ONA TILI DARSLARIDA HUSNIXAT MASHG'ULOTLARINI TASHKIL ETISH

478 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz ONA TILI DARSLARIDA HUSNIXAT MASHG‘ULOTLARINI TASHKIL ETISH Meliyeva Dilfuza O‘ralovna Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti o‘qituvchisi Saidqulova Umida Erkin qizi Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti Pedagogika fakulteti Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi 4-bosqich talabasi https://doi.org/10.5281/zenodo.17366527 Annotatsiya: maqolada ona tili darslarida husnixat mashg‘ulotlarini tashkil etishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilingan. Unda o‘quvchilarda chiroyli yozuv malakasini shakllantirish, yozuv madaniyatini rivojlantirish hamda yozuv gigienasiga rioya etishning didaktik shartlari yoritilgan. Shuningdek, ona tili fanining maqsad va vazifalari bilan husnixat mashg‘ulotlari o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlik tahlil qilinadi. Kalit so‘zlar: husnixat, chiroyli yozuv, ona tili, metodika, mashg‘ulot, didaktika, yozuv madaniyati, gigiena. Аннотация :В статье рассматриваются теоретические и практические аспекты организации занятий по каллиграфии на уроках родного языка. Анализируется взаимосвязь между целями и задачами предмета родного языка и формированием навыков красивого письма у учащихся начальных классов. Ключевые слова: каллиграфия, родной язык, урок, методика, письмо, культура письма, гигиена письма. Annotation : The article examines the theoretical and practical aspects of organizing calligraphy lessons in native language classes. It focuses on the relationship between the goals of language education and the development of handwriting skills, emphasizing writing culture, discipline, and accuracy. Keywords: handwriting, calligraphy, native language, methodology, writing culture, education, primary school. Ona tili — bu inson tafakkurining, nutq madaniyatining va ma’naviy dunyosining asosi. Shu bois boshlang‘ich sinflarda ona tili darslari o‘quvchining nutqiy va yozma madaniyatini shakllantirishda muhim o‘rin tutadi. Husnixat mashg‘ulotlari esa ona tili darslarining ajralmas qismi bo‘lib, u o‘quvchida chiroyli, aniq, to‘g‘ri yozish ko‘nikmalarini hosil qiladi. Har bir o‘qituvchi dars jarayonida husnixatga e’tibor berish orqali o‘quvchining yozuvdagi madaniyatini, estetik didini va diqqatini rivojlantiradi. Zamonaviy pedagogik yondashuvlar, xususan STEAM, CLIL, AKT texnologiyalarini husnixat mashg‘ulotlariga tatbiq etish orqali darslar yanada interfaol, qiziqarli va samarali bo‘ladi. Boshlang‘ich ta’limda husnixat mashg‘ulotlari nafaqat yozuv texnikasini o‘rgatadi, balki o‘quvchilarda: • To‘g‘ri yozuv malakasini; • So‘zlarni aniq ifodalashni; • Imloviy me’yorlarni o‘zlashtirishni; • Estetik did va e’tibor kabi fazilatlarni shakllantiradi. • Ona tili darslarida husnixat mashg‘ulotlari quyidagi vazifalarni bajaradi: 479 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz • Yozuvning chiroyli bo‘lishiga erishish; • Nutqni grammatik jihatdan to‘g‘rilash; • O‘quvchini savodxonlikka o‘rgatish; • Harf va so‘zlarni bir maromda yozishga o‘rgatish. Husnixat mashg‘ulotlarini samarali tashkil etish uchun quyidagi didaktik tamoyillar asos bo‘ladi: • Tizimlilik va izchillik — mashg‘ulotlar oddiydan murakkabga qarab o‘tkaziladi; • Ilmiylik — har bir yozuv holati ilmiy asoslangan bo‘lishi zarur; • Ko‘rgazmalilik — harflar yozilishi namunalar orqali ko‘rsatiladi; • Faollik — o‘quvchi dars jarayonining faol ishtirokchisiga aylanishi lozim; • Differensial yondashuv — o‘quvchilarning individual xususiyatlarini hisobga olish. Bu tamoyillar asosida tashkil etilgan mashg‘ulotlar o‘quvchilarning yozuv texnikasini mustahkamlaydi. Ona tili darslarida husnixat mashg‘ulotlarini tashkil etish bosqichlari: 1. Tayyorlov bosqichi: o‘quvchilar daftar, ruchka, o‘tirish holati va yorug‘lik haqida eslatma oladi. 2. Ko‘rsatish bosqichi: o‘qituvchi yozuvni namoyish etadi. 3. Mashq qilish bosqichi: o‘quvchilar o‘qituvchi ko‘rsatmasi asosida yozuv mashqlarini bajaradi. 4. Mustahkamlash bosqichi: yozilgan ishlar tahlil qilinadi, xatolar tuzatiladi. 5. Nazorat bosqichi: o‘quvchilarning yozuv sifati baholanadi. Har bir bosqich izchil amalga oshirilganda, o‘quvchilar yozuv madaniyatini mukammal o‘zlashtiradilar. Ona tili darslarida husnixat mashg‘ulotlari quyidagi metodlar orqali olib boriladi: • Ko‘rgazmali metod — harflar va so‘zlarning yozilishi doskada yoki multimedia orqali ko‘rsatiladi. • Amaliy metod — o‘quvchilar mustaqil mashq bajaradilar. • O‘yinli metod — “Xatolarni top”, “Go‘zal harfni tanla” o‘yinlari orqali o‘quvchilar rag‘batlantiriladi. • Ijodiy yondashuv — o‘quvchilarga so‘z va gaplardan go‘zal yozuv namunalarini yaratish topshiriqlari beriladi. Bu metodlar o‘quvchilarning charchashini kamaytiradi, diqqatni jamlashga yordam beradi. Xulosa qilib aytganda, ona tili darslarida husnixat mashg‘ulotlarini tashkil etish — bu o‘quvchilarning yozma nutq madaniyatini shakllantirishning asosiy yo‘nalishidir. Dars jarayonida husnixat nafaqat chiroyli yozuvga, balki o‘quvchining estetik tarbiyasiga, e’tiborini jamlashiga, intizomini oshirishga xizmat qiladi. O‘qituvchi zamonaviy texnologiyalar, innovatsion metodlar va gigienik shartlarga tayangan holda mashg‘ulotlarni tashkil etsa, o‘quvchilar chiroyli yozish bilan birga, ijodiy fikrlashni ham o‘rganadilar. 480 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz References: 1. Abdullayeva, M. (2023). Ona tili darslarida yozuv madaniyatini rivojlantirish metodikasi. Toshkent: TDPU. 2. Amonov, Sh. (2021). Husnixat o‘qitish metodikasi. Samarqand: SamDU. 3. Karimova, G. (2022). Yozuv darslarida gigienik talablar. Toshkent: Fan. 4. Meliyeva, D. O. (2025). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining mustaqil ishlash ko‘nikmalarini innovatsion yondashuv asosida takomillashtirish mexanizmi. Inter education & global study, (2), 320–328. 5. Мелиева, Д. (2024). Bоshlang‘ich sinf о‘quvchilarining mustaqil ishlash qоbiliyatini rivоjlantirishning davlat miqyоsidagi ahamiyati. Журнал универсальных научных исследований, 2(5), 1106–1108. 6. Sodiqova, L. (2020). Yozuv madaniyatini shakllantirishda husnixatning roli. Termiz: TDPI. 7. Yuldasheva, D. (2023). STEAM asosida boshlang‘ich ta’lim fanlarini integratsiyalash. Buxoro: BDU nashriyoti.