bal ãkė s . Sug). Da o a cali ica LVŽ I 342: helonimas kildizado de pe sonalndio Bál akis, Bal ãkis. A ículos A icles 117 / P iesaginių Ma ijampolės apsk i ies helonimų mo y acija ecido co po al, pa e del esquele oʼ]. Quie iendo a gumen uo ai explica , qué luga žymis lėmė šį į a dijimą, a sakymo ieško a i ki ų plo ų oponimijoje, už ašy- oje iš gy osios kalbos. VK as as už iksuo as balo a dis Káulinė b. K kn13 su popa eikėjo comen a u pailga, mos ando que al momen o de la inse ción pudo se ac ualizuado la o ma de un geoobje o isual cie o aspec o exidies ía en el espacio ( ambién plg. hueso pa e del esquele o)14. Po o a pa e, quizás luga a, como y kaului, ca ac e ingi įdubimai y izkilimai asocia i iai podían (su)sie i es os di e en es ep esen an us de ámbi os. En el mismo pla o insc i o balo a džio15 Káulinis as as b. Šil (Mikališkio GA) pa eikėjo iz eikš as mo y acijos paaiškinimas bala, apsup a sausumos, leido many i, kad hid oobjek as g eičiausiai bu o nedidelės apim ies, odėl į a dy ojo galėjo bū i iden i ikuo as supančios mik oaplinkos a ž ilgiu i di e encijuo as según izsidės ymą (kon igū aciją) e d ėje16. Tokiam explicacionimui, pa eis, subyūs a y analizuojamasis ing esi imo caso. b) In oduci ijimas me a ó icas. inas helonimas Cie a o ma y dubudo indo el nomb e se con i ió balos Bliūdẽlis b. KzR (Runkių GA) į adíngimo (lie . *bliūdlis, plg. blidas ‘dubuo; en él elpan es can idadʼ [Ap alus kap blidas Gs]). Seman iicamen e p óximos . en el plo e lingüís ico зафиксирована y más: Bliūdlis ež. Kpč, Bliūdliakalnis kln. Sdk; Bliūdelnis upl. Vln17 (plg. és e . g e imines ly is: Bedugnis y Mėžymlio Bliūdlis)18. Debido a la semán ica aún plg. en la zona de es udio adsc ibidos adjudicamien os, mu uamen e besiliančius de cie o aspec o lėkš umo (dubudo) g ado y imaginada con enida de agua: Blidas b. KzR (Papil io GA), Šáukš as b. KzR (Runkių GA), To ieka b. KzR. G eičiausiai debido a la o ma y a cie a de su dubuda bala ue nominada D usknė b. M j, plg. lie . d usknė ‘indas d uskai conside a ; can idad, elpan is en d uskinęʼ [A nešk nuo aukš o d ùskinę d uskos M j], da plg. lie . d usknis, -ė 13 Pane ėžio aps. K ekena os lsč. S k. Anke a de los nomb es de las ie as. (pelkė), bela en olup a secuma, (Šil Mikališkio GA) 14 Dėl . da ybos ž . Bilkis 2008: 167; dėl šio i sudėjimo būdu pada y o helonimo Káulinis as as mo y acijos aiškinimo ž . S ide skienė 2017: sikei usį su na u al inio es a us geog a inį. 16 94. 15 An ojo dėmens i objek o nuo odos nesu apimas odo ne ikslią geoobjek o iden i ikaciją a ba pa- Pa a . explicación de mo i ación éase S ide skienė 2017: 94. 17 Po es os . é. LVŽ I 418. 18 Sob e es os ., éase ibid., p. 414. DALIA SVIDERSKIENĖ 118 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI ‘usado salkas gua da ʼ19. Ac ualiosa alcance del signi icado balo a dzio pudo cons i ui y más unos a ibu os (sh iesus pa i šius y e c.). También po la o ma y po ella posible (įs imaginable) con enido de agua idalo o de ella hecho indelis pa a kiekio bala bu o į a dy a Ragù is b. Ld n, plg. lie . agù is ‘ okios išaugos pa- abac, pa ak, alieju y k . gua da o ino, ep i], ogi įpuolė šuo y odos išlaižė Vl]. Así, midui ge i; jame elpan is kiekisʼ [Šį y p isidėjau pilną agu į aukų [ a eliui numanoma an o de una, como o a nomb e de luga apibend i a signi icado ap ali, nedidelė, negili. pa e de k osnia helonimas La pa e K osnies, i. e. cie a inse uba en ella, se con i ió en pa e del paisajjj, na u ales inse ubos, ing esición de apoyo: Pečiùkas b. Lb , plg. lie . pečiùkas ‘niša su du elėmis k osnyje pa a la comida man ene calien e, pečionė, dėklėʼ [Dėk mėsą į pečiuką, čia nep ėdama a šals M j; į įdėk mėsą pečię ka ie, en K snaina]. Pa ecešu, que y el conocido (pa)con enidos bui ies de cosas gaba i iškumas u ie on signi icanzas en p oceso de увещание, debido a es e obse ación plg. lie . nišà ‘sienoje hecho inse ubimas a alguien cons ui ʼ, lie . pečiónė ‘įdubimas, skylė [...] pequeñim cosases pasidė i [...]ʼ [Skylė pečiuje debido al padecimien o puodelių bus pečiõnė J. (LKŽe)]. homb e helonimas Desde su en o no o ma sepa ado opoobje o ing esado emocialmen e nuscol in u nomb e Panai ė b. V 20, plg. lie . panái ė, pana ė ‘pono duk ėʼ. Toks o malusis pa a al al ep esen an e de la es a ale iška cul u a, ma y , apa eció adecuamís al obje o de la na u aleza ed alumui y posi i amam alo aciimui exp esš i. Debido a la semán ica plg. Ap aliùkė b., s . KzR (Jū ės GA)21. Es as mic og upes helonimas ep esen an igu ū a i ųjį MM22. 1.1.2. In oducidiones po colo . Rep esen an es del indi ec o įnominiamien o. ypa ybė ⇨ helonimas 19 Debido és e y o os Li uanies . con d uskž . LVŽ II 342343. Aquí ellos se asocian con lie . d uskà ‘ am cie o sū us mine alinis compuinys (sodium chlo ide)ʼ. 20 En el cues iona io esc ibe: paskendusi panė. Toks explicacion sie inas con emo i acia, cuando mo ológicamen e, leksiškai neskaid us palab a išp chiamas comp en amai. Debido a mencionado enómeno más ampli z . : Голев 1972; Nübling, Fahlbusch, Heuse 2012: 38; Kabašinskai ė 2014. 21 Debido . z . LVŽ I 168. Da plg. o a nominación: a ėlynėse c ean i gėlė, sal ainis le uk, así 22 Debido al é mino mo y acijos modelis (MM) pa adinamas pana e [Šieme mūs linuose panačių y a Rdm]. signi icaciones y a osenes é. : Блинова 2007; 2012; Lubienė 2015. A ículos A icles 125 / P iesaginių Ma ijampolės apsk i ies helonimų mo y acija Según el mismo es uc u al modeloį (ish kuopinės eikšmės augalų pa adinimų) en i oja el habla e a pasida omi y usados pa a nomb a húmedo na u alines zonoms es os nomb es: Buožýnas b. V , plg. lie . búožė ‘š end as, ilkauodegė (Typha)ʼ; Kala ýnas (< Kala ijýnas) b. Kl , plg. lie . kala jas ‘pelkių, eže ų, upių plan a simila es en kala iją lapais, aje as (Aco us calamus)ʼ. Jų signi icado nocuedamen e numanoma: *‘buožių (š end ų) p iaugusi bala, buožių balaʼ, *‘kala ijų (aje ų) p iaugusi bala, kala ijų balaʼ. I oniškio gi ininkijos anke os in o man ų da os, bala, apaugusa ka klais, ing esada A aželýnas b. B b, plg. lie . *a ãželas o pan., plg. a želà, ã želas ‘iš iebo del á bol o šaknies išaugusi jauna šakelė, a auga, a ašaʼ. Debido a al espección aún plg. kaklas ‘gluosninių amilia á bol o a bus o (Salix cine ea, S. au i a, S. nig icans o S. pan and a)ʼ, y de las esc i u as y g ožinės li e a u a ex o LKŽe za igu ados ejemplos con i man el samp a á del luga : Ka klai c ece paupiais, paeže iais ( š.); ka klai po slėnį e p liulančių pa e smių pamėgo pa ėnį (A. Ba an.). Así, nugoma balo a djio signi icado ka klų a žalų p iaugusi bala57. Fijsuado y ep esen an e del indi ec o įnominiamien o. come is helonimas P e Meškėnų k. encues a en el egis ado balos nomb e Cibulỹnė b. Igl skil ie La especie de la supe icie de la Tie a, i aizda, kokybė esc ibe: klampynė (lie . klampnė ‘klampi luga , klampynasʼ). Lie . cibulnė signi ica ‘cibulienėʼ, y lie . cibulinė ‘ algis, que con iene muchos cebūnųʼ (KzRŠŽ I 102). G eičiausiai es a bala habida a liacibula es luga de c ecimien o, plg. lie . aliacibulis58 ‘ okia žolė, simila a s ogūnąʼ. Así, pelkė ai luga asignado no solo o malmen e con el nomb e coinciden e del algio, pe o į nomb ado y según analogia de con enido nekalbinio. Debido a la semán ica plg. Va liacibulnė b. KzR. VK da os, Li uania insc i a y más . Cibulnė: bala Jankų GA, pelkė K ažių lsč. Akmenių k., įdubusi pie a Vilkijos lsč. Akuo ų k. ( odos los obje os nomb ijables que indican da os apoyen 1935 m. da os de anke as de nomb es de Tie a). 1.1.6. In oducinimas según de e min os ipo de animales apagadoas pelkė as zonas na u ales. (1) Tiesioginio į a dijimo ep ezen an ai. a ibu o helonimas a) Debido al baloje besi eisian es dielos la úl ima ing esada Diẽlinė b. K sn, plg. lie . diel ‘k auju min an i gėlųjų andenų ki mėlė, siu bėlė (Hi udo medicinalis); s aigėʼ. Ano in o man ų, an iguamen e dielos habi a y aho a esama. Así, balo a dzio signi icado dielos bala. 57 Plg. o a des e plo o . Lapnbalė b. M j. pa a su mo i ación explicación ambién é. S ide skienė 2016: 253. 58 Es a palab a común del a oseno á ea según LKŽe Višakio Rūda. DALIA SVIDERSKIENĖ 126 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI b) Debido a cie a especie de pezas de c ía(si) el luga balas ing esadas Ka õsinė b. Ld n; b. Ka osinė b. Kl , plg. lie . ka sinis, -ė ‘ku iame eisiasi ka osaiʼ, más plg. lie . ka sinė ‘kūd a, en la cual hay ka osųʼ. Tokį explicación apoyo y da os anke os: en ella muchos peces, especialmen e ka osos (Ld n), muy bien se ep oducen ka osai; de es a especie de peces y el nomb e ecibió (Kl ). Los da os encíclopédicos el luga de ep oducción ( i imien o) de es os peces con i man: Seklieji lageze ai desde el pun o de is a pesque o es de ipo ca osinio-linino o ca osinio (T. I an.). Debido a la semán ica plg. Ka sbalė 2 b. Kl 59. P esues amen e po la misma azón bala ue ing esada Lydekinė b. Kl . Lydekos, según enciclopedia60, p e ie e es acionį o len amen e luyendo aguaí y gilias densamen e apžélusias luga es. Es as mic og upes desc ipción se puede e mina la olkís ica expe iencia ilus uojancio sen encia, en es a ple a za ixo u del i o language: Nues o dù pinychiose mucho peces (Pl ). De lo que se ha dicho, puede en ende se que muchos de es os polkė ų luga es ue on ing esados según pasky ę. c) luga helonimas Kieno habi a a palkė as luga es, pa odo y és a helonimų mic og upė. Sus ep esen an es […] en la lengua i a ípica la si uación de emplazamien o co espondien es según nusis o ėjusį modelį susda ę nomb es; la palab a osýnas b. V – ka osų bala. Žalčiukýnas s . V – oplių bu imo (gy e- namoji) ie a, plg. lie . žalčiùkas ‘žalčių jauniklisʼ. A k eip inas dėmesys i į ai, mo i a o ia aquí signi ica luga : Kakad žalčiu in es igamajame plo a puede se llamado no solo inóduenos a se a é pašus ep lis, pe o y cualquie animal pe enecien e a se a es61. Analizábameis caso, pa ez, no exención, cuando in oduceiimo sus ama noconc e izando paselenkamas ipiškiausias nomb e de animales pe enecien es se a ėms, plg. Žalčiabalė b. B b62. El luga de es ancia ( esidencial) de Ku klius ing esada Pa plynė plk. KzR (Runkių GA), plg. lie . pa pls ‘ku klys63, ambién plg. lie . ku kls ‘s i plių šeimos abzdys, i iendo en una húmeda ie a, u klys, pa plys (G yllo alpa g ʼo alpa) [Ku kliai d ėgyllnas, sp. nenusa gus us di as]. (2) Fijados dos ep esen an es del indi ec o įnominamien o: Pe keliškių k. anlogiką. Da inys con p e ajo -ynė deno a que pelkė a luga e ninės s i ies ep esen an esų 59 Debido . ke os in o man o duomenimis, bala Velnỹnė b. V , bu us labai klampi, niekas [iš jos] neišeida ęs. Šie gy osios kalbos duomenys iš dalies a skleidžia į a dy ojo mo i acijos aiškinimo ž . S ide skienė 2016: 248. 60 acceso en In e ne : h ps://l .wikipedia.o g/wikiEu opin%C4%97_lydeka [žiū ė a 2019-10-18]. animalʼ. 61 Plg. lie . žal s ‘nenuodingas į gy a ę panašus oplys (Na ix); be koks gy a ėms p iklausan is 62 Dėl jo mo y acijos aiškinimo ž . S ide skienė 2016: 248. 63 Debido . da ybos ž . Bilkis 2008: 296. A ículos A icles 127 / P iesaginių Ma ijampolės apsk i ies helonimų mo y acija pe cibida como (pa)klaidinancias, p adanginancias elnių apgy en a luga . Tokį spėjimą inspi ó el conocimien o de que da iniai con p e iesaga -ynė, hace de pe sonajes, in es igable en el plo e ma can pe sonas habi adas o i idas luga es (plg. Amb azas 2000: 55). Į a dijimas Velnỹnė s . V , pa ez, ambién e ela las conexiones de pe cepción indi iduales en e de nių y šlapių, klampių luga es, la úl imaų demonologiza imą64. Debido a la semán ica plg. Vélniabalė b. KzR (Runkių GA); M j (Šunskų GA), Velniabalė 2 b. K sn; b. KzR (Velniakalnio GA); Vélniaplynė plk. KzR65, Velni balái ė b. B b66. Como se e de localizaciones e e odas, nomb es de luga es insc ibi gi ininkías anke as, aigi, mayo ía menė ų indi ido imagduo é sužadinusių heloobjek os ue on ue a de habi a i os luga es lími es. 1.2. Asignaciones según el luga de p esencia de hid oobje os. ypa ybė ⇨ helonimas Luga de ubicación del con en o (1), o as zonas na u ales (2) y menamas luga es (3) espec o: (1) G e a ba ago elkšojusi bala ing esada Ba agnė b. KzR (Papil io GA), plg. lie . ba ãgas ‘p ikabinama a cua oas ca as pakeliama y nuleidi i a pas ogė heinui, paudams, du pėms k au iʼ, ‘maniežo pas ogėʼ, ‘pašiʼū ė). (2) G e a lūgo Lūgaũnė b. M j (Šunskų GA)67, plg. lie . lūgà, lgas, lgas ‘upės заливается dubi luga ; klampi upės a šakaʼ, ambién plg. kalbinį pasaulė aizdį a spindin į sakinį, de la lengua i iosios za iksuo ą en o a elo e: Kiek ieną dumblingą eže iuką lūgeliù adinam (Ds). Debido o maliosios es uc u a y semán ica plg. ie aė a dį Galaũnė k m. Vl68, balo a dį Lūgo bala b. KzR69. (3) Qué o o ipo de signi icado in i ición, con el s ilis inio de la lengua šnekamosios y el alo anío a spal ì, зафиксированный Velniakalnio GA. G eičiausiai a okiau de la aldea, miško glūdumoje elkšojusi bala ue in i ida Peklinė b. KzR, plg. lie . luga [Iš auk iš andens agu ką uo kai peklà (juodas) pasida o J b; LKŽe 64 Rusas cien í ica Nadežda I. Kono alo a, es udiusi psicologico demonologemų signi icado a spal í, e lejė ą con empo áneas usua ios de lengua usas, peklnis, -ė ‘pekloje esan isʼ, da plg. lie . peklà ‘p aga as; labai nuošali, olima dis inguie on es os in a iinkios: una pa eus, cons an emen e usando demonologemas, se p e ende p ese a es e eo ipinį (negaama) ac i ud, disposiciones a co espondien es malos ue zas. Po o o lado, obse a la acional o emocional es e eo ipo p agma ización (plačiau é Kono alo a 2017: 411). 65 Debido a es as . mo i ación de explicación y demonologicas mo i ación ep esen an os usos oponimikoje é. S ide skienė 2016: 252. 66 Debido al úl imo . mo i ación de explicación é. S ide skienė 2017: 86. 68 Debido al úl imo 67 Ano in o man ų, [bala] apaugusi medžiais. balo a djo o igen y ha ybos z . : LVŽ III 3146; Bilkis 2009: 256; 2018: 212234. La Comisión conside a que la ayuda es a al en cues ión no cons i uye ayuda es a al en el sen ido del a ículo 107, apa ado 1, del T a ado. 69 Dėl . mo y acijos aiškinimo ž . S ide skienė 2017: 87. DALIA SVIDERSKIENĖ 128 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI egis ado ejemplo de au osakos: Tamsu kai pẽkloj (labai amsu)]. Debido a la semán ica plg. Pklia ais is b. Šil70. Así, balo a džio Peklinė numanoma signi icado nuošalyje, aku iej exis an i bala71. 1.3. In oducción de nomb es según hid oobje os ocupada po la padė ía espa emen e. 1.3.1. In oduciniones según hid oobje os ocupada pa e del espacio. ypa ybė ⇨ helonimas (1) Tiesioginio į a dijimo ep ezen an ai. Geoobje os, habidos espec i amen e en los e i o ios de los pueblos Vengelnica y Būdninkų, ing esados Galnis b. Gdl; s . Gdl [I galnis Jonas había acceso (ku s al pueblo gale i e) Al ; da plg. lie . gãlas ‘[...] daik o k aš inė pa e (p adžia, pabaiga)ʼ]. En el caso del p ime insc ibimien o, la e e encia del obje o y el nomb e del luga no coincidi (Galnis y . g., bala mo . g.) hacía algo duda de si bali no se o o gó o o, je a excio, nomb e del obje o72. A cie a cie a á ea del e i o io del pueblo de Šiauliškių, p obablemen e besi ibingan e con o o e i o io del pueblo, ocėmęs ais as į a dy as Kampinis s . P n, plg. lie . kampnis, -ė, ambién plg. lie . kapas ‘pie a, donde susike a d i líneas, pla š umos, pa edes o obje os, ke ėʼ [Ke ė del ex e io , a kapas de in e io isume J. (LKŽe)]. Es e . e ela nomb es kū ėjo es a egia du an e el p oceso įnominício: iden i icada espec o de la mic oaplinkas que odean y di e enciada según escidies amien o espa emen e. (2) El ep esen an e del indi ec inminamien o. Según la en onces local población samp a á, habi am osía luga (paiso) cen e uusa bala į a di a Ašnė b. M j, plg. lie . ašnis, -ė ‘einan is pe ašįʼ, da plg. lie . ašs ‘ iesioji, einan i pe kieno cen ąʼ. 1.3.2. In oducción según la dis ancia del hid oobje o de la supe icie. ypa ybė ⇨ helonimas Lokalią padė į con espec o a la supe icie de la ie a ixa desde la supe icie po debajo del ni el habi ual emolés geoobje o, ing esado Ka ilinė b. P n, plg. lie . ka ilnis, -ė numanoma e ninės [Ka ilnis a a a as (ka ilo pa idalo gilesnė ie a upėje) OG174 (LKŽe)]. Taigi, s i ies nomb esų kū ėjo el concep o de luga p o undamen e exis en e bala (in o man o eigimu, изджиūs ama). Debido a la semán ica plg. Púodžiaplynė b. KzR, Púodžia ais is b. KzR73. Es ea asis ., egis, ep esen a una igu ū a y inį MM. In oduci ijimas, pe ėmę na inių zonų, en las que c ece na u almen e cie os ū 1.3.70 Debido balo a džio mo y acijos eiškinimo ž . šių augalai (1), gy ena am ik os ūšies gy ūnai (2), pa adinimus. S ide skienė 2016: 252253. Debido al agua en endemien o de los li uanos nau osacoje ambién é. Būgienė 1999. 71 Da plg. lie . peklnis, -ė p k. signi icado ‘muy g andeʼ [Pie os esa peklnés kol nušienauji! G g]. 72 Debido a es e . da ybos aún z . Bilkis 2018: 212234. 73 Dėl pas a ųjų . mo y acijos aiškinimo da ž . S ide skienė 2016: 254. A ículos A icles 129 / P iesaginių Ma ijampolės apsk i ies helonimų mo y acija (1) Aleksand o Vanago a i maím, hid onimai, kilę de kuopnej signi icación nomb es de plan as, iene luga , en la cual esos plan as muchas, signi icado. Pe o ese luga necesa iamen e no es el mismo agua, po que se habla no de plan as acuá icas. Pe o, de odos modos así, es os ipos opoobje os se desc iben po plan as [...] (a a se ambién Vanagas 1981: 90). Lo que dicho se ace ca de íos y eje os nomb es, pa ezco, ale ambién helonimams. A con inuación se p esen an de la lengua i a paliudi a oponiminas me oniminio aslado casos, co espondien es schemą: luga , en la que mucho cie o ipo de especie no de agua plan as helonimas. Así, o as pelkė as luga es, ex e io es g e a no de agua ege ales, hongybais apugusių luga es, ing esa i as los úl imos nomb es: A ie ýnas b. K sn (Kalniškės GA), Ba a ykýnas s . KzR (Jū ės GA), Be žýnas b. KzR (Papil io GA), Dilgėlýnas b. K sn (Kalniškės GA), Ka klýnas b. V ; Papa ýnas s . V , Rūškynýnas s . KzR (Velniakalnio GA), Šal ekšnýnas s . Ld n, Uosýnas s . Igl (Va nabūdės GA). A es e mic og upo a ibuible y helonimas Va liacibulỹnė b. KzR (Runkių GA) a liacibulių c ecimien o luga , plg. lie . aliacibulis74 ‘ okia žolė, simila a s ogūʼną. Pa ece, a es e mic og upo a ibuible o o un helonima. Según Agu kiškės GA, bala con a bus os ing esada Ka klỹnė b. KzR (Agu kiškės GA), plg. lie . ka klnė ‘ ie a, p iaugusi ka klų; a bus os ca klen75. (2) Según el esquemą de aslado me onimín luga en el que abundan cie os ipos de no animales acuá icos helonimas adęsis balo a dis: Ba sukýnas b. KzR 1.4. Nomb amien os según (Runkių GA), plg. lie . ba sukýnas ‘ba sukų gy enamoji ie aʼ. hid oobje os des ina ío. a) a ibu o helonimas Žmogiškoms eikmėms adecuada bala con cie o u klojiniu, a a és de la cual ue posible ansgela (pe ei i, pe ažiuo i), į a dy a Dilnė b. KzR76, plg. lie . dl ‘s ė a len a, g įs asʼ [Kelias pe pelkę s o ais g s ais g įs as J.]. Debido o maliosios es uc u a y semán ica plg. anden a džius: Diln a is g . Skd (LVŽ II 74 Leksinio mo y a o ious a osenos plo as (VšR) y hid oobje o de la ubicación coinciden. 277)77, G įs abalė 2 b. Ss [lie . g s as ‘ ąs as il o (kelio, klojimo...) g indiniui, 75 Debido . da ybos m . Bilkis 2008: 285. 76 Además é. Bilkis 2008: 174, 178; LVŽ II 276, donde . siejami con pe sona a džiu. Aunque se . į Lie u os ie o a džių žodyną (2014) dėl nežinomų p iežasčių nepa eko, žodynas iksuoja os analiza la misma o maliosios aiškos o os da os de oponymía de á eas (Dilnė b. Ssk; Dilnė Dilnė b. K kn). 77 Aquí úl imoas ., egis, cali icado de o a mane a: sudu inis . P imasis sandas desde lie . *dilnis, plg. p d. Dlis, Dils, Dlius (LPŽ I 497, 498); segundo sandas desde lie . ã as ‘g io ys, mažas upelisʼ (LKŽ XI 333). Byje, A. Vanagas ambién abejojo upė a džio Diliaũpė p ime ojo sando o igen pe sonal a dine (da z . Vanagas 1981: 86). DALIA SVIDERSKIENĖ 130 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI g indaʼ]78, Til abalė b. K sn79. Da plg. numanomomoo ennominijimo si uacion i pelkė ų, šlapių luga es peculia idades nusakan e sen encio: Desde lė o ežimas pasuko klampiu, ižiu pelkių keliu (P. C i .). Rais a a džio dangos calidad du pės inspi ó į a dijimo Du pinė s . P n susida ymą, plg. lie . dù pinis, -ė ‘su du pėmisʼ [Čia dù pinė pie a, žemė K ]. Tokį explicacionimen pa emia en la encues a za cu eado in o man e es a desc ipción del luga : [ oje luga ] kasda o du pes. Helonimo Kanãplinis b. P n numanoma signi icación kanapios, plg. lie . kanãplė ‘kanapėʼ80. Gini kūnų. anke os in o man o da os, [baloje?]81 me kda ę linus y kanapes, e leji los p ocesos de ep ocesamien o de iboš ines plan as, lle y us in es igamajame plo e. Da plg. al obse ación con i mando á . Mi kyklùkė b. K sn, зафиксированную из живой языка исследовамаеме плоте [lie . mi kyklà ‘ ie a (kūd a), donde mi komi linai, kanapʼės, Mi kykloje kanapės mi ks a две недели Lp]. Según paski į, usoimo žmogiškoms necesbeces, podía se įnomis as incluso unas cuan as palkė os luga . Plaušinė plk. V (Mozū iškių k. ank.); s . V (Meškynų k. ank.)82 plaušų pelkė. Mozū iškių k. anke os in o man ų los da os incluidos mues an es e en el á ea é nica lle ados abajos de ecogida de ma e ia p ima [į ais ą] pe sonas ėję plaušų lup i83. Da plg. lie . plaušnis, -ė ‘pada y as de plaušųʼ [Plaušniai aikščiai s ip ūs como ilos Ž ]. De los úl imos, humana expe iencia ixuoyan es, insc ipciones puede supone se que ka nienes plaušai aquí pod ían se consumidos (de ellos ejamos cue as, ejido ue es maišų audinys y e c.). b) peculia idad helonimas Ti iamoji medžiaga pa odė, kad g e a s a inių elkšojusios balos aip pa pudo se ing esadas según asignación: Ga ba inė b. KzR, plg. lie . ga banė, ga bá nė, ga ba nià, ga bá nia ‘kailių i odų augykla, di b u ėʼ84 kailių, odų di b u ės bala; A iniškė s . P n, plg. lie . a nė ‘a ių a asʼ a idės bala. El úl imo del nomb e del luga o ma y la e e encia del obje o no coincidencia es imonia, que más p obablemen e ue į a dy a bala, y no ais as. Tokį spėjimą pa emia i 78 Debido al úl imo . mo i ación explicación de c. S ide skienė 2016: 250. 79 Pa a la explicación de es os . mo i ación éase S ide skienė 2016: 254. 80 Debido a es e lexinio mo y a o iaus usų onomas ikoje é. Πолякова 2010: 11. 81 A k eip ina a ención al nomb e y obje o e e encia giminés noa apamien o. 82 La e e encia del obje o y el nomb e giminés no coincidencia p obablemen e es i ica noikslią iden i icación del obje o o cambio de la zona na u al. 83 En es a plo e unciona ( unciona o) pa edes Plaušnis, Plaušinái is (pas a ąjį J b pe sonas llama Plaušnis) (LPŽ II 469). 84 Debido o os . z . LV III Ž 77. S aipsniai / A icles 131 P iesaginių Ma ijampolės apsk i ies helonimų mo y acija en el cues iona io incluidos los da os in o man es: a is p ausė85. Abie a g i os s a inių elkšojusios, al pa ece , ue on u ilizadas y a o as, con s a inių paski imi elacionadas, necesmezas. c) El nomb e del luga en el que se la ia, median e el aslado me onimino, ue o o gado balai Skalbỹnė b. Ss, plg. lie . skalbnė ‘ ie a skalʼb i [Nueik į skalb Všỹnę, asi an len os muilą i galėsi išsip aus R]. En es e caso la palab a mo i an e signi ica luga ( ie a helonimas). 2. PAB IN ALLA I ChISCIORACIÓNES 2 Po lo an o, la Comisión conside a que la ayuda no cons i uye ayuda es a al en el sen ido del a ículo 107, apa ado 1, del T a ado. PESAGINIAI HELONIMAI Es el caso de los países del su de Á ica y del Pací ico, donde la población se encuen a en una si uación de c isis. 2.1. Con el in de explica balo a džio Jaučẽnė b. P n86 mo i ación, señalado a o os en el lenguaje plo e uncionuojančius analogiškos o maliosios s uk ū as de i inos: Čiuo nė Čiuo nis s . (Bilkis 2008: 173)87 [lie . čiúo ė ‘kiaulė, čiukėʼ, malon. čiúo is ‘mei ėlisʼ]; Gaidnė b. K kn (Bilkis 2008: 190; LVŽ III 1115), ag on Gegimunė p . N (LVŽ III 117)88 [lie . geg, ggė ‘pa asa į kukuojan is esko paukš is (Cuculus cano us)ʼ]. Hoy es os . mo i ación puede sólo in e p e a . El do ado elkšojusi del e i o io de Ašmin os podía se nomb ada Jaučnė debido a su gaba i iškumo, i. y. g andeza. Basándose en la ol osakoje o má eligiendo po el dudoso alo de obje o, su už iksuo u au inio e inimo pa yzdžiu Didelis kaip jau is, k ailas kaip a inas (Pšl), plg. spėjamai p iešingos eikšmės . Gaidnė (g eičiausiai šią į a dijimo idoneidad a las no males žmogiškos necesidades). Es a úl ima in e p e ación es á apoyada po el ma e ial de Lie u os ie o a džių žodyno (2018) y su explicación: bas an e nomb es de luga es no habi ables pueden se kilusių de lie . gaids ‘naminis paukš is, iš ų pa inas (Gallus gallinaceus), y algunos cuyos . mo i acija, ma y , elacionada con la is a nega i a a los obje os nomb ijamuosius, indica su menkumą, mažumą, nede lingumą (pa y, Gaus, alia alia šdp ūdis, kad čia čia žolė, Gaus dmiškis augy a, miške jog neauga) (LVIII 1189.15) En dicho caso 85 Debido al úl imo . da ybos y o igen ambién c . : Bilkis 2008: 65; LVŽ I 244246, donde indica oma d ejopa posibilidad de o igen: de lie . ã inas, o a e us, de a d. Ã inas. 88 Da plg. o as es uc u a 86 Ašmin os d a o anke oje ašoma: p igė ęs jau is. 87 Dėl . au en iškų lyčių pa eikimo da ž . LVŽ III 78: Čiuo nis ‖ Čiuo nius s . Ab. en enamijimus Ggia ais is b. Skm; Ggių balà b. Lkm (LVŽ III 117). Ano e noling is es Jelenos L. Be ezo ič (Uni e sidad Fede al de los U ales), en usas oponymías gaidžio imagdinys mani es úa sob e la p oximidad del obje o į a dijamojo, su p esencia ne olomineja i am en la casa del į a dy oy joje kaimo aplinkoje. Tipinė į a dy ojo pozicija, o ien uojan is supančioje e d ėje, a skai os aš- (plačiau c . Be ezo ič 2001: 3738). DALIA SVIDERSKIENĖ 132 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI es e ing esiimsi šlie ųsi a o os, quizás liaudiškoje sis ema ikoje según unciju ios gaidžiam epakanka agua (mažesnė, (paski į) sie inų į a dijimų: bala, ski a jaučiams ge i (didesnė), i bala, iš ku- menkesnė). G eičiausiai debido a oscsaus (neskaid aus, nope š iečiamo o pan.) balos agua és a ue nominada Sakalinė b. P n. Debido a al spėjimo plg. nacionales es ánda es de pensamien o e lejincios sen inis sob e es e pájš į: Sakalėlis juodas, juodas neda y as NS366 (LKŽe); Uno e a neg o como sabal, el o o e a ma gas como genelis JD791 (al mismo). VK lapelias insc i a y en o os luga es de Li uania es e nomb e į a dy ų opoobjek ų, que ambién podían se nominados debido a oscasaus ie a dangos guisa: Sakalnė pie a an e Me kio Va ėnos . Jakėnų apyl. Maskaukos k. (1985 m.), Sakalnė habusa ganykla Ga gždų lsč. Maciuičių k. (PKk a je a). Obje os e e odas (locali padecimien o an e iés y e c.) cuán sopo a emp áneo spėjimą. Po o a pa e, el insc ibimino Sakalinė b. P n susida ymą pudo nulem i y gaba i iškumas del obje o insc ibijamojo, i. i. mažumas [lie . sãkalas en la encues a sob e balá no se p esen a ninguna in o mación ‘ oks plėš us paukš is (Falco)ʼ; Sakalas mažesnis už anagą J.90]. No s Apušo o k. in o ma i iones adicionales, ayudancias más cla amen e en ende la condición de ing eso, VK da os cuan o pa emia ul ima io spėjimą: Ga gždų lsč a d. Maciuičių k. 1936 m. (ki o plo o) en la encues a pali icó que Sakalinė 0,2 ha amaño kal a91. 2.2. Hid oobje o nomb e Cigánska b. M j sie inas con lenk. cygański ‘čigoniškasʼ (SJP I 358)92. Con cuáles deno a o (balos) peculia idades į a dy ojas a ó čigoniškumą i iamajame plo e, puede sólo in e p e a se quizás con gaba i iškumu, i. i. nedidele en el e i o io habi ado del luga elkšojusios balos olumen imi. Debido a la misma peculia idad (den o del hid oobje o pequeidad) p obablemen e ue nomb ada y o o na u al na u al de la abe u a (balo a dis insc i o Agu kiškės GA) Mozū inė b. KzR93, plg. o a in es iga i o á ea de la asignación po amaño ep esen i iškumą Moz gi ė con obje o e e encia nedidelis miškelis Ld n (VK). En es a uen e exis e y más a ixados insc ipciones, es i ican es de que en añimo ã ama de pasi ų e ninės g upės žmogusʼ) ep esen a la mino ía del obje o į a dijamojo, y jun o 90 En nues o país Raudonąją knygą 1976 m. egis ada mig uojan i enkamas mozū ų e ninės g upės asmens pa adinimas (lie . moz as, -ė ‘mozū- spa nuočių sakalų kelei ių ūšis, cuyos ep esen an es en el ambien e na u al de ida suelen enkasi ex ensas aukš apelkes, pušynus, miš ius spygliuočių miškus. a. Los nidos des e pája o de ec a se y en P ienų ajone, Žu in o eze a e (plačiau ž . acceso a In e ne : h ps://www.del i.l XXg ynasgam a/nyks an i-pauksciu- usis- is-dazniau-su inkama-mies uose.d?id=665637 [žiū 2019-18-11]). Así, es os spa nuočia a ep esen an es del á ea es udiable podían se conocidos y amilia izados. 91 Skil ie La supe icie de la Tie a especie, exaizda, qualidad esc ibe: a enėlynas, mucho pied es y pušelės c ece. 92 Sob e es e . da ybos y o igen explicación c . LVŽ II 18. 93 Dėl helonimo Mozū inė, už iksuo o ki ame Lie u os plo e, da ybos ž . Bilkis 2008: 166. A ículos A icles 133 / P iesaginių Ma ijampolės apsk i ies helonimų mo y acija i iš eiškia į a dy ojo e inimus šios e ninės g upės žmonių a ž ilgiu: Mozū as (nk.) 200 m la go de g io ys Kauno aps. Raudond a io lsč. i GA 1936 m.; Moz as 0,3 ha al u a Ma ijampolės aps. Sasna os lsč. e GA 1936 m. (amen). Žydnė b. M j bala, p obablemen e así įnomb ada debido neskaid aus agua ( al ez habusa gili), i. y. amsi bala. Tokį explicacion pod ía sopo a el apelia i in nomb e de pe sona lie . jdas, -ė ‘žydų au ybės žmogusʼ (DKŽ 170). Las a asis (žmogus) de es a á ea de miemb os de la comunidad kalbinesa se desc ibe como o malkų k ū aʼ [Kap džiūs a „ amsus“: Aš panašus oks į ždą, juodas bu au (Ss). Ki a e us, i iamajame plo e ždas gali eikš i s a inio pa adinimą ‘lauke sus a y a pe pučiama du pių du pės, k auni in žydùs po cinco kulbukes B b; Kai su ežda om du pes, į žydus suk auda om Vlk ]. Así, bala, habida g e a s a inio, pudo se ing esada Žydnė. al caso debido . es uc u a y semán ica plg. Ba agnė b. KzR, c eyendo que del úl imo ing esidimo signi icación bala, habida g e a s a inio. 2.3. Con el in de en ende y explica , qué peculia idad del luga se con i ió en in á i imo Laumikis s . P n94 pama u, señalado a ención en apelia y inės leksikos ep ezen an o, apusio į a dijimo a ama, a osenos gy ojoje kalboje casos: lie . laũmė p k. ‘kas neg ažus, apsileidęs (ke nojan )ʼ (li . keno i, -oja, -ojo ‘jauk i, e lio iʼ); laumšluo ėmis (Viscum album) se llaman ne ykusios, en šluo ą adul as, susime usios a zes akos95. También bo . skalsė (Cla iceps pu pu ea) se llama laume debido al oscu o colo de la plan a [Laumės [ ugieses] es de colo neg o Js ]. A endiendo a el común lenguaje mundialė aizdį, yškėjan į de pa eik ų a osenos ejemplos, se puede hace p esunidą, que ais as p obablemen e į a dy as debido a su oscu a, quizás nelygaus (dėl į gumulus susime usių растений96), i. i. susi ėlusio, supe ícies. Fundamen ando es a in e p e aciónción, plg. Juodkis ež. Ob (VK), analogio de in oznijimo de pe sona p d. Juodkis (LPŽ I 858), apelia y inės nominacijos ep ezen an us ké šikas ‘ke šas lie . bál ikis, ba ikis ‘bal as kiškisʼ [Bál ikis iš miško į laukus nebėga Lkč], lie . mei ėlisʼ. Debido a spėjamai ac uuado la supe icie del signo de sus elamien o aún plg. Čiulkins s . Gdl (lie . čiulkins ‘gumulas, gniužulasʼ). Debido semanįnomijimo p oceso ikos plg. ki us Lie u os anden a džius Laumlis ež. Aln, Laũmis ež. Pl 97. Taigi, du an e ais ú o o gado el nomb e Laumikis buscando geog a ie zona no sólo dis ingui del en o no, o os paisajo aijdžio zonas, pe o ella y e alua . 94 Sob e la ais a a gio ambién é. Bilkis 2008: 39. 95 Lie . laušluo ė ‘paque as de á boles pacen adas po el hongo pa asi a io, adul as en šluo a; laumės šluo aʼ 96 Da plg. de laš ų za iksuo ą sakinį: Žolyne [I aip šiandien da medžiūse ne ykusias šakas laumšluo ėms adina S. Dauk.]. gausiai c ece iks os: šluo elinė, kups inė, še iuo oji y k . (LKŽe). 97 Debido ula ųjų . z . 1981 Vanagas: 111, que se p esen an Demonologicas signi icaciones hid onimos posky ie (idem, 110112). DALIA SVIDERSKIENĖ 134 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXI IŠVADOS 1. P iesagų de i a ų y imas p aplė ė mo y acijos enominio samp a ą, leido es e enominio a pe cibi como impo an es e nokul ū ines uen e de in o mación. Du an e es e es udio de alladamen e in es igadas e ninés es e a ep esen an es de los mundiales, pensamien o peculia idad e eló no sólo compa aciones, islumb adas analogias g įs os me á o as, pe o y me onymías. Pa icula men e alo esas conside í ina me á o a luga es homb e bala Panai ė V y me onymija luga es animal pelo colo a (a spal is) plynė Bė ókas V . En el p ime caso el luga asemejándose a un homb e iolando seman ína bina iná oposició i as s. mue os as, segundo į a dijama según pa es y o alidad elación, e elado más amplio animal pelo de a spal io a osena campos. Abu į a dijimas g įs i es a ale iška kul ū ine pa i imi. Uni e salesnės, g įs os žmogiško mąs ymo s anda d ais, me á o as, su incamas y o os pueblos de oponimijoje: luga es indas ūd Blilis b. KzR, D usknė b. M j, Ragù is b. Ld n. Es as e elan ambién cie a imaginada g adualinía aspec o de la buuma local (įimaginada can idad de agua con enida). La in es igación e eló que el nomb e del luga Bliūdlis eiškiamas con enido semán ico compi e con o os pla os de balos que coinciden localmen e de los insc i os. b. KzR (lie . blidas ‘dubuo; en él elpan es can idadʼ), Šáukš as b. KzR (lie . šáukš as ‘ʼ ankis skys am, i š am o bi iam mais ui dė i bu ną; en es e ankiu se oma la can idad), To ieka b KzR ( o ieka lėkš ; can idad, llamándose k) de es os nomb es en u co, e ela en el in e io del obje o el e dade o s a o, el aspec o. Nomina y iniu požiū iu sa i as me oniminio į a dijimo a ejis Bal aknė b. Lb , en la base del ing eso en el enedo de cie a cualidad, ó gano de egos (lie . bal ãkė ‘bal a, aduc a akisʼ), que se encuen a en la supe io de la pa e del cue po de un se i o (cabeza), cuya cualidad (aklumas) imaginablemen e ca ac e ís ica y ing eso en heloobje u (bala zaakusi). Valo ado ling okul ú iniu aspek u ep esen an de la nominación seman ína Cibulnė b. Igl, co espondien pensamien o schemą: algis, en el cual mucho klampi ie a, ku ioje, ma y , daug į s ogūnus panašių augalų ( a liacibulių ?), a - cebūnų escampgian e, como indi ido concienzéky kylančios asociaciones p oducia nue os signi icados. 2. Al ealiza la in es igación se disponía lo más de allada in o mación sob e el no a ą, ski iama daug dėmesio lokaliajai helonimo padėčiai e d ėje (bu imui luga de degen enamien o en e i o io o ue a de ella) es o pe mi ió log a esul ados adicionales de: no a , que la mayo pa e de casos de ingep ación me onyminio p obablemen e lėmė mis mismos obje os ingep Namijam los luga es de p esencia ue a de los lími es del asen amien o en o no. Sin conoce indi iduales de cie a luga peculia idades, al luga an e menos socialmen e signi ica i a, es a į a dijama económiskiau g e a, inde inėž u dis ancia, exusios o a luga nomb e, nesuku ian nue o. Además, me oniminio