scieee AI-readable full text Open interactive document viewer

BOSHLANG'ICH TA'LIMDA HUSNIXAT FANINING AHAMIYATI

Meliyeva Dilfuza O'ralovna; Tursunova Muhbuba Qozoq qizi

Full text

493 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA HUSNIXAT FANINING AHAMIYATI Meliyeva Dilfuza O‘ralovna Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti o‘qituvchisi Tursunova Muhbuba Qozoq qizi Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti Pedagogika fakulteti Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi 4-bosqich talabasi https://doi.org/10.5281/zenodo.17366733 Annotatsiya: ushbu maqolada boshlang‘ich ta’lim jarayonida husnixat fanining o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida chiroyli yozuv, to‘g‘ri yozish, diqqatni jamlash va estetik didni shakllantirishda husnixat mashg‘ulotlarining roli yoritilgan. Shuningdek, zamonaviy metodik yondashuvlar asosida husnixat fanini o‘qitishning samarali yo‘llari ko‘rsatib o‘tilgan. Kalit so‘zlar: husnixat, chiroyli yozuv, yozuv madaniyati, estetik tarbiya, diqqat, metodika, boshlang‘ich ta’lim. Аннотация :В статье рассматривается значение уроков каллиграфии в системе начального образования. Анализируется роль каллиграфии в формировании у младших школьников навыков красивого и грамотного письма, эстетического восприятия и концентрации внимания. Ключевые слова: каллиграфия, почерк, культура письма, эстетическое воспитание, методика, начальное образование. Annotation : The article explores the importance of the subject of calligraphy in primary education. It emphasizes its role in developing neat handwriting, literacy, aesthetic taste, and attention among young learners. The paper also discusses modern methodological approaches for effective handwriting teaching. Keywords: calligraphy, handwriting, aesthetic education, methodology, primary education, neat writing, literacy. Boshlang‘ich ta’lim bosqichi — bu o‘quvchilarning shaxs sifatida shakllanishi, tafakkurining rivojlanishi va bilim olishga munosabatining qaror topish davridir. Shu bosqichda o‘quvchilar yozuv madaniyatining ilk poydevorini qo‘yadilar. Husnixat fani esa bu jarayonda o‘quvchilarning chiroyli, aniq va o‘qilishi oson yozish ko‘nikmalarini shakllantiruvchi asosiy vosita hisoblanadi. Husnixat nafaqat texnik jarayon, balki estetik tarbiya vositasi hamdir. U o‘quvchini tartiblilikka, sabr-toqatga, aniqlikka va diqqatni jamlashga o‘rgatadi. Bugungi ta’limda husnixat fanining ahamiyati ortib borayotgan bo‘lib, u o‘quvchilarning tafakkuri, ijodkorligi va til madaniyatini rivojlantirishga xizmat qiladi. Husnixat fanining asosiy maqsadi — o‘quvchilarda chiroyli, aniq va o‘qilishi oson yozuv ko‘nikmasini hosil qilishdir. Vazifalari quyidagilardan iborat: • Yozuv jarayonida harf elementlarini to‘g‘ri bajarish; • Yozuvda izchillik va proporsiyani saqlash; • Yozuvda estetik go‘zallikka erishish; • Diqqatni jamlash va sabrni tarbiyalash; • Yozuv madaniyatini shakllantirish. 494 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz Husnixat mashg‘ulotlari o‘quvchini tinch, lekin faol o‘qishga, o‘z fikrini yozma shaklda to‘g‘ri ifodalashga o‘rgatadi. Boshlang‘ich sinflarda husnixat darslari yozuv texnikasini o‘rgatish bilan birga, o‘quvchilarda estetik zavqni ham shakllantiradi. O‘quvchi harflarni chiroyli yozish jarayonida: • Go‘zallikni his qiladi; • Sabr bilan ishlashni o‘rganadi; • Mantiqiy fikrlashni rivojlantiradi; • Tafakkur va tasavvurini kengaytiradi. Husnixat fani ona tili, tasviriy san’at, matematika kabi fanlar bilan uzviy bog‘liq. Husnixat darslari orqali o‘quvchi: • Tartib va tozalikni qadrlaydi; • Mehnatsevarlikni o‘rganadi; • Sabr-toqat va izchillikka amal qiladi; • Chiroyli yozuv orqali go‘zallikka intiladi. Yozuv jarayonidagi e’tibor va izchillik o‘quvchining xarakterida mas’uliyat hissini kuchaytiradi. Husnixat fanini o‘qitishda qo‘llaniladigan metodlar 1. Ko‘rgazmali metod – o‘qituvchi namunaviy yozuv orqali o‘quvchiga to‘g‘ri yozish shaklini ko‘rsatadi. 2. Tahliliy metod – o‘quvchi yozuvdagi har bir elementni tahlil qiladi. 3. Amaliy mashq metodi – o‘quvchi doimiy mashq orqali yozuvni mustahkamlaydi. 4. Ijodiy metod – o‘quvchi so‘zlar va iboralarni mustaqil yozish orqali o‘z ifoda uslubini shakllantiradi. 5. Axborot texnologiyalaridan foydalanish – grafik planshet, elektron doska, interfaol dasturlar yordamida yozuvni tahlil qilish. Husnixat mashg‘ulotlari o‘quvchilarning estetik didini rivojlantiradi. Harf shakllarining go‘zalligini his etish, yozuvda tartib va aniqlikka intilish o‘quvchining ichki dunyosini boyitadi.Psixologik jihatdan esa, chiroyli yozuv o‘quvchining o‘ziga ishonchini oshiradi, mehnat jarayonida ijobiy kayfiyat hosil qiladi va fikrni aniq ifodalashga yordam beradi. Xulosa qilib aytganda, boshlang‘ich ta’limda husnixat fanining o‘rni beqiyosdir. U o‘quvchilarning yozuv madaniyatini, tafakkurini va estetik dunyoqarashini shakllantiradi. Husnixat darslari o‘quvchilarni diqqatli, tartibli, sabrli va ijodkor shaxs sifatida kamol toptiradi. Demak, husnixat fani nafaqat yozuv ko‘nikmasini, balki o‘quvchining ma’naviy-axloqiy rivojlanishini ham ta’minlaydi. References: 1. Abdullayeva, M. (2023). Boshlang‘ich ta’limda yozuv madaniyatini rivojlantirish metodlari. Toshkent: TDPU. 2. Amonov, Sh. (2022). Husnixat o‘qitishning nazariy asoslari. Samarqand: SamDU. 3. Karimova, G. (2021). Boshlang‘ich ta’limda estetik tarbiya. Toshkent: Fan. 495 Vol. 5, No. 10 – Special Issue, Part 2 (EJSSPC) ISSN: 2181-2888 HZTTRMY HOZIRGI ZAMON TA’LIM-TARBIYA TIZIMINI RIVOJLANTIRISH: MUAMMO VA YECHIMLAR” XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA DENOV, 16-OKTABR 2025 YIL in-academy.uz 4. Meliyeva, D. O. (2025). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining mustaqil ishlash ko‘nikmalarini innovatsion yondashuv asosida takomillashtirish mexanizmi. Inter education & global study, (2), 320–328. 5. Мелиева, Д. (2024). Bоshlang‘ich sinf о‘quvchilarining mustaqil ishlash qоbiliyatini rivоjlantirishning davlat miqyоsidagi ahamiyati. Журнал универсальных научных исследований, 2(5), 1106–1108. 6. Rasulova, Z. (2020). Yozuv madaniyatining psixologik asoslari. Termiz: TDPI. 7. Yuldasheva, D. (2023). Boshlang‘ich ta’limda integratsion yondashuv. Buxoro: BDU.