SHIFOKORLARNI TAYYORLASHDA FANLARARO YONDASHUV GUMANITAR VA KASBIY SOHALARNING INTEGRATSIYASINI TA'MINLAYDI

INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293 Volume 14, issue 1, Oktober 2025 https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR worldly knowledge Index: google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X 133 SHIFOKORLARNI TAYYORLASHDA FANLARARO YONDASHUV GUMANITAR VA KASBIY SOHALARNING INTEGRATSIYASINI TA’MINLAYDI. Хайтматова Гулноза Аманиллаевна Toshkent Davlat Tibbiyot Universiteti Ijtimoiy fanlar, pedagogika va psixologiya kafedrasi +998946160650 https://orcid.org/ 0009-0009-7607-6697 Annotatsiya: Мaqolada falsafa, tarix, psixologiya, madaniyatshunoslik va bioetika kabi gumanitar fanlarning tibbiyot ta’limidagi o‘rni ko‘rib chiqiladi. Tibbiyot oliy o‘quv yurtlarida O‘zbekistonning eng yangi tarixi fanini o‘qitishning ahamiyatiga e’tibor qaratilib, bu talabalarning bugungi kunni anglashi, dunyo bilan munosabatlarini shakllantirishi, oila, jamiyat, madaniyat kontekstida o‘zini ijtimoiy-psixologik, individual va biologik xususiyatlarini hisobga olgan holda aniqlashga yordam beradi. Talabalar tarixiy bilimlardan ijtimoiy jarayonlarni tushunish, tanqidiy fikrlashni rivojlantirish, o'z shaxsiyatini shakllantirish va madaniy merosdagi o'rnini aniqlash uchun foydalanadilar. Malakali, axloqiy va ijtimoiy mas'uliyatli shifokorlarni tayyorlashda gumanitar fanlar ham ajralmas rol o'ynaydi. Ushbu fanlar nafaqat tibbiy bilimlarni, balki inson tabiatini tushunish, axloqiy ko'rsatmalar, hamdardlik va hurmat qilish qobiliyatini rivojlantirishga yordam beradi. Shuningdek, maqolada zamonaviy o‘qitish usullari, jumladan raqamli texnologiyalarni joriy etish, fanlararo yondashuvlar va loyiha faoliyati tahlil qilinib, ta’lim jarayoni sifatini oshirish bo‘yicha tavsiyalar berilgan. Kalit so‘zlar: tibbiy ta’lim, gumanitar fanlar, O‘zbekiston tarixi, ma’naviy mas’uliyat, kasbiy kompetensiya, tibbiy etika, ijtimoiy mas’uliyat, ta’limdagi raqamli texnologiyalar, tibbiyot tarixi, fanlararo yondashuv, madaniy kompetensiya Аннотация: В статье рассматривается роль гуманитарных наук — таких как философия, история, психология, культурология и биоэтика — в медицинском обучении. Внимание уделяется важности преподавания новейшей истории Узбекистана в медицинских вузах, что помогает студенту понять настоящее, сформировать свои отношения с миром и определить себя в контексте семьи, общества и культуры, учитывая его социальнопсихологические, индивидуальные и биологические особенности. Студенты используют исторические знания для осмысления общественных процессов, развития критического мышления, формирования собственной идентичности и определения своего места в культурном наследии. Также гуманитарные науки играют незаменимую роль в подготовке квалифицированных, этичных и социально ответственных врачей. Эти дисциплины помогают развить не только медицинские знания, но и понимание человеческой природы, нравственные ориентиры, способность к эмпатии и уважению. В статье также анализируются современные методы преподавания, включая внедрение цифровых технологий, междисциплинарных подходов и проектной деятельности, а также предлагаются рекомендации по улучшению качества образовательного процесса. Ключевые слова: медицинское образование, гуманитарные науки, история Узбекистана, моральная ответственность, профессиональная компетентность, медицинская этика, социальная ответственность, цифровые технологии в образовании, история медицины, междисциплинарный подход, культурная компетентность. Abstract: The article examines the role of the humanities, such as philosophy, history, psychology, cultural studies, and bioethics, in medical education. Attention is paid to the INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293 Volume 14, issue 1, Oktober 2025 https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR worldly knowledge Index: google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X 134 importance of teaching the modern history of Uzbekistan in medical schools, which helps students understand the present, form their relationships with the world, and define themselves in the context of family, society, and culture, taking into account their sociopsychological, individual, and biological characteristics. Students use historical knowledge to understand social processes, develop critical thinking, form their own identity, and determine their place in cultural heritage. The humanities also play an indispensable role in the training of qualified, ethical, and socially responsible doctors. These disciplines help develop not only medical knowledge, but also an understanding of human nature, moral guidelines, and the ability to empathize and respect. The article also analyzes modern teaching methods, including the introduction of digital technologies, interdisciplinary approaches, and project activities, and offers recommendations for improving the quality of the educational process. Key words: medical education, humanities, history of Uzbekistan, moral responsibility, professional competence, medical ethics, social responsibility, digital technologies in education, history of medicine, interdisciplinary approach, cultural competence. Jamiyatimizning eng muhim vazifalaridan biri — O‘zbekiston yoshlari orasida hamma jihatdan barkamol, uyg‘un shaxslarni shakllantirishdir. Ushbu masalani hal qilish mamlakatimizning boy tarixiy merosiga murojaat qilmasdan imkonsizdir. Prezident Shavkat Mirziyoyev ta’kidlaganidek, doimiy tashvish uyg‘otadigan masalalardan biri — yoshlarning axloqiy shakllanishi, ularning dunyoqarashi va hayotiy yo‘nalishlaridir. Zamonaviy olam tez o‘zgaradi, va aynan yoshlik davri bu o‘zgarishlarni birinchi his etadi. Muhimi, yosh avlod qalbida xalqimizning buyuk o‘tganligi, ulug‘ ajdodlarimiz haqidagi fikrlar yashashi — ularning merosi milliy ong va ma’naviy barqarorlik manbaiga aylanadi. Buni esa faqat tarbiya — oilada, maktabda, mahallada va butun jamiyatda tizimli, chuqur ish orqali amalga oshirish mumkin. O‘zbekiston Respublikasida ta’lim tizimining barcha bosqichlarini — maktabgacha ta’limdan tortib oliy ta’limgacha — modernizatsiya qilish choralari faol amalga oshirilmoqda. Yangi muassasalar tashkil etilmoqda, mavjudlari rekonstruksiya qilinmoqda, o‘quv mazmuni takomillashtirilmoqda. Bularning barchasi yangi avlodni uyg‘un va poydevorli shaxslar sifatida tarbiyalashga qaratilgan. Tarix — xalqning xotirasi, va u ehtiyotkor munosabatni talab qiladi. Tarix bilan bog‘liqligini yo‘qotgan odam manqurtga aylanish xavfi bor — ildizdan mahrum, axloqsiz va fuqarolik pozitsiyasidan mahrum. O‘tganini anglash odamga hozirgi zamonni yaxshiroq tushunishga va ongli ravishda kelajakni qurishga yordam beradi. “Zamonaviy O‘zbekiston tarixi” kursi yoshlar oldida xalqimizning boy va noyob o‘tganini ochishni maqsad qiladi. Asosiy tarixiy voqealarni o‘rganish, ulug‘ ajdodlarimizning jahon sivilizatsiyasiga qo‘shgan hissasi, xalqimizning ozodlik va mustaqillik uchun kurashi hamda ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va madaniy jarayonlar tahlili orqali mamlakatning jahon tarixi kontekstida rivojlanishi bo‘yicha uzluksiz tasavvur shakllantiriladi. Yoshlar orasida yuqori siyosiy madaniyat va axloqiy qadriyatlarni shakllantirish muhim ahamiyat kasb etadi. Pluralistik jamiyat sharoitida, turli qarashlar va yondoshuvlar mavjud bo‘lsa-da, yoshlarni jamiyatda o‘z o‘rnini anglashga, taraqqiyotga hissa qo‘sha olishga, tanqidiy fikrlay olishga va mustaqil pozitsiya shakllantirishi o‘rgatilishi lozim. Tarix va boshqa ijtimoiy-gumanitar fanlarni o‘qitish nafaqat talabalar dunyoqarashini kengaytirishi, balki tahliliy fikrlash, muloqot qobiliyati, bag‘rikenglik, tashabbuskorlik va INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293 Volume 14, issue 1, Oktober 2025 https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR worldly knowledge Index: google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X 135 mustaqillik kabi zarur fazilatlarni shakllantirishga ham xizmat qilishi kerak. Bu kompetensiyalar demokratiya jamiyati fuqarosidan talab qilinadi. Zamonaviy o‘qitish metodlari va pedagogik texnologiyalar tobora talabalarni ma’lumotni anglab olish, o‘z baholarini universal qadriyatlarga asoslanib shakllantirish qobiliyati bilan tarbiyalashga qaratilmoqda. Ta’lim jarayonining markazida — ma’naviy yetuk shaxsni tarbiyalash, vataniga mas’uliyat bilan qaray oladigan shaxsni shakllantirish. O‘zbekistonning jamoat va ma’naviy hayotida amalga oshirilayotgan keng doiradagi islohotlar tarixiy ildizlarga, milliy madaniyatga, vatanparvarlik va fuqarolik faolligiga bo‘lgan qiziqishni kuchaytirmoqda. Prezidentning nutqlari davlat kelajagi masalalariga, ayniqsa yosh avlod tarbiyasiga qaratilgan g’oyalar bilan to‘ldiriladi. Bu murojaatlar kelajakni qurishda faol ishtirok, fidokorona mehnat va birdamlik ruhini shakllantiradi. Ijtimoiy-gumanitar fanning o‘qituvchilari muhim vazifani bajaradi — talabalarni insonparvarlik, fuqarolik va umumbashariy qadriyatlarga hurmat qilish bo‘yicha tarbiyalash. Ushbu ta’lim yoshlarni ongli fuqarolarga aylantirishga, adolatli va huquqiy jamiyat qurilishida ishtirok eta olishga yordam berishi kerak. Ushbu tadqiqotning maqsadi — tibbiyot oliy ta’lim muassasalarida zamonaviy O‘zbekiston tarixini o‘qitish metodlarini baholash va ularni ilg‘or pedagogik yondoshuvlarga mos ravishda takomillashtirish yo‘llarini taklif qilishdir. Tadqiqotda qo‘llangan usullar — dasturlarni tahlil qilish, talabalar va o‘qituvchilar orasida so‘rovlar, eksperimental metodlarni joriy etish — interaktiv o‘qitish shakllarining an’anaviy metodlarga nisbatan yuqori samaradorligini ko‘rsatdi. Gumanitar fanlarning amaliy ahamiyati vatanparvarlikni shakllantirish va dunyoqarashni kengaytirishda yotadi. Ular mustaqil, demokratik davlatni rivojlantirishga bag‘ishlangan vazifalarni hal etishga tayyor yoshlarni shakllantirishda muhim rol o‘ynaydi. Tibbiyot ta’limi — shunday soha bo‘lib, unda kelajakdagi shifokor faqat klinik bilim va ko‘nikmalarga ega bo‘lish emas, balki insonni mukammal shaxs sifatida qabul qilish qobiliyatini ham rivojlantirishi lozim. Gumanitar fanlar — falsafa, tarix, psixologiya, madaniyshunoslik, bioetika — tibbiyot fanlari kabi kasbiy shakllanishda muhim rol o‘ynaydi. Aynan ular axloqiy orientirlar, kasbiy mas’uliyat va bemorga insonparvar yondashuvni shakllantiradi, bu esa shifokor shaxsini yaratishda juda muhimdir. Shifokor kasbi — faqat tibbiy texnologiyalarni bilish emas. Bu muhim ijtimoiy vazifadir. Tibbiyot xodimining qarorlari va harakatlari ko‘pincha insonning taqdiri va hayot sifatiga bog‘liq bo‘ladi. Bugungi kasb talablari faqat yuqori kasbiy bilim darajasini emas, balki axloqiy sifatlar, hamdardlik qobiliyati, bemorning huquqlariga hurmat, uning ruhiy holati va qadriyatlarini tushunishni talab qiladi. Gumanitar fanlar kelajakdagi shifokorda o‘zini anglash, axloqiy tanlov qila olish va ijtimoiy mas’uliyatni his qilish qobiliyatini shakllantiradi. Texnologik taraqqiyotga qaramay, tibbiyot axloqiy va gumanitar jihatlar bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib qolmoqda. Shifokorlar har kun murakkab savollar bilan yuzma-yuz keladilar: davolash samaradorligi va insonparvarlik tamoyillari o‘rtasida qanday muvozanatni saqlash, bemorning individual xususiyatlarini, jumladan uning madaniy va ijtimoiy kontekstini qanday hisobga olish. O‘zgaruvchan axloqiy normalar sharoitida ayniqsa muhimki, tibbiyot xodimlari etik jihatdan asosli va mas’uliyatli qarorlar qabul qila olishga tayyor bo‘lishsin. Gumanitar fanlardan olingan bilimlar ular uchun axloqiy refleksiya va mas’uliyatli xulq bilan harakat qilish salohiyatini shakllantiradi. Tibbiy yordamning maqsadi nafaqat kasalliklarni davolash, balki insonning umumiy hayot sifatini yaxshilashdir. Shifokor bemorning faqat jismoniy holatini emas, balki uning hissiy, psixologik va ijtimoiy farovonligini ham inobatga olishi kerak. Bunday mutlaq yondashuv INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293 Volume 14, issue 1, Oktober 2025 https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR worldly knowledge Index: google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X 136 gumanitar tayyorgarliksiz mumkin emas, bu esa bemorda faqat tibbiy muolaja obyekti emas, balki his-tuyg‘ular, e’tiqodlar va hayot tarixi bo‘lgan shaxs sifatida qarash imkonini beradi. Tibbiyot oliy ta’lim muassasalarida gumanitar tayyorgarlikning muhim tarkibiy qismi — zamonaviy O‘zbekiston tarixini o‘qitishdir. Mamlakat tarixi bo‘yicha bilim talabalar orasida keng dunyoqarash, vatanparvarlik, ular ishlaydigan madaniy va ijtimoiy haqiqatlarni tushunishga hissa qo‘shadi. Bu ayniqsa shifokorlar uchun muhim, chunki klinik qarorlar qabul qilishda bemorning madaniy xususiyatlarini ham inobatga olish zarur bo‘ladi. Tarixiy kontekst yosh mutaxassislarga tibbiy, axloqiy va madaniy bilimlar talab qiladigan murakkab vaziyatlarda yaxshiroq yo‘l topishga yordam beradi. O‘zbekiston headta ta’limni, jumladan tibbiy ta’limni rivojlantirish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biridir. So‘nggi yillarda sog‘liqni saqlash tizimini va tibbiyot kadrlarini tayyorlash tizimini modernizatsiya qilish bo‘yicha muhim qadamlar tashlangan. Jumladan, Prezident Shavkat Mirziyoyevning bir farmonida tibbiyot xodimlari tomonidan kasb etikasini ta’minlash, manfaatlar to‘qnashuvini oldini olish va korrupsiya holatlarini bartaraf etish mexanizmlarini takomillashtirish zarurligi ta’kidlangan. Tibbiyot xodimlari uchun Etika kodeksi qabul qilish va kasbiy javobgarlik sug‘urtasini joriy qilish belgilangan. Shuningdek, tibbiyot ta’limi tizimini isloh qilishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Bu o‘quv dasturlari va rejaprogrammalarni qayta ko‘rib chiqishni, metodik materiallarni yangilashni, amaliy mashg‘ulotlar ulushini oshirishni va ta’lim standartlarini xalqaro tibbiy fan va amaliyot yutuqlari bilan muvofiq qilishni o‘z ichiga oladi. Ushbu choratadbirlar nafaqat davolashga o‘rgangan, balki yuqori axloqiy va kasbiy standartlarga amal qila oladigan yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlashga qaratilgan. Biomedikal texnologiyalarning tez sur’atlar bilan rivojlanishi sharoitida nafaqat kasbiy, balki gumanist yondoshuv ham tobora muhim bo‘ladi. Bu, zamonaviy pedagogika tamoyillarini — shaxsga yo‘naltirilgan, intеrdistsiplinar va amaliyyo‘naltirilgan yondoshuvlarni hisobga olgan holda tibbiyot ta’limi tizimini chuqur qayta ko‘rib chiqishni talab qiladi. Tibbiyot oliy ta’lim muassasalarida zamonaviy O‘zbekiston tarixini o‘rganish ayniqsa ahamiyatga ega, chunki bu talabalar uchun tibbiyot rivojlanishi, siyosat, jamiyat va ijtimoiy jarayonlar bilan qanday bog‘liqligini anglash imkonini yaratadi. Mustaqillik davri, davlat islohotlari, jumladan sog‘liqni saqlash tizimidagi o‘zgarishlar — bu sharoitlarsiz hozirgi jamiyatda shifokorning kasbiy rolini to‘liq tushunib bo‘lmaydi. Bunday bilimlar kelajakdagi mutaxassislarda ijtimoiy mas’uliyat va faol fuqarolik pozitsiyasi shakllanishiga xizmat qiladi. Gumanitar fanlarni, jumladan tarixni zamonaviy tarzda o‘qitish an’anaviy ma’ruzalar chegarasidan chiqishi kerak. Tibbiyot oliy ta’lim muassasalarida zamonaviy O‘zbekiston tarixini o‘qitish tajribasini tahlil qilish shuni ko‘rsatadiki, faqat ma’ruza uslubidan foydalanilganda talabalar motivatsiyasi pasayadi, tanqidiy fikrlash rivojlanishi cheklangan bo‘ladi va gumanitar bilimlar bilan kelajak kasbiy faoliyat o‘rtasida bog‘lanish zaiflashadi. Shu nuqtadan kelib, loyiha faoliyati (masalan, O‘zbekiston sog‘liqni saqlash tarixiga oid tadqiqotlar), munozaralar platformalari va case-usullar, tarixiy-tibbiy dilemmani modellashtiruvchi metodlar, virtual ekskursiyalar, multimedia taqdimotlar va onlayn kurslarni qo‘shish zarur — bu usullar o‘quv jarayoniga raqamli texnologiyalarni integratsiya qiladi. Bunday usullar talabalar ishtirokini sezilarli darajada oshiradi va ularga faqat tarixiy faktlarni yodlash emas, balki ularning zamonaviy tibbiyot amaliyotida aksini ko‘rish imkonini beradi. Tarixiy bilimlarni tibbiyot fanlari bilan integratsiya qilish — masalan bioetika, tibbiy sotsiologiya va ijtimoiy sog‘liq — o‘tgan va hozirgi davr o‘rtasida mantiqiy va mazmunli bog‘lanishni ta’minlaydi. Misol uchun, post-sovet davridagi sog‘liqni saqlash sohasidagi islohotlarni o‘rganish talabalar uchun shifokorlar qaysi tizimli muammolarga duch kelganini, INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293 Volume 14, issue 1, Oktober 2025 https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR worldly knowledge Index: google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X 137 davolash va bemor bilan aloqada yondoshuvlar qanday shakllanganini va bularning zamonaviy tibbiyot standartlariga qanday ta’sir qilishini tushunishga yordam beradi. Gumanitar fanlarni interdisipliner yondoshuv bilan o‘qitish ta’lim jarayonini yanada yaxlit va amaliy qiladi. Bu talabalar uchun tahlil qilish, mustaqil fikrlash, argumentatsiya qilish va axloqiy-etik qarorlar qabul qilish qobiliyatlarini shakllantiradi — bu sifatlarsiz zamonaviy shifokor bo‘lish mumkin emas. Bugungi kunda shifokorga diagnostika va davolash algoritmlarini bilishdan tashqari murakkab axloqiy tanlovlarga tayyor bo‘lish, bemorni shaxs sifatida tushunish, empatiya ko‘rsatish va madaniy jihatdan sezgir bo‘lish talab qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadi: o‘quv rejalarini yangilashda quyidagilarga e’tibor qaratish zarur — raqamli ta’lim texnologiyalarini faol qo‘llash; interdisiplinerlikni kuchaytirish; tarixiy materialni tibbiy-praktik kontekstga joylashtirish; talabalar axloqiy orientirlarini va etika ongini rivojlantirish. Xorijiy tibbiyot oliy ta’lim muassasalarining tajribalari shuni tasdiqlaydi: bugungi kunda gumanitar fanlar shifokor kasbini tayyorlashning ajralmas qismi hisoblanadi. Auditoriyalardan operatsion zallargacha — kelajakdagi shifokorlar nafaqat klinik qarorlar uchun, balki insonparvar munosabat, madaniy farqlarni tushunish va bilimlarni bemorlar va hamkasblar bilan bo‘lishish uchun mas’uldirlar. Shu bilan birga, tibbiyot ta’limidagi gumanitar komponent talabalar orasida axloq, empatiya, ma’naviyat, inson qadr-qimmatiga hurmat kabi fazilatlarni shakllantirishga xizmat qilishi kerak. Bu sifatlar shifokorning chaqiruvining poydevori va kasbiy identifikatsiyaning eng muhim tarkibidir. Zamonaviy tibbiyot maktabi O‘zbekistonda tarbiyaviy va gumanitar komponentlarni ta’lim strategiyasiga integratsiya qilish zarurati bilan yuzma-yuz. Kelajak shifokorini shakllantirish — bu nafaqat bilim va ko‘nikmalarni uzatish, balki qiymatlar va axloqiy tamoyillar asosida jamiyatga mas’uliyat bilan harakat eta oladigan shaxsni maqsadli ravishda rivojlantirishdir. Shunday qilib, zamonaviy pedagogik texnologiyalar va gumanitar qadriyatlarga tayangan holda O‘zbekiston tarixini o‘qitishni modernizatsiya qilish nafaqat tibbiyot kadrlarini tayyorlash sifatini oshiradi, balki o‘z kasbini keng sotsiokultural kontekstda tushuna oladigan va insonparvarlik tamoyillari asosida harakat qila oladigan shifokorlar avlodini shakllantiradi. Tarixiy va gumanitar bilimlarning zamonaviy tibbiyot ta’limi strukturasidagi rolini tahlil qilish shuni ko‘rsatadiki, gumanitar fanlarni o‘quv jarayoniga integratsiya qilish — kelajak shifokorning kasbiy va axloqiy jihatdan yetuk shaxs bo‘lib shakllanishining ajralmas sharti. Tarix, falsafa, psixologiya, madaniyshunoslik va bioetika o‘rganilishi nafaqat tanqidiy fikrlash va ijtimoiy refleksiya qobiliyatini rivojlantirishga, balki axloqiy orientirlar, empatiya va madaniy sezgirlik shakllantirishga xizmat qiladi. Ushbu kompetensiyalar shifokorga nafaqat klinik, balki ijtimoiy va axloqiy vazifalarga javob bera oladigan shaxs bo‘lishga imkon yaratadi. Shu sababli, gumanitar fanlar markazida inson bo‘lgan, insonparvar tibbiy amaliyotga poydevor bo‘ladi. Adabiyotlar roʻyxati 1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M. Mirziyoyevning Qarori. 2017-2021 yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasi: “Oliy taʼlim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”, 2017 yil 20 aprel, PF4947. INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293 Volume 14, issue 1, Oktober 2025 https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR worldly knowledge Index: google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X 138 2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti farmoni, 07.12.2018 yil, № UP-5590 “O‘zbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash tizimini tubdan takomillashtirish boʻyicha kompleks choratadbirlari toʻgʻrisida”. (Milliy qonunchilik bazasi, 24.02.2022 yil, № 06/22/78/0163) 3. Хайтматова Г.А. К вопросу о патриотическом воспитании студентов ТашПМИ //Международный научный журнал «Интернаука». №8(137) часть 1. Москва – 2020, с.58 – 62, https://www.internauka.org/journal/science/internauka/137\ 4. Шарипов О. Инновации в высшем образовании Узбекистана. Ташкент: Фан, 2021. 5. Хайтматова Г.А. Современные подходы к преподаванию истории в медицинских вузах: интеграция гуманитарных наук // Journal of Healthcare and Life-Science Research, Vol. 4. №4, 2025 ISSN: 2181-4368, p. 172-176. https://jhlsr.innovascience.uz/index.php/jhlsr/article/view/1292 6. Khaytmatova, G.A. THE HISTORICAL AND SCIENTIFIC PATH OF UZBEK MEDICINE: FROM IBN SINA’S TREATISES TO DIGITAL HEALTHCARE. (2025). Web of Medicine: Journal of Medicine, Practice and Nursing , 3(4), 109-114. https://webofjournals.com/index.php/5/article/view/3870 7. Хайтматова Г.А. К вопросу о патриотическом воспитании студентов ТашПМИ // Международный научный журнал «Интернаука». №8(137) часть 1. Москва – 2020, с.58 – 62 https://www.internauka.org/journal/science/internauka/137 8. Хайтматова Г.А., Худайбердиев А.К., Каримова М.Ж. Генезис ревкомов как чрезвычайных органов советской власти в Туркестане // Ежемесячный научный журнал «Молодой учёный», №6, часть VIII, Россия, г. Казань, 2015. -С. 790-792. https://elibrary.ru/item.asp?id=23295717 9. Хайтматова Г.А. Умарова Н. Х., Одилова Д. Б. Некоторые аспекты инновационного развития в Узбекистане // The 6th International scientific and practical conference …, 2021 https://api.scienceweb.uz/storage/publication_files/1111/1075/61a8bc1f0de58___%D0%96%D 1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%20%D0%A4%D0%BE% D1%82%D0%B8%D0%BC%D0%B0%20%D0%A3%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BE% D0%B2%D0%BD%D0%B0%201.pdf#page=542 10. Хайтматова Г.А., Умарова Н.Х., Курдошев Б.Ф. Амир Темур - умелый дипломат// «Научный Аспект», номер: 1 год: 2016 стр. 57-61 https://elibrary.ru/item.asp?id=25965407 11. Хайтматова Г.А., Умарова Н.Х., Удайбердиев А.К. К вопросу о применении метода интеграции в преподавании гуманитарных предметов // Международный научный журнал «Интернаука». №5 Год: 2017 Стр. 56-57 https://elibrary.ru/contents.asp?id=34521073 12. Хайтматова Г.А., Одылова Д.Б., //К вопросу современного обучения "Истории Узбекистана" в медицинском институте// Международный научный журнал «Интернаука» №5, 2017, стр. 54-55, https://elibrary.ru/item.asp?id=29676108 13. Шойимова Ш.С., Миракбаров М. Эмпирическое исследование уровня эмоционального выгорания у студентов-медиков. Yangi O'zbekiston talabalari axborotnomasi /2025, T.3, выпуск 7, 5-8 bet. INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS ISSN: 3030-332X Impact factor: 8,293 Volume 14, issue 1, Oktober 2025 https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR worldly knowledge Index: google scholar, research gate, research bib, zenodo, open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X 139 14. Шойимова Ш.С. Strategies for Improving the Psychological Preparedness of Teachers in Higher Education Institutions. American Journal of Alternative Education / aprel 2025, Vol.4. 167-170 bet. 15. Шойимова Ш.С., Миракбаров М. Эмоциональное выгорание в среде студентовмедиков: Эмпирическая оценка. Journal of Healthcare and Life-science Research / Vol.4, No. 4, 2025, 197-200 bet. 16. Shoyimova Sh.S. Personal Qualities and Value Orientations of a Doctor-Teacher: Practical Recommendations for Professional Development. American Journal of Alternative Education /Vol.2, No. 8, 2025, 197-200 bet. Shoyimova Sh.S. Shifоkоr-реdаgоglаr fаоliyаtining рsixоlоgik-pedagogik xususiyatlari. Pediatriya. Ilmiy-amaliy jurnal. 1-сон 2025 йил, ТошПТИ, Б. 389-392 17. Shoyimova Sh.S. O‘zbekistonda klinik psixologiyaning dolzarb muammolari va rivojlanish istiqbollari (psixosomatika va kasallikka munosabat) “Professor Vasila Karimova o‘qishlari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani, 20.09.2025. 711-719 b. 18. Рахманова Э.Ю., Тулеметова Г.Т. Плюсы и минусы использования искусственного интеллекта. European Journal of Interdisciplinary Research and Development, 2025, июль, №41, С.10-12 б. 19. Raxmanova E'zozxon Yuldashevna. Плюсы и минусы использования искусственного интелекта. European Journal of Interdisciplinary Research and Development. № 3. 2025 y. 8491 betlar