FDP PLYUS VA L-KARNITIN BIOLOGIK AKTIV QO'SHIMCHASINI LABORATOR HAYVONLARNING JISMONIY MEXNAT FAOLLIGIGA TA'SIRINI O'RGANISH

536 Volume 5, Issue 10: Special Issue (EJAR) ISSN: 2181-2020 MPHAPP THE 6TH INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “MODERN PHARMACEUTICS: ACTUAL PROBLEMS AND PROSPECTS” TASHKENT, OCTOBER 17, 2025 in-academy.uz FDP PLYUS VA L-KARNITIN BIOLOGIK AKTIV QO‘SHIMCHASINI LABORATOR HAYVONLARNING JISMONIY MEXNAT FAOLLIGIGA TA’SIRINI O‘RGANISH Qudratov A.X. Qosimov A.Sh. Toshkent farmasevtika instituti e-mail: [email protected] tel: +998907317001 https://doi.org/10.5281/zenodo.17344042 Jahon miqyosida sport yutuqlarining doimiy o'sishi sport sohasida ishlaydigan tadqiqotchilarni sportchilar tanasini jismoniy faoliyatga moslashtirish chegaralarini kengaytiradigan samarali vositalar va usullarni izlashga majbur qilmoqda. Ular orasida dori-darmonlar eng keng qo'llanilishini o‘z o‘rnini topdi, ular asosli foydalanish bilan mashg'ulot yuklaridan keyin tiklanish jarayonlarini sezilarli darajada tezlashtirishga, tananing o'quv jarayonini idrok etishni yaxshilashga va tananing jismoniy faoliyatga moslashishining tarkibiy asoslarini rivojlantirishga yordam beradi. Shunday qilib, sport farmakologiyasi sohasida yangi dori-darmonlarni ishlab chiqish, ilmiy yondashuv va ruxsat etilgan farmakologik preparatlarni qo'llash algoritmidan foydalanish sportchilarning jismoniy ko'rsatkichlarini tiklaydigan va oshiradigan moslashish va energiya ta'minotining asosiy mexanizmlariga maqsadli ta'sir ko'rsatishga imkon beradi. Maqsad: FDP Plyus va L-karnitin biologik aktiv qo‘shimchalarini qabul qilish fonida hayvonlarning ish qobiliyatini samaradorligini oshirish. Materiallar va usullar: dorilarning jismoniy ishlashga ta'siri 22-24 g og'irlikdagi 24 ta oq zotli sichqonlarda o'rganildi, ularning har biri 6 tadan iborat 4 guruhga randomizatsiyalangan: 1 – guruh – nazorat-distillangan suv; 2 – guruh – “L-Carnitine”, preparati 1000 mg tabletka, “NOW Foods” tomonidan ishlab chiqarilgan, AKSh 500 mg/kg dozada 3 - guruh – “FDP plyus” preparati 500 mg kapsula “I-VITA” tomonidan ishlab chiqarilgan, Uzbekiston 500 mg/kg dozada 4 - guruh – «L-Carnitine», preparati 1000 mg tabletka, «NOW Foods» tomonidan ishlab chiqarilgan, AKSh 500 mg/kg dozada + “FDP plyus” preparati 500 mg kapsula “I-VITA” tomonidan ishlab chiqarilgan, Uzbekiston 500 mg/kg dozada. Tajribada “Majburiy suzish testi” (modifikatsiyalangan Porsolt testi, tana vaznining 7% yuki bilan) ning klassik usulini o'rganilayotgan preparatlarning adaptogen va aktoprotektiv xususiyatlarini aniqlash uchun ishlatildi. Tajribada suzish davomiyligi sekundomer bilan qayd etildi. Hayvonning suzishdan bosh tortishiga qadar har bir suzishning davomiyligi qayd etildi. Sinov predmetlari yuqorida ko'rsatilgan dozalarda intragastral ravishda suzishni boshlashdan 1 soat oldin bir marta yuborilgan. Olingan ma'lumotlarni statistik qayta ishlash mezonidan foydalangan holda amalga oshirildi. Tadqiqot natijalari: olingan natigalar gadvalda krltirilgan. № Suzish vaqtini daqiqada % 1 guruh 16,8±1,4 - 2 guruh 19,5±1,9 16,07 3 guruh 21,7±1,7 29,2 537 Volume 5, Issue 10: Special Issue (EJAR) ISSN: 2181-2020 MPHAPP THE 6TH INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE “MODERN PHARMACEUTICS: ACTUAL PROBLEMS AND PROSPECTS” TASHKENT, OCTOBER 17, 2025 in-academy.uz 4 guruh 23,3±2,5 38,7 “L-Carnitine”, preparati 1000 mg tabletka, “NOW Foods” tomonidan ishlab chiqarilgan, AKSh 500 mg/kg dozada ishlatilgan guruxda sichqonlarning jismoniy faolligini oshirib, sichqonlarning suzish vaqtini nazorat guruhidagi sichqonlarga nisbatan 16,07% ga uzaytirdi. Shunga o'xshash sharoitlarda “FDP plyus” preparati 500 mg kapsula “I-VITA” tomonidan ishlab chiqarilgan, Uzbekiston 500 mg/kg dozada preparati sichqonlarning suzish davomiyligini 29,2 foizga oshirdi. “LCarnitine”, preparati 1000 mg tabletka, “NOW Foods” tomonidan ishlab chiqarilgan, AKSh 500 mg/kg dozada + “FDP plyus” preparati 500 mg kapsula “I-VITA” tomonidan ishlab chiqarilgan, Uzbekiston 500 mg/kg doza kombinatsiyasi sichqonlarning suzish davomiyligini nazorat sichqonlariga nisbatan 38,7% ga oshirdi. Xulosa: ikki dori vositasining kombinatsiyasi jismoniy ko'rsatkichlarni tiklaydigan va oshiradigan moslashish va energiya ta'minotining asosiy mexanizmlariga maqsadli ta'sir ko'rsatdi.