Full text
108 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVI
LAIMUTIS BILKIS
Lie u ių kalbos ins i u as
ORCID id: o cid.o g/0000-0002-2902-4722 Aspe os de
pesquisas Cien í icas: oponimica, an oponimica.
DOI: doi.o g/10.35321/all86-04
DL KAI KURI LIETUVI
VIETOVARŽI GDAS
RADIMOSI APLINKYBI,
KILMĖS IR MOTYVACIJOS
On he Ci cums ances o Appea ance, O igin
and Mo i a ion o Ce ain Li huanian
Toponyms Gùdas
ANOTACIA
S aipsnyje discu idos de á ios li uãos localo a dzes Gùdas mais p o ė inas e são de o igem.
Jas le an ando k epiam a enção em oda oponimais insc i ação de da i a língua ci cuns âncias,
oponimíní mik osis emų con ex ão, insc i ajos o necida suplemen a com nomes de luga es e
in oduzidais obje os elacionada a in o mação, que compa a-se com eais his o ícios e
e nog a ices dados. Com base de aco do com a me odologia escolhida ealizada análise, a i ma-se
que dois Nemuno no io jun o Da sūniškiu e D a eliškių d a u si uados nomes de ped as
apa ecimen o sie ina com his o icamen e paludi ou pluk de sielių de Ka al Gudijos įiaučių i Rusnę.
Ponsė ima-se que es e e slu ocupiminhou e gudų au ybės sielininkai. Po an o esses nomes de
ped as kildinam do e nonimo gùdas ‘bal a usis (po ezes polacos ou ussas); ou a a mės
homemʼ e duejojama ou os in es igado es publicada sua o igem de lie . gùdė ‘pus yklė, budėʼ, gud i
‘su gude galąs iʼ hipo eze.
Também p o inha-se que de e noniminés o igem p o a elmen e há e Pumpėnų e Žemai kiemio
apylinkių anden a džiai Gùdas, que de alguns kalbininkų kildin i de bal . *guda- ‘(su)linkęsʼ,
‘besilanks an isʼ < bal . gud- ‘link iʼ. Es a a i mação no p imei o caso baseia-se
kompak iškos mik osis emas localo a džių com gud a pusa io ligações, o igem bem como
análise semân ica dados, e no segundo caso da mesma assen amen o po amonimas si uadas no
e i ó io de análises pa alelas de na u eza e noniminio. ESMINIAI VOODŽIAI: localo a dzes
o igmė, localo a dzes mo y acija, localo a dzes insc i o con ex o, seman inė analogija, sielių
plukdymas Nemunu.
A igos A icles 109 /
Dėl kai ku ių lie u ių ie o a džių Gùdas adimosi aplinkybių,
kilmės i mo y acijos
ANNOTATION
The a icle discusses he mos likely e sions o he o igin o se e al Li huanian oponyms Gùdas.
As e sões são p opos as omando em con a odas as ci cuns âncias de egis a os opônimos
de he spoken language, he con ex o oponymic mic osys ems, he addi ional in o ma ion
ela ing o place names and he objec s designa ed by hem p o ided by he eco de s, which is
compa ed o eal his o ical and e hnog aphic da a. Based on he analysis ca ied ou unde he
chosen me hodology, he a icle associa es he D a eliškės Mano wi h he his o ically a es ed
appea ance o he names o wo s ones si ua ed in he Nemunas Ri e nea Da sūniškis and
ac o imbe a ing om Gudija (Bela us) o Ka aliaučius (Königsbe g) and Rusnė. I is ou lined
ha he e we e also a smen who we e gudai by descen . As a esul , he wo names o s ones
a e aced o he e hnonym gùdas ‘Bela usian (some imes Pole o Russian); a pe son speaking a
di e en dialec ʼ. The hypo hesis p oposed by o he esea che s conce ning hei o igin om
Li h. gùdė ‘s ickle, whe s one, gud i ‘ o sha pen by a whe s one is ques ionable. The a icle
p o ides a gumen s o p o e ha he hyd onyms Gùdas om he en i ons o Pumpėnai and
Žemai kiemis, which some linguis s ace o Bal . *guda- ‘ben , ‘bending down < Bal . gud- ‘ o
band, a e mos likely o e hnonymic o igin. No i s case, his p oposi ion is suppo ed by he da a
o he analysis o he in e ela ions, o igin and seman ics o he compac mic osys em
oponyms wi h gud-. In he second case, i is e idenced by he seman ic analysis o he e hnonymic
pa allel o he po amonyms si ua ed in he same inhabi ed se lemen .
KEYWORDS: o igin o oponyms, mo i a ion o oponyms, con ex o oponym eco ding, seman ic
analogy, imbe a ing in he Nemunas Ri e . Toponimijoje Li uães localo a dzes com šaknimi
gudsuda o bas an e gausią e signi ican e a g upę. Da língua i a insc i a sob e 670 di e sosíssimos
obje os į a dijančių a dų, que, en e ou o co, se ca ac e izam e da ab icação būdų bei ipų į ai o e
(ž . LVŽ III 331337). Sob e o possí el oponimos com essa aiz o igem esc i a bas an e mui o.
Apibend inando dis inguí eis á ias hipó ese de o igem: 1) eže ų nomes kildinami de p . gudde ‘k ūmas,
k ūmai; lo es as, k ūmynasʼ, conside ando que e p ecip. lo aos bei aunos e minijos (gùda-žolė,
gùd-ka klis, gùd-ž i blis e e c.) šaknies gudkilmė é a mesma (Sa ukynas 1966: 193); 2) a i ma-se que mui os
oikonimų e alguns ou os . com gudy a o igę de a d. Gùdas, e anden a džiai e maio ia de ou as
classes de localo a dzes kildinami de lie . gùdas ‘bal a usis; ou a a mės žmogusʼ, achando que a
e nonimo šaknies gud eikšmė localo a djiuose podia ans o ma -se em ‘p as as, nãoikęs,
nenaudingas, be e isʼ (Vanagas 1981: 125126); 3) upė a džiai Gùdas, Gùd-upis kildinami de bal . *guda-
‘(su)linkęsʼ, ‘besilanks an isʼ < bal . gud- ‘link iʼ (Mažiulis 1988: 420421; 1996: 308309); 4) analisando
oikonimus ma ca-se que eles podem se o iginę de a d. Gùdas ou O obje i o des e a igo cole ando
quan o possí el de dados linguís icos e ex aling is á ios ap esen a mais plaė inas hipó eses de
o igem e mo i ação de á ios locaisu zes Gùdas1. Visi ando es e obje i o que -se a isa de nomes
insc i o de da língua i a ci cuns âncias, isanaliza aos nomes dos obje os (deno a os) 1 Es e a igo
LAIMUTIS BILKIS
110 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVI e nonimo gùdas (Razmukai ė 1998: 48, 49, 52, 58,
65, 71; Mickienė 2001: 65; Smoczyński 2007: 208); 5) os nomes de ped as Gùdas associamos
com lie . gùdė ‘pus yklė, budėʼ, gud i ‘su gude galąs iʼ, e anden a džiai e
žemė a džiai jun amen e com e nonimu gùdas kildinami de bal . guda- ‘smulkus,
mažas; mau, menco; malado, ap oleidês; also, uim; simples, o diná io; e dadei o;
sel agem, não cul i ado...ʼ, gud- ‘p ino, e dadei oʼ, sem desca a a possibilidade
de que um ou o caso de o igem o undamen o possa se a d. Gùdas (Ka aliūnas 2004:
165183); 6) os nomes de não- esidenciais, en e eles e anden a džiai, são
conside ados e noniminiais ou nomes pessoais 7) a i mando que lie u ių . com
(Mickienė 2001: 34; Endzely ė 2005: 73, 84, 112, 114, 170; S ide skienė 2006:
52; 2010: 119; Ba ku ė 2008: 78; Kačinai ė 2009: 64, 85; Mo kūnas 2009: 989);
gudgali se he e odos de o igem, maio pa e dos nomes de não- esidenciais
kildinama do e nonimo gùdas ‘bal a usis (ka ais polkas ou usas); ou as a mės
homem (gudai chamam zemaičiai aukš aičius, pane ėžiškiai kupiškėnus e . .)ʼ,
adicionando que suas aizes gud eikšmė em mui os casos di e amen e eia com es e
e nonim (‘gudui pe encen e, gudoamaʼ luga e e c.); ambém se ac edi a que a
maio ia oikonimų mais p o a elmen e o iginou de a d. Gùdas, embo a não desca e e
a sua o igem do e nonimo gùdas possibilidade; além disso, não desca ada e do Sul
Li uânia . kilimo de p . gudde ‘k ūmynas, ikimybė k ūmaiʼ
(LVŽ III 334335).
Uma dos mais de o igem (i da ybos) pon o de is a p oblemá icos localo a dzes pode
conside a oponimus Gùdas. Como ê-se da ap esen ada esenha, Aleksand as
Vanagas ais upė a džius e pedmenų nomes kildina de e nonimo gùdas, Pas alio
k aš o upės a dą e noniminiu empo e Rena a Endzely ė (2005: 73). Vy au as Mažiulis
ac edi a que o nome do io Gùdas o iginado de bal . *guda- ‘(su)linkęsʼ,
‘besilanks an isʼ < bal . gud- ‘link iʼ, Simas Ka aliūnas liga nomes de ped as com lie .
gùdė ‘pus yklė, budėʼ, gud i ‘su gude galąs iʼ, e ou os obje os de geog a ia (upi žų,
miško, pie os, ganyklos, k ūmų, g io io) kildina iš bal . guda- ‘smulkus, ma-
mau, menco; malado, ap oleidês; also, uim; simples, o diná io; e dadei o; sel agem,
não cul i ado...ʼ, gud- ‘p ino, e dadei oʼ. Vie o a dis ( iensėdžio a das) Guds
ixsuo as e la ių oponimijoje. Ele kildinha de la . guds ‘bal a usis sielininkasʼ
(Endzelīns 1956: 336337).
não põe o obje i o de isanalisa po comple o ou c i icamen e odas as já conhecidas e sões de
o igem des es luga eso á dios. Teno ima de e mina , qual o igem hipó ese mais p o á el isanalisa os
dados cole ados. Em ou as pala as, ac edi a-se que mais impo an e ap esen a ac os e
a gumen os, pe mi indo subme e ou con i ma uma hipó ese, do que e u a ou os publicados
explicações de o igem.
A igos A icles 111 /
Dėl kai ku ių lie u ių ie o a džių Gùdas adimosi aplinkybių,
kilmės i mo y acijos
ca ac e ís ica, ap esen ada localo á dios insc i o empo, seus ambien e
geog a ină, discu i oponimais e apelia i os in e sajos possibilidades a ealiniu
(pad alimo) aspek u, empon e e undamen a mais ikė inus luga es (objec os)
nomes Gùdas mo i os de oco ência. No es udo são u ilizados não só ais
adicionais mé odos de e imologia nusis o ėjęse, como compa a i a com ou os
li uanos, bal ų onimais, li uãos apelia i ais, aplicação de seman ine analogia, mas
paisoma e his o icos socialines in es igados locais de ambien es peculia idades,
u inum ma e ialá sob e oponimos e lhes de a dijando obje os com ealu
con ex o his ó ico, que, many ina, é objec i amen e c i é io de de e minação de
o igem. Da língua i òs é egis ada 13 localo i zes Gùdas2. Didesnė seu g upo
insc i a Pãs alio . Pùmpėnų apylinkėse: bala, a bus os, pie a K kiliškio kaime, upė
(upelis, upokšnis), luindo po K klinių mies elį, Dalckų, Račškių, Gùs adalio kaime,
ganykla Račškių kaime, b Ramonỹnės kaime. Ki i assim nomeado pai ais obje os
issidês ê em á ios luga es da Li uânia: 2 ped as Nemunè, um deles pe o
Da sniškio bažny kaimio K úonio alsčiuje, ou o Kaunas apsk i ies Aukš õsios
Panemùnės alsčiaus D a lišė dkių e i ó io, ac a o Lazd ijos. No aglių apylinkių
Seilinų kaime an Lydkinės upelio k an o, duob Vilka o iau Pėje ė apylinkių S ė i
kaime, U enõs apsk i ies Vyšunė alsčiaus kaime, Va is as aėnės.
Puõdžių kaime, iaelis (g io ys), luindo po Ukme gs apsk i ies Žema kiemio
alsčiaus Medin kaimą.
A maio pa e da in o mação sob e os ambien es de adiação dos opo á dios, na u eza dos obje os
geog á icos e localização oi o necida po ano ação dos nomes de ped as si uadas no io Nemuno3. m.
cons i ui oje 1935 Aukš osios Panemunės alsčiaus D a eliškių d a o e a a dyno enque o4
esc e e que a ped a Gùdas es á Nemune jun o a D a eliškių aldeia e d a o on ei a5. Pas abų sky iuje
explicaciona a: Gudai sielininkai nadando des e ped es e a am. P a nada sendas passa am uma sob e
ped a a i a -se, que indica em eque ida almas di eção. Ele ía gudiosamen e. 2 Tan o desses nomes
encon ados Vie o a dzes, insc i os de língua i a, em ka o eko (VK). 3 Akmenų a dai é speci inė
ik inių žodžių g upė, cuja a ibuição locaiso a džiams pode le an a šiokių okių dú idas. Po ou o
lado, as ped as são obje os da na u eza, ocupando um ce o luga na supe ície elje o. Alguns dos
pesquisado es onomas icos eles a é são a ibuídos o onyms nes e caso baseia-se a disposição, que a
mencionada classe pe ence não só mon anhas, mas e de odos os nomes de obje os o og a icos (plg.
Agapkina, Be ezo ich, Su iko a 2020). S aipsnyje, u in omenyje i okius, i. i. não e minologijas
des inados ao ap a imui, seu ikslus, akmenų a dai ap io iškai conside am luga o a džiais. 4 D a o
e i ó io localo a džius su ašė Šilnų p adžios mokyklos mes eju Juozas Vi kauskas, conhecimen os
o neėju indicado Šilnų esiden e Ju gis Dubosas.
5 Ago a esse luga es á Kauno ma ios.
LAIMUTIS BILKIS
112 Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVI
Po isso e o nome o igin. Da sūniškio cidade enque e6 de dados sob e ped enį e seu nomeą menos:
indicado que a ped a é Nemune, 2 km mais abaixo de cidade, nadando io po seu zakliū a sieliai. Como
is o de desc i as, um nome de ped a apa ecimen o ligado com gudų execu yd u sielių plukdimu
Nemuno upe, ou o ambém com sielių plukdimu. Não se pode ejei a que os ques ioná ios o necidos
explicações sob e o igem dos nomes podem se liaudies e imologia, po ém his ó icos e e nog a inia
dados e čia ao duejo e. Mui os his o iado es e e nog a os em es udos en a iza-se que Nemunas
desde an igo e a um dos p incipais Li uânia Didžiosios Kunigaikš ys ės caminhos de comé cio, pelo qual
em Ka aliaučių, Ku šių ma ias, Rusnę (daí ela em Klaipėdą), Tilžę, en e ou os p odu os, oi plukdomi
sieliai. Madeinas ąs ai iaja am e da a ual Gudija e i ó io. Po exemplo, numa publicação, des inada
ao es udo da o ganização do comé cio de Nemuno al oupie ex-sapiegas e Rad ilas pous os XVIII a.
sé imo e oi en a anos. a i ma-se que de Rad ilas aldas 1770 m. no o al e a plukdomi 1 192 ąs ai
(Sakalausks, Poška 2020: 74). Rąs plucdimen o oco eu em duas e apas inicialmen e de Naujojo
S e žanio7 a é Kauno, depois de de Kauno a é Rusnės ou Ka aliaučiaus. A k eip á el a a enção no a o
de que dependpai desde Naujojo S e žanio a é Kauno oi con a ada mais abalhado es do que
plukdymui de Kauno a é Ka aliaučiaus. Segundo o a igo au o es, mais pessoas o am con a adas
de ido a condições na u ais mais complexas no p imei o echo de caminho de água es eu esnês io
agos, maio ingiuo ude ( enpe ). Pode-se adi inha , que mais uma azão, po causa da qual às almas
plucciona de Gudija e i ó io a é Kauno p ecisou mais o çasas, oi Nemune mui as ezes
apascikan es slenksčiai, ė os e ped as. Tą con i ma e a publicação ci ada ap esen a um a o
his ó ico: Rumšiškėse e a con a ado um ai ininkas, que ajuda a a pe plukciona almas po Nemune
si uadas kliū is, chamado slenksčiais ( am, 72). Es e negócio oco eu e mais a de: 1825 m. de Li uânia e
Gudijos (Bal a usijos) Nemunu gaben a 2 500, e 1900 m. 15 320 sielių (Pupienis 1989: 49). Sielias de Gudijas
po Kauną em Ka aliaučių plukdy i a é o P imei o mundial gue a. Sob e seu plukdymą Nemunu e gudų
sielininkų a i idades mui o esc e e o hid ólogo S epono Kolupailos, que 1932 m. e a ą ele mesmo
nau imi Nemunu a pa i Liubčios município a é Ga dino, monog a ijoje Nemunas (Kolupaila 1950). De
sua a i mação, Nemuno uojas desde Ga dino a é Kauno gausus ė ų, i. i. luga es, onde ês aga
apemeno a, e s o ė sma kesnė, po an o do des a ês aukš upio plukdy i sielius oi mui o neleng a,
eqün deles sudužda o. Po es a azão sielininkai, p incipalmen e gudai do al oupio, ė as nomeou
nelaimes emenanciais 6 Vie o a džius su ašė Da sūniškio p imá ia escola mes e Pe as Puplešys,
enques ęs habi an es do município Miką Macule ičių, Adol ą Žukauską e Joną Za is ana ičių.
7 Naujasis S e žanis esidência Bal a usijoje.
A igos A icles 113 /
Dėl kai ku ių lie u ių ie o a džių Gùdas adimosi aplinkybių,
kilmės i mo y acijos
nomes (ibid, 14). Companhei o de iagem do cien is a oi gudos sielininkas I anas
T ubka, ano au o da monog a ia, a é a P imei a gue a mundial
algumasdezen as ezes anspo ado almas de Liubčios ou S olpcų a é
Ju ba ko (p. 45 47). Monog a ia desc e e e pe o de Kauno localizadas Nemuno
ė os: menciona 4 km abaixo Da sūniškio esan i bene pe igosingiausia ė a do
io Guoga (p. 164), en a iza-se que no echo de Aš ago a é D a eliškio
lininkų pa adin a Bičenė ų ė a, ku labai pa ojinga, nes iš dugno kyšo dideli
assen amen os são gudų sieakmenys, pa a os quais a si enkę sieliai suy a (p.
167168). Apibūdinama e abaixo da aldeia Gas ilionių es ando Bičių ė a,
apemeno adas luga es Velnio Til as, Velnio Pi is (p. 168), Ži gas ( ies Jakš onių
kaimu), Bajo ė ( ies Žiegžd ių kaimu), Kamendulė ( ies Pažaisliu) (p. 174).
Žinių sob e o que que gudai Nemunu gabeno almas, pode se encon ado Li u ias
linguagem dicodyne. No seu a igo gùdas ap esen a-se ilius acinis ase Guda sob e
sielių naukia Nemunais į Rusnę P ūsuose, i ado de An ano Juškos Lie u iųlenkų
žodyno (LKŽe). Neabejo iną gudų conexão com sielininkys e indica e la ians
apelia i ai guds, gudinis, gudiņš ‘bal a usis sielininkasʼ (LVV I 415, 675). Como ê,
D a eliškių d a o e a a dyno enque o indicado no nome de ped a su gimen o
mo i o essencial (gudai plukdė sielius) neabejo inai e dadei o, his o icamen e
paliudi ado. Ve da é e o que des a assen amen oes a edinkesses Nemune bu a ė ų
bem de didelių ped enos. Isso es á esc i o e Sob e polkų a queólogo, e nog a o
Zygmun o Gloge io, que XIX a. II me ade não ez na egou Nemunu de Ga dino a é Kaun.
Ele indica a é 7 g andes ped as, si uadas em Nemune pe o de D a eliškių
assen amen o, en e elas e a ped enį Gùdas: Ka ilas (lenk. Kocioł), Malaka ičius (lenk.
Malachowicz), Malaka ičiai (lenk. Malachowicy), Velnio Til as (lenk. Dyabelski b idge),
S iklinė (lenk. Szklanka), Rusėnas, ou Gudas (lenk. Rusak, Gudas), Ki da (lenk. Ki da)
(Gloge 73: 1903).
Reais ci cuns âncias his ó icas são o mais impo an e, mas não o único a gumen o,
pe mi indo pensa , que Nemune exis en es ped enos nomes Gùdas
e imologicamen e mais p o a elmen e sie ini com e nonimu gùdas. Es a
possibilidade ac edi a an o de um pon o de is a es u u al como semân ico.
Como is o sozinho de e e uo ados hid ologos, his o iado es, e nog a os eigins,
da o daug bėdų, nelaimių, kelda o daug ūpesčių, odėl ų objek ų a dai daž-
nai es i neigiamos kon eks inės kono acijos, plg. Nemuno ė ų a dus Kiaulė,
Nemuno ped as e local ped egosa ( ė os) sielininkams p ida yPa šiukai, A inas
(ped egosas ė os com s aigiai k in ančia s o e), Telyčia, Ži klės, Velnio Til as
(Pupienis 1989: 55), Velnio Pi is (Kolupaila 1950: 168;), ped a nome Ka ilas (Gloge 1903:
73). Pejo a y inės signi icações pode se e alguns ou os nomes de ped as dos ios
da Li uânia, plg. Ne ies os nomes de ped as Velniamindis, Velnio Til as, Bulius, A inas
(Vai ke ičius 2013: 47, 48, 51, 9697), Ka s as (Vai ke ičius 2014: 13), Š en osios upės
akmens a dą G iškà (g ei de lie čiausiai. g iška ‘ elnias) (LVŽ III 306), Jū os upės Judõšiaus s o ykla, ou Vélnio
LAIMUTIS BILKIS
Ac a Linguis ica Li huanica LXXXVI ãgas (LVŽ IV 114 195). Assim de e nonimo o iginá ias ped enas
nomes Gùdas mo i ação pode se ‘p as as, uimas, nãoikęs ped aʼ. Po ou o lado, esses nomes
de apa ição mo i am al ez são memo ialinhos, apoiados nos a os, que gudai p o es es ped as
plukdė sielius, gudas zaliês sob e a ped a gudiškai g i a am e pan. Talos signi icados de
localo a dzes Li uães oponimijoje é ixsua a, plg. bago b as à (joje p igė ęs elge a), Bi ù ės
kálnas (Sa ukynas 1963: 239), Diedùko as as, Puõdýnžiaus plė (S ide skienė 2017: 90). Žin ū inu
s uk u niju da ybinu aspek u de e nonimo kilę akmenų a dai Gùdas se ia be o malių da ybos
p iemonių de pama inių žodžių ienaskai os a si adę da iniai. Tal manei a de aybos a
pedmen a dji é mui o ca ac e ís ica. Assim e mui os o ma já seman iicamen e ap a as
Nemuno ped enos nomes: A inas, Ka ilas, Kiaulė, Telyčia e k . Pab ėž ina e o a o de que nemãža
dos nomes de ped as li uanas não são mui o an igos, suas idades ce amen e não a ingem
p obalbés de bal os ou ainda mais an igas épocas, plg. akmenžius Čeba lis, Diẽ o Al õ ius, Diẽ o
Kompleks, Diẽ o K slas, D S aliùkai, Fab ikan ai (akmuo Nemune p i Rumšių!), Fé mos akmuõ,
Geležnė Bóba (LVZ 35, 266, 417, 508, 1308, III) , Jõka do (I) , Jõka do (I) , Jõka do (I), Jõka do (I), Jõka do
(I), Jõka do (I), Jõka do (I), Jõka do (I), Jõka do (I), Jõka do (I), Jõka do (I), Jõka do (I), Jõka do (I),
Jõka do (I), Jõka do (I) e Jõka do (I) , Jõk 298, 298, 299, 299, 290, 290, 313) Assim e ped enos nomes de
Gùdas bas an e a dy as adimasis não é impossim. E noniminę nomes Gùdas kilmę indi e amen e
es emunja e mais uma oponiminė analogia. Ta puka io Liñkmenų alsčiaus Da žẽlių campo da
e a nomino enque o insc i o o nome de pas o Gudãakmenis. Esse e eno nome signi icação,
p esumi elmen e, é ‘pe a, na qual es á ( oi) ped a *Gudãakmenisʼ. O kamienas do úl imo guda egali
se o iginado de gùdas e one icamen e não pode kildin i de gùdė ‘pus yklė, budėʼ ou gud i ‘su
gude galąs iʼ. Kadmenos os nomes a he su giu do e nonimo gùdas, e não do lie . gùdė ou gud i,
pe mi e pensa e a ealinis localo a dzes bem apelia i os pedmen a džiai exsidês ę aka ų
aukš aičių kauniškių, pie ų aukš aičių e i o ijose, e gene iniai pala as pa aičiuose i Žemipėdos
k aš e (ž . 1 Kla.). Po bem da jus iça é p eciso en a iza que a ligação semân ica dos nomes de
ped as com pala as do signi icado galandimo é possí el8. Tą con i ma e da língua i a insc i o
pedmen a dis Gals u as9 ← lie . gals u as ‘galandamas приэтаис, budė, 8 Plg. eiginį apgludin o
pedaço de ped a ou oola, u ilizado galąs i, e é pus yklė, budė
analizės aspek as. Ma , onimai i apelia y ai papli ę ski ingų a mių plo uose:
(Ka aliūnas 2004: 172).
9 Nome 1986 m. insc i o Plùngės . Žlibin ap. Ke ù akių kaime.
A igos A icles 115 /
Dėl kai ku ių lie u ių ie o a džių Gùdas adimosi aplinkybių,
kilmės i mo y acijos
pus yklė, pus asʼ (LVŽ III 47). No en an o, já discu i coisas e čia duejo e, que ais signi icâncias (i
de o igem) podem se akmen a džiai Gùdas. Na u almen e, sul alç aiços á ea de ped a nome Gùdas
elação com e nonim gùdas undamen a quan o mais di ícil, pois al am dados sob e es e obje o
de local de es adia, des inação e ou as ci cuns âncias. Como mencionado, pai do insc i o es á
indicado que a ped a es á na ma gem do iacho Lydekinės. Nes e caso, mais de e ia kliau is a ealiniu
aspek u su dai e apelia i ai gùdė, gud i papli é di e en es a mių plo oas. Aiškinan is upė a džių
Gùdas podeimą kilmę ambém sepa adamen e abo da com sua insc ição de língua i a elacionada
in o mação. Como mencionado, são зафиксированы 2 потомонимы: Pumpėnų apylinkėse теканти upė
(upelis, upokšnis)10 e 10 Na das записан в 1935 m. Gus adalio aldeia de nomes de e as enque o e
1938 m. Dalickų aldeia enque o, ambém nos anos 1983 Gus adalio aldeia. En e is ado obje o é
desc i o como 34 m de la gio iacho, que lui só sma kiai palijus, ou enį e p ima e a, e e a ą
изdjiūs a. 1 PAV. Akmenų a dų Gùdas i lie . gùdė, gud i disseminação (suku a usando
Google mapas).
Gùdas gùdė gud i
LAIMUTIS BILKIS
Ac a Linguis ica 116 Li huanica LXXXVI Lemai kiemio alsčiaus Medinų um iacho
no e i ó io da aldeia, que no ano 1935. enque e de nomes de e a é chamado
g io iu11.
A i a-se a a enção ao a o de que Pumpėnų apylinkių upė Gùdas lui a a és o kaimą Gus adalio, seu
e i ó io en a em Py esą. A o icialji o ma do nome da aldeia Gùs adalis p o a elmen e é an inė,
su gida de pi minês Gùd-s adalis12, kelusios de e nonimo gùdas ou a d. Gùdas13 e lie . s adalà, s adãlė
‘už ažiuojami casai com es oge pa a ca alos cons ui ; pas ogê pa a ca alhos cons ui em
za ažiuojamame kie11 Anke o indica-se, que g io ys ( a as) é 0,25 km longo, s ačių šlai ų, p o undus. 12
m. 1935 Anke os de nomes de e as da aldeia de Gus adalio, compilados Rimknų começa escola mes e
An ano Soko, g a o Va das pessoas local p onuncime insc i o nome da aldeia Gùds adalis, e g a o
Va das ašomąja kalba pa ašy as Gùs adalis. 13 P d. Gùdas ixada e Pumpėnų alsčiuje s . LPDB.
2 PAV. Vie o a džiai su Gud- Pumpėnų apylinkėse (suku a naudojan „Google“ žemė-
lapius).
Gùs adalis (Gùds adalis), aldeia
Gùdas, ioė
Gùdas, ganykla
Gùdas, b as a
Gùdas, bala, a bus os, meia