INGLIZ TILINI BOSHLANG'ICH SINFLAR KESIMIDA O'QITISHDA INNOVATSION METODLARDAN FOYDALANISH

188 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz INGLIZ TILINI BOSHLANG‘ICH SINFLAR KESIMIDA O‘QITISHDA INNOVATSION METODLARDAN FOYDALANISH Toshova Shahlo Qurbonmurod qizi Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti Pedagogika fakulteti Boshlang'ich talim yo‘nalish talabasi 4 kurs 6bt Email: [email protected] +998931662167 https://doi.org/10.5281/zenodo.17352521 Annotatsiya: Ushbu maqolada chet tillarni o‘qitishning asosiy maqsadi maktab o‘quvchilarining kommunikativ madaniyatini shakllantirish va rivojlantirish, chet tilini amaliy o‘zlashtirishga o‘rgatish. O‘qituvchining vazifasi har bir o‘quvchi uchun tilni amaliy o‘zlashtirish uchun sharoit yaratish, har bir o‘quvchiga o‘z faolligini, ijodkorligini namoyish etishiga imkon beradigan shunday o‘qitish usullarini tanlashlidi va ingliz tilini samarali o‘rgatishning bir necha usullaridan foydalanib zamonaviy ta’lim texnologiyalari yoritib berilgan. Kalit so‘zlar: Til, ingliz tili, tilni mustaqil o‘rganish, ta’lim texnologiyalari, loyiha, qiziqish, faollik, interaktiv metodlar. Аннотация: В данной статье основная цель преподавания иностранных языков заключается в формировании и развитии коммуникативной культуры учащихся, а также в обучении их практическому овладению иностранным языком. Задача преподавателя — создать условия для практического освоения языка каждым учеником, выбрать такие методы обучения, которые позволяют каждому проявить свою активность и творческие способности. В статье также освещены современные образовательные технологии с использованием нескольких эффективных методов преподавания английского языка. Ключевые слова: язык, английский язык, самостоятельное изучение языка, образовательные технологии, проект, интерес, активность, интерактивные мметоды. Annotation: This article discusses the main goal of teaching foreign languages, which is to develop and enhance students’ communicative culture and to teach them practical language skills. The teacher’s task is to create conditions for each student to acquire the language in practice and to choose teaching methods that allow every learner to demonstrate their activity and creativity. The article also highlights modern educational technologies using several effective methods of teaching the English language. Ключевые слова: язык, английский язык, самостоятельное изучение языка, образовательные технологии, проект, интерес, активность, интерактивные мметоды. Key words: Language, English, independent language learning, educational technologies, project, interest, activity, interactive methods. Bugungi kunda zamonaviy o‘qituvchining asosiy maqsadi va asosiy e'tibori o‘quvchi, uning shaxsiyati va o‘ziga xos ichki dunyosiga qaratilgan. Shuning uchun buni tashkil etish usullari va shakllarini tanlashdir o‘quv faoliyati shaxsiy rivojlanishning belgilangan maqsadiga optimal darajada mos keladigan talabalar. Bu nafaqat yangi texnik vositalar, balki o‘qitishning yangi shakllari va usullari, o‘quv jarayoniga yangicha yondoshishdir. Chet tillarni o‘qitishning asosiy maqsadi maktab o‘quvchilarining kommunikativ madaniyatini shakllantirish va rivojlantirish, chet tilini amaliy o‘zlashtirishga o‘rgatishdir. O‘qituvchining vazifasi har bir o‘quvchi uchun tilni amaliy o‘zlashtirish uchun sharoit yaratish, har bir o‘quvchiga o‘z faolligini, 189 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz ijodkorligini namoyish etishiga imkon beradigan shunday o‘qitish usullarini tanlashdir. O‘qituvchining vazifasi chet tillarini o‘qitish jarayonida talabaning bilish faoliyatini faollashtirishdir. Hamkorlikda o‘rganish, loyiha metodikasi, yangi axborot texnologiyalaridan foydalanish, Internetresurslar kabi zamonaviy pedagogik texnologiyalar o‘quv jarayonida shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvni amalga oshirishga yordam beradi, bolalarning qobiliyatlari, ularning o‘rganish darajasini hisobga olgan holda o‘qitishning individualizatsiyasi va farqlanishini ta'minlaydi. Chet tili darslarida kompyuterni o‘qitish dasturlari bilan ishlash shakllariga quyidagilar kiradi: so‘z boyligini o‘rganish; talaffuz qilishni mashq qilish; dialogik va monologik nutqni o‘rgatish; yozishni o‘rgatish; grammatik hodisalarni ishlab chiqish. Internet-resurslardan foydalanish imkoniyatlari juda katta. Global Internet dunyoning istalgan nuqtasida joylashgan talabalar va o‘qituvchilar uchun zarur bo‘lgan har qanday ma'lumotni olish uchun sharoit yaratadi: mintaqaviy geografik materiallar, yoshlar hayotidagi yangiliklar, gazeta va jurnallardan maqolalar va boshqalar. Darslarda ingliz tilida Internet yordamida bir qator didaktik muammolarni hal qilish mumkin: global tarmoq materiallaridan foydalanib o‘qish ko‘nikma va malakalarini shakllantirish; maktab o‘quvchilarining yozish qobiliyatini oshirish; talabalarning so‘z boyligini to‘ldirish; talabalarning ingliz tilini o‘rganish motivatsiyasini shakllantirish. Bundan tashqari, bu ish maktab o‘quvchilarining ufqini kengaytirish, ingliz tilida so‘zlashadigan mamlakatlarda tengdoshlari bilan ishbilarmonlik munosabatlari va aloqalarini o‘rnatish va qo‘llab-quvvatlash uchun Internet-texnologiyalar imkoniyatlarini o‘rganishga qaratilgan. Talabalar Internetda o‘tkaziladigan testlar, viktorinalar, tanlovlar, olimpiadalarda ishtirok etishlari, boshqa mamlakatlardagi tengdoshlari bilan yozishmalar, suhbatlar, videokonferentsiyalar va h.k.larda qatnashishlari mumkin. Maktabda chet tilini o‘rganishning asosiy maqsadi kommunikativ kompetentsiyani shakllantirishdir, boshqa barcha maqsadlar (tarbiyalash, o‘qitish, rivojlantirish) ushbu asosiy maqsadni amalga oshirish jarayonida amalga oshiriladi. Kommunikativ yondashuv muloqotni o‘rgatish va Internet faoliyatining asosi bo‘lgan madaniyatlararo ta'sir o‘tkazish qobiliyatini shakllantirishni o‘z ichiga oladi. Aloqa tashqarisida Internetning ma'nosi yo‘q - bu xalqaro ko‘p millatli, madaniyatlararo jamiyatdir, uning hayoti dunyodagi millionlab odamlarning elektron aloqasiga asoslangan bo‘lib, bir vaqtning o‘zida gaplashmoqda - bu sodir bo‘lgan ishtirokchilar soni va hajmi bo‘yicha eng katta suhbat. Unga darsda qatnashish xorijiy til, biz haqiqiy aloqa modelini yaratamiz. Hozirgi vaqtda aloqa, interaktivlik, muloqotning haqiqiyligi, madaniy sharoitda tilni o‘rganish, ta'limning avtonomligi va insonparvarligi masalalariga ustuvor ahamiyat berilmoqda. Ushbu tamoyillar madaniyatlararo kompetentsiyani kommunikativ qobiliyatning tarkibiy qismi sifatida rivojlantirishga imkon beradi. Chet tillarni o‘qitishning yakuniy maqsadi chet tilidagi muhitda erkin yo‘nalishni va turli vaziyatlarda etarli darajada javob berish qobiliyatini o‘rgatishdir, ya'ni. aloqa. Chet tilida muloqotni o‘rgatish uchun siz materialni o‘rganishni rag'batlantiradigan va etarli xulq-atvorni rivojlantiradigan haqiqiy, haqiqiy hayotiy vaziyatlarni yaratishingiz kerak (ya'ni aloqa haqiqiyligi printsipi deb ataladi). Yangi texnologiyalar, xususan Internet ushbu xatoni tuzatishga harakat qilmoqda. Kommunikativ yondashuv - bu materialni ongli ravishda anglashga va u bilan ishlash usullariga, muloqotga psixologik va lingvistik tayyorgarlikni yaratishga qaratilgan muloqotni simulyatsiya qiluvchi 190 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz strategiya. Foydalanuvchi uchun Internetda kommunikativ yondashuvni amalga oshirish ayniqsa qiyin emas. Kommunikativ vazifa talabalarga muammo yoki savolni muhokama qilish uchun taklif qilishi kerak, talabalar nafaqat ma'lumot almashadilar, balki ularni baholaydilar. Ushbu yondashuvni o‘quv faoliyatining boshqa turlaridan ajratib olishga imkon beradigan asosiy mezon - talabalar o‘z fikrlarini shakllantirish uchun mustaqil ravishda lisoniy birliklarni tanlashidir. Kommunikativ yondashuvda Internetdan foydalanish juda yaxshi rag'batlantiriladi: uning maqsadi o‘quvchilarga bilim va tajribalarini to‘plash va kengaytirish orqali chet tilini o‘rganishga qiziqishdir. Internet-resurslardan foydalangan holda chet tillarini o‘rgatishning asosiy talablaridan biri bu darsda o‘zaro ta'sirni yaratishdir, bu odatda metodikada interaktivlik deb nomlanadi. Interaktivlik - bu "nutq vositalari yordamida kommunikativ maqsad va natijadagi sa'yharakatlarni birlashtirish, muvofiqlashtirish va to‘ldirish". Haqiqiy tilni o‘rgatish orqali Internet nutq qobiliyatlari va ko‘nikmalarini shakllantirishga yordam beradi, shuningdek lug'at va grammatikani o‘rgatishda samimiy qiziqish va shuning uchun samaradorlikni ta'minlaydi. Interaktivlik nafaqat hayotdan real vaziyatlarni yaratibgina qolmay, balki talabalarni chet tilida ularga munosib javob berishga majbur qiladi. O‘quvchilarga yo‘naltirilgan ta'limni ta'minlaydigan texnologiyalardan biri bu ijodkorlik, bilim faoliyati va mustaqillikni rivojlantirish usuli sifatida loyiha uslubidir. Loyiha usuli o‘quvchilarning muloqot qobiliyatini, muomala madaniyatini, fikrlarni ixcham va oson shakllantirish qobiliyatini, aloqa sheriklarining fikriga toqat qilishni, turli xil manbalardan ma'lumot olish qobiliyatini rivojlantiradi, zamonaviy kompyuter texnologiyalaridan foydalangan holda qayta ishlaydi, tabiiy ehtiyoj paydo bo‘lishiga hissa qo‘shadigan til muhitini yaratadi. Xorijiy tillar jarayonida loyiha usuli deyarli har qanday mavzu bo‘yicha dastur materiallari doirasida ishlatilishi mumkin. Loyihalar ustida ishlash tasavvur, fantaziya, ijodiy fikrlash, mustaqillik va boshqa shaxsiy fazilatlarni rivojlantiradi. Til portfeli texnologiyasida chet tilini bilish darajasini baholashning asosiy mezonlari sinov hisoblanadi. Xulosa qilib aytganda, boshlang'ich sinf o‘quvchilariga til o‘rgatishni majburiyat sifatida emas, aksincha, qiziqarli o‘yinlar va innovatsion metodlardan foydalangan holda olib borishi , ularning kelajakda oladigan bilimlari uchun poydevor bo‘lib xizmat qilishi mumkin. Shunday ekan, ta'lim tizimi ham o‘z oldiga erkin fikrlovchi, barkamol, yetuk shahsni tarbiyalashni vazifa qilib qo‘yar ekan, kelgusida biz bo‘lajak o‘qituvchilar innovatsion texnologiyalardan samarali foydalanish yo‘llarini yanada mukammalroq ishlab chiqish bilan o‘z hissamizni qo‘shishimiz mumkin . References: 1. Cowie A.P. . Til so‘zlar sifatida: leksikografiya. - Kollinj N.E. (tahr.) Til ensiklopediyasi. London 2. Devkin V.D. Slovari, kotorye ne napechatali // «Voprosy yazykoznaniya»,- №1,-2021.-s. 85-96 3. Stupin L.P. Leksikografiya ingliz tili. – L.: Izdatelstvo Leningradskogo Universiteti, 2019 yil. 4. Stupin L.P. Problem normativnosti v istorii ingliz leksikografiyasi. - M «Vysshaya Shkola», 2015 yil